మహాభారతం · అధ్యాయం 1.4

1.4.1

पौराणिकः पुराणे कृतश्रमः स कृताञ्जलिस्तानुवाच। ॥ १.४.१ ॥

పురాణాలలో శ్రమించిన ఆ పౌరాణికుడు చేతులు జోడించి వారితో ఇలా అన్నాడు.

मयोत्तङ्कस्य चरितमशेषमुक्तं जनमेजयस्य सार्पसत्रे निमित्तान्तरमिदमपि ।
किं भवन्तः श्रोतुमिच्छन्ति किमहं ब्रवाणीति ॥ १.४.२ ॥

జనమేజయుని సర్పసత్రంలో ఉత్తంకుని చరితాన్ని నేను పూర్తిగా చెప్పాను; ఇది కూడా మరొక సందర్భమే. మీరు ఏమి వినాలనుకుంటున్నారు? నేను ఏమి చెప్పాలి?

परं रौमहर्षणे प्रवक्ष्यामस्त्वां नः प्रतिवक्ष्यसि वचः शुश्रूषतां कथायोगं नः कथायोगे ॥ १.४.३ ॥

కానీ రోమహర్షణుని కుమారుడా! మేము నీకు చెబుతాం, నీవు మాకు సమాధానమిస్తావు; వినాలనుకునే మాకు కథాసంయోగం కలగాలి. అతనితో ఋషులు ఇలా అన్నారు.

तत्र भगवान् कुलपतिस्तु शौनकोऽग्निशरणमध्यास्ते ।
दीर्घसत्रत्वात्सर्वाः कथाः श्रोतुं कालोस्ति ॥ १.४.४ ॥

అక్కడ భగవంతుడైన కులపతి శౌనకుడు అగ్నిశాలలో ఆసీనుడై ఉన్నాడు; దీర్ఘ సత్రం కారణంగా అన్ని కథలు వినడానికి సమయం ఉంది. అతనితో ఋషులు ఇలా అన్నారు.

यौऽसौ दिव्याः कथा वेद देवतासुरसंश्रिताः ।
मनुष्योरगगन्धर्वकथा वेद च सर्वशः ॥ १.४.५ ॥

దేవాసురులకు సంబంధించిన దివ్య కథలను, మనుష్యులు, నాగులు, గంధర్వుల కథలను అతడు అన్ని విధాలుగా తెలుసుకున్నాడు. అతనితో ఋషులు ఇలా అన్నారు.

स चाप्यस्मिन्मशे सौते विद्वान्कुलपतिर्दिवजः ।
दक्षो धृतव्रतो धीमाञ्शास्त्रे चारण्यके गुरुः ॥ १.४.६ ॥

సౌతీ! ఆ మహా, విద్వాంసుడైన కులపతి, ద్విజుడు, దక్షుడు, వ్రతనిష్ఠుడు, బుద్ధిమంతుడు, శాస్త్రాలకు మరియు ఆరణ్యకాలకు గురువు కూడా. అతనితో ఋషులు ఇలా అన్నారు.

सत्यवादी शमपरस्तपस्वी नियतव्रतः ।
सर्वेषामेव नो मान्यः स तावत्प्रतिपाल्यताम् ॥ १.४.७ ॥

అతడు సత్యవాది, శమంలో నిలిచినవాడు, తపస్వి, నియమిత వ్రతుడు. మనందరికీ అతడు గౌరవనీయుడు; అతనికి సేవ చేయాలి.

तस्मिन्नध्यासति गुरावासनं परमार्चितम् ।
ततो वक्ष्यसि यत्त्वां स प्रक्ष्यति द्विजसत्तमः ॥ १.४.८ ॥

అతడు ఆ అత్యంత గౌరవనీయమైన ఆసనంపై కూర్చున్న తర్వాత, నీవు చెప్పవలసినది చెప్పు; అప్పుడు ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు నిన్ను ప్రశ్నిస్తాడు.

एवमस्तु गुरौ तस्मिन्नुपविष्टे महात्मनि ।
तेन पृष्टः कथाः पुण्या वक्ष्यामि विविधाश्रयाः ॥ १.४.९ ॥

అలాగే కానివ్వండి. ఆ మహాత్ముడైన గురువు కూర్చున్న తర్వాత, అతడు అడిగినందున నేను వివిధ ఆశ్రయాలు కలిగిన పుణ్యకథలను చెబుతాను.

सोऽथ विप्रर्षभः सर्वं कृत्वा कार्यं यथाविधि ।
देवान्वाग्भिः पितॄनद्भिस्तर्पयित्वाऽऽजगाम ह ॥ १.४.१० ॥

తర్వాత ఆ విప్రశ్రేష్ఠుడు విధి ప్రకారం అన్ని కర్మలను ముగించి, వాక్కుతో దేవతలను, జలంతో పితరులను తృప్తిపరచి అక్కడికి వచ్చాడు.

यत्र ब्रह्मर्षयः सिद्धाः सुखासीना धृतव्रताः ।
यज्ञायतनमाश्रित्य सूतपुत्रपुरस्पराः ॥ १.४.११ ॥

అక్కడ బ్రహ్మర్షులు, సిద్ధులు, వ్రతనిష్ఠులు సుఖంగా కూర్చుని ఉన్నారు; యజ్ఞశాలను ఆశ్రయించి, సూతపుత్రుని ముందుంచుకొని.

ऋत्विक्ष्वथ सदस्येषु स वै गृहपतिस्तदा ।
उपविष्टेषूपविष्टः शौनकोऽथाब्रवीदिदम् ॥ १.४.१२ ॥

అప్పుడు ఋత్విక్కులు, సదస్యులు కూర్చుని ఉండగా, ఆ గృహపతి శౌనకుడు కూర్చుని ఇది పలికాడు.