ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.258
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.258.1
पुरतः कृच्छ्रकालस्य धीमाञ्जागर्ति पुरुषः ।
स कृच्छ्रकालं संप्राप्य व्यथां नैवैति कर्हिचित् ॥ १.२५८.१ ॥
ಕಷ್ಟಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮನುಷ್ಯನು, ಕಷ್ಟಕಾಲ ಬಂದಾಗಲೂ ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯಥೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
1.258.2
यस्तु कृच्छ्रमनुप्राप्तं विचेता नावबुध्यते ।
सकृच्छ्रकाले व्यथितो न श्रेयो विन्दते महत् ॥ १.२५८.२ ॥
ಕಷ್ಟ ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಅರಿಯದ ಮೂಢನು, ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡು ದೊಡ್ಡ ಒಳಿತನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
1.258.3
धीरस्त्वमसि मेधावी प्राणकृच्छ्रमिदं च नः ।
प्राज्ञः शूरो बहूनां हि भवत्येको न संशयः ॥ १.२५८.३ ॥
ನೀನು ಧೀರ ಮತ್ತು ಮೇಧಾವಿ; ಇದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಸಂಕಟ. ಪ್ರಾಜ್ಞನೂ ಶೂರನೂ ಆದ ಒಬ್ಬನೇ ಅನೇಕರಿಗೆ ಸಮಾನನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
1.258.4
ज्येष्ठस्तातो भवति वै ज्येष्ठो मुञ्चति कृच्छ्रतः ।
ज्येष्ठश्चेन्न प्रजानाति नीयान्किं करिष्यति ॥ १.२५८.४ ॥
ಹಿರಿಯನೇ ತಂದೆಯಂತೆ; ಹಿರಿಯನೇ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿರಿಯನು ಅರಿಯದಿದ್ದರೆ, ಕಿರಿಯನು ಏನು ಮಾಡುವನು?
1.258.5
हिरण्यरेतास्त्वरितो जलन्नायाति नः क्षयम् ।
सप्तजिह्वाननः क्रूरो लिहानो विसर्पति ॥ १.२५८.५ ॥
ಚಿನ್ನದ ಬೀಜದ ಬೆಂಕಿ ವೇಗವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ನಾಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ; ಏಳು ನಾಲಿಗೆಯ ಕ್ರೂರ ಮುಖವು ನೆಕ್ಕುತ್ತಾ ಹರಡುತ್ತಿದೆ.
1.258.6
एवं संभाष्य तेऽन्योन्यं मन्दपालस्य पुत्रकाः ।
तुष्टुवुः प्रयता भूत्वा यथाऽग्निं शृणु पार्थिव ॥ १.२५८.६ ॥
ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿ, ಮಂದಪಾಲನ ಮಕ್ಕಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಸಂಯಮದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ರಾಜನೇ, ಕೇಳು.
1.258.7
आत्माऽसि वायोर्ज्वलन शरीरमसि वीरुधाम् ।
योनिरापश्च ते शुक्रं योनिस्त्वमसि चाम्भसः ॥ १.२५८.७ ॥
ಜ್ವಲನನೇ, ನೀನು ವಾಯುವಿನ ಆತ್ಮ; ಸಸ್ಯಗಳ ಶರೀರವೂ ನೀನೇ. ನೀರು ನಿನ್ನ ಮೂಲ, ಬೀಜವೂ ನಿನ್ನ ಮೂಲ; ನೀನೇ ನೀರಿನ ಮೂಲ.
1.258.8
ऊर्ध्वं चाधश्च सर्पन्ति पृष्ठतः पार्श्वतस्तथा ।
अर्चिषस्ते महावीर्य रश्यमः सवितुर्यथा ॥ १.२५८.८ ॥
ಮಹಾವೀರ್ಯನೇ, ನಿನ್ನ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ, ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತವೆ; ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ.
1.258.9
माता प्रणष्टा पितरं न विद्मः ।
पक्षा जाता नै नो धूमकेतो।
न नस्त्राता विद्यते वै त्वदन्य-
स्तस्मादस्मांस्त्राहि बालांस्त्वमग्ने ॥ १.२५८.९ ॥
ನಮ್ಮ ತಾಯಿ ನಾಶವಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ನಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನೂ ನಾವು ಅರಿಯೆವು. ಓ ಧೂಮಕೇತುವೇ, ನಾವು ರೆಕ್ಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಹೊರತು ನಮಗೆ ರಕ್ಷಕನಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಗ್ನಿಯೇ, ಈ ಬಾಲಕರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
1.258.10
यदग्ने ते शिवं रूपं ये च ते सप्त हेतयः ।
तेन नः परिपाहि त्वमार्तान्नः शरणैषिणः ॥ १.२५८.१० ॥
ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಮಂಗಳಕರ ರೂಪದಿಂದ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಏಳು ಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸು; ಆಶ್ರಯ ಬಯಸುವ ಪೀಡಿತರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು.
1.258.11
त्वमेवैकस्तपसे जप्तवेदो ।
नान्यस्तप्ता विद्यते गोषु देव।
ऋषीनस्मान्बालकान्पालयस्व ।
परेणास्मान्प्रेहि वै हव्यवाह ॥ १.२५८.११ ॥
ಜಾತವೇದನೇ, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನೀನೊಬ್ಬನೇ; ಗೋವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೇರೊಬ್ಬ ಶುದ್ಧನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ದೇವನೇ. ನಮ್ಮನ್ನು, ಈ ಋಷಿಗಳನ್ನು, ಬಾಲಕರನ್ನು ಪಾಲಿಸು; ಹವ್ಯವಾಹನನೇ, ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ಹೋಗು.
1.258.12
सर्वमग्ने त्वमेवैकस्त्वयि सर्वमिदं जगत् ।
त्वं धारयसि भूतानि भुवनं त्वं बिभर्षि च ॥ १.२५८.१२ ॥
ಅಗ್ನಿಯೇ, ಎಲ್ಲವೂ ನೀನೊಬ್ಬನೇ; ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಇದೆ. ನೀನು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀ, ಭುವನವನ್ನು ನೀನೇ ಪೋಷಿಸುತ್ತೀ.
1.258.13
त्वमग्निर्हव्यवाहस्त्वं त्वमेव परमं हविः ।
मनीषिणस्त्वां जानन्ति बहुधा चैकधापि च ॥ १.२५८.१३ ॥
ನೀನೇ ಅಗ್ನಿ, ಹವ್ಯವನ್ನು ಹೊರುವವನು; ನೀನೇ ಪರಮ ಹವಿಸ್ಸು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಹುವಿಧವಾಗಿಯೂ ಏಕವಿಧವಾಗಿಯೂ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
1.258.14
सृष्ट्वा लोकांस्त्रीनिमान्हव्यवाह ।
काले प्राप्ते पचसि पुनः समिद्धः।
त्वं सर्वस्य भुवनस्य प्रसूति-
स्त्वमेवाग्ने भवसि पुनः प्रतिष्ठा ॥ १.२५८.१४ ॥
ಹವ್ಯವಾಹನೇ, ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೀನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ; ಸೂಕ್ತ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀ. ನೀನೇ ಸರ್ವ ಭುವನದ ಮೂಲ; ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನೇ ಮತ್ತೆ ಆಧಾರ.
1.258.15
त्वमन्नं प्राणिभिर्भुक्तमन्तर्भूतो जगत्पते ।
नित्यप्रवृद्धः पचसि त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १.२५८.१५ ॥
ಜಗತ್ಪತಿಯೇ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಿಂದ ಅನ್ನವು ನೀನೇ; ಒಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವವನು ನೀನು; ಸದಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ನೀನು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀ; ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸರ್ವವೂ ನೆಲೆಸಿದೆ.
1.258.16
सूर्यो भूत्वा रश्मिभिर्जातवेदो ।
भूमेरम्भो भूमिजातान्रसांश्च।
विश्वानादाय पुनरुत्सृज्य काले ।
दृष्ट्वा वृष्ट्या भावयसीह शुक्र ॥ १.२५८.१६ ॥
ಜಾತವೇದನೇ, ಸೂರ್ಯನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯ ನೀರನ್ನೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಲ್ಲ ರಸಗಳನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೀ; ನಂತರ ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ, ಮಳೆಯ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತೀ, ಶುಕ್ರನೇ.
1.258.17
त्वत्त एताः पुनः शुक्र वीरुधो हरितच्छदाः ।
जायन्ते पुष्करिण्यश्च सुभद्रश्च महोदधिः ॥ १.२५८.१७ ॥
ಶುಕ್ರನೇ, ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಹಸಿರೆಲೆಯ ಗಿಡಗಳು ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಕಮಲ ಕೊಳಗಳೂ ಶುಭಕರ ಮಹಾಸಾಗರವೂ ಕೂಡ.
1.258.18
इदं वै सद्म तिग्मांशो वरुणस्य परायणम् ।
शिवस्त्राता भवास्माकं माऽस्मानद्य विनाशय ॥ १.२५८.१८ ॥
ತೀಕ್ಷ್ಣಕಿರಣನೇ, ಇದೇ ವರುಣನ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ; ನಮಗೆ ಶುಭಕರ ರಕ್ಷಕನಾಗು; ಇಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಡ.
1.258.19
पिङ्गाक्ष लोहितग्रीव कृष्णवर्त्मन्हुताशन ।
परेण प्रेहि मुञ्चास्मान्सागरस्य गृहानिव ॥ १.२५८.१९ ॥
ಪಿಂಗಾಕ್ಷ, ಲೋಹಿತಗ್ರೀವ, ಕೃಷ್ಣವರ್ತ್ಮನ್, ಹುತಾಶನ! ದೂರ ಹೋಗು, ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡು; ಸಾಗರದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುವಂತೆ.
1.258.20
एवमुक्तो जातवेदा द्रोणेन ब्रह्मवादिना ।
द्रोणमाह प्रतीतात्मा मन्दपालप्रतिज्ञया ॥ १.२५८.२० ॥
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿ ದ್ರೋಣನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾತವೇದ, ಸಂತುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಂದಪಾಲನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.258.21
ऋषिर्द्रोणस्त्वमसि वै ब्रह्मैतद्व्याहृतं ।
ईप्सितं ते करिष्यामि न च ते ॥ १.२५८.२१ ॥
ದ್ರೋಣ, ನೀನು ಋಷಿ; ನೀನು ಹೇಳಿದ ಈ ಬ್ರಹ್ಮವಾಕ್ಯದಂತೆ, ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಮತ್ತು ನಿನ್ನ...
1.258.22
मन्दपालेन वै यूयं मम पूर्वं निवेदिताः ।
वर्जयेः पुत्रकान्मह्यं दहन्दावमिति स्म ह ॥ १.२५८.२२ ॥
ಮಂದಪಾಲನು ಮೊದಲೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನನಗಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದ; ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಸುಡುವಾಗ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು.
1.258.23
तस्य तद्वचनं द्रोण त्वया यच्चेह भाषितम् ।
उभयं मे गरीयस्तु ब्रूहि किं करवाणि ते।
भृशं प्रीतोऽस्मि भद्रं ते ब्रह्मंस्तोत्रेण सत्तम ॥ १.२५८.२३ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತು ಮತ್ತು ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಎರಡೂ ನನಗೆ ಬಹಳ ಗೌರವಯುತವಾದವು; ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ ಹೇಳು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಸತ್ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ನಾನು ಬಹಳ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ.
1.258.24
इमे मार्जारकाः शुक्र नित्यमुद्वेजयन्ति नः ।
एतान्कुरुष्व दग्धांस्त्वं हुताशन सबान्धवान् ॥ १.२५८.२४ ॥
ಶುಕ್ರನೇ, ಈ ಬೆಕ್ಕುಗಳು (ಹಾವುಗಳು) ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತವೆ; ಹುತಾಶನನೇ, ಇವುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಬಂಧುಗಳ ಸಹಿತ ಸುಡು.
1.258.25
तथा तत्कृतवानग्निरभ्यनुज्ञाय शार्ङ्गकान् ।
ददाह खाण्डवं दावं समिद्धो जनमेजय ॥ १.२५८.२५ ॥
ಹೀಗೆ ಅಗ್ನಿ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಿದನು. ಶಾರ್ಙ್ಗಕರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ, ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ ಖಾಂಡವ ವನವನ್ನು ಸುಟ್ಟನು, ಜನಮೇಜಯ.