マハーバーラタ · 章 1.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.29.1
तस्य कण्ठमनुप्राप्तो ब्राह्मणः सह भार्यया ।
दहन्दीप्त इवाङ्गारस्तमुवाचान्तरिक्षगः ॥ १.२९.१ ॥
彼の喉元に達したそのバラモンは、妻とともに、燃える炭火のように輝きながら、空を行く者に語った。
1.29.2
द्विजोत्तम विनिर्गच्छ तूर्णमास्यादपावृतात् ।
न हि मे ब्राह्मणो वध्यः पापेष्वपि रतः सदा ॥ १.२९.२ ॥
再生族の中で最もすぐれた者よ、この開いた口から早く出てゆけ。たとえ常に悪行に耽っていても、バラモンを私は殺すべきではない。
1.29.3
ब्रुवाणमेवं गरुडं ब्राह्मणः प्रत्यभाषत ।
निषादी मम भार्येयं निर्गच्छतु मया सह ॥ १.२९.३ ॥
ガルダにそのように語りかけると、バラモンは答えた。「このニシャーディーは私の妻です。彼女も私と共に出てこさせてください。」
1.29.4
एतामपि निषादीं त्वं परिगृह्याशु निष्पत ।
तूर्णं संभावयात्मानमजीर्णं मम तेजसा ॥ १.२९.४ ॥
このニシャーディーも連れて、すぐに飛び出せ。私の威力によって消化されないものと思え。
1.29.5
ततः स विप्रो निष्क्रान्तो निषादीसहितस्तदा ।
वर्धयित्वा च गरुडमिष्टं देशं जगाम ह ॥ १.२९.५ ॥
そのとき、そのバラモンはニシャーディーとともに出て、ガルダを祝福し、望む地へと去っていった。
1.29.6
सहभार्ये विनिष्क्रान्ते तस्मिन्विप्रे स पक्षिराट् ।
वितत्य पक्षावाकाशमुत्पपात मनोजवः ॥ १.२९.६ ॥
そのバラモンが妻とともに出て行くと、鳥の王は思念のように速く翼を広げ、空へと舞い上がった。
1.29.7
ततोऽपश्यत्स्वपितरं पृष्टश्चाख्यातवान्पितुः ।
यथान्यायममेयात्मा तं चोवाच महानृषिः ॥ १.२९.७ ॥
そこで彼は父を見た。父に問われると、道理にかなうようにすべてを語った。無量の魂を持つその大仙は彼に言った。
1.29.8
कच्चिद्वः कुशलं नित्यं भोजने बहुलं सुत ।
कच्चिच्च मानुषे लोके तवान्नं विद्यते बहु
क्व गन्तास्यतिवेगेन मम त्वं वक्तुमर्हसि ॥ १.२९.८ ॥
息子よ、お前たちは食べ物にいつも不自由はないか。人間の世界でお前は十分に食べ物を得ているか。そんなに速くどこへ行くのか。私に話すべきだ。
1.29.9
माता मे कुशला शश्वत्तथा भ्राता तथा ह्यहम् ।
न हि मे कुशलं तात भोजने बहुले सदा ॥ १.२९.९ ॥
母はいつも元気ですし、兄も同様、私も元気です。けれど父上、食べ物が豊富にあっても、私の安らぎは決してよくはないのです。
1.29.10
अहं हि सर्पैः प्रहितः सोममाहर्तुमुत्तमम् ।
महातुर्दास्यविमोक्षार्थमाहरिष्ये तमद्य वै ॥ १.२९.१० ॥
蛇たちは最上のソーマを取ってくるよう私を遣わした。隷属からの解放のため、私は今日それを必ず持ってこよう。
1.29.11
मात्रा चात्र समादिष्टो निषादान्भक्षयेति ह ।
न च मे तृप्तिरभवद्भक्षयित्वा सहस्रशः ॥ १.२९.११ ॥
母はここで私にニシャーダを食べよと命じた。しかし幾千もの彼らを食べても、私は満足しなかった。
1.29.12
तस्माद्भक्ष्यं त्वमपरं भगवन्प्रदिशस्व मे ।
यद्भुक्त्वाऽमृतमाहर्तुं समर्तः स्यामहं प्रभो ॥ १.२९.१२ ॥
ですから、尊き方よ、別の食べ物をお示しください。それを食べて私は甘露を取ってくることができますように、主よ。
1.29.13
क्षुत्पिपासाविघातार्थं भक्ष्यमाख्यातु मे भवान् ।
इदं सरो महापुण्यं देवलोकेऽपि विश्रुतम् ॥ १.२९.१३ ॥
飢えと渇きを癒すための食べ物を私にお教えください。この湖は非常に神聖で、神々の世界にも名高いものです。
1.29.14
यत्र कूर्माग्रजं हस्ती सदा कर्षत्यवाङ्मुखः ।
तयोर्जन्मान्तरे वैरं संप्रवक्ष्याम्यसोषतः ॥ १.२९.१४ ॥
象がいつも顔を下に向けて亀の兄を引きずっている所、その二者の前世からの怨みを、余すところなくお話しします。
1.29.15
तन्मे तत्त्वं निबोधस्य यत्प्रमाणौ च तावुभौ ।
शृणु त्वं वत्स भद्रं ते कथां वैराग्यवर्धिनीम् ॥ १.२९.१५ ॥
あの二者がどれほどの大きさかという真理を、私から理解しなさい。わが子よ、幸あれ。離欲を増す此の物語を聞きなさい。
1.29.16
पित्रोरर्थविभागे वै समुत्पन्नां पुराण्डज ।
आसीद्विभावसुर्नाम महर्षिः कोपनो भृशम् ॥ १.२९.१६ ॥
古き卵生の者よ、父の財産の分割から生じた物語を聞きなさい。ヴィバーヴァス（毘婆婆）という名の大仙がいたが、非常に怒りやすかった。
1.29.17
भ्राता तस्यानुजश्चासीत्सुप्रतीको महातपाः ।
स नेच्छति धनं भ्रात्रा सहैकस्थं महामुनिः ॥ १.२९.१७ ॥
その弟はスプラティーカといい、大苦行者であった。その大聖者は兄と財産を共有することを望まなかった。
1.29.18
विभागं कीर्तयत्येव सुप्रतीको हि नित्यशः ।
अथाब्रवीच्च तं भ्राता सुप्रतीकं विभावसुः ॥ १.२९.१८ ॥
スプラティーカは常に財産の分割のことを語っていた。そこで兄のヴィバーヴァスはスプラティーカに言った。
1.29.19
विभागे बहवो दोषा भविष्यन्ति महातपः ।
विभागं बहवो मोहात्कर्तुमिच्छन्ति नित्यशः।
ततो विभक्तास्त्वन्योन्यं नाद्रियन्तेऽर्थमोहिताः ॥ १.२९.१९ ॥
偉大な苦行者よ、分割には多くの過ちが生じるでしょう。迷いのゆえに人々は常に分割を望みます。そして分かれ、富に惑わされて互いを敬わなくなるのです。
1.29.20
ततः स्वार्थपरान्मूढान्पृथग्भूतान्स्वकैर्धनैः ।
विदित्वा भेदयन्त्येतानमित्रा मित्ररूपिणः ॥ १.२९.२० ॥
そこで、自己の利益に走り、迷い、自分の富によって離れたこの者たちを知り、友の姿をした敵がこの者たちを仲違いさせるのです。
1.29.21
विदित्वा चापरे भिन्नानन्तरेषु पतन्त्यथ ।
भिन्नानामतुलो नाशः क्षिप्रमेव प्रवर्तते ॥ १.२९.२१ ॥
他の者たちも分かれた者を知ると、その隙間に入り込みます。そして分かれた者たちには比べようもない破滅がたちまち訪れるのです。
1.29.22
तस्माद्विभागं भ्रातॄणां न प्रशंसन्ति साधवः ।
एवमुक्तः सुप्रतीको भागं कीर्तयतेऽनिशम् ॥ १.२९.२२ ॥
それゆえ善き人々は兄弟の分割を称えません。こう言われても、スプラティーカは絶えず自分の分け前を主張し続けるのです。
1.29.23
एवं निर्बध्यमानस्तु शशापैनं विभावसुः ।
गुरुशास्त्रेऽनिबद्धानामन्योन्येनाभिशङ्किनाम् ॥ १.२९.२३ ॥
このように迫られて、ヴィバーヴァスは彼を呪った。これは、師の教えに縛られず、互いに疑い合う者たちについてである。
1.29.24
नियन्तु न हि शक्यस्त्वं भेदतो धनमिच्छसि ।
यस्मात्तस्मात्सुप्रतीक हस्तित्वं समवाप्स्यसि ॥ १.२९.२४ ॥
お前は分割によって富を求めるので、抑えることはできない。ゆえにスプラティーカよ、お前は象の姿を得るであろう。
1.29.25
शप्तस्त्वेवं सुप्रतीको विभावसुमथाब्रवीत् ।
त्वमप्यन्तर्जलचरः कच्छपः संभविष्यसि ॥ १.२९.२५ ॥
このように呪われたスプラティーカはヴィバーヴァスに言った。「お前も水中を動く亀になるだろう。」
1.29.26
एवमन्योन्यशापात्तौ सुप्रतीकविभावसू ।
गजकच्छपतां प्राप्तावर्थार्थं मूढचेतसौ ॥ १.२९.२६ ॥
このように相互の呪いによって、スプラティーカとヴィバーヴァスは富のために心惑い、象と亀の状態に至った。
1.29.27
रोषदोषानुषङ्गेण तिर्यग्योनिगतावपि ।
परस्परद्वेषरतौ प्रमाणबलदर्पितौ ॥ १.२९.२७ ॥
怒りと過失の纏わりつきによって彼らは畜生の胎に入ったが、なお相互の憎しみを楽しみ、自らの力と威勢に誇っていた。
1.29.28
सरस्यस्मिन्महाकायौ पूर्ववैरानुसारिणौ ।
तयोरन्यतरः श्रीमान्समुपैति महागजः ॥ १.२९.२८ ॥
この湖で、巨大な身体の二者は以前の敵意を追い、そのうちの一方、威光ある大象が近づいてくる。
1.29.29
यस्य बृंहितशब्देन कूर्मोऽप्यन्तर्जलेशयः ।
उत्थितोऽसौ महाकायः कृत्स्नं विक्षोभयन्सरः ॥ १.२९.२९ ॥
その咆哮の声に、水中に横たわっていた亀さえも起き上がった。その大きな身体の者は湖全体を揺り動かしながら。
1.29.30
तं दृष्ट्वाऽऽवेष्टितकरः पतत्येष गजो जलम् ।
दन्तहस्ताग्रलाङ्गूलपादवेगेन वीर्यवान् ॥ १.२९.३० ॥
それを見て、この力強い象は鼻を巻き、牙と鼻先と尾と足の勢いで水へ突進する。
1.29.31
विक्षोभयंस्ततो नागः सरो बहुझषाकुलम् ।
कूर्मोऽप्यभ्युद्यतशिरा युद्धायाभ्येति वीर्यवान् ॥ १.२९.३१ ॥
すると象は多くの魚に満ちた湖をかき乱しながら進み、勇猛な亀も頭をもたげて戦いのために出てきた。
1.29.32
षडुच्छ्रितो योजनानि गजस्तद्द्विगुणायतः ।
कूर्मस्त्रियोजनोत्सेधो दशयोजनमण्डलः ॥ १.२९.३२ ॥
象は高さ六ヨージャナ、長さはその二倍であった。亀は高さ三ヨージャナ、周囲十ヨージャナであった。
1.29.33
तावुभौ युद्धसंमत्तौ परस्परवधैषिणौ ।
उपयुज्याशु कर्मेदं साधये हितमात्मनः ॥ १.२९.३३ ॥
戦いに狂った二者は互いの死を求めている。私は速やかにこの務めを成し遂げ、自らの利益を果たそう。
1.29.34
महाभ्रघनसंकाशं तं भुक्त्वामृतमानय ।
महागिरिसमप्रख्यं घोररूपं च हस्तिनम् ॥ १.२९.३४ ॥
大きな黒雲や大山のように恐ろしい姿をしたその象を食べ尽くしてから、甘露を持って来なさい。
1.29.35
इत्युक्त्वा गरुडं सोऽथ माङ्गल्यमकरोत्तदा ।
युध्यतः सह देवैस्ते युद्धे भवतु मङ्गलम् ॥ १.२९.३५ ॥
ガルダにこう告げてから、彼は吉祥の儀式を行った。神々と戦うあなたに、その戦いで吉祥があらんことを。
1.29.36
पूर्णकुम्भो द्विजा गावो यच्चान्यत्किंचिदुत्तमम् ।
शुभं स्वस्त्ययनं चापि भविष्यति तवाण्डजा ॥ १.२९.३६ ॥
満ちた壺、バラモン、牛、そして優れた、吉祥で祝福に満ちたその他のすべて——それらもまたあなたのものとなるでしょう、卵より生まれし者よ。
1.29.37
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे देवैः सार्धं महाबल ।
ऋचो यजूंषि सामानि पवित्राणि हवींषि च ॥ १.२९.३७ ॥
おお大力の者よ！神々と戦いの中で戦う者にとって、リグの詩句、ヤジュルの祭詞、サーマの歌、浄めの品々と供物（が助けとなる）。
1.29.38
रहस्यानि च सर्वाणि सर्वे वेदाश्च ते बलम् ।
वर्धयिष्यन्ति समरे भविष्यति खगोत्तम।
इत्युक्तो गरुडः पित्रा गतस्तं ह्वदमन्तिकात् ॥ १.२९.३८ ॥
すべての秘儀と全てのヴェーダは、戦いにおいてお前の力を増すであろう、鳥の中の最勝者よ。父にそう告げられて、ガルダは近くのその湖へ行った。
1.29.39
अपश्यन्निर्मलजलं नानापक्षिसमाकुलम् ।
स तत्स्मृत्वा पितुर्वाक्यं भीमवेगोऽन्तरिक्षगः ॥ १.२९.३९ ॥
彼は清らかな水の、さまざまな鳥に満ちた（湖）を見た。父のその言葉を思い出し、恐ろしい速さで空を行く彼は（前へ進んだ）。
1.29.40
नखेन गजमेकेन कूर्ममेकेन चाक्षिपत् ।
सधुत्पपात चाकाशं तत उच्चैर्विहङ्गमः ॥ १.२९.४० ॥
一方の爪で象を、もう一方の爪で亀を掴んだ。するとその鳥は身を震わせ、空高く舞い上がった。
1.29.41
सोऽलम्बं तीर्थणासाद्य देववृक्षानुपागमत् ।
ते भीताः समकम्पन्त तस्य पक्षानिलाहताः ॥ १.२९.४१ ॥
彼は聖地のアランバの木に至り、神々の木々のもとへ近づいた。木々は怯え、その翼の風に打たれて、皆共に震えた。
1.29.42
न नो भञ्ज्यादिति तदा दिव्याः कनकशाखिनः ।
प्रचलाङ्गान्स तान्दृष्ट्वा मनोरथफलद्रुमान् ॥ १.२९.४२ ॥
「まさか我らを折りはしまい」と思い、そのとき神々しい金の枝の木々は手足を震わせた。願いの果を与えるそれらの木々を見て、彼は……
1.29.43
अन्यानतुलरूपाङ्गानुपचक्राम खेचरः ।
काञ्चनै राजतैश्चैव फलैर्वैदूर्यशाखिनः।
सागराम्बुपरिक्षिप्तान्भ्राजमानान्महाद्रुमान् ॥ १.२९.४३ ॥
鳥は、比類なき姿と枝を持つ他の木々へと向かった。それらは金と銀の実をつけ、ヴァイドゥーリヤの枝を持ち、海の水に囲まれて輝く大樹であった。
1.29.44
तेषां मध्ये महानासीत्पादपः सुमनोहरः ।
सहस्रयोजनोत्सेधो बहुशाखासमन्वितः ॥ १.२९.४४ ॥
その中に一本の大木があった。極めて美しく、高さは千由旬、多くの枝を備えていた。
1.29.45
खगानामालयो दिव्यो नाम्ना रौहिणपादपः ।
यस्य छायां समाश्रित्य सद्यो भवति निर्वृतः ॥ १.२९.४५ ॥
鳥たちの神聖な住処であり、ラウヒナという名の木。その陰に身を寄せる者はたちまち安らぎを得る。
1.29.46
तमुवाच खगश्रेष्ठं तत्र रौहिणपादपः ।
अतिप्रवृद्धः समुहानापतन्तं मनोजवम् ॥ १.२९.४६ ॥
そこにいたラウヒナの木は、非常に大きく育っており、思いのように速く舞い降りる鳥の王に語りかけた。
1.29.47
यैषा मम महाशाखा शतयोजनमायता ।
एतामास्थाय शाखां त्वं खादेमौ गजकच्छपौ ॥ १.२९.४७ ॥
私のこの大枝は百由旬に及ぶ。この枝に乗れば、象と亀の二つを食べてよい。
1.29.48
ततो द्रुमं पतगसहस्रसेवितं ।
महीधरप्रतिमवपुः प्रकम्पयन्।
खगोत्तमो द्रुतमभिपत्य वेगवा-
न्बभञ्ज तामविरलपत्रसंचयाम् ॥ १.२९.४८ ॥
すると、山のような身体を持つ鳥の王は、数千の鳥が集う木へ速やかに舞い降り、揺さぶって折り倒した。その木は枝葉が密に茂っていた。