മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.255
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.255.1
किमर्थं शार्ङ्गकानग्निर्न ददाह तथा गते ।
तस्मिन्वने दह्यमाने ब्रह्मन्नेतत्प्रचक्ष्व मे ॥ १.२५५.१ ॥
ആ കാട് കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ, അങ്ങനെയായിരിക്കെ, അഗ്നി ശാർങ്ഗകരെ എന്തിനു ദഹിപ്പിച്ചില്ല? ബ്രാഹ്മണാ, അത് എനിക്കു പറഞ്ഞുതരൂ.
1.255.2
अदाहे ह्यश्वसेनस्य दानवस्य मयस्य च ।
कारणं कीर्तितं ब्रह्मञ्शार्ङ्गकाणां न कीर्तितम् ॥ १.२५५.२ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, അശ്വസേനന്റെയും ദാനവനായ മയന്റെയും ദഹിക്കാതിരുന്നതിന്റെ കാരണം പറഞ്ഞു; ശാർങ്ഗകരുടേത് പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
1.255.3
तदेतदद्भुतं ब्रह्मञ्शार्ङ्गकाणामनामयम् ।
कीर्तयस्वाग्निसंमर्दे कथं ते न विनाशिताः ॥ १.२५५.३ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, തീയുടെ ജ്വാലയിൽ ശാർങ്ഗകർ നശിക്കാതെ നിന്ന ഈ അദ്ഭുതം പറയൂ — അവർ എങ്ങനെ നശിച്ചില്ല?
1.255.4
यदर्थं शार्ङ्गकानग्निर्न ददाह तथा गते ।
तत्ते सर्वं प्रवक्ष्यामि यथा भूतमरिन्दम ॥ १.२५५.४ ॥
ശത്രുസംഹാരിയേ, ആ കാട് എരിഞ്ഞപ്പോൾ അഗ്നി ശാർങ്ഗകരെ ദഹിപ്പിക്കാതിരുന്നതിന്റെ കാരണം നടന്നതുപോലെ എല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു പറയാം.
1.255.5
धर्मज्ञानां मुख्यतमस्तपस्वी संशितव्रतः ।
आसीन्महर्षिः श्रुतवान्मन्दपाल इति श्रुतः ॥ १.२५५.५ ॥
ധർമ്മം അറിയുന്നവരിൽ മുഖ്യനും കഠിനവ്രതനും തപസ്വിയും വിദ്വാനുമായ ഒരു മഹർഷി ഉണ്ടായിരുന്നു; അദ്ദേഹം മന്ദപാലൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു.
1.255.6
स मार्गमाश्रितो राजन्नृषीणामूर्ध्वरेतसाम् ।
स्वाध्यायवान्धर्मरतस्तपस्वी विजितेन्द्रियः ॥ १.२५५.६ ॥
രാജാവേ, അദ്ദേഹം ഊർധ്വരേതസ്സുകളായ ഋഷിമാരുടെ മാർഗ്ഗം പിന്തുടർന്നു; സ്വാധ്യായനിരതനും ധർമ്മത്തിൽ രമിക്കുന്നവനും തപസ്വിയും ഇന്ദ്രിയജയിയുമായിരുന്നു.
1.255.7
स गत्वा तपसः पारं देहमुत्सृज्य भारत ।
जगाम पितृलोकाय न लेभे तत्र तत्फलम् ॥ १.२५५.७ ॥
അവൻ തപസ്സിന്റെ പരമാവധിയിലെത്തി, ഭാരതാ, ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് പിതൃലോകത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ അതിന്റെ ഫലം ലഭിച്ചില്ല.
1.255.8
स लोकानफलान्दृष्ट्वा तपसा निर्जितानपि ।
पप्रच्छ धर्मराजस्य समीपस्थान्दिवौकसः ॥ १.२५५.८ ॥
തപസ്സിനാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടവയെങ്കിലും ഫലരഹിതമായി കണ്ട ആ ലോകങ്ങളെ കണ്ട്, ധർമ്മരാജന്റെ സമീപത്തുനിന്ന ദേവന്മാരോട് അവൻ ചോദിച്ചു.
1.255.9
किमर्थमावृता लोका ममैते तपसाऽर्जिताः ।
किं मया न कृतं तत्र यस्यैतत्कर्मणः फलम् ॥ १.२५५.९ ॥
തപസ്സിനാൽ നേടിയ എന്റെ ഈ ലോകങ്ങൾ എന്തിനാണ് തടയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്? അവിടെ ഞാൻ ചെയ്യാത്തത് എന്താണ്, ഈ കർമ്മത്തിന്റെ ഫലം ഏതാണ്?
1.255.10
तत्राहं तत्करिष्यामि यदर्थमिदमावृतम् ।
फलमेतस्य तपसः कथयध्वं दिवौकसः ॥ १.२५५.१० ॥
ഏതിനായി ഇത് തടയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവോ, അത് ഞാൻ അവിടെ ചെയ്യും. ദേവന്മാരേ, ഈ തപസ്സിന്റെ ഫലം എന്നോട് പറയുക.
1.255.11
ऋणिनो मानवा ब्रह्मञ्जायन्ते येन तच्छृणु ।
क्रियाभिर्ब्रह्मचर्येण प्रजया च न संशयः ॥ १.२५५.११ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, മനുഷ്യർ കടക്കാരായാണ് ജനിക്കുന്നത്. അതിൽ നിന്ന് മോചനം എങ്ങനെയെന്ന് കേൾക്കൂ: കർമ്മങ്ങളാലും ബ്രഹ്മചര്യത്താലും സന്താനത്താലും — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
1.255.12
तदपाक्रियते सर्वं यज्ञेन तपसा सुतैः ।
तपस्वी यज्ञकृच्चासि न च ते विद्यते प्रजा ॥ १.२५५.१२ ॥
യജ്ഞത്താലും തപസ്സിനാലും പുത്രന്മാരാലും അതെല്ലാം നീക്കപ്പെടുന്നു. നീ തപസ്വിയും യജ്ഞകർത്താവുമാണ്; എന്നാൽ നിനക്ക് സന്താനമില്ല.
1.255.13
त इमे प्रसवस्यार्थे तव लोकाः समावृताः ।
प्रजायस्व ततो लोकानुपभोक्ष्यसि पुष्कलान् ॥ १.२५५.१३ ॥
ഈ ലോകങ്ങളെല്ലാം നിന്റെ സന്താനോത്പാദനത്തിനായി ആവൃതമായിരിക്കുന്നു. സന്താനങ്ങളെ ജനിപ്പിക്കുക; പിന്നീട് സമൃദ്ധമായ ലോകങ്ങൾ നീ ആസ്വദിക്കും.
1.255.14
पुन्नाम्नो नरकात्पुत्रस्त्रायते पितरं श्रुतिः ।
तस्मादपत्यसन्ताने यतस्व ब्रह्मसत्तम ॥ १.२५५.१४ ॥
'പുത്' എന്ന നരകത്തിൽ നിന്ന് മകൻ പിതാവിനെ രക്ഷിക്കുന്നുവെന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു. അതിനാൽ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, സന്താനപരമ്പരയ്ക്കായി പരിശ്രമിക്കുക.
1.255.15
तच्छ्रुत्वा मन्दपालस्तु वचस्तेषां दिवौकसाम् ।
क्व नु शीघ्रमपत्यं स्याद्बहुलं चेत्यचिन्तयत् ॥ १.२५५.१५ ॥
ദേവന്മാരുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട മന്ദപാലൻ, 'വേഗത്തിൽ ധാരാളം സന്താനങ്ങൾ എവിടെ ലഭിക്കും?' എന്നു ചിന്തിച്ചു.
1.255.16
स चिन्तयन्नभ्यगच्छत्सुबहुप्रसवान्खगान् ।
शार्ङ्गिकां शार्ङ्गको भूत्वा जरितां समुपेयिवान् ॥ १.२५५.१६ ॥
അവൻ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് ധാരാളം കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രസവിക്കുന്ന പക്ഷികളുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു. ശാർങ്ഗകൻ എന്ന ആൺപക്ഷിയായി മാറി ശാർങ്ഗികയായ ജരിതയെ സമീപിച്ചു.
1.255.17
तस्यां पुत्रानजनयच्चतुरो ब्रह्मवादिनः ।
तानपास्य स तत्रैव जगाम लपितां प्रति ॥ १.२५५.१७ ॥
അവളിൽ നിന്ന് അവൻ വേദവാദികളായ നാല് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. അവരെ അവിടെത്തന്നെ വിട്ട് അവൻ ലപിതയുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
1.255.18
बालान्स तानण्डगतान्सह मात्रा मुनिर्वने ।
तस्मिन्गते महाभागे लपितां प्रति भारत ॥ १.२५५.१८ ॥
ആ മുനി കാട്ടിൽ മുട്ടകളിലുള്ള ആ ശിശുക്കളെ അമ്മയോടൊപ്പം വിട്ട് ഭാരതാ, ലപിതയുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
1.255.19
अपत्यस्नेहसंयुक्ता जरिता बह्वचिन्तयत् ।
तेन त्यक्तानसंत्याज्यानृषीनण्डगतान्वने ॥ १.२५५.१९ ॥
മക്കളോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ നിറഞ്ഞ ജരിത ഏറെ ചിന്തിച്ചു — അവൻ കാട്ടിൽ ഉപേക്ഷിച്ച, മുട്ടകളിലുള്ള, ഉപേക്ഷിക്കരുതാത്ത ആ ഋഷികളെക്കുറിച്ച്.
1.255.20
न जहौ पुत्रशोकार्ता जरिता खाण्डवे सुतान् ।
बभार चैतान्संजातान्स्ववृत्त्या स्नेहविक्लवा ॥ १.२५५.२० ॥
പുത്രശോകത്താൽ പീഡിതയായ ജരിത ഖാണ്ഡവത്തിൽ മക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല; സ്നേഹത്താൽ വിവശയായി സ്വന്തം ഉപജീവനത്താൽ ആ നവജാതരെ പോറ്റി.
1.255.21
ततोऽग्निं खाण्डवं दग्धुमायान्तं दृष्टवानृषिः ।
मन्दपालश्चरंस्तस्मिन्वने लपितया सह ॥ १.२५५.२१ ॥
അപ്പോൾ ഖാണ്ഡവം ദഹിപ്പിക്കാൻ അഗ്നി വരുന്നത് മന്ദപാലൻ എന്ന ഋഷി കണ്ടു; അവൻ ഭാര്യ ലപിതയോടൊപ്പം ആ കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്നു.
1.255.22
तं संकल्पं विदित्वाग्नेर्ज्ञात्वा पुत्रांश्च बालकान् ।
सोऽभितुष्टाव विप्रर्षिब्रार्ह्मणो जातवेदसम् ॥ १.२५५.२२ ॥
അഗ്നിയുടെ ആ സങ്കൽപ്പം അറിഞ്ഞ്, ചെറിയ മക്കളെയും മനസ്സിലാക്കി, ആ ബ്രാഹ്മണ വിപ്രർഷി ജാതവേദസ് അഗ്നിയെ ഏറെ സ്തുതിച്ചു.
1.255.23
पुत्रान्प्रतिवदन्भीतो लोकपालं महौजसम् ।
त्वमग्ने सर्वलोकानां मुखं त्वमसि हव्यवाट् ॥ १.२५५.२३ ॥
ഭയന്ന് മക്കൾക്ക് മറുപടി പറഞ്ഞ്, മഹാശക്തനായ ലോകപാലനോട് അവൻ പറഞ്ഞു: "അഗ്നിയേ, നീയാണ് എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും മുഖം; നീയാണ് ഹവ്യവാഹൻ."
1.255.24
त्वमन्तः सर्वभूतानां गूढश्चरसि पावक ।
त्वामेकमाहुः कवयस्त्वामाहुस्त्रिविधं पुनः ॥ १.२५५.२४ ॥
"ഓ പാവകാ, സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ഉള്ളിൽ നീ ഒളിഞ്ഞു സഞ്ചരിക്കുന്നു. ജ്ഞാനികളായ കവികൾ നിന്നെ ഒന്നെന്നും പിന്നെ മൂന്നുവിധമെന്നും പറയുന്നു."
1.255.25
त्वामष्टधा कल्पयित्वा यज्ञवाहमकल्पयन् ।
त्वया विश्वमिदं सृष्टं वदन्ति परमर्षयः ॥ १.२५५.२५ ॥
എട്ട് രൂപങ്ങളിൽ നിന്നെ രൂപപ്പെടുത്തി, അവർ നിന്നെ യജ്ഞവാഹകനാക്കി. ഈ വിശ്വം നിന്നാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് പരമർഷികൾ പറയുന്നു.
1.255.26
त्वदृते हि जगत्कृत्स्नं सद्यो नश्येद्धुताशन ।
तुभ्यं कृत्वा नमो विप्राः स्वकर्मविजितां गतिम् ॥ १.२५५.२६ ॥
ഹുതാശനാ, നിന്നെ വിട്ടാൽ ഈ സമസ്ത ജഗത്തും ഉടനെ നശിക്കുമായിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണർ നിനക്ക് നമസ്കരിച്ച്, തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങളാൽ നേടിയ ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
1.255.27
गच्छन्ति सह पत्नीभिः सुतैरपि च शाश्वतीम् ।
त्वामग्ने जलदानाहुः खेविषक्तान्सविद्युतः ॥ १.२५५.२७ ॥
അവർ ഭാര്യമാരോടും പുത്രന്മാരോടുമൊപ്പം ശാശ്വത ഗതിയിലേക്ക് പോകുന്നു. ഓ അഗ്നേ, ആകാശത്ത് പറ്റിച്ചേർന്ന മിന്നലോടുകൂടിയ മേഘങ്ങളെ നിന്നെയെന്ന് അവർ പറയുന്നു.
1.255.28
दहन्ति सर्वभूतानि त्वत्तो निष्क्रम्य हेतयः ।
जातवेदस्त्वयैवेदं विश्वं सृष्टं महाद्युते ॥ १.२५५.२८ ॥
നിന്നിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ജ്വാലകൾ സകല ഭൂതങ്ങളെയും ദഹിപ്പിക്കുന്നു. ഓ ജാതവേദസ്സേ, ഓ മഹാദ്യുതേ, ഈ വിശ്വം നിന്നാൽ തന്നെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്.
1.255.29
तवैव कर्मविहितं भूतं सर्वं चराचरम् ।
त्वयापो विहिताः पूर्वं त्वयि सर्वमिदं जगत् ॥ १.२५५.२९ ॥
നിന്റെ കർമ്മത്താൽ വിധിക്കപ്പെട്ട ചരാചരങ്ങളായ സർവ്വഭൂതങ്ങളും നിന്റേതാണ്. പൂർവ്വകാലത്ത് നിന്നാൽ ജലങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു; നിന്നിലാണ് ഈ സമസ്ത ജഗത്തും നിലകൊള്ളുന്നത്.
1.255.30
त्वयि हव्यं च कव्यं च यथावत्संप्रतिष्ठितम् ।
त्वमेव दहनो देव त्वं धाता त्वं बृहस्पतिः ॥ १.२५५.३० ॥
നിന്നിലാണ് ഹവ്യവും കവ്യവും യഥാവിധി പ്രതിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നത്. ഓ ദേവാ, നീയാണ് ദഹനൻ; നീയാണ് ധാതാവ്; നീയാണ് ബൃഹസ്പതി.
1.255.31
त्वमश्विनौ यमौ मित्रः सोमस्त्वमसि चानिलः ।
एवं स्तुतस्तदा तेन मन्दपालेन पावकः ॥ १.२५५.३१ ॥
നീ തന്നെ അശ്വിനികൾ, യമന്മാർ, മിത്രൻ; നീ തന്നെ സോമനും വായുവും. ഇപ്രകാരം മന്ദപാലനാൽ അന്ന് സ്തുതിക്കപ്പെട്ട പാവകൻ (അഗ്നി)…
1.255.32
तुतोष तस्य नृपते मुनेरमिततेजसः ।
उवाच चैनं प्रीतात्मा किमिष्टं करवाणि ते ॥ १.२५५.३२ ॥
ഹേ രാജാവേ, ആ അമിത തേജസ്വിയായ മുനിയാൽ (അഗ്നി) സന്തുഷ്ടനായി. പ്രസന്നഹൃദയനായി അവനോട് പറഞ്ഞു: "നിനക്ക് ഇഷ്ടമായത് ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യേണ്ടൂ?"
1.255.33
तमब्रवीन्मन्दपालः प्राञ्जलिर्हव्यवाहनम् ।
प्रदहन्खाण्डवं दावं मम पुत्रान्विसर्जय ॥ १.२५५.३३ ॥
മന്ദപാലൻ കൈകൂപ്പി ആ ഹവ്യവാഹനനോട് (അഗ്നിയോട്) പറഞ്ഞു: "ഖാണ്ഡവവനം ദഹിപ്പിക്കുമ്പോൾ എന്റെ പുത്രന്മാരെ വിട്ടയക്കണം."
1.255.34
तथेति तत्प्रतिश्रुत्य भगवान्हव्यवाहनः ।
खाण्डवे तेन काले न प्रजज्वाल दिदक्षया ॥ १.२५५.३४ ॥
"ശരി" എന്ന് വാക്കു നൽകി ഭഗവാൻ ഹവ്യവാഹനൻ ഖാണ്ഡവത്തിൽ ആ സമയം കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ജ്വലിച്ചില്ല.