ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.257
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.257.1
अस्माद्बिलान्निष्पतितमाखुं श्येनो जहार तम् ।
क्षुद्रं पद्भ्यां गृहीत्वा च यातो नात्र भयं हि वः ॥ १.२५७.१ ॥
ਇਸ ਬਿਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਛੋਟੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਪੰਜਿਆਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1.257.2
न हृतं तं वयं विद्मः श्येनेनाखुं कथंचन ।
अन्येऽपि भितारोऽत्र तेभ्योऽपि भमेव नः ॥ १.२५७.२ ॥
ਉਸ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਵੀ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਹੀ ਹੈ।
1.257.3
संशयो वह्निरागच्छेद्दृष्टं वायोर्निवर्तनम् ।
मृत्युर्नो बिलवासिभ्यो बिले स्यान्नात्र संशयः ॥ १.२५७.३ ॥
ਅੱਗ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ; ਹਵਾ ਦਾ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨਾ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
1.257.4
निःसंशयात्संशयितो मृत्युर्मातर्विशिष्यते ।
चर खे त्वं यथान्यायं पुत्रानाप्स्यसि शोभनान् ॥ १.२५७.४ ॥
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮੌਤ ਨਾਲੋਂ ਸ਼ੱਕੀ ਮੌਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ; ਤੂੰ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ।
1.257.5
अहं वेगेन तं यान्तमद्राक्षं पततां वरम् ।
बिलादाखुं समादाय श्येनं पुत्रा महाबलम् ॥ १.२५७.५ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਉਹਨਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਬਿਲ ਤੋਂ ਚੂਹਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
1.257.6
तं पतन्तं महावेगा त्वरिता पृष्ठतोऽन्वगाम् ।
आशिषोऽस्य प्रयुञ्जाना हरतो मूषिकं बिलात् ॥ १.२५७.६ ॥
ਉੱਡਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੈਂ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਾਹਲੀ ਕਰਕੇ ਗਈ; ਬਿਲ ਤੋਂ ਚੂਹਾ ਖੋਹ ਕੇ ਲਿਜਾਂਦੇ ਉਸ ਲਈ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੋਈ।
1.257.7
यो नो द्वेष्टारमादाय श्येनराज प्रधावसि ।
भव त्वं दिवमास्थाय निरमित्रो हिरण्मयः ॥ १.२५७.७ ॥
ਹੇ ਸ਼੍ਯੇਨਰਾਜ, ਸਾਡੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੂੰ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵੈਰੀ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾ।
1.257.8
स यदा भक्षितस्तेन श्येनेनाखुः पतत्रिणा ।
तदाहं तमनुज्ञाप्य प्रत्युपायां पुनर्गृहम् ॥ १.२५७.८ ॥
ਜਦੋਂ ਉਸ ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਯੇਨ ਨੇ ਉਸ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ, ਤਦ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਘਰ ਮੁੜ ਆਇਆ।
1.257.9
प्रविशध्वं बिलं पुत्रा विश्रब्धा नास्ति वो भयम् ।
श्येनेन मम पश्यन्त्या हृत आखुर्महात्मना ॥ १.२५७.९ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਬੇਖੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਓ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼੍ਯੇਨ ਨੇ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
1.257.10
न विद्महे हृतं मातः श्येनैनाखुं कथंचन ।
अविज्ञाय न शक्यामः प्रवेष्टं विवरं भुवः ॥ १.२५७.१० ॥
ਮਾਤਾ, ਸ਼੍ਯੇਨ ਨੇ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਬਿਨਾਂ ਜਾਣੇ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੜ ਸਕਦੇ।
1.257.11
अहं तमभिजानामि हृतं श्येनेन मूषिकम् ।
नास्ति वोऽत्र भयं पुत्राः क्रियतां वचनं मम ॥ १.२५७.११ ॥
ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼੍ਯੇਨ ਨੇ ਉਸ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਹੈ। ਪੁੱਤਰੋ, ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ।
1.257.12
न त्वं मिथ्योपचारेण मोक्षयेथा भयाद्धि नः ।
समाकुलेषु ज्ञानेषु न बुद्धिकृतमेव तत् ॥ १.२५७.१२ ॥
ਤੂੰ ਝੂਠੀ ਆਓ-ਭਗਤ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
1.257.13
न चोपकृतमस्माभिर्न चास्मान्वेत्थ ये वयम् ।
पीड्यमाना बिभर्ष्यस्मान्का सती के वयं तव ॥ १.२५७.१३ ॥
ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਉਪਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਸਤੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ?
1.257.14
तरुणी दर्शीयाऽसि समर्था भर्तुरेषणे ।
अनुगच्छ पतिं मातुः पुत्रानाप्स्यसि शोमनान् ॥ १.२५७.१४ ॥
ਤੂੰ ਜਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ। ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾ; ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣਗੇ।
1.257.15
वयमस्निं समाविश्य लोकानाप्स्याम शोभनान् ।
अथास्मान्न दहेदग्निरायास्त्वं पुनरेव नः ॥ १.२५७.१५ ॥
ਅਸੀਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਪਾਵਾਂਗੇ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਗ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜੇ; ਤੂੰ ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ।
1.257.16
एवमुक्ता ततः शार्ङ्गी पुत्रानुत्सृज्य खाण्डवे ।
जगाम त्वरिता देशं क्षेममग्नेरनामयम् ॥ १.२५७.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸ਼ਾਰਙ੍ਗੀ ਖਾਂਡਵ ਵਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਨਿਰੋਗ ਥਾਂ ਵੱਲ ਤੁਰੰਤ ਚਲੀ ਗਈ।
1.257.17
ततस्तीक्ष्णार्चिरभ्यागात्त्वरितो हव्यवाहनः ।
यत्र शार्ङ्गा वभूवुस्ते मन्दपालस्य पुत्रकाः ॥ १.२५७.१७ ॥
ਫਿਰ ਤਿੱਖੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਹਵਿਆਂ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਅੱਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਦਪਾਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਰਙ੍ਗ ਪੰਛੀ ਸਨ।
1.257.18
ततस्तं ज्वलितं दृष्ट्वा ज्वलनं ते विहङ्गमाः ।
व्यथिताः करुणा वाचः श्रावयामासुरन्तिकात्।
जरितारिस्ततो वाक्यं श्रावयामास पावकम् ॥ १.२५७.१८ ॥
ਫਿਰ ਬਲਦੀ ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਪੰਛੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਤਰਸ ਭਰੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ ਜਰਿਤਾਰੀ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।