มหาภารตะ · อัธยายะ 1.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.28.1
इत्युक्तो गरुडः सर्पैस्ततो मातरमब्रवीत् ।
गच्छाम्यमृतमाहर्तुं भक्ष्यमिच्छामि वेदितुम् ॥ १.२८.१ ॥
เมื่อเหล่างูกล่าวดังนั้น ครุฑจึงกล่าวกับมารดาว่า ข้าจะไปนำอมฤตมา ข้าอยากรู้ว่าอาหารที่จะกินคืออะไร
1.28.2
समुद्रकुक्षावेकान्ते निषादालयमुत्तमम् ।
भवनानि निषादानां तत्र सन्ति द्विजोत्तम ॥ १.२८.२ ॥
ในที่ลับแห่งหนึ่งในท้องมหาสมุทร เป็นที่อยู่อันประเสริฐของชาวนิษาท ที่นั่นมีบ้านเรือนของชาวนิษาท ผู้เป็นยอดของทวิชาติเอ๋ย
1.28.3
पापिनां नष्टलोकानां निर्घृणानां दुरात्मनाम् ।
निषादानां सहस्राणि तान्भुक्त्वाऽमृतमानय ॥ १.२८.३ ॥
ชาวนิษาทมีนับพัน เป็นคนบาปที่โลกของตนพินาศ ไร้ความเมตตาและจิตใจชั่วร้าย เจ้าจงกินพวกเขาเสียให้หมด แล้วนำอมฤตกลับมา
1.28.4
न च ते ब्राह्मणं हन्तुं कार्या बुद्धिः कथंचन ।
अवध्यः सर्वभूतानां ब्राह्मणो ह्यनलोपमः ॥ १.२८.४ ॥
และเจ้าอย่าได้คิดฆ่าพราหมณ์ด้วยประการใด ๆ พราหมณ์นั้นไม่อาจถูกสัตว์ใดฆ่าได้ เพราะเขาเปรียบเสมือนไฟ
1.28.5
अग्निरर्को विषं शस्त्रं विप्रो भवति कोपितः ।
गुरुर्हि सर्वभूतानां ब्राह्मणः परिकीर्तितः ॥ १.२८.५ ॥
ไฟ ดวงอาทิตย์ พิษ และอาวุธ เมื่อพราหมณ์โกรธขึ้นมา ก็จะกลายเป็นดังสิ่งเหล่านี้ พราหมณ์ได้รับการประกาศว่าเป็นครูของสรรพสัตว์
1.28.6
एवमादिस्वरूपैस्तु सतां वै ब्राह्मणो मतः ।
स ते तात न हन्तव्यः संक्रुद्धेनापि सर्वथा ॥ १.२८.६ ॥
ด้วยลักษณะเช่นนี้และที่คล้ายกัน พราหมณ์จึงเป็นที่นับถือของผู้ดี ลูกเอ๋ย เจ้าไม่ควรฆ่าเขาเลย แม้ในยามที่เจ้าโกรธจัดเพียงใดก็ตาม
1.28.7
ब्राह्मणानामभिद्रोहो न कर्तव्यः कथंचन ।
न ह्येवमग्निर्नादित्यो भस्म कुर्यात्तथानघ ॥ १.२८.७ ॥
ไม่ควรแสดงความเป็นปรปักษ์ต่อพราหมณ์ด้วยประการใด ๆ ผู้ไร้บาป ไฟและดวงอาทิตย์ก็มิได้เผาผลาญด้วยวิธีเช่นนี้
1.28.8
यथा कुर्यादभिक्रुद्धो ब्राह्मणः संशितव्रतः ।
तदेतैर्विविधैर्लिङ्गैस्त्वं विद्यास्तं द्विजोत्तमम् ॥ १.२८.८ ॥
พราหมณ์ผู้มั่นในวัตรปฏิบัติ เมื่อโกรธจัดจะกระทำอย่างใด เจ้าก็ควรรู้จักพราหมณ์ผู้ประเสริฐของทวิชาติผู้นั้นได้ด้วยเครื่องหมายต่าง ๆ เหล่านี้
1.28.9
भूतानामग्रभूर्विप्रो वर्णश्रेष्ठः पिता गुरुः ।
किंरूपो ब्राह्मणो मातः किंशीलः किंपराक्रमः ॥ १.२८.९ ॥
พราหมณ์เป็นผู้เกิดก่อนในหมู่สัตว์ เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในวรรณะ เป็นบิดาและครู มารดาเอ๋ย พราหมณ์มีรูปลักษณ์อย่างไร มีความประพฤติอย่างไร และมีอานุภาพเช่นไร
1.28.10
किंस्विदग्निनिभो भाति किंस्वित्सौम्यप्रदर्शनः ।
यथाहमभिजानीयां ब्राह्मणं लक्षणैः शुभैः ॥ १.२८.१० ॥
ผู้ที่สว่างดุจไฟนั้นมีลักษณะอย่างไร หรือท่าทางของผู้มีใจสงบเป็นอย่างไร ข้าจะจำพราหมณ์ได้อย่างไรด้วยเครื่องหมายอันเป็นมงคล
1.28.11
तन्मे कारणतो मातः पृच्छतो वक्तुमर्हसि ।
यस्ते कण्ठमनुप्राप्तो निगीर्णं बडिशं यथा ॥ १.२८.११ ॥
ฉะนั้น มารดาเอ๋ย เมื่อข้าถามด้วยเหตุผลนี้ ขอท่านจงบอกข้าเถิด ผู้ที่ติดอยู่ในลำคอของท่านดุจเบ็ดที่กลืนลงไปนั้นคือใคร
1.28.12
दहेदङ्गारवत्पुत्रं तं विद्याद्ब्राह्मणर्षभम् ।
विप्रस्त्वया न हन्तव्यः संक्रुद्धेनापि सर्वदा ॥ १.२८.१२ ॥
พึงรู้เถิดว่าผู้นั้นคือยอดพราหมณ์ ผู้ที่อาจเผาลูกชายให้ไหม้ดุจถ่านไฟได้ แม้ในยามโกรธจัดเพียงใด ท่านก็ต้องไม่ฆ่าพราหมณ์เลย
1.28.13
प्रोवाच चैन विनता पुत्रहार्दादिदं वचः ।
जठरे न च जीर्येद्यस्तं जानीहि द्विजोत्तमम् ॥ १.२८.१३ ॥
วินตาด้วยความรักต่อบุตร จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้กับเขาว่า จงรู้ว่าผู้ที่ไม่อาจย่อยได้ในท้อง คือผู้ประเสริฐที่สุดของทวิชาติ
1.28.14
पुनः प्रोवाच विनता पुत्रहार्दादिदं वचः ।
जानन्त्यप्यतुलं वीर्यमाशीर्वादपरायणा ॥ १.२८.१४ ॥
วินตาผู้มุ่งหวังพรให้บุตร ทั้งที่รู้ถึงอานุภาพอันหาใครเปรียบมิได้ ด้วยความรักต่อบุตรก็กล่าวถ้อยคำเหล่านี้อีกครั้ง
1.28.15
प्रीता परमदुःखार्ता नागैर्विप्रकृता सती ।
पक्षौ ते मारुतः पातु चन्द्रसूर्यौ च पृष्ठतः ॥ १.२८.१५ ॥
วินตาผู้มีคุณธรรม ถูกเหล่านาคกระทำร้ายจนเศร้าโศกอย่างยิ่ง แต่ก็ยังยินดี กล่าวว่า ขอให้ลมคุ้มครองปีกของเจ้า และขอให้จันทร์กับอาทิตย์คุ้มครองเจ้าจากข้างหลัง
1.28.16
शिरश्च पातु वह्निस्ते वसवः सर्वतस्तनुम् ।
विष्णुः सर्वगतः सर्वमह्गानि तव चैव ह।
अहं च ते सदा पुत्र शान्तिस्वस्तिपरायणा ॥ १.२८.१६ ॥
ขอให้ไฟคุ้มครองศีรษะของเจ้า ขอให้วสุทั้งหลายคุ้มครองร่างกายของเจ้ารอบด้าน และขอให้พระวิษณุผู้แผ่ไปทั่วคุ้มครองอวัยวะทั้งหมดของเจ้า ส่วนแม่นี้ ลูกเอ๋ย จะมุ่งหวังความสงบและความสวัสดีของเจ้าเสมอ
1.28.17
इहासीना भविष्यामि स्वस्तिकारे रता सदा ।
अरिष्टं व्रज पन्थानं पुत्र कार्यार्थसिद्धये ॥ १.२८.१७ ॥
แม่จะนั่งอยู่ที่นี่ และจะยินดีในการกระทำอันเป็นมงคลเสมอ ลูกเอ๋ย จงไปตามเส้นทางที่ปราศจากภัยเพื่อให้กิจของเจ้าสำเร็จ
1.28.18
ततः स मातुर्वचनं निशम्य ।
वितत्य पक्षौ नभ उत्पपात।
ततो निषादान्बलवानुपागतो ।
बुभुक्षितः काल इवान्तकोऽपरः ॥ १.२८.१८ ॥
เมื่อครุฑได้ฟังถ้อยคำของมารดาแล้ว ก็กางปีกบินขึ้นสู่ท้องฟ้า แล้วผู้มีกำลังนั้นก็หิวกระหาย มาถึงชาวนิษาทดุจยมอีกองค์หนึ่ง ดุจกาลเวลาเอง
1.28.19
स तान्निषादानुपसंहरंस्तदा ।
रजः समुद्धूय नभःस्पृशं महत्।
समुद्रकुक्षौ च विशोषयन्पयः ।
समीपजान्भूधरजान्विचालयन् ॥ १.२८.१९ ॥
แล้วครุฑผู้นั้นได้รวบรวมชาวนิษาทเหล่านั้น ฝุ่นผงใหญ่ก็ฟุ้งขึ้นจนแตะท้องฟ้า ทำให้น้ำในท้องมหาสมุทรแห้งขอด และทำให้สิ่งที่เกิดในบริเวณใกล้เคียงและบนภูเขาสั่นสะเทือน
1.28.20
ततः स चक्रे महदाननं तदा ।
निषादमार्गं प्रतिरुध्य पक्षिराट्।
ततो निषादास्त्वरिताः प्रवव्रजु-
र्यतो मुखं तस्य भुजंगभोजिनः ॥ १.२८.२० ॥
แล้วครุฑก็อ้าปากใหญ่ขึ้น ปิดทางของชาวนิษาท ชาวนิษาทจึงรีบวิ่งไปยังที่ที่ปากของผู้กินงูนั้นอยู่
1.28.21
तदाननं विवृतमतिप्रमाणव-
त्समभ्ययुर्गगनमिवार्दिताः खगाः।
सहस्रशः पवनजोविमोहिता ।
यथा।ञनिलप्रचलितपादपे वने ॥ १.२८.२१ ॥
เมื่อปากอันกว้างใหญ่นั้นเปิดออก ฝูงนกเหล่านั้นต่างถูกทรมาน พากันบินเข้าไปหาหลายพันตัว งุนงงดุจนกในป่าที่ต้นไม้ถูกลมพัดไหว บินสู่ท้องฟ้า
1.28.22
ततः खगो वदनममित्रतापनः ।
समाहरत्परिचपलो मत्बलाः।
निषूदयन्बहुविधमत्स्यजीविनो ।
बभुक्षितो गगनचरेश्वरस्तदा ॥ १.२८.२२ ॥
ครั้งนั้น นกนั้น ผู้เป็นใหญ่แห่งบรรดานกที่ท่องไปในอากาศ ผู้ทำข้าศึกให้เดือดร้อน ทั้งว่องไวและทรงพลังยิ่ง หิวกระหาย จึงดูดปากเข้า แล้วทำลายชาวนิษาททั้งหลายผู้กินปลาหลากชนิด