Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.28

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.28.1

इत्युक्तो गरुडः सर्पैस्ततो मातरमब्रवीत् ।
गच्छाम्यमृतमाहर्तुं भक्ष्यमिच्छामि वेदितुम् ॥ १.२८.१ ॥

ସର୍ପମାନେ ଏହିପରି କହିବାରୁ ଗରୁଡ଼ ନିଜ ମାତାଙ୍କୁ କହିଲା — ମୁଁ ଅମୃତ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛି; ଭକ୍ଷ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

1.28.2

समुद्रकुक्षावेकान्ते निषादालयमुत्तमम् ।
भवनानि निषादानां तत्र सन्ति द्विजोत्तम ॥ १.२८.२ ॥

ସମୁଦ୍ରର ଉଦରରେ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ନିଷାଦମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ବାସସ୍ଥାନ ଅଛି; ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସେଠାରେ ନିଷାଦମାନଙ୍କ ଗୃହ ଅଛି।

1.28.3

पापिनां नष्टलोकानां निर्घृणानां दुरात्मनाम् ।
निषादानां सहस्राणि तान्भुक्त्वाऽमृतमानय ॥ १.२८.३ ॥

ପାପୀ, ନଷ୍ଟଲୋକ, ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଓ ଦୁରାତ୍ମା ନିଷାଦ ହଜାର ହଜାର ଅଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ଖାଇ ଅମୃତ ଆଣ।

1.28.4

न च ते ब्राह्मणं हन्तुं कार्या बुद्धिः कथंचन ।
अवध्यः सर्वभूतानां ब्राह्मणो ह्यनलोपमः ॥ १.२८.४ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମାରିବାର ବୁଦ୍ଧି ତୁମର କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ନ ହେଉ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ, ସେ ଅଗ୍ନି ସମାନ।

1.28.5

अग्निरर्को विषं शस्त्रं विप्रो भवति कोपितः ।
गुरुर्हि सर्वभूतानां ब्राह्मणः परिकीर्तितः ॥ १.२८.५ ॥

ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବିଷ, ଅସ୍ତ୍ର — କ୍ରୋଧିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେମାନଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଗୁରୁ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

1.28.6

एवमादिस्वरूपैस्तु सतां वै ब्राह्मणो मतः ।
स ते तात न हन्तव्यः संक्रुद्धेनापि सर्वथा ॥ १.२८.६ ॥

ଏହିପରି ଓ ଏହିପରି ସ୍ୱରୂପଗୁଡ଼ିକରେ ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାନ୍ୟ; ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ମାରିବ ନାହିଁ।

1.28.7

ब्राह्मणानामभिद्रोहो न कर्तव्यः कथंचन ।
न ह्येवमग्निर्नादित्यो भस्म कुर्यात्तथानघ ॥ १.२८.७ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଦ୍ରୋହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଭସ୍ମ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

1.28.8

यथा कुर्यादभिक्रुद्धो ब्राह्मणः संशितव्रतः ।
तदेतैर्विविधैर्लिङ्गैस्त्वं विद्यास्तं द्विजोत्तमम् ॥ १.२८.८ ॥

ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା କଠୋରବ୍ରତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯେପରି କରନ୍ତି, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଏହି ବିବିଧ ଲକ୍ଷଣରେ ତୁମେ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

1.28.9

भूतानामग्रभूर्विप्रो वर्णश्रेष्ठः पिता गुरुः ।
किंरूपो ब्राह्मणो मातः किंशीलः किंपराक्रमः ॥ १.२८.९ ॥

ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଜନ୍ମା, ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପିତା ଓ ଗୁରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ — ହେ ମାତା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ରୂପ କିପରି, ତାଙ୍କ ଶୀଳ କିପରି, ତାଙ୍କ ପରାକ୍ରମ କିପରି?

1.28.10

किंस्विदग्निनिभो भाति किंस्वित्सौम्यप्रदर्शनः ।
यथाहमभिजानीयां ब्राह्मणं लक्षणैः शुभैः ॥ १.२८.१० ॥

ଅଗ୍ନି ପରି ଝଲମଲ ହେଉଥିବା କିପରି ଦେଖାଯାଏ, କିମ୍ବା ସୌମ୍ୟ ରୂପ କିପରି? ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କିପରି ଚିହ୍ନିବି?

1.28.11

तन्मे कारणतो मातः पृच्छतो वक्तुमर्हसि ।
यस्ते कण्ठमनुप्राप्तो निगीर्णं बडिशं यथा ॥ १.२८.११ ॥

ତେଣୁ ହେ ମାତା, ମୋ ପ୍ରଶ୍ନର କାରଣ କହି ମୋତେ ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ — ତୁମ ଗଳାରେ ଗିଳାଯାଇଥିବା କଣ୍ଟା ପରି ଯିଏ ଅଟକି ରହିଛି, ସେ କିଏ।

1.28.12

दहेदङ्गारवत्पुत्रं तं विद्याद्ब्राह्मणर्षभम् ।
विप्रस्त्वया न हन्तव्यः संक्रुद्धेनापि सर्वदा ॥ १.२८.१२ ॥

ଯିଏ ପୁତ୍ରକୁ ଅଙ୍ଗାରପରି ଦଗ୍ଧ କରିପାରେ, ତାହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ କେବେ ବି ବଧ କରିବ ନାହିଁ।

1.28.13

प्रोवाच चैन विनता पुत्रहार्दादिदं वचः ।
जठरे न च जीर्येद्यस्तं जानीहि द्विजोत्तमम् ॥ १.२८.१३ ॥

ପୁତ୍ରପ୍ରେମରୁ ବିନତା ତାଙ୍କୁ ଏହି ବଚନ କହିଲେ: ଯାହା ଉଦରରେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ, ତାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଜାଣ।

1.28.14

पुनः प्रोवाच विनता पुत्रहार्दादिदं वचः ।
जानन्त्यप्यतुलं वीर्यमाशीर्वादपरायणा ॥ १.२८.१४ ॥

ଅତୁଳ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଶୀର୍ବାଦରେ ତତ୍ପର ବିନତା ପୁତ୍ରପ୍ରେମରୁ ପୁଣି ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

1.28.15

प्रीता परमदुःखार्ता नागैर्विप्रकृता सती ।
पक्षौ ते मारुतः पातु चन्द्रसूर्यौ च पृष्ठतः ॥ १.२८.१५ ॥

ନାଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତା, ପରମ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତା ସତୀ ବିନତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ: ବାୟୁ ତୁମର ପକ୍ଷଦ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଛରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

1.28.16

शिरश्च पातु वह्निस्ते वसवः सर्वतस्तनुम् ।
विष्णुः सर्वगतः सर्वमह्गानि तव चैव ह।
अहं च ते सदा पुत्र शान्तिस्वस्तिपरायणा ॥ १.२८.१६ ॥

ଅଗ୍ନି ତୁମର ମସ୍ତକ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ବସୁଗଣ ସବୁ ଦିଗରୁ ତୁମ ଶରୀର ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବିଷ୍ଣୁ ତୁମର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ପୁତ୍ର, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସଦା ତୁମ ଶାନ୍ତି ଓ କଲ୍ୟାଣରେ ତତ୍ପର ରହିବି।

1.28.17

इहासीना भविष्यामि स्वस्तिकारे रता सदा ।
अरिष्टं व्रज पन्थानं पुत्र कार्यार्थसिद्धये ॥ १.२८.१७ ॥

ଏଠାରେ ବସି ମୁଁ ସଦା ମଙ୍ଗଳକର୍ମରେ ରତ ରହିବି। ପୁତ୍ର, ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ନିର୍ବିଘ୍ନ ପଥରେ ଯାଅ।

1.28.18

ततः स मातुर्वचनं निशम्य ।
वितत्य पक्षौ नभ उत्पपात।
ततो निषादान्बलवानुपागतो ।
बुभुक्षितः काल इवान्तकोऽपरः ॥ १.२८.१८ ॥

ତା'ପରେ ସେ ମାତାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ପକ୍ଷ ବିସ୍ତାର କରି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲା। ତା'ପରେ ବଳବାନ, କ୍ଷୁଧିତ ସେ ଅନ୍ୟ କାଳ ପରି ନିଷାଦମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା।

1.28.19

स तान्निषादानुपसंहरंस्तदा ।
रजः समुद्धूय नभःस्पृशं महत्।
समुद्रकुक्षौ च विशोषयन्पयः ।
समीपजान्भूधरजान्विचालयन् ॥ १.२८.१९ ॥

ସେତେବେଳେ ସେ ସେହି ନିଷାଦମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ଆକାଶ ଛୁଉଁଥିବା ବଡ଼ ଧୂଳି ଉଡ଼ାଇଲା, ସମୁଦ୍ରର ଗର୍ଭରୁ ଜଳ ଶୁଖାଇଲା ଏବଂ ନିକଟ ଓ ପର୍ବତରେ ଜାତମାନଙ୍କୁ ହଲାଇଲା।

1.28.20

ततः स चक्रे महदाननं तदा ।
निषादमार्गं प्रतिरुध्य पक्षिराट्।
ततो निषादास्त्वरिताः प्रवव्रजु-
र्यतो मुखं तस्य भुजंगभोजिनः ॥ १.२८.२० ॥

ତା'ପରେ ସେ ଏକ ବଡ଼ ମୁଖ ଗଢ଼ି ନିଷାଦମାନଙ୍କ ପଥ ରୋକିଦେଲା। ସେତେବେଳେ ନିଷାଦମାନେ ଶୀଘ୍ର ସେହି ଦିଗକୁ ଗଲେ ଯେଉଁଠି ସର୍ପଭୋଜୀର ମୁଖ ଥିଲା।

1.28.21

तदाननं विवृतमतिप्रमाणव-
त्समभ्ययुर्गगनमिवार्दिताः खगाः।
सहस्रशः पवनजोविमोहिता ।
यथा।ञनिलप्रचलितपादपे वने ॥ १.२८.२१ ॥

ସେହି ଅତି ବଡ଼ ମୁଖ ଖୋଲିଗଲେ, ପବନରେ ହଲୁଥିବା ଗଛଯୁକ୍ତ ବନରେ ପୀଡ଼ିତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଆକାଶ ଆଡ଼େ ଯିବା ପରି, ହଜାରେ ମୋହିତ ହୋଇ ସେହି ଆଡ଼େ ଗଲେ।

1.28.22

ततः खगो वदनममित्रतापनः ।
समाहरत्परिचपलो मत्बलाः।
निषूदयन्बहुविधमत्स्यजीविनो ।
बभुक्षितो गगनचरेश्वरस्तदा ॥ १.२८.२२ ॥

ସେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା, ଅତି ଚଞ୍ଚଳ ଓ ବଳବାନ, କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ଆକାଶଚାରୀମାନଙ୍କ ଅଧୀଶ୍ବର ସେହି ପକ୍ଷୀ ମୁଖ ସଙ୍କୋଚି, ନାନାବିଧ ମାଛ ଧରି ବଞ୍ଚୁଥିବା ନିଷାଦମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କଲା।