ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.29.1
तस्य कण्ठमनुप्राप्तो ब्राह्मणः सह भार्यया ।
दहन्दीप्त इवाङ्गारस्तमुवाचान्तरिक्षगः ॥ १.२९.१ ॥
ਉਸਦੇ ਕੰਠ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਤਨੀ ਸਹਿਤ, ਬਲਦੇ ਅੰਗਾਰ ਵਾਂਗ ਦਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
1.29.2
द्विजोत्तम विनिर्गच्छ तूर्णमास्यादपावृतात् ।
न हि मे ब्राह्मणो वध्यः पापेष्वपि रतः सदा ॥ १.२९.२ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ, ਇਸ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਜਲਦੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾ। ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ।
1.29.3
ब्रुवाणमेवं गरुडं ब्राह्मणः प्रत्यभाषत ।
निषादी मम भार्येयं निर्गच्छतु मया सह ॥ १.२९.३ ॥
ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਦੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ; ਇਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ।"
1.29.4
एतामपि निषादीं त्वं परिगृह्याशु निष्पत ।
तूर्णं संभावयात्मानमजीर्णं मम तेजसा ॥ १.२९.४ ॥
ਇਸ ਨਿਸ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਫੜ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਹਰ ਉੱਡ ਜਾ। ਮੇਰੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾ-ਪਚਣਯੋਗ ਸਮਝ।
1.29.5
ततः स विप्रो निष्क्रान्तो निषादीसहितस्तदा ।
वर्धयित्वा च गरुडमिष्टं देशं जगाम ह ॥ १.२९.५ ॥
ਤਦ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿਸ਼ਾਦੀ ਸਹਿਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਇੱਛਤ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
1.29.6
सहभार्ये विनिष्क्रान्ते तस्मिन्विप्रे स पक्षिराट् ।
वितत्य पक्षावाकाशमुत्पपात मनोजवः ॥ १.२९.६ ॥
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪਤਨੀ ਸਹਿਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮਨ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੰਭ ਫੈਲਾ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਿਆ।
1.29.7
ततोऽपश्यत्स्वपितरं पृष्टश्चाख्यातवान्पितुः ।
यथान्यायममेयात्मा तं चोवाच महानृषिः ॥ १.२९.७ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਉਸਨੇ ਯਥਾਨਿਆਏ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਅਮੇਯਾਤਮਾ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.29.8
कच्चिद्वः कुशलं नित्यं भोजने बहुलं सुत ।
कच्चिच्च मानुषे लोके तवान्नं विद्यते बहु
क्व गन्तास्यतिवेगेन मम त्वं वक्तुमर्हसि ॥ १.२९.८ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹੈ? ਕੀ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.29.9
माता मे कुशला शश्वत्तथा भ्राता तथा ह्यहम् ।
न हि मे कुशलं तात भोजने बहुले सदा ॥ १.२९.९ ॥
ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਸਦਾ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਾ ਵੀ; ਮੈਂ ਵੀ। ਪਰ ਹੇ ਤਾਤ, ਭੋਜਨ ਬਹੁਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੇਰੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
1.29.10
अहं हि सर्पैः प्रहितः सोममाहर्तुमुत्तमम् ।
महातुर्दास्यविमोक्षार्थमाहरिष्ये तमद्य वै ॥ १.२९.१० ॥
ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਮ ਸੋਮ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਦਾਸਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਉਹ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।
1.29.11
मात्रा चात्र समादिष्टो निषादान्भक्षयेति ह ।
न च मे तृप्तिरभवद्भक्षयित्वा सहस्रशः ॥ १.२९.११ ॥
ਮਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
1.29.12
तस्माद्भक्ष्यं त्वमपरं भगवन्प्रदिशस्व मे ।
यद्भुक्त्वाऽमृतमाहर्तुं समर्तः स्यामहं प्रभो ॥ १.२९.१२ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਦੱਸੋ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਸਕਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
1.29.13
क्षुत्पिपासाविघातार्थं भक्ष्यमाख्यातु मे भवान् ।
इदं सरो महापुण्यं देवलोकेऽपि विश्रुतम् ॥ १.२९.१३ ॥
ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
1.29.14
यत्र कूर्माग्रजं हस्ती सदा कर्षत्यवाङ्मुखः ।
तयोर्जन्मान्तरे वैरं संप्रवक्ष्याम्यसोषतः ॥ १.२९.१४ ॥
ਹਾਥੀ ਸਦਾ ਮੂੰਹ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਕੱਛੂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂਤਰ ਦਾ ਵੈਰ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।
1.29.15
तन्मे तत्त्वं निबोधस्य यत्प्रमाणौ च तावुभौ ।
शृणु त्वं वत्स भद्रं ते कथां वैराग्यवर्धिनीम् ॥ १.२९.१५ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸ ਮਾਪ ਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਤੱਤ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸਮਝ ਲੈ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਵੈਰਾਗ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ।
1.29.16
पित्रोरर्थविभागे वै समुत्पन्नां पुराण्डज ।
आसीद्विभावसुर्नाम महर्षिः कोपनो भृशम् ॥ १.२९.१६ ॥
ਹੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਡਜ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਵਿਭਾਵਸੂ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਸਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧੀ ਸਨ।
1.29.17
भ्राता तस्यानुजश्चासीत्सुप्रतीको महातपाः ।
स नेच्छति धनं भ्रात्रा सहैकस्थं महामुनिः ॥ १.२९.१७ ॥
ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਮੁਨੀ ਭਰਾ ਨਾਲ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਰੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
1.29.18
विभागं कीर्तयत्येव सुप्रतीको हि नित्यशः ।
अथाब्रवीच्च तं भ्राता सुप्रतीकं विभावसुः ॥ १.२९.१८ ॥
ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਸਦਾ ਵੰਡ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਤਦ ਭਰਾ ਵਿਭਾਵਸੂ ਨੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.29.19
विभागे बहवो दोषा भविष्यन्ति महातपः ।
विभागं बहवो मोहात्कर्तुमिच्छन्ति नित्यशः।
ततो विभक्तास्त्वन्योन्यं नाद्रियन्तेऽर्थमोहिताः ॥ १.२९.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ, ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ। ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਸਦਾ ਵੰਡ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੰਡੇ ਜਾ ਕੇ ਧਨ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
1.29.20
ततः स्वार्थपरान्मूढान्पृथग्भूतान्स्वकैर्धनैः ।
विदित्वा भेदयन्त्येतानमित्रा मित्ररूपिणः ॥ १.२९.२० ॥
ਫਿਰ ਸਵਾਰਥੀ, ਮੂਰਖ, ਆਪਣੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋਏ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
1.29.21
विदित्वा चापरे भिन्नानन्तरेषु पतन्त्यथ ।
भिन्नानामतुलो नाशः क्षिप्रमेव प्रवर्तते ॥ १.२९.२१ ॥
ਹੋਰ ਵੀ ਵੰਡੇ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰੇੜਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੰਡਿਆਂ ਦਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਨਾਸ਼ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.29.22
तस्माद्विभागं भ्रातॄणां न प्रशंसन्ति साधवः ।
एवमुक्तः सुप्रतीको भागं कीर्तयतेऽनिशम् ॥ १.२९.२२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਸਾਧੂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1.29.23
एवं निर्बध्यमानस्तु शशापैनं विभावसुः ।
गुरुशास्त्रेऽनिबद्धानामन्योन्येनाभिशङ्किनाम् ॥ १.२९.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬਾਅ ਪਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਵਿਭਾਵਸੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬੱਝੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1.29.24
नियन्तु न हि शक्यस्त्वं भेदतो धनमिच्छसि ।
यस्मात्तस्मात्सुप्रतीक हस्तित्वं समवाप्स्यसि ॥ १.२९.२४ ॥
ਤੂੰ ਵੰਡ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ, ਤੂੰ ਹਾਥੀਪਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
1.29.25
शप्तस्त्वेवं सुप्रतीको विभावसुमथाब्रवीत् ।
त्वमप्यन्तर्जलचरः कच्छपः संभविष्यसि ॥ १.२९.२५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨੇ ਵਿਭਾਵਸੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਵੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ ਕੱਛੂ ਬਣੇਂਗਾ।'
1.29.26
एवमन्योन्यशापात्तौ सुप्रतीकविभावसू ।
गजकच्छपतां प्राप्तावर्थार्थं मूढचेतसौ ॥ १.२९.२६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਸੀ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਵਿਭਾਵਸੂ, ਧਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਕੱਛੂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
1.29.27
रोषदोषानुषङ्गेण तिर्यग्योनिगतावपि ।
परस्परद्वेषरतौ प्रमाणबलदर्पितौ ॥ १.२९.२७ ॥
ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਜੂਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਏ, ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਸੀ ਵੈਰ ਵਿੱਚ ਰਮੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
1.29.28
सरस्यस्मिन्महाकायौ पूर्ववैरानुसारिणौ ।
तयोरन्यतरः श्रीमान्समुपैति महागजः ॥ १.२९.२८ ॥
ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਕਾਇਆ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਰ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ; ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਮਹਾਗਜ, ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
1.29.29
यस्य बृंहितशब्देन कूर्मोऽप्यन्तर्जलेशयः ।
उत्थितोऽसौ महाकायः कृत्स्नं विक्षोभयन्सरः ॥ १.२९.२९ ॥
ਜਿਸਦੀ ਬ੍ਰਿਹਤ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਅੰਦਰ ਸੁੱਤਾ ਕੱਛੂ ਵੀ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਮਹਾਕਾਇਆ ਸਾਰੇ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਵਲੂੰਧਰਦਾ ਹੋਇਆ।
1.29.30
तं दृष्ट्वाऽऽवेष्टितकरः पतत्येष गजो जलम् ।
दन्तहस्ताग्रलाङ्गूलपादवेगेन वीर्यवान् ॥ १.२९.३० ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁੰਡ ਵਲ੍ਹੇਟ ਕੇ ਇਹ ਬਲਵਾਨ ਹਾਥੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਝਪਟਦਾ ਹੈ—ਦੰਦਾਂ, ਸੁੰਡ ਦੇ ਸਿਰੇ, ਪੂਛ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ।
1.29.31
विक्षोभयंस्ततो नागः सरो बहुझषाकुलम् ।
कूर्मोऽप्यभ्युद्यतशिरा युद्धायाभ्येति वीर्यवान् ॥ १.२९.३१ ॥
ਫਿਰ ਹਾਥੀ ਬਹੁਤ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਆਇਆ; ਬਲਵਾਨ ਕੱਛੂ ਵੀ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਇਆ।
1.29.32
षडुच्छ्रितो योजनानि गजस्तद्द्विगुणायतः ।
कूर्मस्त्रियोजनोत्सेधो दशयोजनमण्डलः ॥ १.२९.३२ ॥
ਹਾਥੀ ਛੇ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਲੰਮਾ ਸੀ; ਕੱਛੂ ਤਿੰਨ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਦਸ ਯੋਜਨ ਘੇਰੇ ਵਾਲਾ ਸੀ।
1.29.33
तावुभौ युद्धसंमत्तौ परस्परवधैषिणौ ।
उपयुज्याशु कर्मेदं साधये हितमात्मनः ॥ १.२९.३३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਤਵਾਲੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਵਧ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਛੇਤੀ ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਭਲਾ ਕਰਾਂ।
1.29.34
महाभ्रघनसंकाशं तं भुक्त्वामृतमानय ।
महागिरिसमप्रख्यं घोररूपं च हस्तिनम् ॥ १.२९.३४ ॥
ਵੱਡੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਆ।
1.29.35
इत्युक्त्वा गरुडं सोऽथ माङ्गल्यमकरोत्तदा ।
युध्यतः सह देवैस्ते युद्धे भवतु मङ्गलम् ॥ १.२९.३५ ॥
ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੰਗਲ-ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਤੇਰਾ ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
1.29.36
पूर्णकुम्भो द्विजा गावो यच्चान्यत्किंचिदुत्तमम् ।
शुभं स्वस्त्ययनं चापि भविष्यति तवाण्डजा ॥ १.२९.३६ ॥
ਪੂਰਨ ਕੁੰਭ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਹੋਰ ਉੱਤਮ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੈ—ਹੇ ਅੰਡਜ, ਉਹ ਸਭ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।
1.29.37
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे देवैः सार्धं महाबल ।
ऋचो यजूंषि सामानि पवित्राणि हवींषि च ॥ १.२९.३७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਲ! ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਹੋਏ (ਉਸ ਲਈ) ਰਿਚਾਵਾਂ, ਯਜੁਸ, ਸਾਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਹਵਿ (ਸਹਾਇਕ ਹੋਣਗੇ)।
1.29.38
रहस्यानि च सर्वाणि सर्वे वेदाश्च ते बलम् ।
वर्धयिष्यन्ति समरे भविष्यति खगोत्तम।
इत्युक्तो गरुडः पित्रा गतस्तं ह्वदमन्तिकात् ॥ १.२९.३८ ॥
ਸਾਰੇ ਰਹੱਸ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਬਲ ਵਧਾਉਣਗੇ, ਹੇ ਖਗੋਤਮ। ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਗਰੁੜ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਕੋਲ ਗਿਆ।
1.29.39
अपश्यन्निर्मलजलं नानापक्षिसमाकुलम् ।
स तत्स्मृत्वा पितुर्वाक्यं भीमवेगोऽन्तरिक्षगः ॥ १.२९.३९ ॥
ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ, ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ (ਸਰੋਵਰ) ਵੇਖਿਆ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲਾ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਉਹ (ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ)।
1.29.40
नखेन गजमेकेन कूर्ममेकेन चाक्षिपत् ।
सधुत्पपात चाकाशं तत उच्चैर्विहङ्गमः ॥ १.२९.४० ॥
ਇੱਕ ਨਹੁੰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੱਛੂ ਉਸ ਨੇ ਫੜਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੰਛੀ ਹਿਲਦਾ ਹੋਇਆ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਉੱਡ ਗਿਆ।
1.29.41
सोऽलम्बं तीर्थणासाद्य देववृक्षानुपागमत् ।
ते भीताः समकम्पन्त तस्य पक्षानिलाहताः ॥ १.२९.४१ ॥
ਉਹ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਅਲੰਬ ਰੁੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਿਵ ਰੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਹ ਡਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
1.29.42
न नो भञ्ज्यादिति तदा दिव्याः कनकशाखिनः ।
प्रचलाङ्गान्स तान्दृष्ट्वा मनोरथफलद्रुमान् ॥ १.२९.४२ ॥
'ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਤੋੜ ਨਾ ਦੇਵੇ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਦੋਂ ਉਹ ਦਿਵ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਕੰਬਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ। ਮਨੋਰਥ-ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ...
1.29.43
अन्यानतुलरूपाङ्गानुपचक्राम खेचरः ।
काञ्चनै राजतैश्चैव फलैर्वैदूर्यशाखिनः।
सागराम्बुपरिक्षिप्तान्भ्राजमानान्महाद्रुमान् ॥ १.२९.४३ ॥
ਗਰੁੜ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰੂਪ ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਵੈਡੂਰਯ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਗਰ ਜਲ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਚਮਕਦੇ ਮਹਾਂਵ੍ਰਿਕਸ਼।
1.29.44
तेषां मध्ये महानासीत्पादपः सुमनोहरः ।
सहस्रयोजनोत्सेधो बहुशाखासमन्वितः ॥ १.२९.४४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰੁੱਖ ਸੀ; ਬਹੁਤ ਮਨੋਹਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ, ਬਹੁਤ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲਾ।
1.29.45
खगानामालयो दिव्यो नाम्ना रौहिणपादपः ।
यस्य छायां समाश्रित्य सद्यो भवति निर्वृतः ॥ १.२९.४५ ॥
ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਦਿਵ ਬਸੇਰਾ, ਰੌਹਿਣ ਨਾਮ ਦਾ ਰੁੱਖ; ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
1.29.46
तमुवाच खगश्रेष्ठं तत्र रौहिणपादपः ।
अतिप्रवृद्धः समुहानापतन्तं मनोजवम् ॥ १.२९.४६ ॥
ਉੱਥੇ ਦਾ ਰੌਹਿਣ ਰੁੱਖ, ਬਹੁਤ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝਪਟਦੇ ਉਸ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
1.29.47
यैषा मम महाशाखा शतयोजनमायता ।
एतामास्थाय शाखां त्वं खादेमौ गजकच्छपौ ॥ १.२९.४७ ॥
ਮੇਰੀ ਇਹ ਮਹਾਂਸ਼ਾਖਾ ਸੌ ਯੋਜਨ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਸ ਟਾਹਣੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੂੰ ਹਾਥੀ ਤੇ ਕੱਛੂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
1.29.48
ततो द्रुमं पतगसहस्रसेवितं ।
महीधरप्रतिमवपुः प्रकम्पयन्।
खगोत्तमो द्रुतमभिपत्य वेगवा-
न्बभञ्ज तामविरलपत्रसंचयाम् ॥ १.२९.४८ ॥
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ, ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝਪਟ ਕੇ ਹਿਲਾਉਂਦਿਆਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਘਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ।