Mahābhārata · Adhyāya 1.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.40.1
जरत्कारुरिति ख्यातो यस्त्वया सूतनन्दन ।
इच्छामि तदहं श्रोतुं ऋषेस्तस्य महात्मनः ॥ १.४०.१ ॥
Oh hijo del auriga, deseo oír sobre aquel gran sabio, famoso con el nombre de Jaratkāru, del que tú hablaste.
1.40.2
किं कारणं जरत्कारोर्नामैतत्प्रथितं भुवि ।
जरत्कारुनिरुक्तिं त्वं यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ १.४०.२ ॥
¿Cuál es la razón por la que este nombre, Jaratkāru, se hizo famoso en la tierra? Debes explicar la etimología de Jaratkāru tal como es.
1.40.3
जरेति क्षयमाहुर्वै दारुणं कारुसंज्ञितम् ।
शरीरं कारु तस्यासीत्तत्स धीमाञ्शनैःशनैः ॥ १.४०.३ ॥
A la vejez se la llama consunción, lo cual es terrible; su cuerpo, llamado kāru, fue el kāru. Aquel sabio, poco a poco (lo consumió).
1.40.4
क्षपयामास तीव्रेण तपसेत्यत उच्यते ।
जरत्कारुरिति ब्रह्मन्वासुकेर्भगिनी तथा ॥ १.४०.४ ॥
Consumió (su cuerpo) con una austeridad severa, y por eso se le llama Jaratkāru. Oh brahmán, y así también la hermana de Vāsuki se llama Jaratkāru.
1.40.5
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा शौनकः प्राहसत्तदा ।
उग्रश्रवसमामन्त्र्य उपपन्नमिति ब्रुवन् ॥ १.४०.५ ॥
Así dirigido, el de alma justa Śaunaka entonces rió, y dirigiéndose a Ugraśravas dijo: «Bien dicho».
1.40.6
उक्तं नाम यथा पूर्वं सर्वं तच्छ्रुतवानहम् ।
यथा तु जातो ह्यास्तीक एतदिच्छामि वेदितुम्।
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सौतिः प्रोवाच शास्त्रतः ॥ १.४०.६ ॥
He oído todo lo que se dijo antes sobre el nombre. Pero deseo saber cómo nació Āstīka. Habiendo oído sus palabras, Sauti habló conforme a las escrituras.
1.40.7
संदिश्य पन्नगान्सर्वान्वासुकिः सुसमाहितः ।
स्वसारमुद्यम्य तदा जरत्कारुमृषिं प्रति ॥ १.४०.७ ॥
Habiendo instruido debidamente a todas las serpientes, Vāsuki entonces presentó a su hermana ante el sabio Jaratkāru.
1.40.8
अथ कालस्य महतः स मुनिः संशितव्रतः ।
तपस्यभिरतो धीमान्स दारान्नाभ्यकाङ्क्षत ॥ १.४०.८ ॥
Entonces, durante mucho tiempo, aquel sabio sabio, firme en sus votos y deleitado en la austeridad, no deseó esposas.
1.40.9
स तूर्ध्वरेतास्तपसि प्रसक्तः ।
स्वाध्यायवान्वीतभयः कृतात्मा।
चचार सर्वां पृथिवीं महात्मा ।
न चापि दारान्मनसाध्यकाङ्क्षत् ॥ १.४०.९ ॥
Él, de semen ascendido, entregado a la austeridad y al estudio de los Vedas, libre de temor, dueño de sí mismo, aquel magnánimo vagó por toda la tierra, y ni siquiera en su mente deseó esposas.
1.40.10
ततोऽपरस्मिन्संप्राप्ते काले कस्मिंश्चिदेव तु ।
परिक्षिन्नाम राजासीद्ब्रह्मन्कौरववंशजः ॥ १.४०.१० ॥
Luego, cuando llegó otro tiempo, hubo un rey llamado Parīkṣit, nacido en el linaje de los Kurus, oh brahmán.
1.40.11
यथा पाण्डुर्महाबाहुर्धनुर्धरवरो युधि ।
बभूव मृगयाशीलः पुरास्य प्रपितामहः ॥ १.४०.११ ॥
Como Pāṇḍu, el de poderosos brazos, el mejor arquero en la batalla, fue en otro tiempo aficionado a la caza, así lo fue su bisabuelo.
1.40.12
तथा विख्यातवाँल्लोके परीक्षिदभिमन्युजः ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च तरक्षून्महिषांस्तथा।
अन्यांश्च विविधान्वन्यांश्चचार पृथिवीपतिः ॥ १.४०.१२ ॥
Asimismo Parīkṣit, hijo de Abhimanyu, renombrado en el mundo, señor de la tierra, recorría cazando ciervos, jabalíes, hienas, búfalos y otras diversas fieras salvajes.
1.40.13
स कदाचिन्मृगं विद्ध्वा बाणेनानतपर्वणा ।
पृष्ठतो धनुरादाय ससार गहने वने ॥ १.४०.१३ ॥
Una vez, tras herir a un ciervo con una flecha de nudo curvado, tomó su arco y lo persiguió por detrás en el denso bosque.
1.40.14
यथैव भगवान्रुद्रो विद्ध्वा यज्ञमृगं दिवि ।
अन्वगच्छद्धनुष्पाणिः पर्यन्वेष्टुमितस्ततः ॥ १.४०.१४ ॥
Tal como el bienaventurado Rudra, tras herir al ciervo sacrificial en el cielo, lo siguió con el arco en la mano, buscándolo aquí y allá.
1.40.15
न हि तेन मृगो विद्धो जीवन्गच्छति वै वने ।
पूर्वरूपं तु तत्तूर्णं तस्यासीत्स्वर्गतिं प्रति ॥ १.४०.१५ ॥
El ciervo herido por él no fue vivo al bosque; aquella forma anterior suya estaba pronta a emprender el camino al cielo.
1.40.16
परिक्षितो नरेन्द्रस्य विद्धो यन्नष्टवान्मृगः ।
दूरं चापहृतस्तेन मृगेण स महीपतिः ॥ १.४०.१६ ॥
El ciervo herido por el señor de los hombres Parikṣit había desaparecido, y por ese ciervo fue llevado lejos aquel rey.
1.40.17
परिश्रान्तः पिपासार्त आससाद मुनिं वने ।
गवां प्रचारेष्वासीनं वत्सानां मुखनिःसृतम् ॥ १.४०.१७ ॥
Agotado y atormentado por la sed, llegó a un sabio en el bosque, sentado entre los pastos de las vacas, observando la leche que manaba de las bocas de los becerros.
1.40.18
भूयिष्ठमुपयुञ्जानं फेनमापिबतां पयः ।
तमभिद्रुत्य वेगेन स राजा संशितव्रतम् ॥ १.४०.१८ ॥
El rey corrió velozmente hacia aquel sabio de votos firmes, que tomaba en abundancia la espuma de los becerros que bebían la leche.
1.40.19
अपृच्छद्धनुरुद्यम्य तं मुनिं क्षुच्छ्रमान्वितः ।
भोभो ब्रह्मन्नहं राजा परीक्षिदभिमन्युजः ॥ १.४०.१९ ॥
Afligido por el hambre y el cansancio, el rey alzó su arco y preguntó a aquel sabio: ¡Oh brahmán, yo soy el rey Parīkṣit, hijo de Abhimanyu!
1.40.20
मया विद्धो मृगो नष्टः कच्चित्तं दृष्टवानसि ।
स मुनिस्तं तु नोवाच किंचिन्मौनव्रते स्थितः ॥ १.४०.२० ॥
El ciervo que herí ha huido; ¿lo has visto? Pero aquel sabio, fiel a su voto de silencio, no le respondió nada.
1.40.21
तस्य स्कन्धे मृतं सर्पं क्रुद्धो राजा समासजत् ।
समुत्क्षिप्य धनुष्कोट्या स चैनं समुपैक्षत ॥ १.४०.२१ ॥
El rey, airado, colocó una serpiente muerta sobre su hombro; la levantó con la punta de su arco y luego lo miró.
1.40.22
न स किंचिदुवाचैनं शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
स राजा क्रोधमुत्सृज्य व्यथितस्तं तथागतम्।
दृष्ट्वा जगाम नगरमृषिस्त्वासीत्तथैव सः ॥ १.४०.२२ ॥
No le dijo nada, ni bueno ni malo. El rey, depuesta su ira y afligido al verlo en tal estado, regresó a la ciudad, mientras el sabio permaneció tal como estaba.
1.40.23
न हि तं राजशार्दूलं क्षमाशीलो महामुनिः ।
स्वधर्मनिरतं भूपं समाक्षिप्तोऽप्यधर्षयत् ॥ १.४०.२३ ॥
Aquel gran sabio, de natural paciente, no agredió a aquel tigre entre los reyes, consagrado a su propio dharma, aunque había sido insultado.
1.40.24
न हि तं राजशार्दूलस्तथा धर्मपरायणम् ।
जानाति भरतश्रेष्ठस्तत एनमधर्षयत् ॥ १.४०.२४ ॥
El tigre entre los reyes, el mejor de los Bhāratas, no sabía que él estaba tan consagrado al dharma; por eso lo agredió.
1.40.25
तरुणस्तस्य पुत्रोऽभूत्तिग्मतेजा महातपाः ।
शृङ्गी नाम महाक्रोधो दुष्पसादोमहाव्रतः ॥ १.४०.२५ ॥
Tuvo un hijo joven, de brillo intenso y gran austeridad, llamado Śṛṅgī, de gran ira, difícil de aplacar y de grandes votos.
1.40.26
स देवं परमासीनं सर्वभूतहिते रतम् ।
ब्रह्माणमुपतस्थे वै काले काले सुंसयतः ॥ १.४०.२६ ॥
Servía al dios Brahmā, sentado en el trono supremo, entregado al bien de todos los seres, en los momentos debidos, con austeridad.
1.40.27
सतेन समनुज्ञातो ब्रह्मणा गृहमेयिवान् ।
सख्योक्तः क्रीडमानेन स तत्र हसता किल ॥ १.४०.२७ ॥
Con permiso de Brahmā, regresó a casa. Allí, un amigo que jugaba con él le habló riendo.
1.40.28
संरम्भात्कोपनोऽतीव विषकल्पो मुनेः सुतः ।
उद्दिश्य पितरं तस्य यच्छ्रुत्वा रोषमाहरत्।
ऋषिपुत्रेण नर्मार्थे कृशेन द्विजसत्तम ॥ १.४०.२८ ॥
Ardiendo de agitación y extremadamente iracundo, como veneno, el hijo del sabio, al oír lo dicho contra su padre, se llenó de cólera. Oh mejor de los dos veces nacidos, un hijo de sabio había dicho en broma al demacrado —
1.40.29
तेजस्विनस्तव पिता तथैव च तपस्विनः ।
शवं स्कन्धेन वहति मा शृङ्गिन्गर्वितो भव ॥ १.४०.२९ ॥
Tu padre también es radiante y asceta; lleva un cadáver sobre el hombro. No seas orgulloso, oh Śṛṅgī.
1.40.30
व्याहरत्स्वृषिपुत्रेषु मा स्म किंचिद्वचो वद ।
अस्मद्विधेषु सिद्धेषु ब्रह्मवित्सु तपस्विषु ॥ १.४०.३० ॥
No digas palabra alguna entre los hijos de los sabios. No digas nada contra quienes son como nosotros: los perfeccionados, los conocedores de Brahman, los ascetas.
1.40.31
क्व ते पुरुषमानित्वं क्व ते वाचस्तथाविधाः ।
दर्पजाः पितरं द्रष्टा यस्त्वं शवधरं तथा ॥ १.४०.३१ ॥
¿Dónde está tu orgullo de varón, y dónde tus palabras de semejante clase? Nacido de la arrogancia, al ver a tu padre, llevas así un cadáver!
1.40.32
पित्रा च तव तत्कर्म नानुरूपमिवात्मनः ।
कृतं मुनिजनश्रेष्ठ येनाहं भृशदुःखितः ॥ १.४०.३२ ॥
Y tu padre también hizo aquella acción que no era propia de sí mismo, oh mejor de los sabios, por la cual estoy profundamente afligido.