ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.29.1
तस्य कण्ठमनुप्राप्तो ब्राह्मणः सह भार्यया ।
दहन्दीप्त इवाङ्गारस्तमुवाचान्तरिक्षगः ॥ १.२९.१ ॥
ତାଙ୍କ କଣ୍ଠ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥିବା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପତ୍ନୀ ସହିତ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଙ୍ଗାରପରି ଦୀପ୍ତ ହୋଇ, ଆକାଶଚାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.29.2
द्विजोत्तम विनिर्गच्छ तूर्णमास्यादपावृतात् ।
न हि मे ब्राह्मणो वध्यः पापेष्वपि रतः सदा ॥ १.२९.२ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଖୋଲା ମୁଖରୁ ଶୀଘ୍ର ବାହାରି ଯାଅ। ପାପକର୍ମରେ ସଦା ରତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ବଧ କରେ ନାହିଁ।
1.29.3
ब्रुवाणमेवं गरुडं ब्राह्मणः प्रत्यभाषत ।
निषादी मम भार्येयं निर्गच्छतु मया सह ॥ १.२९.३ ॥
ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଏପରି କହୁଥିବା ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଏହି ନିଷାଦୀ ମୋର ପତ୍ନୀ; ସେ ମଧ୍ୟ ମୋ ସହିତ ବାହାରି ଆସୁ।"
1.29.4
एतामपि निषादीं त्वं परिगृह्याशु निष्पत ।
तूर्णं संभावयात्मानमजीर्णं मम तेजसा ॥ १.२९.४ ॥
ଏହି ନିଷାଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ଧରି ଶୀଘ୍ର ବାହାରି ଉଡ଼ିଯାଅ। ମୋ ତେଜରେ ନିଜକୁ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ଭାବ।
1.29.5
ततः स विप्रो निष्क्रान्तो निषादीसहितस्तदा ।
वर्धयित्वा च गरुडमिष्टं देशं जगाम ह ॥ १.२९.५ ॥
ତେବେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଷାଦୀ ସହିତ ବାହାରି ଆସି, ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ନିଜର ଇଷ୍ଟ ଦେଶକୁ ଚାଲିଗଲେ।
1.29.6
सहभार्ये विनिष्क्रान्ते तस्मिन्विप्रे स पक्षिराट् ।
वितत्य पक्षावाकाशमुत्पपात मनोजवः ॥ १.२९.६ ॥
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀ ସହିତ ବାହାରି ଯିବା ପରେ, ପକ୍ଷୀରାଜ ମନ ପରି ବେଗରେ ଡେଣା ବିସ୍ତାର କରି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।
1.29.7
ततोऽपश्यत्स्वपितरं पृष्टश्चाख्यातवान्पितुः ।
यथान्यायममेयात्मा तं चोवाच महानृषिः ॥ १.२९.७ ॥
ତା'ପରେ ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; ପିତା ପଚାରିବାରୁ ଯଥାନ୍ୟାୟରେ ସବୁ କହିଲା। ଅମେୟାତ୍ମା ସେହି ମହର୍ଷି ତାକୁ କହିଲେ।
1.29.8
कच्चिद्वः कुशलं नित्यं भोजने बहुलं सुत ।
कच्चिच्च मानुषे लोके तवान्नं विद्यते बहु
क्व गन्तास्यतिवेगेन मम त्वं वक्तुमर्हसि ॥ १.२९.८ ॥
ପୁଅ, ତୁମ ଭୋଜନରେ ସଦା କୁଶଳ କି? ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ତୁମ ପାଇଁ ଅନ୍ନ ପ୍ରଚୁର ମିଳୁଛି କି? ଏତେ ବେଗରେ ତୁମେ କେଉଁଠି ଯିବ? ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ।
1.29.9
माता मे कुशला शश्वत्तथा भ्राता तथा ह्यहम् ।
न हि मे कुशलं तात भोजने बहुले सदा ॥ १.२९.९ ॥
ମୋ ମାତା ସଦା କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି; ସେହିପରି ଭାଇ ମଧ୍ୟ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ହେ ତାତ, ଭୋଜନ ପ୍ରଚୁର ଥିଲେ ହେଁ ମୋର କୁଶଳ ସଦା ନାହିଁ।
1.29.10
अहं हि सर्पैः प्रहितः सोममाहर्तुमुत्तमम् ।
महातुर्दास्यविमोक्षार्थमाहरिष्ये तमद्य वै ॥ १.२९.१० ॥
ସର୍ପମାନେ ମୋତେ ଉତ୍ତମ ସୋମ ଆଣିବାକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି। ଦାସତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ମୁଁ ଆଜି ହିଁ ତାହା ଆଣିବି।
1.29.11
मात्रा चात्र समादिष्टो निषादान्भक्षयेति ह ।
न च मे तृप्तिरभवद्भक्षयित्वा सहस्रशः ॥ १.२९.११ ॥
ମାତା ଏଠାରେ ମୋତେ ନିଷାଦମାନଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ହଜାର ହଜାର ନିଷାଦ ଖାଇ ମଧ୍ୟ ମୋର ତୃପ୍ତି ହେଲା ନାହିଁ।
1.29.12
तस्माद्भक्ष्यं त्वमपरं भगवन्प्रदिशस्व मे ।
यद्भुक्त्वाऽमृतमाहर्तुं समर्तः स्यामहं प्रभो ॥ १.२९.१२ ॥
ତେଣୁ, ହେ ଭଗବନ୍, ମୋତେ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଖାଅ; ଯାହା ଖାଇ ମୁଁ ଅମୃତ ଆଣିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇପାରିବି, ହେ ପ୍ରଭୋ।
1.29.13
क्षुत्पिपासाविघातार्थं भक्ष्यमाख्यातु मे भवान् ।
इदं सरो महापुण्यं देवलोकेऽपि विश्रुतम् ॥ १.२९.१३ ॥
କ୍ଷୁଧା ପିପାସା ନିବାରଣ ପାଇଁ ଆପଣ ମୋତେ ଭକ୍ଷ୍ୟ କହନ୍ତୁ। ଏହି ସରୋବର ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ଦେବଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
1.29.14
यत्र कूर्माग्रजं हस्ती सदा कर्षत्यवाङ्मुखः ।
तयोर्जन्मान्तरे वैरं संप्रवक्ष्याम्यसोषतः ॥ १.२९.१४ ॥
ହାତୀ ସର୍ବଦା ମୁଖ ତଳକୁ କରି କୂର୍ମର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାକୁ ଟାଣେ; ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ଜନ୍ମାନ୍ତରୀଣ ବୈର ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିବି।
1.29.15
तन्मे तत्त्वं निबोधस्य यत्प्रमाणौ च तावुभौ ।
शृणु त्वं वत्स भद्रं ते कथां वैराग्यवर्धिनीम् ॥ १.२९.१५ ॥
ସେ ଦୁହିଁ କେଉଁ ପରିମାଣର ଅଟନ୍ତି, ସେହି ତତ୍ତ୍ୱ ମୋଠାରୁ ଜାଣ। ହେ ବତ୍ସ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ବୈରାଗ୍ୟ ବଢ଼ାଉଥିବା ଏ କଥା ଶୁଣ।
1.29.16
पित्रोरर्थविभागे वै समुत्पन्नां पुराण्डज ।
आसीद्विभावसुर्नाम महर्षिः कोपनो भृशम् ॥ १.२९.१६ ॥
ହେ ପୁରାଣ ଅଣ୍ଡଜ, ପିତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ବିଭାଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସେ କଥା ଶୁଣ। ବିଭାବସୁ ନାମକ ଜଣେ ମହର୍ଷି ଥିଲେ, ଯିଏ ଅତି କ୍ରୋଧୀ ଥିଲେ।
1.29.17
भ्राता तस्यानुजश्चासीत्सुप्रतीको महातपाः ।
स नेच्छति धनं भ्रात्रा सहैकस्थं महामुनिः ॥ १.२९.१७ ॥
ତାଙ୍କର ସାନ ଭାଇ ସୁପ୍ରତୀକ, ମହା ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ। ସେ ମହାମୁନି ଭାଇ ସହିତ ଧନକୁ ଏକତ୍ର ରଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ ନଥିଲେ।
1.29.18
विभागं कीर्तयत्येव सुप्रतीको हि नित्यशः ।
अथाब्रवीच्च तं भ्राता सुप्रतीकं विभावसुः ॥ १.२९.१८ ॥
ସୁପ୍ରତୀକ ସର୍ବଦା ବିଭାଗ ବିଷୟରେ କହୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଭ୍ରାତା ବିଭାବସୁ ସୁପ୍ରତୀକଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.29.19
विभागे बहवो दोषा भविष्यन्ति महातपः ।
विभागं बहवो मोहात्कर्तुमिच्छन्ति नित्यशः।
ततो विभक्तास्त्वन्योन्यं नाद्रियन्तेऽर्थमोहिताः ॥ १.२९.१९ ॥
ହେ ମହାତପା, ବିଭାଗରେ ବହୁ ଦୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ। ମୋହବଶତଃ ଲୋକେ ସର୍ବଦା ବିଭାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି। ପରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଧନମୋହରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
1.29.20
ततः स्वार्थपरान्मूढान्पृथग्भूतान्स्वकैर्धनैः ।
विदित्वा भेदयन्त्येतानमित्रा मित्ररूपिणः ॥ १.२९.२० ॥
ତା'ପରେ ସ୍ୱାର୍ଥପର, ମୂଢ଼, ନିଜ ଧନରେ ପୃଥକ ହୋଇଥିବା ଏମାନଙ୍କୁ ଜାଣି ମିତ୍ରରୂପୀ ଶତ୍ରୁମାନେ ଏମାନଙ୍କୁ ଭେଦ କରନ୍ତି।
1.29.21
विदित्वा चापरे भिन्नानन्तरेषु पतन्त्यथ ।
भिन्नानामतुलो नाशः क्षिप्रमेव प्रवर्तते ॥ १.२९.२१ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଭକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଜାଣି ସେମାନଙ୍କ ଫାଟରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ତେବେ ବିଭକ୍ତଙ୍କର ଅତୁଳ୍ୟ ବିନାଶ ଶୀଘ୍ର ହୁଏ।
1.29.22
तस्माद्विभागं भ्रातॄणां न प्रशंसन्ति साधवः ।
एवमुक्तः सुप्रतीको भागं कीर्तयतेऽनिशम् ॥ १.२९.२२ ॥
ତେଣୁ ସାଧୁମାନେ ଭାଇମାନଙ୍କ ବିଭାଗର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏପରି କୁହାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସୁପ୍ରତୀକ ନିରନ୍ତର ନିଜ ଭାଗର କଥା କହେ।
1.29.23
एवं निर्बध्यमानस्तु शशापैनं विभावसुः ।
गुरुशास्त्रेऽनिबद्धानामन्योन्येनाभिशङ्किनाम् ॥ १.२९.२३ ॥
ଏହିପରି ଚାପ ଦିଆଯିବାରୁ ବିଭାବସୁ ତାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ। ଗୁରୁଶାସ୍ତ୍ରରେ ଆବଦ୍ଧ ନ ଥିବା ଓ ପରସ୍ପରକୁ ସନ୍ଦେହ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହା କୁହାଯାଇଛି।
1.29.24
नियन्तु न हि शक्यस्त्वं भेदतो धनमिच्छसि ।
यस्मात्तस्मात्सुप्रतीक हस्तित्वं समवाप्स्यसि ॥ १.२९.२४ ॥
ତୁମେ ବିଭେଦ ଦ୍ୱାରା ଧନ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ, ତେଣୁ ତୁମକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇ ନ ପାରେ। ତେଣୁ ହେ ସୁପ୍ରତୀକ, ତୁମେ ହସ୍ତୀତ୍ୱ ପାଇବ।
1.29.25
शप्तस्त्वेवं सुप्रतीको विभावसुमथाब्रवीत् ।
त्वमप्यन्तर्जलचरः कच्छपः संभविष्यसि ॥ १.२९.२५ ॥
ଏହିପରି ଶପ୍ତ ହୋଇ ସୁପ୍ରତୀକ ବିଭାବସୁଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଜଳମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣକାରୀ କଇଁଚ ହେବ।'
1.29.26
एवमन्योन्यशापात्तौ सुप्रतीकविभावसू ।
गजकच्छपतां प्राप्तावर्थार्थं मूढचेतसौ ॥ १.२९.२६ ॥
ଏହିପରି ପରସ୍ପର ଶାପରେ ସୁପ୍ରତୀକ ଓ ବିଭାବସୁ, ଧନ ପାଇଁ ମୂଢ଼ଚିତ୍ତ ହୋଇ, ହାତୀ ଓ କଇଁଚ ଅବସ୍ଥା ପାଇଲେ।
1.29.27
रोषदोषानुषङ्गेण तिर्यग्योनिगतावपि ।
परस्परद्वेषरतौ प्रमाणबलदर्पितौ ॥ १.२९.२७ ॥
କ୍ରୋଧ ଓ ଦୋଷର ସଂସର୍ଗରେ ସେମାନେ ତିର୍ଯକ୍ ଯୋନିରେ ଗଲେ, ତଥାପି ପରସ୍ପର ବିଦ୍ବେଷରେ ରମି ନିଜ ବଳ-ଗର୍ବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଲେ।
1.29.28
सरस्यस्मिन्महाकायौ पूर्ववैरानुसारिणौ ।
तयोरन्यतरः श्रीमान्समुपैति महागजः ॥ १.२९.२८ ॥
ଏହି ସରୋବରରେ ମହାକାୟ ସେ ଦୁହେଁ, ପୂର୍ବ ବୈରିତାକୁ ଅନୁସରଣ କରି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ, ଶ୍ରୀମାନ ମହାଗଜ ନିକଟକୁ ଆସେ।
1.29.29
यस्य बृंहितशब्देन कूर्मोऽप्यन्तर्जलेशयः ।
उत्थितोऽसौ महाकायः कृत्स्नं विक्षोभयन्सरः ॥ १.२९.२९ ॥
ଯାହାର ବୃଂହିତ ଶବ୍ଦରେ ଜଳ ଭିତରେ ଶୋଇଥିବା କଇଁଚ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲା; ସେହି ମହାକାୟ ସମଗ୍ର ସରୋବରକୁ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ କରି।
1.29.30
तं दृष्ट्वाऽऽवेष्टितकरः पतत्येष गजो जलम् ।
दन्तहस्ताग्रलाङ्गूलपादवेगेन वीर्यवान् ॥ १.२९.३० ॥
ତାକୁ ଦେଖି, ଶୁଣ୍ଡ ଗୁଡ଼ାଇ ଏହି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ହାତୀ ଜଳରେ ଝାସ ଦିଏ—ଦାନ୍ତ, ଶୁଣ୍ଡର ଅଗ୍ରଭାଗ, ଲାଞ୍ଜ ଓ ପାଦର ବେଗରେ।
1.29.31
विक्षोभयंस्ततो नागः सरो बहुझषाकुलम् ।
कूर्मोऽप्यभ्युद्यतशिरा युद्धायाभ्येति वीर्यवान् ॥ १.२९.३१ ॥
ଏବେ ହାତୀ ଅନେକ ମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ସରୋବରକୁ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ କରି ଆସିଲା; ବୀର କଇଁଛ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିଲା।
1.29.32
षडुच्छ्रितो योजनानि गजस्तद्द्विगुणायतः ।
कूर्मस्त्रियोजनोत्सेधो दशयोजनमण्डलः ॥ १.२९.३२ ॥
ହାତୀଟି ଛଅ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ତାହାର ଦୁଇଗୁଣ ଲମ୍ବା ଥିଲା; କଇଁଛଟି ତିନି ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଦଶ ଯୋଜନ ପରିଧିର ଥିଲା।
1.29.33
तावुभौ युद्धसंमत्तौ परस्परवधैषिणौ ।
उपयुज्याशु कर्मेदं साधये हितमात्मनः ॥ १.२९.३३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ସେହି ଦୁଇଜଣ ପରସ୍ପରର ବଧ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏହି କର୍ମ ଶୀଘ୍ର ସାଧନ କରି ନିଜର ହିତ ସାଧନ କରିବି।
1.29.34
महाभ्रघनसंकाशं तं भुक्त्वामृतमानय ।
महागिरिसमप्रख्यं घोररूपं च हस्तिनम् ॥ १.२९.३४ ॥
ମହାମେଘ ଓ ମହାପର୍ବତ ପରି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା ସେହି ହାତୀକୁ ଖାଇ ଅମୃତ ଆଣ।
1.29.35
इत्युक्त्वा गरुडं सोऽथ माङ्गल्यमकरोत्तदा ।
युध्यतः सह देवैस्ते युद्धे भवतु मङ्गलम् ॥ १.२९.३५ ॥
ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଏହା କହି ସେ ତେବେ ମଙ୍ଗଳକର୍ମ କଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ତୁମର ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।
1.29.36
पूर्णकुम्भो द्विजा गावो यच्चान्यत्किंचिदुत्तमम् ।
शुभं स्वस्त्ययनं चापि भविष्यति तवाण्डजा ॥ १.२९.३६ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣକୁମ୍ଭ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ ଏବଂ ଆଉ ଯାହା କିଛି ଉତ୍ତମ, ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଅଛି—ହେ ଅଣ୍ଡଜ, ସେସବୁ ତୁମର ହେବ।
1.29.37
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे देवैः सार्धं महाबल ।
ऋचो यजूंषि सामानि पवित्राणि हवींषि च ॥ १.२९.३७ ॥
ହେ ମହାବଳ! ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଋକ୍, ଯଜୁସ୍, ସାମ, ପବିତ୍ର ବସ୍ତୁ ଓ ହବି (ସହାୟକ ହେବ)।
1.29.38
रहस्यानि च सर्वाणि सर्वे वेदाश्च ते बलम् ।
वर्धयिष्यन्ति समरे भविष्यति खगोत्तम।
इत्युक्तो गरुडः पित्रा गतस्तं ह्वदमन्तिकात् ॥ १.२९.३८ ॥
ସମସ୍ତ ରହସ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ବେଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ବଳ ବଢ଼ାଇବ, ହେ ଖଗୋତ୍ତମ। ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଗରୁଡ଼ ସେ ହ୍ରଦ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
1.29.39
अपश्यन्निर्मलजलं नानापक्षिसमाकुलम् ।
स तत्स्मृत्वा पितुर्वाक्यं भीमवेगोऽन्तरिक्षगः ॥ १.२९.३९ ॥
ସେ ନିର୍ମଳ ଜଳ ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ (ହ୍ରଦ) ଦେଖିଲା। ପିତାଙ୍କ ସେ କଥା ସ୍ମରଣ କରି, ଭୟଙ୍କର ବେଗରେ ଆକାଶରେ ଗମନକାରୀ ସେ (ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା)।
1.29.40
नखेन गजमेकेन कूर्ममेकेन चाक्षिपत् ।
सधुत्पपात चाकाशं तत उच्चैर्विहङ्गमः ॥ १.२९.४० ॥
ଗୋଟିଏ ନଖରେ ଗୋଟିଏ ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟଟିରେ ଗୋଟିଏ କଇଁଛକୁ ସେ ଧରିଲା। ତା'ପରେ ସେ ପକ୍ଷୀ ହଲି ହଲି ଆକାଶକୁ ଉଚ୍ଚରେ ଉଡ଼ିଗଲା।
1.29.41
सोऽलम्बं तीर्थणासाद्य देववृक्षानुपागमत् ।
ते भीताः समकम्पन्त तस्य पक्षानिलाहताः ॥ १.२९.४१ ॥
ସେ ତୀର୍ଥରେ ଅଳମ୍ବ ବୃକ୍ଷ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା। ସେମାନେ ଭୀତ ହୋଇ, ତାର ପକ୍ଷର ପବନରେ ଆହତ ହୋଇ ଏକାଠି କମ୍ପିଲେ।
1.29.42
न नो भञ्ज्यादिति तदा दिव्याः कनकशाखिनः ।
प्रचलाङ्गान्स तान्दृष्ट्वा मनोरथफलद्रुमान् ॥ १.२९.४२ ॥
'ଏ ଆମକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବ କି' ଏହା ଭାବି, ସେତେବେଳେ ସେହି ଦିବ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଶାଖା ବୃକ୍ଷମାନେ କମ୍ପିତ ଅଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ ହେଲେ। ମନୋରଥ-ଫଳ ଦେଉଥିବା ସେହି ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ...
1.29.43
अन्यानतुलरूपाङ्गानुपचक्राम खेचरः ।
काञ्चनै राजतैश्चैव फलैर्वैदूर्यशाखिनः।
सागराम्बुपरिक्षिप्तान्भ्राजमानान्महाद्रुमान् ॥ १.२९.४३ ॥
ଗରୁଡ ଅତୁଳନୀୟ ରୂପ ଓ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଅନ୍ୟ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ; ସୁନା ଓ ରୂପାର ଫଳ ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ଶାଖାଯୁକ୍ତ, ସାଗର ଜଳରେ ଘେରା ଚମକୁଥିବା ମହାବୃକ୍ଷ।
1.29.44
तेषां मध्ये महानासीत्पादपः सुमनोहरः ।
सहस्रयोजनोत्सेधो बहुशाखासमन्वितः ॥ १.२९.४४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାନ ବୃକ୍ଷ ଥିଲା; ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର, ହଜାର ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ, ବହୁ ଶାଖାଯୁକ୍ତ।
1.29.45
खगानामालयो दिव्यो नाम्ना रौहिणपादपः ।
यस्य छायां समाश्रित्य सद्यो भवति निर्वृतः ॥ १.२९.४५ ॥
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଆଳୟ, ରୌହିଣ ନାମକ ବୃକ୍ଷ; ଯାହାର ଛାୟାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ ତୁରନ୍ତ ଶାନ୍ତି ମିଳେ।
1.29.46
तमुवाच खगश्रेष्ठं तत्र रौहिणपादपः ।
अतिप्रवृद्धः समुहानापतन्तं मनोजवम् ॥ १.२९.४६ ॥
ସେଠାର ରୌହିଣ ବୃକ୍ଷ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ, ମନ ସମାନ ବେଗରେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲା।
1.29.47
यैषा मम महाशाखा शतयोजनमायता ।
एतामास्थाय शाखां त्वं खादेमौ गजकच्छपौ ॥ १.२९.४७ ॥
ମୋର ଏହି ମହାଶାଖା ଶହେ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ; ଏହି ଶାଖାରେ ଚଢ଼ି ତୁମେ ହାତୀ ଓ କଇଁଛ ଉଭୟଙ୍କୁ ଖାଇପାରିବ।
1.29.48
ततो द्रुमं पतगसहस्रसेवितं ।
महीधरप्रतिमवपुः प्रकम्पयन्।
खगोत्तमो द्रुतमभिपत्य वेगवा-
न्बभञ्ज तामविरलपत्रसंचयाम् ॥ १.२९.४८ ॥
ତା'ପରେ ହଜାର ହଜାର ପକ୍ଷୀ ସେବିତ ସେହି ବୃକ୍ଷକୁ, ପର୍ବତ ସମାନ ଶରୀରଥିବା ସେହି ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଗରେ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ି କମ୍ପାଇ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲା; ତାହା ଘନ ପତ୍ରରେ ଭରା ଥିଲା।