മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.259
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.259.1
मन्दपालोऽञपि कौरव्यं चिन्तयामास पुत्रकान् ।
उक्त्वाऽपि च स तिग्मांशुं नैव शर्माधिगच्छति ॥ १.२५९.१ ॥
മന്ദപാലനും കൗരവ്യനെക്കുറിച്ചും തന്റെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ചും ചിന്തിച്ചു. സൂര്യനെ വിളിച്ചു സംസാരിച്ചിട്ടും അദ്ദേഹത്തിന് സമാധാനം ലഭിച്ചില്ല.
1.259.2
स तप्यमानः पुत्रार्थे लपितामिदमब्रवीत् ।
कथं नु शक्ताः शरणे लपिते मम पुत्रकाः ॥ १.२५९.२ ॥
മക്കളെയോർത്ത് വേദനിച്ച് വിലപിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "ശരണത്തിൽ എന്റെ ചെറിയ മക്കൾ എങ്ങനെ സമർഥരാകും?"
1.259.3
वर्धमाने हुतवहे वाते चाशु प्रवायति ।
असमर्था विमोक्षाय भविष्यन्ति ममात्मजाः ॥ १.२५९.३ ॥
തീ വളരുകയും കാറ്റ് വേഗത്തിൽ വീശുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, എന്റെ മക്കൾക്ക് രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയാതെ വരും.
1.259.4
कथं त्वशक्ता त्राणाय माता तेषां तपस्विनी ।
भविष्यति हि शोकार्ता पुत्रत्राणमपश्यती ॥ १.२५९.४ ॥
അവരുടെ തപസ്വിനിയായ അമ്മ രക്ഷിക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയാത്തവളാകും? പുത്രരക്ഷ കാണാതെ അവൾ ദുഃഖത്താൽ വലയും.
1.259.5
कथमुड्डीयनेऽशक्तान्पतने च ममात्मजान् ।
सन्तप्यमाना बहुधा वाशमाना प्रधावती ॥ १.२५९.५ ॥
പറക്കാനാകാതെ വീഴുന്ന എന്റെ മക്കൾക്കായി അവൾ പലവിധത്തിൽ വേദനിച്ച് നിലവിളിച്ച് ഓടും.
1.259.6
जरितारिः कथं पुत्रः सारिसृक्कः कथं च मे ।
स्तम्बमित्रः कथं द्रोणः कथं सा च तपस्विनी ॥ १.२५९.६ ॥
ജരിതാരിയുടെ പുത്രൻ എങ്ങനെ, എന്റെ സാരിസൃക്കൻ എങ്ങനെ, സ്തംബമിത്രൻ എങ്ങനെ, ദ്രോണൻ എങ്ങനെ, ആ തപസ്വിനി എങ്ങനെ?
1.259.7
लालप्यमानं तमृषइं मन्दपालं तथा वने ।
लपिता प्रत्युवाचेदं सासूयमिव भारत ॥ १.२५९.७ ॥
ഭാരതാ, കാട്ടിൽ വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ഋഷി മന്ദപാലനോട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നി അസൂയയോടെയെന്നപോലെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.259.8
न ते पुत्रेष्ववेक्षाऽस्ति यानृषीनुक्तवानसि ।
तेजस्विनो वीर्यवन्तो न तेषां ज्वलनाद्भयम् ॥ १.२५९.८ ॥
നീ പറഞ്ഞ ആ ഋഷിമാരെക്കുറിച്ചല്ലാതെ നിനക്ക് നിന്റെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് യാതൊരു കരുതലുമില്ല. അവർ തേജസ്വികളും വീര്യവാന്മാരുമാണ്; തീയിൽ നിന്ന് അവർക്ക് ഭയമില്ല.
1.259.9
त्वयाऽग्नौ ते परीताश्च स्वयं हि मम सन्निधौ ।
श्रुतं तथा चेति ज्वलनेन महात्मना ॥ १.२५९.९ ॥
അഗ്നിയിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട നിന്റെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ചും, എന്റെ സന്നിധിയിൽ നീ സ്വയവും ഉണ്ടായിരുന്നതും, മഹാത്മാവായ അഗ്നി ഇത് കേട്ടു എന്നതും ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
1.259.10
पलो न तां वाचमुक्त्वा मिथ्या करिष्यति ।
न्धुकृत्ये न तेन ते स्वस्थ मानसम् ॥ १.२५९.१० ॥
ആ ഋഷി ആ വാക്ക് പറഞ്ഞശേഷം അത് വ്യാജമാക്കില്ല. ബന്ധുവിന്റെ കടമയിൽ അദ്ദേഹത്താൽ നിന്റെ മനസ്സ് സ്വസ്ഥമാവില്ല.
1.259.11
तामेव तु ममामित्रां चिन्तयन्परितप्यसे ।
ध्रुवं मयि न ते स्नेहो यथा तपयं पुराऽभवत् ॥ १.२५९.११ ॥
എന്റെ അതേ ശത്രുവിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച് നീ വേദനിക്കുന്നു. തീർച്ചയായും എന്നോടുള്ള നിന്റെ സ്നേഹം മുമ്പുണ്ടായിരുന്നതുപോലെയല്ല.
1.259.12
नहि पक्षवता न्याय्यं निः हेन सुहृज्जने ।
पीड्यमान उपद्रष्टुं शक्तेना मा कथंचन ॥ १.२५९.१२ ॥
തീർച്ചയായും, പക്ഷപാതമുള്ളവന് കാരണമില്ലാതെ സുഹൃത്തിനോട് അനീതി ചെയ്യുന്നത് ന്യായമല്ല. പീഡിതനായാലും ഒരുവിധത്തിലും അവനെ നോക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല.
1.259.13
गच्छ त्वं जरितामेव यदर्थं परितप्यसे ।
चरिष्याम्यहमप्येका यथा पुरुषाश्रिता ॥ १.२५९.१३ ॥
നീ പോകൂ, ഏതിനുവേണ്ടിയാണോ നീ വ്യസനിക്കുന്നത് അതിനുവേണ്ടി. പുരുഷനെ ആശ്രയിക്കുന്ന സ്ത്രീയെപ്പോലെ ഞാനും ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കും.
1.259.14
नाहमेवं चरे लोके यथा त्वमभिमन्यसे ।
अपत्यहेतोर्विचरे तच्च कृच्छ्रगतं मम ॥ १.२५९.१४ ॥
നീ കരുതുന്നതുപോലെ ഞാൻ ഈ ലോകത്ത് ഇങ്ങനെ അലയില്ല. സന്തതിക്കുവേണ്ടിയാണ് ഞാൻ അലയുന്നത്; അത് എനിക്ക് ദുഃഖകരമായി.
1.259.15
भूतं हित्वा च भाव्यर्थे योऽवलम्बेत्स मन्दधीः ।
अवमन्येत तं लोको यथेच्छसि तथा कुरु ॥ १.२५९.१५ ॥
ഭൂതകാലത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഭാവിയുടെ ലക്ഷ്യത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ മന്ദബുദ്ധിയാണ്; ലോകം അവനെ അവഗണിക്കും. നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ചെയ്യുക.
1.259.16
एष हि प्रज्वलन्नग्निर्लेलिहानी महीरुहान् ।
आविग्ने हृदि सन्तापं जनयत्यशिवं मम ॥ १.२५९.१६ ॥
ഇതാ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നി, വൃക്ഷങ്ങളെ നക്കിക്കൊണ്ട്, എന്റെ പരിഭ്രമിച്ച ഹൃദയത്തിൽ അശുഭമായ സന്താപം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
1.259.17
भर्तुर्हि वाक्यं सा श्रुत्वा लपिता दुःखिताऽभवत् ।
सान्त्वयामास च पुनः पति पतिपरायणा ॥ १.२५९.१७ ॥
ഭർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൾ വിലപിച്ച് ദുഃഖിതയായി; ഭർത്താവിൽ അർപ്പിതയായ അവൾ വീണ്ടും ഭർത്താവിനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
1.259.18
तस्माद्देशादतिक्रान्ते ज्वलने जरिता पुनः ।
जगाम पुत्रकानेन जरिता पुत्रगृद्धिनी ॥ १.२५९.१८ ॥
ആ സ്ഥലത്തുനിന്ന് അഗ്നി കടന്നുപോയപ്പോൾ, ജരിത വീണ്ടും തന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങളോടൊപ്പം പോയി; പുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിച്ച ജരിത.
1.259.19
सा तान्कुशलिनः सर्वान्विमुक्ताञ्जातवेदसः ।
रोरूयमाणान्ददृशे वने पुत्रान्निरामयान् ॥ १.२५९.१९ ॥
കാട്ടിൽ അവൾ അവരെല്ലാവരെയും സുഖമായി, അഗ്നിയിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവരായി, രോഗമില്ലാത്ത പുത്രന്മാരായി കണ്ടു.
1.259.20
अश्रूणि मुमुचे तेषां दर्शनात्सा पुनःपुनः ।
न श्रद्धेयं ततस्तेषांर्शनं वै पुनःपुनः ॥ १.२५९.२० ॥
അവരെ കണ്ടതിനാൽ അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്ണീരൊഴുക്കി. അപ്പോൾ അവരുടെ ആ ദർശനം വീണ്ടും വീണ്ടും വിശ്വസിക്കാവുന്നതായിരുന്നില്ല.
1.259.21
इति मत्वाऽब्रवीद्वाकजरिता पुत्रगृद्धिनी ।
एकाकशश्च पुत्रांस्तन्त्र्शमानान्वपद्यत ॥ १.२५९.२१ ॥
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച്, പുത്രന്മാരെ കൊതിക്കുന്ന ജരിത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; ദാഹിച്ചിരുന്ന പുത്രന്മാരെ ഓരോരുത്തരെയായി ആലിംഗനം ചെയ്തു.
1.259.22
जरिता तु परिष्वज्युत्रस्नेहाच्चुचुम्ब ह ॥ १.२५९.२२ ॥
ജരിത പുത്രസ്നേഹത്താൽ അവരെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ചുംബിച്ചു.
1.259.23
ततोऽभ्यगच्छत्सहसमन्दपालोऽपि भारत ।
अथ ते सर्व एवैनं भ्यनन्दंस्तदा सुताः ॥ १.२५९.२३ ॥
പിന്നീട്, ഹേ ഭാരതാ, മന്ദപാലനും ഒപ്പം വന്നു. അപ്പോൾ എല്ലാ പുത്രന്മാരും അവനെ സ്വീകരിച്ചു.
1.259.24
गुरुत्वान्मन्दपालस्तपसश्च विशेषतः ।
अभिवादामहे सर्वे तपक्षाः प्रसादतः ॥ १.२५९.२४ ॥
മന്ദപാലൻ മുതിർന്നവനായതിനാലും, വിശേഷിച്ച് തപസ്സിനാലും, അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞങ്ങളെല്ലാവരും തപസ്വികളായി അവനെ വന്ദിക്കുന്നു.
1.259.25
एवमुक्तवतां तेषां तनन्द्य महातपाः ।
परिष्वज्य ततो मू उपाघ्राय च बलकान्।
पुत्रान्स्वयं समाहूयतः प्रोवाच गौतमः ॥ १.२५९.२५ ॥
അവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹാതപസ്വിയായ ഗൗതമൻ സന്തോഷിച്ച് അവരെ ആലിംഗനം ചെയ്തു; പിന്നെ തലയിൽ മണത്ത് കുട്ടികളെ ചുംബിച്ചു; സ്വയം പുത്രന്മാരെ വിളിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.259.26
लालप्यमानमेकैकंरितां च पुनःपुनः ।
न चैवोचुस्तदा किंतमृषिं साध्वसाधु वा ॥ १.२५९.२६ ॥
ഓരോരുത്തരെയും ആവർത്തിച്ച് വിലപിച്ച് വിളിച്ചിട്ടും, അവർ ആ ഋഷിയെക്കുറിച്ച് നല്ലതോ ചീത്തയോ അപ്പോൾ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
1.259.27
ज्येष्ठः सुतस्ते कत कतमस्तस्य चानुजः ।
मध्यमः कतमश्चैव यान्कतमश्च ते ॥ १.२५९.२७ ॥
നിന്റെ മൂത്ത മകൻ ആരാണ്? അവന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ആരാണ്? നടുവിലുള്ളവൻ ആരാണ്? അവരിൽ ഓരോരുത്തരും ആരാണ്?
1.259.28
एवं ब्रुवन्तं दुःखाकं मा न प्रतिभाषसे ।
कृतवानस्मि हव्यानैव शान्तिमितो लभे।
एवमुक्त्वा तु तां मन्दपालस्तदाऽस्पृशत् ॥ १.२५९.२८ ॥
ദുഃഖത്തോടെ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്ന എന്നോട് നീ മറുപടി പറയാത്തതെന്ത്? ഞാൻ ഹവ്യങ്ങൾ അർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇവിടെനിന്നുതന്നെ എനിക്ക് ശാന്തി ലഭിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മന്ദപാലൻ അപ്പോൾ അവളെ സ്പർശിച്ചു.
1.259.29
किं नु ज्येष्ठेन ते किमनन्तरजेन ते ।
किं वा मध्यमजातेन किं कनिष्ठेन वा पुनः ॥ १.२५९.२९ ॥
മൂത്തവൻകൊണ്ട് നിനക്കെന്ത്? അടുത്തവനെക്കൊണ്ട് നിനക്കെന്ത്? നടുവിലുള്ളവനെക്കൊണ്ടോ ഇളയവനെക്കൊണ്ടോ നിനക്കെന്ത്?
1.259.30
यां त्वं मां सर्वतो हीनामुत्सृज्यासि गतः पुरा ।
तामेव लपितां गच्छ तरुणीं चारुहासिनीम् ॥ १.२५९.३० ॥
നീ മുൻപ് എന്നെ പൂർണമായി ഉപേക്ഷിച്ചുപോയി; ആ വിലപിക്കുന്നവളെയല്ല, യുവതിയും മനോഹരമായി ചിരിക്കുന്നവളുമായ അവളുടെ അടുത്തേക്കു പോകൂ.
1.259.31
न स्त्रीणां विद्यते किंचिदमुत्र पुरुषान्तरात् ।
सापत्नकमृते लोके नान्यदर्थविनाशनम् ॥ १.२५९.३१ ॥
സ്ത്രീകൾക്ക് പരലോകത്ത് ഭർത്താവിനപ്പുറം മറ്റൊന്നുമില്ല; ലോകത്ത് സപത്നീവൈരമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും അർഥനാശത്തിന് കാരണമല്ല.
1.259.32
वैराग्निदीपनं चैव भृशुद्वेगकारि च ।
सुव्रता चापि कल्याणी सर्वभूतेषु विश्रुता ॥ १.२५९.३२ ॥
അവൾ വൈരാഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കുന്നവളും അതിയായ ഉദ്വേഗം ഉണ്ടാക്കുന്നവളുമാണ്; എങ്കിലും അവൾ സുവ്രതയും കല്യാണിയും സർവഭൂതങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രസിദ്ധയുമാണ്.
1.259.33
अरुन्धती महात्मानं वसिष्ठं पर्यशङ्कत ।
विशुद्धभावमत्यन्तं सदा प्रियहिते रतम् ॥ १.२५९.३३ ॥
അരുന്ധതി മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠനെ സംശയിച്ചു; അദ്ദേഹം എപ്പോഴും അത്യന്തം ശുദ്ധസ്വഭാവനും പ്രിയവും ഹിതവും ചെയ്യുന്നതിൽ മുഴുകിയവനുമായിരുന്നു.
1.259.34
सप्तर्षिमध्यगं वीरमवमेने च तं मुनिम् ।
अपध्यानेन सा तेन धूमारुणसमप्रभा।
लक्ष्याऽलक्ष्या नाभिरूपा निमित्तमिव पश्यति ॥ १.२५९.३४ ॥
സപ്തർഷിമാർക്കിടയിൽ നിന്ന ആ വീരമുനിയെ അവൾ അവമതിച്ചു; അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ദുശ്ചിന്തയാൽ പുകയാൽ ചുവന്ന പ്രഭയുള്ളവളായി, കാണായും കാണാതെയും, അസാധാരണ രൂപത്തോടെ ഒരു അടയാളം നോക്കുന്നതുപോലെ അവൾ നിന്നു.
1.259.35
अपत्यहेतोः संप्राप्तं तथा त्वमपि मामिह ।
इष्टमेवं गते हि त्वं सा तथैवाद्य वर्तते ॥ १.२५९.३५ ॥
സന്താനത്തിനായി നീയും ഇവിടെ എന്നെ നേടി; ഇങ്ങനെ നിന്റെ ഇഷ്ടം സാധിച്ചു. അവളും ഇന്ന് അങ്ങനെതന്നെ ആണ്.
1.259.36
न हि भार्येति विश्वासः कार्यः पुंसा कथंचन ।
न हि कार्यमनुध्याति नारी पुत्रवती सती ॥ १.२५९.३६ ॥
'ഇവൾ എന്റെ ഭാര്യയാണ്' എന്ന വിശ്വാസം പുരുഷൻ ഒരു വിധത്തിലും വെക്കരുത്; കാരണം പുത്രവതിയായ സതിയായ സ്ത്രീ തന്റെ കടമയെ ചിന്തിക്കുന്നില്ല.
1.259.37
ततस्ते सर्व एवैनं पुत्राः सम्यगुपासते ।
स च तानात्मजान्सर्वानाश्वासयितुमुद्यतः ॥ १.२५९.३७ ॥
അപ്പോൾ അവന്റെ പുത്രന്മാരെല്ലാവരും അവനെ നന്നായി ശുശ്രൂഷിച്ചു; അവനും തന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ഒരുങ്ങിനിന്നു.