ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.36.1
आख्याता भुजगास्तात वीर्यवन्तो दुरासदाः ।
शापं तं तेऽभिविज्ञाय कृतवन्तः किमुत्तरम् ॥ १.३६.१ ॥
ಮಗನೇ, ಬಲಶಾಲಿಗಳೂ ಎದುರಿಸಲಾರದವರೂ ಆದ ಸರ್ಪಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಅರಿತು ಅವರು ಏನು ಉತ್ತರ ನೀಡಿದರು?
1.36.2
तेषां तु भगवाञ्छेषः कद्रूं त्यक्त्वा महायशाः ।
उग्रं तपः समातस्थे वायुभक्षो यतव्रतः ॥ १.३६.२ ॥
ಅವರಲ್ಲಿ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ಶೇಷನು ತಾಯಿ ಕದ್ರುವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ನಿಯಮವ್ರತದಿಂದ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ತೊಡಗಿದನು.
1.36.3
गन्धमादनमासाद्य बदर्यां च तपोरतः ।
गोकर्णे पुष्करारण्ये तथा हिमवतस्तटे ॥ १.३६.३ ॥
ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಬದರಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿಯೂ, ಪುಷ್ಕರಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಹಿಮವತ್ ತಟದಲ್ಲಿಯೂ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದನು.
1.36.4
तेषु तेषु च पुण्येषु तीर्थेष्वायतनेषु च ।
एकान्तशीलो नियतः सततं विजितेन्द्रियः ॥ १.३६.४ ॥
ಆಯಾ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಏಕಾಂತಪ್ರಿಯನಾಗಿ, ನಿಯಮದಿಂದ, ಎಡೆಬಿಡದೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನಾಗಿ (ಇದ್ದನು).
1.36.5
तप्यमानं तपो घोरं तं ददर्श पितामहः ।
संशुष्कमांसत्वक्स्नायुं जटाचीरधरं मुनिम् ॥ १.३६.५ ॥
ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಪಿತಾಮಹನು ನೋಡಿದನು — ಒಣಗಿದ ಮಾಂಸ, ಚರ್ಮ, ನರಗಳುಳ್ಳ, ಜಟೆ ಮತ್ತು ನಾರುಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ ಮುನಿಯನ್ನು.
1.36.6
तमब्रवीत्सत्यधृतिं तप्यमानं पितामहः ।
किमिदं कुरुषे शेष प्रजानां स्वस्ति वै कुरु ॥ १.३६.६ ॥
ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾದ ಅವನಿಗೆ ಪಿತಾಮಹನು ಹೇಳಿದನು — ಶೇಷನೇ, ನೀನು ಇದನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ? ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಮಾಡು.
1.36.7
त्वं हि तीव्रेण तपसा प्रजास्तापयसेऽनघ ।
ब्रूहि कामं च मे शेष यस्ते हृदि व्यवस्थितः ॥ १.३६.७ ॥
ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ನೀನು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಓ ಶೇಷನೇ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನನಗೆ ಇಷ್ಟಾನುಸಾರ ಹೇಳು.
1.36.8
सोदर्या मम सर्वे हि भ्रातरो मन्दचेतसः ।
सह तैर्नोत्सहे वस्तुं तद्भवाननुमन्यताम् ॥ १.३६.८ ॥
ನನ್ನ ಸಹೋದರರೆಲ್ಲರೂ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವರು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ನಾನು ಶಕ್ತನಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ನೀವು ಸಮ್ಮತಿಸಿ.
1.36.9
अभ्यसूयन्ति सततं परस्परममित्रवत् ।
ततोऽहं तप आतिष्ठे नैतन्पश्येयमित्युत ॥ १.३६.९ ॥
ಅವರು ಸದಾ ಶತ್ರುಗಳಂತೆ ಪರಸ್ಪರ ಅಸೂಯೆಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನೋಡಬಾರದೆಂದು ನಾನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.
1.36.10
न मर्षयन्ति ससुतां सततं विनतां च ते ।
अस्माकं चापरो भ्राता वैनतेयोऽन्तरिक्षगः ॥ १.३६.१० ॥
ಅವರು ತನ್ನ ಮಗನೊಂದಿಗಿರುವ ವಿನತೆಯನ್ನು ಸದಾ ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಹೋದರ ವೈನತೇಯ (ಗರುಡ), ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು.
1.36.11
तं च द्विषन्ति सततं स चापि बलवत्तरः ।
वरप्रदानात्स पितुः कश्यपस्य महात्मनः ॥ १.३६.११ ॥
ಅವರು ಅವನನ್ನೂ ಸದಾ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನೂ ಬಹಳ ಬಲಶಾಲಿ; ಮಹಾತ್ಮ ತಂದೆ ಕಶ್ಯಪನ ವರದಿಂದ ಅವನು ಹಾಗೆ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
1.36.12
सोऽहं तपः समास्थाय मोक्ष्यामीदं कलेवरम् ।
कथं मे प्रेत्यभावेऽपि न तैः स्यात्सह सङ्गमः ॥ १.३६.१२ ॥
ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಈ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸತ್ತ ನಂತರವೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಸಂಗಮ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಹೇಗೆ ಆಗುವುದು?
1.36.13
तमेवं वादिनं शेषं पितामह उवाच ह ।
जानामि शेष सर्वेषां भ्रातॄणां ते विचेष्टितम् ॥ १.३६.१३ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶೇಷನಿಗೆ ಪಿತಾಮಹನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಶೇಷ, ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರೆಲ್ಲರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ.
1.36.14
मातुश्चाप्यपराधाद्वै भ्रातॄणां ते महद्भयम् ।
कृतोऽत्र परिहारश्च पूर्वमेव भुजङ्गम ॥ १.३६.१४ ॥
ತಾಯಿಯ ಅಪರಾಧದಿಂದಲೂ ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಭಯ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆದರೆ ಓ ಸರ್ಪವೇ, ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
1.36.15
भ्रातॄणां तव सर्वेषां न शोकं कर्तुमर्हसि ।
वृणीष्व च वरं मत्तः शेष यत्तेऽभिकाङ्क्षितम् ॥ १.३६.१५ ॥
ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರೆಲ್ಲರಿಗಾಗಿ ನೀನು ಶೋಕಿಸಬಾರದು. ಓ ಶೇಷ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
1.36.16
दास्यामि हि वरं तेऽद्य प्रीतिर्मे परमा त्वयि ।
दिष्ट्या बुद्धिश्च ते धर्मे निविष्टा पन्नगोत्तम।
भूयो भूयश्च ते बुद्धिर्धर्मे भवतु सुस्थिरा ॥ १.३६.१६ ॥
ಇಂದು ನಿನಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವೆನು; ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಓ ಸರ್ಪೋತ್ತಮನೇ, ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ.
1.36.17
एष एव वरो देव काङ्क्षितो मे पितामह ।
धर्मे मे रमतां बुद्धिः शमे तपसि चेश्वर ॥ १.३६.१७ ॥
ಓ ದೇವ, ಪಿತಾಮಹ, ಇದೇ ನಾನು ಬಯಸಿದ ವರ: ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ರಮಿಸಲಿ; ಓ ಈಶ್ವರ, ಶಮದಲ್ಲಿಯೂ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ರಮಿಸಲಿ.
1.36.18
प्रीतोऽस्म्यनेन ते शेष दमेन च शमेन च ।
त्वया त्विदं वचः कार्यं मन्नियोगात्प्रजाहितम् ॥ १.३६.१८ ॥
ಓ ಶೇಷ, ನಿನ್ನ ದಮ ಮತ್ತು ಶಮದಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನೀನು ಈ ಮಾತನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಇದು ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ.
1.36.19
इमां महीं शैलवनोपपन्नां ।
ससागरग्रामविहारपत्तनाम्
त्वं शेष सम्यक् चलितां यथाव-
त्संगृह्य तिष्ठस्व यथाऽचला स्यात् ॥ १.३६.१९ ॥
ಶೇಷ, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸಾಗರ, ಗ್ರಾಮ, ವಿಹಾರ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಭೂಮಿ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿದೆ. ನೀನು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸು, ಅದು ಚಲಿಸದಂತಾಗಲಿ.
1.36.20
यथाऽऽह देवो वरदः प्रजापति-
र्महीपतिर्भूतपतिर्जगत्पतिः।
तथा महीं धारयिताऽस्मि निश्चलां ।
प्रयच्छतां मे विवरं प्रजापते ॥ १.३६.२० ॥
ವರದಾಯಕ ದೇವ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಮಹೀಪತಿ, ಭೂತಪತಿ, ಜಗತ್ಪತಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ನಾನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಚಲವಾಗಿ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ನನಗೆ ಒಂದು ಬಿರುಕನ್ನು ಕೊಡು.
1.36.21
अधो महीं गच्छ भुजङ्गमोत्तम ।
स्वयं तवैषा विवरं प्रदास्यति।
इमां धरां धारयता त्वया हि मे ।
महत्प्रियं शेष कृतं भविष्यति ॥ १.३६.२१ ॥
ಓ ಉತ್ತಮ ಸರ್ಪವೇ, ಕೆಳಗೆ ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗು. ಈ ಭೂಮಿಯೇ ತಾನಾಗಿ ನಿನಗೆ ಒಂದು ಬಿರುಕನ್ನು ಕೊಡುವಳು. ಓ ಶೇಷ, ಈ ಧರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ನೀನು ನನಗೆ ಮಹತ್ತಾದ ಪ್ರಿಯಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವೆ.
1.36.22
तथैव कृत्वा विवरं प्रविश्य स ।
प्रभुर्भुवो भुजगवराग्रजः स्थितः।
बिभर्ति देवीं शिरसा महीमिमां ।
समुद्रनेमिं परिगृह्य सर्वतः ॥ १.३६.२२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಬಿರುಕನ್ನು ಮಾಡಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸರ್ಪಶ್ರೇಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಣಿಯಾದ ಆ ಭುವನ ಪ್ರಭು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಅಂಚಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಧರಿಸಿದನು.
1.36.23
शेषोऽसि नागोत्तम धर्मदेवो ।
महीमिमां धारयसे यदेकः।
अनन्तभोगैः परिगृह्य सर्वां ।
यथाहमेवं बलभिद्यथा वा ॥ १.३६.२३ ॥
ನಾಗೋತ್ತಮ ಶೇಷ, ನೀನು ಧರ್ಮದೇವ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಅನಂತ ಸುರುಳಿಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಹಿಡಿದು, ನಾನು ಧರಿಸುವಂತೆ, ಇಂದ್ರನು ಧರಿಸುವಂತೆ ಧರಿಸು.
1.36.24
अधो भूमौ वसत्येवं नागोऽनन्तः प्रतापवान् ।
धास्यन्वसुधामेकः शासनाद्ब्रह्मणो विभोः ॥ १.३६.२४ ॥
ಹೀಗೆ ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗೆ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ನಾಗ ಅನಂತನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸರ್ವಶಕ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
1.36.25
सुपर्णं च सहायं वै भगवानमरोत्तमः ।
प्रादादनन्ताय तदा वैनतेयं पितामहः ॥ १.३६.२५ ॥
ಆಗ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಾನ್ ಪಿತಾಮಹನು ಅನಂತನಿಗೆ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ವಿನತೆಯ ಮಗ ಸುಪರ್ಣನನ್ನು (ಗರುಡನನ್ನು) ನೀಡಿದನು.
1.36.26
अनन्तेऽभिप्रयाते तु वासुकिः स महाबलः ।
अभ्यषिच्यत नागैस्तु दैवतैरिव वासवः ॥ १.३६.२६ ॥
ಅನಂತನು ಹೊರಟುಹೋದ ನಂತರ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಆ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ನಾಗರು ದೇವತೆಗಳು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಮಾಡಿದಂತೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು.