ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.32.1
ततस्तस्माद्गिरिवरात्समुदीर्णमहाबलः ।
गरुडः पक्षिराट् तूर्णं संप्राप्तो विबुधान्प्रति ॥ १.३२.१ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਮਹਾਬਲੀ ਗਰੁੜ, ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
1.32.2
तं दृष्ट्वातिबलं चैव प्राकम्पन्त सुरास्ततः ।
परस्परं च प्रत्यघ्नन्सर्वप्रहरणान्युत ॥ १.३२.२ ॥
ਉਸਦੀ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਕੰਬ ਉੱਠੇ; ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
1.32.3
तत्र चासीदमेयात्मा विद्युदग्निसमप्रभः ।
भौमनः सुमहावीर्यः सोमस्य परिरक्षिता ॥ १.३२.३ ॥
ਉੱਥੇ ਅਮਾਪ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ, ਮਹਾਬਲੀ ਭੌਮ (ਨਰਕ) ਸੀ, ਜੋ ਸੋਮ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ) ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਸੀ।
1.32.4
स तेन पतगेन्द्रेण पक्षतुण्डनखैः क्षतः ।
मुहूर्तमतुलं युद्धं कृत्वा विनिहतो युधि ॥ १.३२.४ ॥
ਉਸ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ, ਚੁੰਝ ਅਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਅਤੁਲ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
1.32.5
रजश्चोद्धूय सुमहत्पक्षवातेन खेचरः ।
कृत्वा लोकान्निरालोकांस्तेन देवानवाकिरत् ॥ १.३२.५ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਧੂੜ ਉਡਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਧੂੜ ਸੁੱਟੀ।
1.32.6
तेनावकीर्णा रजसा देवा मोहमुपागमन् ।
न चैवं ददृशुश्छन्ना रजसाऽमृतरक्षिणः ॥ १.३२.६ ॥
ਉਸ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢਕੇ ਦੇਵਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ; ਧੂੜ ਨਾਲ ਲੁਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ।
1.32.7
एवं संलोडयामास गरुडस्त्रिदिवालयम् ।
पक्षतुण्डप्रहारैस्तु देवान्स विददार ह ॥ १.३२.७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰੁੜ ਨੇ ਸਵਰਗਲੋਕ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਆਪਣੇ ਖੰਭਾਂ ਤੇ ਚੁੰਝ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
1.32.8
ततो देवः सहस्राक्षस्तूर्णं वायुमचोदयत् ।
विक्षिपेमां रजोवृष्टिं तवेदं कर्म मारुत ॥ १.३२.८ ॥
ਫਿਰ ਸਹਸ੍ਰਾਖ ਦੇਵ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ: 'ਹੇ ਮਾਰੁਤ, ਇਸ ਧੂੜ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦੇ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਹੀ ਕਰਮ ਹੈ।'
1.32.9
अथ वायुरपोवाह तद्रजस्तरसा बली ।
ततो वितिमिरे जाते देवाः शकुनिमार्दयन् ॥ १.३२.९ ॥
ਫਿਰ ਬਲਵਾਨ ਵਾਯੂ ਨੇ ਉਹ ਧੂੜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਡਾ ਦਿੱਤੀ; ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋਣ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੰਛੀ (ਗਰੁੜ) ਨੂੰ ਸਤਾਇਆ।
1.32.10
ननादोच्चैः स बलवान्महामेघ इवाम्बरे ।
वध्यमानः सुरगणैः सर्वभूतानि भीषयन् ॥ १.३२.१० ॥
ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਪੰਛੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ ਗਰਜਿਆ; ਦੇਵਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਾਰ ਝੱਲਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
1.32.11
उत्पपात महावीर्यः पक्षिराट् परवीरहा ।
समुत्पत्यान्तरिक्षस्थं देवानामुपरि स्थितम् ॥ १.३२.११ ॥
ਮਹਾਂ-ਬਲਵਾਨ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉੱਪਰ ਉੱਡਿਆ; ਉੱਡ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਜਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
1.32.12
वर्मिमो विबुधाः सर्वे नानाशस्त्रैरवाकिरन् ।
पट्टिशैः परिधैः शूलैर्गदाभिश्च सवासवाः ॥ १.३२.१२ ॥
ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਪਟੀਸ਼, ਪਰਿਘ, ਸੂਲ ਤੇ ਗਦਾ ਆਦਿ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਰਸਾਏ।
1.32.13
क्षुरप्रैर्ज्वलितैश्चापि चक्रैरादित्यरूपिभिः ।
नानाशस्त्रविसर्गैस्तैर्वध्यमानः समन्ततः ॥ १.३२.१३ ॥
ਬਲਦੇ ਕ੍ਸ਼ੁਰਪ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਜ਼ਖਮੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
1.32.14
कुर्वन्सुतुमुलं युद्धं पक्षिराण्ण व्यकम्पत ।
निर्दहन्निव चाकाशे वैनतेयः प्रतापवान्।
पक्षाभ्यामुरसा चैव समन्ताद्व्यक्षिपत्सुरान् ॥ १.३२.१४ ॥
ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕੰਬਿਆ ਨਹੀਂ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾੜਦੇ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਵੈਨਤੇਯ ਨੇ ਖੰਭਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ।
1.32.15
ते विक्षिप्तास्ततो देवा दुद्रुवुर्गरुडार्दिताः ।
नखतुण्डक्षताश्चैव सुस्रुवुः शोणितं बहु ॥ १.३२.१५ ॥
ਤਦ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਗਰੁੜ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਨਹੁੰਆਂ ਅਤੇ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਵਗਿਆ।
1.32.16
साध्याः प्राचीं सगन्धर्वा वसवो दक्षिणां दिशम् ।
प्रजग्मुः सहिता रुद्राः पतगेन्द्रप्रधर्षिताः ॥ १.३२.१६ ॥
ਸਾਧਿਆਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਏ; ਵਸੂ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਏ; ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਰੁਦ੍ਰ ਇਕੱਠੇ ਗਏ।
1.32.17
दिशं प्रतीचीमादित्या नासत्यावुत्तरां दिशम् ।
मुहुर्मुहुः प्रेक्षमाणा युध्यमानं महौजसः ॥ १.३२.१७ ॥
ਆਦਿੱਤਿਆ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਏ; ਨਾਸਤਿਆ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਏ। ਮਹਾਬਲੀ ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਹੇ ਗਰੁੜ ਵੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।
1.32.18
अश्वक्रन्देन वीरेण रेणुकेन च पक्षिराट् ।
क्रथनेन च शूरेण तपनेन च खेचरः ॥ १.३२.१८ ॥
ਵੀਰ ਅਸ਼ਵਕ੍ਰੰਦ, ਰੇਣੁਕ, ਸੂਰਮੇ ਕ੍ਰਥਨ ਅਤੇ ਤਪਨ ਨਾਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲੜਿਆ।
1.32.19
उलूकश्वसनाभ्यां च निमेषेण च पक्षिराट् ।
प्ररुजेन च संग्रामं चकार पुलिनेन च ॥ १.३२.१९ ॥
ਉਲੂਕ ਅਤੇ ਸ਼ਵਸਨ ਨਾਲ, ਨਿਮੇਸ਼ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪ੍ਰਰੁਜ ਅਤੇ ਪੁਲਿਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
1.32.20
तान्पक्षनखतुण्डाग्रैरभिनद्विनतासुतः ।
युगान्तकाले संक्रुद्धः पिनाकीव परंतप ॥ १.३२.२० ॥
ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੰਭਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ, ਨਹੁੰਆਂ ਅਤੇ ਚੁੰਝ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਯੁਗਾਂਤ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਿਨਾਕੀ ਵਾਂਗ। ਹੇ ਪਰੰਤਪ!
1.32.21
महाबला महोत्साहास्तेन ते बहुधा क्षताः ।
रेजुरभ्रघनप्रख्या रुधिरौघप्रवर्षिणः ॥ १.३२.२१ ॥
ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਉਤਸ਼ਾਹੀ ਉਹ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸੰਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ।
1.32.22
तान्कृत्वा पतगश्रेष्ठः सर्वानुत्क्रान्तजीवितान् ।
अतिक्रान्तोऽमृतस्यार्थे सर्वतोऽग्निमपश्यत ॥ १.३२.२२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਕਰਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਦੇਖੀ।
1.32.23
आवृण्वानं महाज्वालमर्चिर्भिः सर्वतोऽम्बरम् ।
दहन्तमिव तीक्ष्णांशुं चण्डवायुसमीरितम् ॥ १.३२.२३ ॥
ਵੱਡੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, ਆਪਣੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢਕਦੀ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਤਿੱਖੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸਾੜਦੀ।
1.32.24
सुशीघ्रमागम्य पुनर्जवेन ॥ १.३२.२४ ॥
ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਫਿਰ ਵੇਗ ਨਾਲ।
1.32.25
ज्वलन्तमग्निं तममित्रतापनः ।
समास्तरत्पत्ररथो नदीभिः।
ततः प्रचक्रे वपुरन्यदल्पं ।
प्रवेष्टुकामोऽग्निमभिप्रशाम्य ॥ १.३२.२५ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬਲਦੀ ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਕ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ।