મહાભારત · અધ્યાય 1.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.32.1
ततस्तस्माद्गिरिवरात्समुदीर्णमहाबलः ।
गरुडः पक्षिराट् तूर्णं संप्राप्तो विबुधान्प्रति ॥ १.३२.१ ॥
ત્યારે તે શ્રેષ્ઠ પર્વત પરથી મહાબળવાન ગરુડ, પક્ષીઓના રાજા, ઝડપથી દેવતાઓ તરફ આવી પહોંચ્યા.
1.32.2
तं दृष्ट्वातिबलं चैव प्राकम्पन्त सुरास्ततः ।
परस्परं च प्रत्यघ्नन्सर्वप्रहरणान्युत ॥ १.३२.२ ॥
તેનું અતુલ બળ જોઈને દેવતાઓ કંપી ઊઠ્યા; પછી તેઓ એકબીજા પર બધાં શસ્ત્રોથી પ્રહાર કરવા લાગ્યા.
1.32.3
तत्र चासीदमेयात्मा विद्युदग्निसमप्रभः ।
भौमनः सुमहावीर्यः सोमस्य परिरक्षिता ॥ १.३२.३ ॥
ત્યાં અમાપ આત્મા ધરાવતો, વીજળી અને અગ્નિ સમાન તેજસ્વી, અતિ પરાક્રમી ભૌમ (નરક) હતો, જે સોમ (અમૃત)નો રક્ષક હતો.
1.32.4
स तेन पतगेन्द्रेण पक्षतुण्डनखैः क्षतः ।
मुहूर्तमतुलं युद्धं कृत्वा विनिहतो युधि ॥ १.३२.४ ॥
તે પક્ષીરાજના પાંખ, ચાંચ અને નખોથી ઘાયલ થઈ, તે ક્ષણભર અતુલ યુદ્ધ કરીને યુદ્ધમાં મૃત્યુ પામ્યો.
1.32.5
रजश्चोद्धूय सुमहत्पक्षवातेन खेचरः ।
कृत्वा लोकान्निरालोकांस्तेन देवानवाकिरत् ॥ १.३२.५ ॥
આકાશમાં વિચરનારે પોતાની પાંખોના પવનથી અતિશય ધૂળ ઉડાડી, લોકોને પ્રકાશહીન કરી દીધા, અને તેનાથી દેવતાઓ પર ધૂળ વેરી.
1.32.6
तेनावकीर्णा रजसा देवा मोहमुपागमन् ।
न चैवं ददृशुश्छन्ना रजसाऽमृतरक्षिणः ॥ १.३२.६ ॥
તે ધૂળથી ઢંકાયેલા દેવતાઓ મોહમાં પડ્યા; ધૂળથી છૂપાયેલા અમૃતના રક્ષકો આ રીતે જોઈ શક્યા નહીં.
1.32.7
एवं संलोडयामास गरुडस्त्रिदिवालयम् ।
पक्षतुण्डप्रहारैस्तु देवान्स विददार ह ॥ १.३२.७ ॥
આ રીતે ગરુડે ત્રિદિવાલય (સ્વર્ગ)ને ખળભળાવી મૂક્યું; પાંખો અને ચાંચના પ્રહારોથી તેણે દેવોને ચીરી નાખ્યા.
1.32.8
ततो देवः सहस्राक्षस्तूर्णं वायुमचोदयत् ।
विक्षिपेमां रजोवृष्टिं तवेदं कर्म मारुत ॥ १.३२.८ ॥
પછી સહસ્રાક્ષ દેવે તરત જ વાયુને પ્રેરિત કર્યો: 'હે મારુત, આ ધૂળની વૃષ્ટિ વિખેરી નાખ; આ તારું જ કામ છે.'
1.32.9
अथ वायुरपोवाह तद्रजस्तरसा बली ।
ततो वितिमिरे जाते देवाः शकुनिमार्दयन् ॥ १.३२.९ ॥
પછી બળવાન વાયુએ તે ધૂળને વેગથી ઉડાડી દીધી; અંધકાર દૂર થતાં દેવોએ પક્ષી (ગરુડ)ને પીડ્યો.
1.32.10
ननादोच्चैः स बलवान्महामेघ इवाम्बरे ।
वध्यमानः सुरगणैः सर्वभूतानि भीषयन् ॥ १.३२.१० ॥
તે બળવાન પક્ષી આકાશમાં મહામેઘની જેમ જોરથી ગર્જ્યો; દેવગણો દ્વારા પ્રહાર પામતા તેણે સર્વ પ્રાણીઓને ભયભીત કર્યા.
1.32.11
उत्पपात महावीर्यः पक्षिराट् परवीरहा ।
समुत्पत्यान्तरिक्षस्थं देवानामुपरि स्थितम् ॥ १.३२.११ ॥
મહાપરાક્રમી, શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર પક્ષીરાજ ઊંચે ઊડ્યો; ઊડીને આકાશમાં દેવોની ઉપર જઈને ઊભો રહ્યો.
1.32.12
वर्मिमो विबुधाः सर्वे नानाशस्त्रैरवाकिरन् ।
पट्टिशैः परिधैः शूलैर्गदाभिश्च सवासवाः ॥ १.३२.१२ ॥
કવચધારી સર્વ દેવોએ ઇન્દ્ર સહિત પટ્ટિશ, પરિઘ, શૂળ, ગદા જેવાં અનેક શસ્ત્રો તેના પર વરસાવ્યાં.
1.32.13
क्षुरप्रैर्ज्वलितैश्चापि चक्रैरादित्यरूपिभिः ।
नानाशस्त्रविसर्गैस्तैर्वध्यमानः समन्ततः ॥ १.३२.१३ ॥
સળગતા ક્ષુરપ્રો અને સૂર્ય જેવા ચક્રો વડે, તથા વિવિધ શસ્ત્રોના પ્રહારથી તે ચારે બાજુથી ઘાયલ થઈ રહ્યો હતો.
1.32.14
कुर्वन्सुतुमुलं युद्धं पक्षिराण्ण व्यकम्पत ।
निर्दहन्निव चाकाशे वैनतेयः प्रतापवान्।
पक्षाभ्यामुरसा चैव समन्ताद्व्यक्षिपत्सुरान् ॥ १.३२.१४ ॥
અતિ ભયંકર યુદ્ધ કરતો પક્ષીરાજ કંપ્યો નહીં. આકાશમાં બાળતો હોય તેમ, પ્રતાપી વૈનતેયે પાંખો અને છાતી વડે ચારે બાજુ દેવોને વિખેરી નાખ્યા.
1.32.15
ते विक्षिप्तास्ततो देवा दुद्रुवुर्गरुडार्दिताः ।
नखतुण्डक्षताश्चैव सुस्रुवुः शोणितं बहु ॥ १.३२.१५ ॥
ત્યારે વિખેરાયેલા દેવો ગરુડથી પીડિત થઈ ભાગ્યા. નખ અને ચાંચથી ઘાયલ થઈને તેમનામાંથી ઘણું લોહી વહ્યું.
1.32.16
साध्याः प्राचीं सगन्धर्वा वसवो दक्षिणां दिशम् ।
प्रजग्मुः सहिता रुद्राः पतगेन्द्रप्रधर्षिताः ॥ १.३२.१६ ॥
સાધ્યો ગંધર્વો સહિત પૂર્વ દિશામાં ગયા; વસુઓ દક્ષિણ દિશામાં ગયા; પક્ષીરાજથી પરાજિત રુદ્રો એકસાથે ગયા.
1.32.17
दिशं प्रतीचीमादित्या नासत्यावुत्तरां दिशम् ।
मुहुर्मुहुः प्रेक्षमाणा युध्यमानं महौजसः ॥ १.३२.१७ ॥
આદિત્યો પશ્ચિમ દિશામાં ગયા; નાસત્યો ઉત્તર દિશામાં ગયા. મહાબળવાન તેઓ યુદ્ધ કરતા ગરુડ તરફ વારંવાર જોતા રહ્યા.
1.32.18
अश्वक्रन्देन वीरेण रेणुकेन च पक्षिराट् ।
क्रथनेन च शूरेण तपनेन च खेचरः ॥ १.३२.१८ ॥
વીર અશ્વક્રંદ, રેણુક, શૂર ક્રથન અને તપન સાથે પક્ષીરાજ આકાશચારી બનીને લડ્યા.
1.32.19
उलूकश्वसनाभ्यां च निमेषेण च पक्षिराट् ।
प्ररुजेन च संग्रामं चकार पुलिनेन च ॥ १.३२.१९ ॥
ઉલૂક અને શ્વસન સાથે, નિમેષ સાથે, અને પક્ષિરાજે પ્રરુજ અને પુલિન સાથે યુદ્ધ કર્યું.
1.32.20
तान्पक्षनखतुण्डाग्रैरभिनद्विनतासुतः ।
युगान्तकाले संक्रुद्धः पिनाकीव परंतप ॥ १.३२.२० ॥
વિનતાના પુત્રે તેમને પાંખોના છેડા, નખ અને ચાંચના અગ્રભાગથી વીંધ્યા; યુગાંતકાળે ક્રોધિત પિનાકી સમાન. હે પરંતપ!
1.32.21
महाबला महोत्साहास्तेन ते बहुधा क्षताः ।
रेजुरभ्रघनप्रख्या रुधिरौघप्रवर्षिणः ॥ १.३२.२१ ॥
મહાબળવાન અને મહાઉત્સાહી તેઓ તેના વડે અનેક રીતે ઘવાઈને, લોહીની ધારા વરસાવતા ઘટ્ટ વાદળો સમાન ચમક્યા.
1.32.22
तान्कृत्वा पतगश्रेष्ठः सर्वानुत्क्रान्तजीवितान् ।
अतिक्रान्तोऽमृतस्यार्थे सर्वतोऽग्निमपश्यत ॥ १.३२.२२ ॥
તે સૌને નિષ્પ્રાણ કરીને પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ અમૃત માટે આગળ વધ્યો અને ચોતરફ અગ્નિ જોયો.
1.32.23
आवृण्वानं महाज्वालमर्चिर्भिः सर्वतोऽम्बरम् ।
दहन्तमिव तीक्ष्णांशुं चण्डवायुसमीरितम् ॥ १.३२.२३ ॥
મહાજ્વાળાઓથી યુક્ત, પોતાની જ્વાળાઓ વડે ચારેબાજુ આકાશને ઢાંકતો, પ્રચંડ પવનથી પ્રેરિત તીક્ષ્ણ કિરણોવાળા સૂર્ય સમાન બાળતો અગ્નિ.
1.32.24
सुशीघ्रमागम्य पुनर्जवेन ॥ १.३२.२४ ॥
અત્યંત ઝડપથી પાસે આવીને, ફરી વેગથી.
1.32.25
ज्वलन्तमग्निं तममित्रतापनः ।
समास्तरत्पत्ररथो नदीभिः।
ततः प्रचक्रे वपुरन्यदल्पं ।
प्रवेष्टुकामोऽग्निमभिप्रशाम्य ॥ १.३२.२५ ॥
શત્રુઓને તપાવનારે સળગતા તે અગ્નિને નદીઓથી સંપૂર્ણપણે ઢાંકી દીધો. પછી અગ્નિમાં પ્રવેશવાની ઇચ્છાથી, તેને શાંત કરીને, તેણે બીજું નાનું રૂપ ધારણ કર્યું.