మహాభారతం · అధ్యాయం 1.39

1.39.1

एलापत्रवचः श्रुत्वा ते नागा द्विजसत्तम ।
सर्वे प्रहृष्टमनसः साधुसाध्वित्यपूजयन् ॥ १.३९.१ ॥

ద్విజోత్తమా, ఏలాపత్రుని మాటలు విని ఆ నాగులందరూ సంతోషించిన మనసుతో 'సాధు, సాధు' అని కొనియాడారు.

ततःप्रभृति तां कन्यां वासुकिः पर्यरक्षत ।
जरत्कारुं स्वसारं वै परं हर्षमवाप च ॥ १.३९.२ ॥

అప్పటినుండి వాసుకి ఆ కన్య, తన సోదరి జరత్కారువును, రక్షించాడు; అతడు గొప్ప ఆనందాన్ని పొందాడు.

ततो नातिमहान्कालः समतीत इवाभवत् ।
अथ देवासुराः सर्वे ममन्थुर्वरुणालयम् ॥ १.३९.३ ॥

అప్పుడు ఎక్కువ కాలం గడవనట్లు అయింది; అప్పుడు దేవతలు, అసురులు అందరూ వరుణాలయమైన సముద్రాన్ని మథించారు.

तत्र नेत्रमभून्नागो वासुकिर्बलिनां वरः ।
समाप्यैव च तत्कर्म पितामहमुपागमन् ॥ १.३९.४ ॥

అక్కడ బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన నాగుడు వాసుకి త్రాడుగా అయ్యాడు; ఆ పనిని ముగించి వారు పితామహుని (బ్రహ్మను) సమీపించారు.

देवा वासुकिना सार्धं पितामहमथाव्रुवन् ।
भगवञ्शापभीतोऽयं वासुकिस्तप्यते भृशम् ॥ १.३९.५ ॥

అప్పుడు దేవతలు వాసుకితో కలిసి పితామహునితో ఇలా అన్నారు: 'భగవంతుడా, శాపభయంతో ఉన్న ఈ వాసుకి అత్యంత బాధపడుతున్నాడు.'

अस्यैतन्मानसं शल्यं समुद्धर्तुं त्वमर्हसि ।
जनन्याः शापजं देव ज्ञातीनां हितमिच्छतः ॥ १.३९.६ ॥

దేవా, తన బంధువుల శ్రేయస్సును కోరుతున్న ఇతని మనసులోని, తల్లి శాపం వల్ల కలిగిన ఈ ముల్లును మీరు తొలగించాలి.

हितो ह्ययं सदास्मकं प्रियकारी च नागराट् ।
प्रसादं कुरु देवेश शमयास्य मनोज्वरम् ॥ १.३९.७ ॥

ఈ నాగరాజు ఎల్లప్పుడూ మనకు హితుడు, ప్రియకార్యాలు చేసేవాడు. దేవేశా, ఇతనిపై కృప చూపి ఇతని మనోజ్వరాన్ని శమింపజేయు.

मयैव तद्वितीर्णं वै वचनं मनसाऽमराः ।
एलापत्रेण नागेन यदस्याभिहितं पुरा ॥ १.३९.८ ॥

అమరులారా, పూర్వం నాగుడు ఎలాపత్రుడు ఇతని గురించి పలికిన ఆ వాక్కును నేనే మనసులో ఇచ్చాను.

तत्करोत्वेष नागेन्द्रः प्राप्तकालं वचः स्वयम् ।
विनशिष्यन्ति ये पापा न तु ये धर्मचारिणः ॥ १.३९.९ ॥

ఈ నాగేంద్రుడు తనే ఆ కాలోచితమైన వాక్కును నెరవేర్చుగాక. పాపులే నశిస్తారు; ధర్మాచరణ చేసేవారు నశించరు.

उत्पन्नः स जरत्कारुस्तपस्युग्रे रतो द्विजः ।
तस्यैष भगिनीं काले जरत्कारुं प्रयच्छतु ॥ १.३९.१० ॥

ఘోర తపస్సులో నిమగ్నమైన జరత్కారు అనే ద్విజుడు జన్మించాడు. తగిన కాలంలో ఈ నాగుడు తన సోదరిని ఆ జరత్కారునికి ఇవ్వుగాక.

एलापत्रेण यत्प्रोक्तं वचनं भुजगेन ह ।
पन्नगानां हितं देवास्तत्तथा न तदन्यथा ॥ १.३९.११ ॥

దేవతలారా, ఎలాపత్రుడనే సర్పం పలికిన వాక్యం సర్పజాతి హితం కోసం. అది అలాగే జరుగుతుంది, భిన్నంగా కాదు.

एतच्छ्रुत्वा तु नागेन्द्रः पितामहवचस्तदा ।
संदिश्य पन्नगान्सर्वान्वासुकिः शापमोहितः ॥ १.३९.१२ ॥

ఇది విని, నాగేంద్రుడైన వాసుకి పితామహుని వాక్కును విని, శాపంతో మోహితుడై సర్పులందరికీ ఆజ్ఞాపించెను.

स्वसारमुद्यम्य तदा जरत्कारुमृषिं प्रति ।
सर्पान्बहूञ्जरत्कारौ नित्ययुक्तान्समादधत् ॥ १.३९.१३ ॥

అప్పుడు తన సోదరిని ముని జరత్కారునికి ఇవ్వడానికి నియమించి, జరత్కారుపై నిత్యం నియుక్తులైన అనేక సర్పాలను ఉంచాడు.

जरत्कारुर्यदा भार्यामिच्छेद्वरयितुं प्रभुः ।
शीघ्रमेत्य तदाऽऽख्येयं तन्नः श्रेयो भविष्यति ॥ १.३९.१४ ॥

సమర్థుడైన జరత్కారు భార్యను కోరుకోవాలనుకున్నప్పుడు, వెంటనే వచ్చి మాకు తెలియజేయాలి; అదే మనకు శ్రేయస్సు అవుతుంది.