ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.258
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.258.1
पुरतः कृच्छ्रकालस्य धीमाञ्जागर्ति पुरुषः ।
स कृच्छ्रकालं संप्राप्य व्यथां नैवैति कर्हिचित् ॥ १.२५८.१ ॥
କଷ୍ଟକାଳ ପୂର୍ବରୁ ଜାଗ୍ରତ ରହୁଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁରୁଷ, କଷ୍ଟକାଳ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ବ୍ୟଥିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
1.258.2
यस्तु कृच्छ्रमनुप्राप्तं विचेता नावबुध्यते ।
सकृच्छ्रकाले व्यथितो न श्रेयो विन्दते महत् ॥ १.२५८.२ ॥
କଷ୍ଟ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ତାହା ବୁଝେ ନାହିଁ, ସେ କଷ୍ଟକାଳରେ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ମହାନ କଲ୍ୟାଣ ପାଏ ନାହିଁ।
1.258.3
धीरस्त्वमसि मेधावी प्राणकृच्छ्रमिदं च नः ।
प्राज्ञः शूरो बहूनां हि भवत्येको न संशयः ॥ १.२५८.३ ॥
ତୁମେ ଧୀର ଓ ମେଧାବୀ; ଏହା ଆମ ପ୍ରାଣ ସଙ୍କଟ। ପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ଶୂର ଜଣେ ହିଁ ବହୁଜଣଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.258.4
ज्येष्ठस्तातो भवति वै ज्येष्ठो मुञ्चति कृच्छ्रतः ।
ज्येष्ठश्चेन्न प्रजानाति नीयान्किं करिष्यति ॥ १.२५८.४ ॥
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ହିଁ ପିତା ସମାନ; ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ହିଁ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କରେ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଯଦି ନ ବୁଝେ, କନିଷ୍ଠ କ'ଣ କରିବ?
1.258.5
हिरण्यरेतास्त्वरितो जलन्नायाति नः क्षयम् ।
सप्तजिह्वाननः क्रूरो लिहानो विसर्पति ॥ १.२५८.५ ॥
ସୁନାବୀଜ ଅଗ୍ନି ଶୀଘ୍ର ଜଳି ଆମ ବିନାଶ ଆଡ଼କୁ ଆସୁନାହିଁ; ସାତ ଜିଭର କ୍ରୂର ମୁଖ ଚାଟି ଚାଟି ବ୍ୟାପୁଛି।
1.258.6
एवं संभाष्य तेऽन्योन्यं मन्दपालस्य पुत्रकाः ।
तुष्टुवुः प्रयता भूत्वा यथाऽग्निं शृणु पार्थिव ॥ १.२५८.६ ॥
ଏହିପରି ପରସ୍ପର ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ମନ୍ଦପାଳଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ, ସଂଯମରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ହେ ରାଜନ, ଶୁଣନ୍ତୁ।
1.258.7
आत्माऽसि वायोर्ज्वलन शरीरमसि वीरुधाम् ।
योनिरापश्च ते शुक्रं योनिस्त्वमसि चाम्भसः ॥ १.२५८.७ ॥
ହେ ଜ୍ୱଳନ, ତୁମେ ବାୟୁର ଆତ୍ମା; ଓଷଧି ଓ ଲତାର ଶରୀର ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ଜଳ ତୁମର ଉତ୍ସ, ଶୁକ୍ର ତୁମର ଉତ୍ସ; ତୁମେ ହିଁ ଜଳର ଉତ୍ସ।
1.258.8
ऊर्ध्वं चाधश्च सर्पन्ति पृष्ठतः पार्श्वतस्तथा ।
अर्चिषस्ते महावीर्य रश्यमः सवितुर्यथा ॥ १.२५८.८ ॥
ହେ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ତୁମର ଶିଖାମାନେ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ନିମ୍ନ, ପଛ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବିସ୍ତାର ହୁଅନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣ ପରି।
1.258.9
माता प्रणष्टा पितरं न विद्मः ।
पक्षा जाता नै नो धूमकेतो।
न नस्त्राता विद्यते वै त्वदन्य-
स्तस्मादस्मांस्त्राहि बालांस्त्वमग्ने ॥ १.२५८.९ ॥
ଆମ ମାତା ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି; ଆମ ପିତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଜାଣୁ ନାହୁଁ। ହେ ଧୂମକେତୁ, ଆମେ ପକ୍ଷ ନେଇ ଜନ୍ମ ହୋଇନାହୁଁ। ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଆମର ଅନ୍ୟ ରକ୍ଷକ ନାହିଁ; ଅତଏବ ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ବାଳକ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
1.258.10
यदग्ने ते शिवं रूपं ये च ते सप्त हेतयः ।
तेन नः परिपाहि त्वमार्तान्नः शरणैषिणः ॥ १.२५८.१० ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଯେ ଶିବ ରୂପ ଓ ଯେ ସପ୍ତ ଶିଖା, ତାହାଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷା କର; ଶରଣ ଖୋଜୁଥିବା ପୀଡ଼ିତ ଆମକୁ।
1.258.11
त्वमेवैकस्तपसे जप्तवेदो ।
नान्यस्तप्ता विद्यते गोषु देव।
ऋषीनस्मान्बालकान्पालयस्व ।
परेणास्मान्प्रेहि वै हव्यवाह ॥ १.२५८.११ ॥
ହେ ଜାତବେଦ, ତପ ପାଇଁ ତୁମେ ଏକା; ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ କେହି ମିଳେ ନାହିଁ, ହେ ଦେବ। ଆମକୁ, ଏହି ଋଷି ଓ ବାଳକମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କର; ହେ ହବ୍ୟବାହନ, ଆମଠାରୁ ଦୂରକୁ ଯାଅ।
1.258.12
सर्वमग्ने त्वमेवैकस्त्वयि सर्वमिदं जगत् ।
त्वं धारयसि भूतानि भुवनं त्वं बिभर्षि च ॥ १.२५८.१२ ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ସବୁ ତୁମେ ଏକା; ତୁମଠାରେ ହିଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅଛି। ତୁମେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କର, ଏବଂ ଭୁବନକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପୋଷଣ କର।
1.258.13
त्वमग्निर्हव्यवाहस्त्वं त्वमेव परमं हविः ।
मनीषिणस्त्वां जानन्ति बहुधा चैकधापि च ॥ १.२५८.१३ ॥
ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ହବ୍ୟବାହକ; ତୁମେ ହିଁ ପରମ ହବି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ବହୁପ୍ରକାରରେ ଓ ଏକପ୍ରକାରରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି।
1.258.14
सृष्ट्वा लोकांस्त्रीनिमान्हव्यवाह ।
काले प्राप्ते पचसि पुनः समिद्धः।
त्वं सर्वस्य भुवनस्य प्रसूति-
स्त्वमेवाग्ने भवसि पुनः प्रतिष्ठा ॥ १.२५८.१४ ॥
ହେ ହବ୍ୟବାହ, ତୁମେ ଏହି ତିନି ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କଲ; ଉଚିତ ସମୟ ଆସିଲେ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ ପାକ କର। ତୁମେ ହିଁ ସର୍ବ ଭୁବନର ଉତ୍ପତ୍ତି; ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ହିଁ ପୁନର୍ବାର ଆଧାର।
1.258.15
त्वमन्नं प्राणिभिर्भुक्तमन्तर्भूतो जगत्पते ।
नित्यप्रवृद्धः पचसि त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १.२५८.१५ ॥
ହେ ଜଗତ୍ପତି, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଖାଇଥିବା ଅନ୍ନ ତୁମେ ହିଁ, ଭିତରେ ଅବସ୍ଥିତ; ସଦା ବଢ଼ି ତୁମେ ପାକ କର; ତୁମଠାରେ ହିଁ ସବୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
1.258.16
सूर्यो भूत्वा रश्मिभिर्जातवेदो ।
भूमेरम्भो भूमिजातान्रसांश्च।
विश्वानादाय पुनरुत्सृज्य काले ।
दृष्ट्वा वृष्ट्या भावयसीह शुक्र ॥ १.२५८.१६ ॥
ହେ ଜାତବେଦ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ତୁମେ ନିଜ କିରଣରେ ଭୂମିର ଜଳ ଓ ଭୂମିଜାତ ସବୁ ରସ ଗ୍ରହଣ କର; ପରେ ଉଚିତ ସମୟରେ ତାହା ଛାଡ଼ି ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ପୋଷଣ କର, ହେ ଶୁକ୍ର।
1.258.17
त्वत्त एताः पुनः शुक्र वीरुधो हरितच्छदाः ।
जायन्ते पुष्करिण्यश्च सुभद्रश्च महोदधिः ॥ १.२५८.१७ ॥
ହେ ଶୁକ୍ର, ତୁମଠାରୁ ହିଁ ଏହି ସବୁଜ ପତ୍ର ଥିବା ଗଛଲତା ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମନ୍ତି; ପଦ୍ମ-ସରୋବର ଓ ଶୁଭ ମହାସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ।
1.258.18
इदं वै सद्म तिग्मांशो वरुणस्य परायणम् ।
शिवस्त्राता भवास्माकं माऽस्मानद्य विनाशय ॥ १.२५८.१८ ॥
ହେ ତୀକ୍ଷ୍ଣକିରଣ, ଏହି ହିଁ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ଓ ଆଶ୍ରୟ; ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭକର ରକ୍ଷକ ହୁଅ; ଆଜି ଆମକୁ ବିନଷ୍ଟ କର ନାହିଁ।
1.258.19
पिङ्गाक्ष लोहितग्रीव कृष्णवर्त्मन्हुताशन ।
परेण प्रेहि मुञ्चास्मान्सागरस्य गृहानिव ॥ १.२५८.१९ ॥
ହେ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ, ଲୋହିତଗ୍ରୀବ, କୃଷ୍ଣବର୍ତ୍ମନ୍, ହୁତାଶନ! ଦୂରକୁ ଯାଅ, ଆମକୁ ଛାଡ଼, ସମୁଦ୍ରର ଘରସବୁ ଛାଡ଼ିବା ପରି।
1.258.20
एवमुक्तो जातवेदा द्रोणेन ब्रह्मवादिना ।
द्रोणमाह प्रतीतात्मा मन्दपालप्रतिज्ञया ॥ १.२५८.२० ॥
ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଜାତବେଦା ଅଗ୍ନି ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ମନ୍ଦପାଳଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ହେତୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.258.21
ऋषिर्द्रोणस्त्वमसि वै ब्रह्मैतद्व्याहृतं ।
ईप्सितं ते करिष्यामि न च ते ॥ १.२५८.२१ ॥
ଦ୍ରୋଣ, ତୁମେ ଋଷି; ତୁମେ କହିଥିବା ଏହି ବ୍ରହ୍ମବାକ୍ୟ ଅନୁସାରେ ତୁମର ଇଷ୍ଟ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିବି; ଏବଂ ତୁମର...
1.258.22
मन्दपालेन वै यूयं मम पूर्वं निवेदिताः ।
वर्जयेः पुत्रकान्मह्यं दहन्दावमिति स्म ह ॥ १.२५८.२२ ॥
ମନ୍ଦପାଳ ପୂର୍ବରୁ ତୁମକୁ ମୋ ପାଇଁ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ; ଦାବାଗ୍ନି ଦହନ ସମୟରେ ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।
1.258.23
तस्य तद्वचनं द्रोण त्वया यच्चेह भाषितम् ।
उभयं मे गरीयस्तु ब्रूहि किं करवाणि ते।
भृशं प्रीतोऽस्मि भद्रं ते ब्रह्मंस्तोत्रेण सत्तम ॥ १.२५८.२३ ॥
ତାଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଓ ତୁମେ ଏଠାରେ କହିଥିବା କଥା, ଦୁଇଟି ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ଗୌରବପୂର୍ଣ୍ଣ; କୁହ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସତ୍ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।
1.258.24
इमे मार्जारकाः शुक्र नित्यमुद्वेजयन्ति नः ।
एतान्कुरुष्व दग्धांस्त्वं हुताशन सबान्धवान् ॥ १.२५८.२४ ॥
ହେ ଶୁକ୍ର, ଏହି ମାର୍ଜାରମାନେ (ସାପ) ସର୍ବଦା ଆମକୁ ବ୍ୟଥିତ କରନ୍ତି; ହେ ହୁତାଶନ, ଏମାନଙ୍କୁ ଏମାନଙ୍କ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ଦଗ୍ଧ କର।
1.258.25
तथा तत्कृतवानग्निरभ्यनुज्ञाय शार्ङ्गकान् ।
ददाह खाण्डवं दावं समिद्धो जनमेजय ॥ १.२५८.२५ ॥
ଏହିପରି ଅଗ୍ନି ତାହା କଲେ। ଶାର୍ଙ୍ଗକମାନଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ ସେ ଖାଣ୍ଡବ ବନ ଦଗ୍ଧ କଲେ, ହେ ଜନମେଜୟ।