ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.4

1.4.1

पौराणिकः पुराणे कृतश्रमः स कृताञ्जलिस्तानुवाच। ॥ १.४.१ ॥

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಪಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಪೌರಾಣಿಕನು ಕೈಮುಗಿದು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

मयोत्तङ्कस्य चरितमशेषमुक्तं जनमेजयस्य सार्पसत्रे निमित्तान्तरमिदमपि ।
किं भवन्तः श्रोतुमिच्छन्ति किमहं ब्रवाणीति ॥ १.४.२ ॥

ಜನಮೇಜಯನ ಸರ್ಪಸತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಂಕನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇದೂ ಬೇರೊಂದು ಸಂದರ್ಭವೇ. ನೀವು ಏನನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ? ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ?

परं रौमहर्षणे प्रवक्ष्यामस्त्वां नः प्रतिवक्ष्यसि वचः शुश्रूषतां कथायोगं नः कथायोगे ॥ १.४.३ ॥

ಆದರೆ ರೋಮಹರ್ಷಣನ ಮಗನೇ! ನಾವು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ, ನೀನು ನಮಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವೆ; ಕೇಳಲು ಬಯಸುವ ನಮಗೆ ಕಥಾಯೋಗ ಉಂಟಾಗಲಿ. ಅವನಿಗೆ ಋಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

तत्र भगवान् कुलपतिस्तु शौनकोऽग्निशरणमध्यास्ते ।
दीर्घसत्रत्वात्सर्वाः कथाः श्रोतुं कालोस्ति ॥ १.४.४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನಾದ ಕುಲಪತಿ ಶೌನಕನು ಅಗ್ನಿಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ; ದೀರ್ಘಸತ್ರವಾದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಮಯವಿದೆ. ಅವನಿಗೆ ಋಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

यौऽसौ दिव्याः कथा वेद देवतासुरसंश्रिताः ।
मनुष्योरगगन्धर्वकथा वेद च सर्वशः ॥ १.४.५ ॥

ದೇವ-ಅಸುರರನ್ನು ಕುರಿತ ದಿವ್ಯ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ, ಮನುಷ್ಯ-ನಾಗ-ಗಂಧರ್ವರ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಲ್ಲನು. ಅವನಿಗೆ ಋಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

स चाप्यस्मिन्मशे सौते विद्वान्कुलपतिर्दिवजः ।
दक्षो धृतव्रतो धीमाञ्शास्त्रे चारण्यके गुरुः ॥ १.४.६ ॥

ಸೌತಿಯೇ! ಆ ಮಹಾನ್, ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ಕುಲಪತಿ, ದ್ವಿಜ, ದಕ್ಷ, ವ್ರತನಿಷ್ಠ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರ-ಆರಣ್ಯಕಗಳ ಗುರುವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಋಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

सत्यवादी शमपरस्तपस्वी नियतव्रतः ।
सर्वेषामेव नो मान्यः स तावत्प्रतिपाल्यताम् ॥ १.४.७ ॥

ಅವನು ಸತ್ಯವಾದಿ, ಶಮದಲ್ಲಿ ನಿರತ, ತಪಸ್ವಿ, ನಿಯತ ವ್ರತಧಾರಿ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಅವನು ಮಾನ್ಯನು; ಅವನನ್ನು ಈಗ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಲಿ.

तस्मिन्नध्यासति गुरावासनं परमार्चितम् ।
ततो वक्ष्यसि यत्त्वां स प्रक्ष्यति द्विजसत्तमः ॥ १.४.८ ॥

ಆ ಗುರು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ನಂತರ, ನೀನು ಹೇಳಬೇಕಾದುದನ್ನು ಹೇಳು; ಆಗ ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವನು.

एवमस्तु गुरौ तस्मिन्नुपविष्टे महात्मनि ।
तेन पृष्टः कथाः पुण्या वक्ष्यामि विविधाश्रयाः ॥ १.४.९ ॥

ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ. ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಗುರು ಕುಳಿತ ನಂತರ, ಅವನು ಕೇಳಿದಂತೆ ನಾನು ವಿವಿಧ ಆಶ್ರಯಗಳ ಪುಣ್ಯಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

सोऽथ विप्रर्षभः सर्वं कृत्वा कार्यं यथाविधि ।
देवान्वाग्भिः पितॄनद्भिस्तर्पयित्वाऽऽजगाम ह ॥ १.४.१० ॥

ಆ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ನೀರಿನಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ಬಂದನು.

यत्र ब्रह्मर्षयः सिद्धाः सुखासीना धृतव्रताः ।
यज्ञायतनमाश्रित्य सूतपुत्रपुरस्पराः ॥ १.४.११ ॥

ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ವ್ರತನಿಷ್ಠರು ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಸೂತಪುತ್ರನನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡು.

ऋत्विक्ष्वथ सदस्येषु स वै गृहपतिस्तदा ।
उपविष्टेषूपविष्टः शौनकोऽथाब्रवीदिदम् ॥ १.४.१२ ॥

ಆಗ ಋತ್ವಿಜರು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರು ಕುಳಿತಿರುವಾಗ, ಆ ಗೃಹಪತಿ ಶೌನಕನು ಕುಳಿತಲ್ಲಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.