મહાભારત · અધ્યાય 1.257
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.257.1
अस्माद्बिलान्निष्पतितमाखुं श्येनो जहार तम् ।
क्षुद्रं पद्भ्यां गृहीत्वा च यातो नात्र भयं हि वः ॥ १.२५७.१ ॥
આ દરમાંથી બહાર નીકળેલા ઉંદરને એક બાજે પકડી લીધો. તે નાનકડા જીવને પગથી પકડીને તે ચાલ્યો ગયો; અહીં તમને કોઈ ભય નથી.
1.257.2
न हृतं तं वयं विद्मः श्येनेनाखुं कथंचन ।
अन्येऽपि भितारोऽत्र तेभ्योऽपि भमेव नः ॥ १.२५७.२ ॥
તે ઉંદરને બાજે કોઈ પણ રીતે પકડ્યો હોવાનું અમે જાણતા નથી. અહીં બીજા ડરેલા જીવો પણ છે; તેમનાથી પણ અમને ભય જ છે.
1.257.3
संशयो वह्निरागच्छेद्दृष्टं वायोर्निवर्तनम् ।
मृत्युर्नो बिलवासिभ्यो बिले स्यान्नात्र संशयः ॥ १.२५७.३ ॥
અગ્નિ આવશે એવી શંકા છે, અને પવનનું પાછું ફરવું પણ જોવાયું છે. દરમાં રહેનારાઓથી અમને મૃત્યુ આવી શકે; દરમાં જ થશે, એમાં શંકા નથી.
1.257.4
निःसंशयात्संशयितो मृत्युर्मातर्विशिष्यते ।
चर खे त्वं यथान्यायं पुत्रानाप्स्यसि शोभनान् ॥ १.२५७.४ ॥
હે માતા, નિશ્ચિત મૃત્યુ કરતાં સંશયિત મૃત્યુ શ્રેષ્ઠ છે. તું ન્યાયપૂર્વક આકાશમાં વિચરણ કર; ઉત્તમ પુત્રોને પામીશ.
1.257.5
अहं वेगेन तं यान्तमद्राक्षं पततां वरम् ।
बिलादाखुं समादाय श्येनं पुत्रा महाबलम् ॥ १.२५७.५ ॥
હે પુત્રો, વેગથી જતા એ પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ, મહાબળવાન બાજને મેં જોયો; તે દરમાંથી ઉંદરને ઉપાડીને લઈ ગયો હતો.
1.257.6
तं पतन्तं महावेगा त्वरिता पृष्ठतोऽन्वगाम् ।
आशिषोऽस्य प्रयुञ्जाना हरतो मूषिकं बिलात् ॥ १.२५७.६ ॥
ઊડતા તેની પાછળ અતિ વેગથી ઉતાવળે હું ગઈ; દરમાંથી ઉંદર હરીને લઈ જતા તેને આશિષ આપતી.
1.257.7
यो नो द्वेष्टारमादाय श्येनराज प्रधावसि ।
भव त्वं दिवमास्थाय निरमित्रो हिरण्मयः ॥ १.२५७.७ ॥
હે શ્યેનરાજ, અમારા શત્રુને લઈને તું દોડી જાય છે; આકાશમાં ચડીને શત્રુરહિત અને સુવર્ણમય થા.
1.257.8
स यदा भक्षितस्तेन श्येनेनाखुः पतत्रिणा ।
तदाहं तमनुज्ञाप्य प्रत्युपायां पुनर्गृहम् ॥ १.२५७.८ ॥
તે પક્ષી શ્યેને જ્યારે તે ઉંદરને ખાઈ લીધો, ત્યારે મેં તેની રજા લઈને ફરી ઘરે પાછો ફર્યો.
1.257.9
प्रविशध्वं बिलं पुत्रा विश्रब्धा नास्ति वो भयम् ।
श्येनेन मम पश्यन्त्या हृत आखुर्महात्मना ॥ १.२५७.९ ॥
હે પુત્રો, નિર્ભય થઈને દરમાં પ્રવેશ કરો; તમને કોઈ ભય નથી. મારી નજર સામે તે મહાત્મા શ્યેને ઉંદરને હરી લીધો.
1.257.10
न विद्महे हृतं मातः श्येनैनाखुं कथंचन ।
अविज्ञाय न शक्यामः प्रवेष्टं विवरं भुवः ॥ १.२५७.१० ॥
માતા, શ્યેને ઉંદરને હરી લીધો છે એ અમે કોઈ રીતે જાણતા નથી. ન જાણીને અમે ધરતીના દરમાં પ્રવેશી શકતા નથી.
1.257.11
अहं तमभिजानामि हृतं श्येनेन मूषिकम् ।
नास्ति वोऽत्र भयं पुत्राः क्रियतां वचनं मम ॥ १.२५७.११ ॥
શ્યેને તે ઉંદરને હરી લીધો છે એ હું સારી રીતે જાણું છું. હે પુત્રો, અહીં તમને કોઈ ભય નથી; મારું વચન માનો.
1.257.12
न त्वं मिथ्योपचारेण मोक्षयेथा भयाद्धि नः ।
समाकुलेषु ज्ञानेषु न बुद्धिकृतमेव तत् ॥ १.२५७.१२ ॥
તું ખોટા આદરસત્કારથી અમને ભયમાંથી છોડાવી શકીશ નહીં. જ્યારે જ્ઞાન વ્યાકુળ હોય ત્યારે તે બુદ્ધિથી કરેલું હોતું નથી.
1.257.13
न चोपकृतमस्माभिर्न चास्मान्वेत्थ ये वयम् ।
पीड्यमाना बिभर्ष्यस्मान्का सती के वयं तव ॥ १.२५७.१३ ॥
અમે તારું કોઈ ઉપકાર કર્યું નથી, અને અમે કોણ છીએ તે પણ તું જાણતી નથી. પીડાતી હોવા છતાં તું અમારું પાલન કરે છે; હે સતી, તારા માટે અમે કોણ?
1.257.14
तरुणी दर्शीयाऽसि समर्था भर्तुरेषणे ।
अनुगच्छ पतिं मातुः पुत्रानाप्स्यसि शोमनान् ॥ १.२५७.१४ ॥
તું યુવતી છે, સુંદર છે, અને પતિની શોધમાં સમર્થ છે. પતિની પાછળ જા; તને સારા પુત્રો પ્રાપ્ત થશે.
1.257.15
वयमस्निं समाविश्य लोकानाप्स्याम शोभनान् ।
अथास्मान्न दहेदग्निरायास्त्वं पुनरेव नः ॥ १.२५७.१५ ॥
અમે અગ્નિમાં પ્રવેશીને સારા લોક પામીશું. નહીંતર અગ્નિ અમને ન બાળે; તું ફરી અમારી પાસે આવ.
1.257.16
एवमुक्ता ततः शार्ङ्गी पुत्रानुत्सृज्य खाण्डवे ।
जगाम त्वरिता देशं क्षेममग्नेरनामयम् ॥ १.२५७.१६ ॥
આમ કહેવાયા પછી શાર્ઙ્ગી ખાંડવ વનમાં પોતાના પુત્રોને છોડીને અગ્નિથી સુરક્ષિત, નિરુપદ્રવી સ્થાન તરફ ઝડપથી ચાલી ગઈ.
1.257.17
ततस्तीक्ष्णार्चिरभ्यागात्त्वरितो हव्यवाहनः ।
यत्र शार्ङ्गा वभूवुस्ते मन्दपालस्य पुत्रकाः ॥ १.२५७.१७ ॥
ત્યારે તીક્ષ્ણ જ્વાળાવાળો હવ્યવાહન અગ્નિ ઝડપથી ત્યાં આવ્યો, જ્યાં મન્દપાલના પુત્ર શાર્ઙ્ગ પક્ષીઓ હતાં.
1.257.18
ततस्तं ज्वलितं दृष्ट्वा ज्वलनं ते विहङ्गमाः ।
व्यथिताः करुणा वाचः श्रावयामासुरन्तिकात्।
जरितारिस्ततो वाक्यं श्रावयामास पावकम् ॥ १.२५७.१८ ॥
ત્યારે સળગતી એ અગ્નિને જોઈને તે પક્ષીઓ વ્યથિત થયાં અને નજીકથી કરુણ વાણી સંભળાવવા લાગ્યાં. પછી જરિતારીએ અગ્નિને આ વચન કહ્યું.