มหาภารตะ · อัธยายะ 1.258

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.258.1

पुरतः कृच्छ्रकालस्य धीमाञ्जागर्ति पुरुषः ।
स कृच्छ्रकालं संप्राप्य व्यथां नैवैति कर्हिचित् ॥ १.२५८.१ ॥

ปราชญ์ผู้ตื่นตัวอยู่ก่อนเวลาแห่งความยากลำบาก ย่อมไม่ตกอยู่ในความทุกข์เมื่อความยากลำบากมาถึง

1.258.2

यस्तु कृच्छ्रमनुप्राप्तं विचेता नावबुध्यते ।
सकृच्छ्रकाले व्यथितो न श्रेयो विन्दते महत् ॥ १.२५८.२ ॥

ส่วนคนโง่เขลาที่ไม่รู้ตัวเมื่อความยากลำบากมาถึงแล้ว เมื่อตกทุกข์ในยามยากลำบาก ย่อมไม่ได้รับความเจริญอันยิ่งใหญ่

1.258.3

धीरस्त्वमसि मेधावी प्राणकृच्छ्रमिदं च नः ।
प्राज्ञः शूरो बहूनां हि भवत्येको न संशयः ॥ १.२५८.३ ॥

ท่านเป็นผู้มั่นคงและมีปัญญา และภัยนี้เป็นอันตรายต่อชีวิตของพวกเรา คนเดียวที่มีปัญญาและกล้าหาญย่อมเทียบเท่าคนจำนวนมาก ไม่ต้องสงสัยเลย

1.258.4

ज्येष्ठस्तातो भवति वै ज्येष्ठो मुञ्चति कृच्छ्रतः ।
ज्येष्ठश्चेन्न प्रजानाति नीयान्किं करिष्यति ॥ १.२५८.४ ॥

พี่คนโตย่อมเป็นเสมือนบิดา พี่คนโตย่อมช่วยให้พ้นจากความยากลำบาก หากพี่คนโตไม่รู้เรื่อง น้องคนเล็กจะทำอะไรได้เล่า

1.258.5

हिरण्यरेतास्त्वरितो जलन्नायाति नः क्षयम् ।
सप्तजिह्वाननः क्रूरो लिहानो विसर्पति ॥ १.२५८.५ ॥

ไฟที่มีเมล็ดเป็นทองคำ ลุกโชนรวดเร็ว ไม่ได้มุ่งมาสู่ความพินาศของพวกเรา ใบหน้าอันดุร้ายที่มีเจ็ดลิ้น แลบเลียไปพลางแผ่ขยายไป

1.258.6

एवं संभाष्य तेऽन्योन्यं मन्दपालस्य पुत्रकाः ।
तुष्टुवुः प्रयता भूत्वा यथाऽग्निं शृणु पार्थिव ॥ १.२५८.६ ॥

บุตรทั้งหลายของมันทปาละ เมื่อพูดกันเช่นนั้นแล้ว ต่างก็ตั้งใจสรรเสริญไฟ ขอพระองค์จงฟัง ข้าแต่พระราชา

1.258.7

आत्माऽसि वायोर्ज्वलन शरीरमसि वीरुधाम् ।
योनिरापश्च ते शुक्रं योनिस्त्वमसि चाम्भसः ॥ १.२५८.७ ॥

พระองค์คืออาตมันของลม ข้าแต่ผู้ลุกโชน พระองค์คือกายของพืชพรรณ น้ำคือครรภ์ของพระองค์ และเมล็ดพันธุ์ก็คือครรภ์ของพระองค์ แท้จริงพระองค์คือครรภ์ของน้ำ

1.258.8

ऊर्ध्वं चाधश्च सर्पन्ति पृष्ठतः पार्श्वतस्तथा ।
अर्चिषस्ते महावीर्य रश्यमः सवितुर्यथा ॥ १.२५८.८ ॥

เปลวเพลิงของพระองค์แผ่ขึ้นและลงไป ทั้งด้านหลัง และด้านข้างเช่นกัน ข้าแต่ผู้มีพลังยิ่งใหญ่ เปลวนั้นส่องแสงเหมือนรัศมีของพระอาทิตย์

1.258.9

माता प्रणष्टा पितरं न विद्मः ।
पक्षा जाता नै नो धूमकेतो।
न नस्त्राता विद्यते वै त्वदन्य-
स्तस्मादस्मांस्त्राहि बालांस्त्वमग्ने ॥ १.२५८.९ ॥

มารดาของพวกข้าพเจ้าได้สิ้นชีวิตไปแล้ว และพวกข้าพเจ้าไม่รู้จักบิดา พวกข้าพเจ้ามิได้เกิดมาพร้อมปีก ข้าแต่ผู้มีควันเป็นธง นอกจากพระองค์แล้วไม่มีผู้ปกป้องพวกข้าพเจ้า เพราะฉะนั้น ข้าแต่พระอัคนี ขอพระองค์จงคุ้มครองเด็กๆ เหล่านี้ด้วยเถิด

1.258.10

यदग्ने ते शिवं रूपं ये च ते सप्त हेतयः ।
तेन नः परिपाहि त्वमार्तान्नः शरणैषिणः ॥ १.२५८.१० ॥

ข้าแต่พระอัคนี ด้วยรูปอันเป็นมงคลของพระองค์ และด้วยเปลวทั้งเจ็ดของพระองค์ ขอพระองค์จงคุ้มครองพวกข้าพเจ้าให้ทั่วถึง ผู้ทุกข์ยากและแสวงหาที่พึ่ง

1.258.11

त्वमेवैकस्तपसे जप्तवेदो ।
नान्यस्तप्ता विद्यते गोषु देव।
ऋषीनस्मान्बालकान्पालयस्व ।
परेणास्मान्प्रेहि वै हव्यवाह ॥ १.२५८.११ ॥

ข้าแต่ผู้รู้จักสรรพสัตว์ พระองค์เพียงผู้เดียวเท่านั้นที่เหมาะแก่ความร้อนแห่งตบะ ไม่มีผู้บริสุทธิ์อื่นใดแม้ในหมู่โคเลย ข้าแต่เทพ ขอพระองค์จงปกป้องฤๅษีเหล่านี้และเด็กๆ ของพวกข้าพเจ้า ข้าแต่ผู้นำเครื่องบูชา ขอพระองค์จงไปให้ห่างจากพวกข้าพเจ้า

1.258.12

सर्वमग्ने त्वमेवैकस्त्वयि सर्वमिदं जगत् ।
त्वं धारयसि भूतानि भुवनं त्वं बिभर्षि च ॥ १.२५८.१२ ॥

ข้าแต่พระอัคนี พระองค์เพียงผู้เดียวคือสรรพสิ่งทั้งปวง ในพระองค์มีโลกทั้งหมดนี้ พระองค์ทรงค้ำจุนสรรพสัตว์ และพระองค์ก็ทรงบำรุงโลกด้วย

1.258.13

त्वमग्निर्हव्यवाहस्त्वं त्वमेव परमं हविः ।
मनीषिणस्त्वां जानन्ति बहुधा चैकधापि च ॥ १.२५८.१३ ॥

พระองค์คืออัคนี ผู้นำเครื่องบูชา พระองค์แท้จริงคือเครื่องบูชาอันสูงสุด ผู้มีปัญญาย่อมรู้จักพระองค์ทั้งในหลายรูปแบบและในรูปแบบเดียวเช่นกัน

1.258.14

सृष्ट्वा लोकांस्त्रीनिमान्हव्यवाह ।
काले प्राप्ते पचसि पुनः समिद्धः।
त्वं सर्वस्य भुवनस्य प्रसूति-
स्त्वमेवाग्ने भवसि पुनः प्रतिष्ठा ॥ १.२५८.१४ ॥

ข้าแต่ผู้นำเครื่องบูชา เมื่อได้สร้างโลกทั้งสามนี้แล้ว เมื่อถึงเวลา พระองค์ก็ทรงหุงต้มอีกครั้งเมื่อจุดไฟขึ้น พระองค์คือต้นกำเนิดของโลกทั้งสิ้น และข้าแต่พระอัคนี พระองค์ก็คือที่ตั้งมั่นอีกครั้งของโลกนั้น

1.258.15

त्वमन्नं प्राणिभिर्भुक्तमन्तर्भूतो जगत्पते ।
नित्यप्रवृद्धः पचसि त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १.२५८.१५ ॥

ข้าแต่เจ้าแห่งโลก พระองค์คืออาหารที่สัตว์มีชีวิตบริโภค ทรงสถิตอยู่ภายใน ทรงเจริญขึ้นอยู่เสมอ พระองค์ทรงหุงต้ม และสรรพสิ่งทั้งปวงตั้งมั่นอยู่ในพระองค์

1.258.16

सूर्यो भूत्वा रश्मिभिर्जातवेदो ।
भूमेरम्भो भूमिजातान्रसांश्च।
विश्वानादाय पुनरुत्सृज्य काले ।
दृष्ट्वा वृष्ट्या भावयसीह शुक्र ॥ १.२५८.१६ ॥

ข้าแต่ชาตเวทัส พระองค์ทรงเป็นพระอาทิตย์ ด้วยรัศมีของพระองค์ ทรงดูดน้ำจากแผ่นดิน และรสทั้งหลายที่เกิดจากแผ่นดินทั้งสิ้น แล้วเมื่อถึงเวลาทรงปล่อยออกมาอีก ข้าแต่ผู้บริสุทธิ์ ทรงบำรุงให้เจริญงอกงามที่นี่ด้วยฝน

1.258.17

त्वत्त एताः पुनः शुक्र वीरुधो हरितच्छदाः ।
जायन्ते पुष्करिण्यश्च सुभद्रश्च महोदधिः ॥ १.२५८.१७ ॥

ข้าแต่ผู้บริสุทธิ์ จากพระองค์นั้น พืชพรรณและเถาวัลย์ที่มีใบเขียวเหล่านี้จึงเกิดขึ้นอีก พร้อมทั้งสระบัวและมหาสมุทรอันเป็นมงคล

1.258.18

इदं वै सद्म तिग्मांशो वरुणस्य परायणम् ।
शिवस्त्राता भवास्माकं माऽस्मानद्य विनाशय ॥ १.२५८.१८ ॥

ข้าแต่ผู้มีรัศมีคม แท้จริงนี่คือที่อยู่และที่พึ่งของพระวรุณ ขอพระองค์จงเป็นผู้คุ้มครองอันเป็นมงคลแก่พวกข้าพเจ้า และอย่าทำลายพวกข้าพเจ้าในวันนี้เลย

1.258.19

पिङ्गाक्ष लोहितग्रीव कृष्णवर्त्मन्हुताशन ।
परेण प्रेहि मुञ्चास्मान्सागरस्य गृहानिव ॥ १.२५८.१९ ॥

ข้าแต่ผู้มีดวงตาสีทอง ผู้มีคอสีแดง ผู้มีทางสีดำ ผู้กลืนกินเครื่องบูชา! ขอพระองค์จงไปให้ไกลและปล่อยพวกข้าพเจ้าไป เหมือนผู้คนที่ออกจากเรือนของมหาสมุทร

1.258.20

एवमुक्तो जातवेदा द्रोणेन ब्रह्मवादिना ।
द्रोणमाह प्रतीतात्मा मन्दपालप्रतिज्ञया ॥ १.२५८.२० ॥

เมื่อโทรณะผู้กล่าวพระดำรัสศักดิ์สิทธิ์กล่าวเช่นนี้แล้ว ชาตเวทัสผู้มีจิตพึงพอใจ เพราะคำปฏิญาณที่ให้ไว้กับมันทปาละ จึงกล่าวกับโทรณะ

1.258.21

ऋषिर्द्रोणस्त्वमसि वै ब्रह्मैतद्व्याहृतं ।
ईप्सितं ते करिष्यामि न च ते ॥ १.२५८.२१ ॥

ท่านคือฤๅษีโทรณะ และสิ่งที่ท่านกล่าวมานี้คือพรหมัน ข้าพเจ้าจะทำตามที่ท่านปรารถนาตามพระวจนะนี้ และ

1.258.22

मन्दपालेन वै यूयं मम पूर्वं निवेदिताः ।
वर्जयेः पुत्रकान्मह्यं दहन्दावमिति स्म ह ॥ १.२५८.२२ ॥

มันทปาละได้แจ้งพวกท่านแก่ข้าพเจ้าไว้ก่อนแล้ว ท่านควรไว้ชีวิตลูกน้อยของข้าพเจ้าเมื่อเผาป่าเพลิงนั้น

1.258.23

तस्य तद्वचनं द्रोण त्वया यच्चेह भाषितम् ।
उभयं मे गरीयस्तु ब्रूहि किं करवाणि ते।
भृशं प्रीतोऽस्मि भद्रं ते ब्रह्मंस्तोत्रेण सत्तम ॥ १.२५८.२३ ॥

ถ้อยคำของเขาและสิ่งที่ท่านได้กล่าวไว้ที่นี่ ทั้งสองอย่างนี้มีน้ำหนักแก่ข้าพเจ้ามาก จงบอกมาเถิดว่าข้าพเจ้าจะทำอะไรให้ท่าน ข้าพเจ้าพอพระทัยในคำสรรเสริญของท่านยิ่งนัก ขอให้โชคดีจงมีแก่ท่าน โอ้พราหมณ์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ดี

1.258.24

इमे मार्जारकाः शुक्र नित्यमुद्वेजयन्ति नः ।
एतान्कुरुष्व दग्धांस्त्वं हुताशन सबान्धवान् ॥ १.२५८.२४ ॥

โอ้ศุกระ แมวเหล่านี้คอยรบกวนพวกเราอยู่เสมอ ขอท่านจงเผาพวกมันเสียพร้อมทั้งญาติของพวกมัน โอ้หุตาศนะ ผู้บริโภคเครื่องบูชา

1.258.25

तथा तत्कृतवानग्निरभ्यनुज्ञाय शार्ङ्गकान् ।
ददाह खाण्डवं दावं समिद्धो जनमेजय ॥ १.२५८.२५ ॥

พระอัคนีจึงทำตามนั้น หลังจากอนุญาตให้ศารงกะทั้งหลายไปได้แล้ว พระองค์ก็ลุกโชนขึ้นและเผาป่าขาณฑวะ โอ้ชนเมชัยะ