マハーバーラタ · 章 1.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.36.1
आख्याता भुजगास्तात वीर्यवन्तो दुरासदाः ।
शापं तं तेऽभिविज्ञाय कृतवन्तः किमुत्तरम् ॥ १.३६.१ ॥
愛しい子よ、強力で近づき難い蛇たちの名が語られた。彼らはその呪いを知って、どのように応じたのか。
1.36.2
तेषां तु भगवाञ्छेषः कद्रूं त्यक्त्वा महायशाः ।
उग्रं तपः समातस्थे वायुभक्षो यतव्रतः ॥ १.३६.२ ॥
彼らのうちで、大いなる名声を持つ尊きシェーシャは、母カドゥルーを捨て、風だけを食とし、誓戒を守って苛烈な苦行に入った。
1.36.3
गन्धमादनमासाद्य बदर्यां च तपोरतः ।
गोकर्णे पुष्करारण्ये तथा हिमवतस्तटे ॥ १.३६.३ ॥
ガンダマーダナに至り、バダリー、ゴカルナ、プシュカラの森、そしてヒマラヤの斜面で苦行に専念した。
1.36.4
तेषु तेषु च पुण्येषु तीर्थेष्वायतनेषु च ।
एकान्तशीलो नियतः सततं विजितेन्द्रियः ॥ १.३६.४ ॥
それぞれの聖なる渡し場と聖所で、常に独居を好み、自制し、感覚を制御して過ごした。
1.36.5
तप्यमानं तपो घोरं तं ददर्श पितामहः ।
संशुष्कमांसत्वक्स्नायुं जटाचीरधरं मुनिम् ॥ १.३६.५ ॥
祖父は、その恐ろしい苦行を行っている彼を見た。干からびた肉と皮と腱をもち、もつれた髪と樹皮の衣をまとった聖者であった。
1.36.6
तमब्रवीत्सत्यधृतिं तप्यमानं पितामहः ।
किमिदं कुरुषे शेष प्रजानां स्वस्ति वै कुरु ॥ १.३६.६ ॥
真実に堅固で苦行にいた彼に、祖父は言った。「シェーシャよ、お前は何をしているのか。生きとし生けるものに安寧をもたらせ。」
1.36.7
त्वं हि तीव्रेण तपसा प्रजास्तापयसेऽनघ ।
ब्रूहि कामं च मे शेष यस्ते हृदि व्यवस्थितः ॥ १.३६.७ ॥
無垢なる者よ、あなたは激しい苦行によって衆生を苦しめている。シェーシャよ、あなたの心に定まっていることを、思うままに私に語れ。
1.36.8
सोदर्या मम सर्वे हि भ्रातरो मन्दचेतसः ।
सह तैर्नोत्सहे वस्तुं तद्भवाननुमन्यताम् ॥ १.३६.८ ॥
私の同母の兄弟たちは皆、心の鈍い者ばかりです。彼らと共に住むことは私にはできません。どうかそれをお許しください。
1.36.9
अभ्यसूयन्ति सततं परस्परममित्रवत् ।
ततोऽहं तप आतिष्ठे नैतन्पश्येयमित्युत ॥ १.३६.९ ॥
彼らは絶えず敵同士のように互いに妬み合っている。それゆえ私はこれを見まいとして苦行に入ったのだ。
1.36.10
न मर्षयन्ति ससुतां सततं विनतां च ते ।
अस्माकं चापरो भ्राता वैनतेयोऽन्तरिक्षगः ॥ १.३६.१० ॥
彼らは息子とともにいるヴィナターを決して許さない。そして我らのもう一人の兄弟はヴァイナテーヤ（ガルダ）であり、空を飛翔している。
1.36.11
तं च द्विषन्ति सततं स चापि बलवत्तरः ।
वरप्रदानात्स पितुः कश्यपस्य महात्मनः ॥ १.३६.११ ॥
彼らは彼をも絶えず憎んでいる。そして彼は、偉大な父カシュヤパの恩恵によって、はるかに強いのだ。
1.36.12
सोऽहं तपः समास्थाय मोक्ष्यामीदं कलेवरम् ।
कथं मे प्रेत्यभावेऽपि न तैः स्यात्सह सङ्गमः ॥ १.३६.१२ ॥
そこで私は苦行を全うし、この身体を捨てよう。死後にさえ、どうして彼らとの結びつきがないことがあろうか。
1.36.13
तमेवं वादिनं शेषं पितामह उवाच ह ।
जानामि शेष सर्वेषां भ्रातॄणां ते विचेष्टितम् ॥ १.३६.१३ ॥
このように語るシェーシャに、祖父は言った。シェーシャよ、そなたの兄弟たちの振る舞いは私が知っている。
1.36.14
मातुश्चाप्यपराधाद्वै भ्रातॄणां ते महद्भयम् ।
कृतोऽत्र परिहारश्च पूर्वमेव भुजङ्गम ॥ १.३६.१४ ॥
母の過ちによって、そなたの兄弟たちにも大きな恐れが生じた。しかし、蛇の中の最上者よ、その対策はすでに講じられている。
1.36.15
भ्रातॄणां तव सर्वेषां न शोकं कर्तुमर्हसि ।
वृणीष्व च वरं मत्तः शेष यत्तेऽभिकाङ्क्षितम् ॥ १.३६.१५ ॥
そなたは兄弟たち全員のために嘆くべきではない。シェーシャよ、望むものを私から一つ恩恵として選ぶがよい。
1.36.16
दास्यामि हि वरं तेऽद्य प्रीतिर्मे परमा त्वयि ।
दिष्ट्या बुद्धिश्च ते धर्मे निविष्टा पन्नगोत्तम।
भूयो भूयश्च ते बुद्धिर्धर्मे भवतु सुस्थिरा ॥ १.३६.१६ ॥
今日、そなたに恩恵を与えよう。そなたに私は最高の喜びを感じている。幸いにも、そなたの心は法に定まっている。蛇の中の最上者よ、そなたの心が法にさらに一層固く留まらんことを。
1.36.17
एष एव वरो देव काङ्क्षितो मे पितामह ।
धर्मे मे रमतां बुद्धिः शमे तपसि चेश्वर ॥ १.३६.१७ ॥
神よ、祖父よ、これこそ私の望む恩恵です。どうか私の心が法に喜び、主よ、寂静と苦行にも喜びを見いだしますように。
1.36.18
प्रीतोऽस्म्यनेन ते शेष दमेन च शमेन च ।
त्वया त्विदं वचः कार्यं मन्नियोगात्प्रजाहितम् ॥ १.३६.१८ ॥
シェーシャよ、そなたの自制と寂静によって私は喜んでいる。しかし私の命により、衆生の利益となるこの言葉を果たさねばならない。
1.36.19
इमां महीं शैलवनोपपन्नां ।
ससागरग्रामविहारपत्तनाम्
त्वं शेष सम्यक् चलितां यथाव-
त्संगृह्य तिष्ठस्व यथाऽचला स्यात् ॥ १.३६.१९ ॥
おおシェーシャよ、山と森、海、村々、遊楽の地、町を備えたこの大地は揺らいでいる。お前はそれを正しく支えて安定させ、動かぬものとせよ。
1.36.20
यथाऽऽह देवो वरदः प्रजापति-
र्महीपतिर्भूतपतिर्जगत्पतिः।
तथा महीं धारयिताऽस्मि निश्चलां ।
प्रयच्छतां मे विवरं प्रजापते ॥ १.३६.२० ॥
恩恵を与える神、生主、大地の主、衆生の主、世界の主が言われたとおり、私はこの大地を揺るぎなく支えよう。おお生主よ、私に穴をお与えください。
1.36.21
अधो महीं गच्छ भुजङ्गमोत्तम ।
स्वयं तवैषा विवरं प्रदास्यति।
इमां धरां धारयता त्वया हि मे ।
महत्प्रियं शेष कृतं भविष्यति ॥ १.३६.२१ ॥
蛇の中の最上なるものよ、地の下へ行け。この大地みずからがお前に穴を与えるだろう。おおシェーシャよ、この大地を支えることで、お前は私に大いなる喜びを成し遂げるだろう。
1.36.22
तथैव कृत्वा विवरं प्रविश्य स ।
प्रभुर्भुवो भुजगवराग्रजः स्थितः।
बिभर्ति देवीं शिरसा महीमिमां ।
समुद्रनेमिं परिगृह्य सर्वतः ॥ १.३६.२२ ॥
このように穴を開けて入り、蛇の中で最上の者たちの筆頭であるその大地の主は、そこに立ち、海を縁とするこの女神なる大地を頭上に四方から抱え支えた。
1.36.23
शेषोऽसि नागोत्तम धर्मदेवो ।
महीमिमां धारयसे यदेकः।
अनन्तभोगैः परिगृह्य सर्वां ।
यथाहमेवं बलभिद्यथा वा ॥ १.३६.२३ ॥
お前はシェーシャ、蛇の中の最上者であり、法の神である。お前一人だけがこの大地を支えているからだ。無限の蜷の輪で全体を取り巻き、私が支えるように、あるいはインドラが支えるように、支えよ。
1.36.24
अधो भूमौ वसत्येवं नागोऽनन्तः प्रतापवान् ।
धास्यन्वसुधामेकः शासनाद्ब्रह्मणो विभोः ॥ १.३६.२४ ॥
このように大地の下には威光ある蛇、アナンタが住んでおり、全能のブラフマーの命により、ただ一人でこの大地を支えている。
1.36.25
सुपर्णं च सहायं वै भगवानमरोत्तमः ।
प्रादादनन्ताय तदा वैनतेयं पितामहः ॥ १.३६.२५ ॥
そのとき、神々の中で最も優れた尊き祖父は、アナンタの助けとしてヴィナターの息子スパルナ（ガルダ）を与えた。
1.36.26
अनन्तेऽभिप्रयाते तु वासुकिः स महाबलः ।
अभ्यषिच्यत नागैस्तु दैवतैरिव वासवः ॥ १.३६.२६ ॥
アナンタが去った後、その大力のヴァースキはナーガたちによって、神々がインドラを灌頂するように灌頂された。