ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.33.1
जाम्बूनदमयो भूत्वा मरीचिनिकरोज्ज्वलः ।
प्रविवेश बलात्पक्षी वारिवेग इवार्णवम् ॥ १.३३.१ ॥
ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਵੇਗ ਵਾਂਗ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਹ ਪੰਛੀ ਅੰਦਰ ਵੜਿਆ।
1.33.2
स चक्रं क्षुरपर्यन्तमपश्यदमृतान्तिके ।
परिभ्रमन्तमनिशं तीक्ष्णधारमयस्मयम् ॥ १.३३.२ ॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਸ ਨੇ ਛੁਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਬਣਿਆ।
1.33.3
ज्वलनार्कप्रभं घोरं छेदनं सोमहारिणाम् ।
घोररूपं तदत्यर्थं यन्त्रं देवैः सुनिर्मितम् ॥ १.३३.३ ॥
ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ, ਸੋਮ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਦਾ ਉਹ ਯੰਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
1.33.4
तस्यान्तरं स दृष्ट्वै पर्यवर्तत खेचरः ।
अरान्तरेणाभ्यपतत्संक्षिप्याङ्गं क्षणेन ह ॥ १.३३.४ ॥
ਉਸ ਦਾ ਪਾੜਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ਚਾਰੀ ਮੁੜਿਆ; ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਸਮੇਟ ਕੇ ਤੀਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਝਪਟ ਪਿਆ।
1.33.5
अधश्चक्रस्य चैवात्र दीप्तानलसमद्व्युती ।
विद्युज्जिह्वौ महावीर्यौ दीप्तास्यौ दीप्तलोचनौ ॥ १.३३.५ ॥
ਇੱਥੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਜੀਭ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਂਬਲੀ, ਬਲਦੇ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਬਲਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸਨ।
1.33.6
चक्षुर्विषौ महाघोरौ नित्यं क्रुद्धौ तरस्विनौ ।
अमृतस्यैव रक्षार्थं ददर्श भुजगोत्तमौ ॥ १.३३.६ ॥
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਸਦਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਵੇਖਿਆ।
1.33.7
सदा संरब्धनयनौ सदा चानिमिषेक्षणौ ।
तयोरेकोऽपि यं पश्येत्स तूर्णं भस्मसाद्भवेत् ॥ १.३३.७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਬਿਨਾਂ ਝਪਕੇ ਵੇਖਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਵੇ।
1.33.8
तौ दृष्ट्वा सहसा खेदं जगाम विनतात्मजः ।
कथमेतौ महावीर्यौ जेतव्यौ हरिभोजिनौ ॥ १.३३.८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਚਾਨਕ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
1.33.9
इति संचिन्त्य गरुडस्तयोस्तूर्णं निराकरः ।
तयोश्चक्षूंषि रजसा सुपर्णः सहसाऽऽवृणोत्।
ताभ्यामदृष्टरूपोऽसौ सर्वतः समताडयत् ॥ १.३३.९ ॥
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਧੂੜ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਢਕ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
1.33.10
तयोरङ्गे समाक्रम्य वैनतेयोऽन्तरिक्षगः ।
आच्छिनत्तरसा मध्ये सोममभ्यद्रवत्ततः ॥ १.३३.१० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਅੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਬਲ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖੋਹ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
1.33.11
समुत्पाट्यामृतं तत्र वैनतेयस्ततो बली ।
उत्पपात जवेनैव यन्त्रमुन्मथ्य वीर्यवान् ॥ १.३३.११ ॥
ਉੱਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੁੱਟ ਕੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਯੰਤਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੋ ਕੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਪਰ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰੀ।
1.33.12
अपीत्वैवामृतं पक्षी परिगृह्याशु निःसृतः ।
आगच्छदपरिश्रान्त आवार्यार्कप्रभां ततः ॥ १.३३.१२ ॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਕੇ, ਪੰਛੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਬਿਨਾਂ ਥਕੇਵੇਂ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਢਕ ਦਿੱਤੀ।
1.33.13
विष्णुना च तदाकाशे वैनतेयः समेयिवान् ।
तस्य नारायणस्तुष्टस्तेनालौल्येन कर्मणा ॥ १.३३.१३ ॥
ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨਾਲ ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਲਾਲਚ-ਰਹਿਤ ਕਰਮ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
1.33.14
तमुवाचाव्ययो देवो वरदोऽस्मीति खेचरम् ।
स वव्रे तव तिष्ठेयमुपरीत्यन्तरिक्षगः ॥ १.३३.१४ ॥
ਉਸ ਅਵਿਯਯ ਦੇਵ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ਚਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।" ਉਸ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਪਰ ਰਹਿ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਾਂ।"
1.33.15
उवाच चैनं भूयोऽपि नारायणमिदं वचः ।
अजरश्चामरश्च स्याममृतेन विनाऽप्यहम् ॥ १.३३.१५ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ, "ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਅਮਰ ਹੋਵਾਂ।"
1.33.16
एवमस्त्विति तं विष्णुरुवाच विनतासुतम् ।
प्रतिगृह्य वनौ तौ च गरुडो विष्णुमब्रवीत् ॥ १.३३.१६ ॥
"ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ" ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.33.17
भवतेपि वरं दद्यां वृणोतु भगवानपि ।
तं वव्रे वाहनं विष्णुर्नरुत्मन्तं महाबलम् ॥ १.३३.१७ ॥
"ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਭਗਵਾਨ ਵੀ ਵਰ ਮੰਗਣ।" ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਾਹਨ ਚੁਣਿਆ।
1.33.18
ध्वजं च चक्रे भगवानुपरि स्थास्यसीति तम् ।
एवमस्त्विति तं देवमुक्त्वा नारायणं खगः ॥ १.३३.१८ ॥
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੁਜਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਪਰ ਰਹੇਂਗਾ।" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ" ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.33.19
वव्राज तरसा वेगाद्वायुं स्पर्धन्महाजवः ।
तं व्रजन्तं खगश्रेष्ठं वज्रेणेन्द्रोऽभ्यताडयत् ॥ १.३३.१९ ॥
ਉਹ ਵੇਗ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਾ ਮਹਾਵੇਗ ਨਾਲ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਉੱਡਦੇ ਉਸ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
1.33.20
हरन्तममृतं रोषाद्गरुडं पक्षिणां वरम् ।
तमुवाचेन्द्रमाक्रन्दे गरुडः पततां वरः ॥ १.३३.२० ॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੁਰਾਉਂਦੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।
1.33.21
प्रहसञ्श्लक्ष्णया वाचा तथा वज्रसमाहतः ।
ऋषेर्मानं करिष्यामि वज्रं यस्यास्थिसंभवम् ॥ १.३३.२१ ॥
ਹੱਸਦਿਆਂ, ਕੋਮਲ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਹੋਏ ਵੀ — "ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਾਣ ਮੈਂ ਰੱਖਾਂਗਾ; ਜਿਸ ਵਜ੍ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੱਡੀ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਵੀ ਮਾਣ ਰੱਖਾਂਗਾ।"
1.33.22
वज्रस्य च करिष्यामि तवैव च शतक्रतो ।
एतत्पत्रं त्यजाम्येकं यस्यान्तं नोपलप्स्यसे ॥ १.३३.२२ ॥
"ਵਜ੍ਰ ਦਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਮਾਣ ਮੈਂ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ! ਇਹ ਇੱਕ ਖੰਭ ਮੈਂ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਸਦਾ ਅੰਤ ਤੂੰ ਲੱਭ ਨਹੀਂ ਸਕੇਂਗਾ।"
1.33.23
न च वज्रनिपातेन रुजा मेऽस्तीह काचन ।
एवमुक्त्वा ततः पुत्रमुत्ससर्ज स पक्षिराट् ॥ १.३३.२३ ॥
"ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸ ਪੰਛੀਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ (ਖੰਭ) ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
1.33.24
तदुत्सृष्टमभिप्रेक्ष्य तस्य पर्णमनुत्तमम् ।
हृष्टानि सर्धभूतानि नाम चक्रुर्गरुत्मतः ॥ १.३३.२४ ॥
ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਖੰਭ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਦੇ (ਉਸ ਖੰਭ ਦੇ) ਨਾਮ ਰੱਖੇ।
1.33.25
सुरूपं पत्रमालक्ष्य सुपर्णोऽयं भवत्विति ।
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं सहस्राक्षः पुरंदरः।
खगो महदिदं भूतमिति मत्वाऽभ्यभाषत ॥ १.३३.२५ ॥
ਸੁੰਦਰ ਖੰਭ ਵੇਖ ਕੇ, 'ਇਹ ਸੁਪਰਣ (ਗਰੁੜ) ਹੋਵੇ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਚੰਭੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ, 'ਇਹ ਇਕ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਹੈ' ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
1.33.26
बलं विज्ञातुमिच्छामि यत्ते परमनुत्तमम् ।
सख्यं चानन्तमिच्छामि त्वया सह खगोत्तम ॥ १.३३.२६ ॥
ਤੇਰਾ ਉਹ ਪਰਮ ਅਤੇ ਅਨੁੱਤਮ ਬਲ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਖਗੋਤਮ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਨੰਤ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।