ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.40.1
जरत्कारुरिति ख्यातो यस्त्वया सूतनन्दन ।
इच्छामि तदहं श्रोतुं ऋषेस्तस्य महात्मनः ॥ १.४०.१ ॥
ಸೂತನಂದನ! ಜರತ್ಕಾರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಯ ಕುರಿತು ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
1.40.2
किं कारणं जरत्कारोर्नामैतत्प्रथितं भुवि ।
जरत्कारुनिरुक्तिं त्वं यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ १.४०.२ ॥
ಜರತ್ಕಾರು ಎಂಬ ಈ ಹೆಸರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕಾರಣವೇನು? ಜರತ್ಕಾರು ಎಂಬ ಪದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನೀನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು.
1.40.3
जरेति क्षयमाहुर्वै दारुणं कारुसंज्ञितम् ।
शरीरं कारु तस्यासीत्तत्स धीमाञ्शनैःशनैः ॥ १.४०.३ ॥
ಜರಾ ಎಂದರೆ ಕ್ಷಯ; ಅದು ಭಯಂಕರವಾದದ್ದು. ಕಾರು ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಅವನ ದೇಹವು ಕಾರು ಆಯಿತು. ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಕ್ರಮೇಣ (ಅದನ್ನು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದನು).
1.40.4
क्षपयामास तीव्रेण तपसेत्यत उच्यते ।
जरत्कारुरिति ब्रह्मन्वासुकेर्भगिनी तथा ॥ १.४०.४ ॥
ಅವನು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ (ದೇಹವನ್ನು) ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಜರತ್ಕಾರು ಎನಿಸಿದನು. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ವಾಸುಕಿಯ ತಂಗಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಜರತ್ಕಾರು ಎನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.
1.40.5
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा शौनकः प्राहसत्तदा ।
उग्रश्रवसमामन्त्र्य उपपन्नमिति ब्रुवन् ॥ १.४०.५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಶೌನಕನು ಆಗ ನಕ್ಕನು; ಉಗ್ರಶ್ರವಸನನ್ನು ಕರೆದು "ಸರಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
1.40.6
उक्तं नाम यथा पूर्वं सर्वं तच्छ्रुतवानहम् ।
यथा तु जातो ह्यास्तीक एतदिच्छामि वेदितुम्।
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सौतिः प्रोवाच शास्त्रतः ॥ १.४०.६ ॥
ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ಹೆಸರಿನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಆಸ್ತೀಕನು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಸೌತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಹೇಳಿದನು.
1.40.7
संदिश्य पन्नगान्सर्वान्वासुकिः सुसमाहितः ।
स्वसारमुद्यम्य तदा जरत्कारुमृषिं प्रति ॥ १.४०.७ ॥
ವಾಸುಕಿ ಎಲ್ಲ ನಾಗಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿ, ಆಗ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಜರತ್ಕಾರು ಋಷಿಯ ಬಳಿಗೆ ಮುಂದೆ ತಂದನು.
1.40.8
अथ कालस्य महतः स मुनिः संशितव्रतः ।
तपस्यभिरतो धीमान्स दारान्नाभ्यकाङ्क्षत ॥ १.४०.८ ॥
ನಂತರ ದೀರ್ಘಕಾಲ, ದೃಢವ್ರತನಾದ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮುನಿ ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ.
1.40.9
स तूर्ध्वरेतास्तपसि प्रसक्तः ।
स्वाध्यायवान्वीतभयः कृतात्मा।
चचार सर्वां पृथिवीं महात्मा ।
न चापि दारान्मनसाध्यकाङ्क्षत् ॥ १.४०.९ ॥
ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಕನಾದ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವಂತನಾದ, ಭಯರಹಿತನಾದ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹಿಯಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಇಡೀ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ.
1.40.10
ततोऽपरस्मिन्संप्राप्ते काले कस्मिंश्चिदेव तु ।
परिक्षिन्नाम राजासीद्ब्रह्मन्कौरववंशजः ॥ १.४०.१० ॥
ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಕೌರವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು.
1.40.11
यथा पाण्डुर्महाबाहुर्धनुर्धरवरो युधि ।
बभूव मृगयाशीलः पुरास्य प्रपितामहः ॥ १.४०.११ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ಪಾಂಡು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಾಗಿದ್ದವನು, ಹಿಂದೆ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಇವರ ಮುತ್ತಾತನೂ ಆಗಿದ್ದನು.
1.40.12
तथा विख्यातवाँल्लोके परीक्षिदभिमन्युजः ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च तरक्षून्महिषांस्तथा।
अन्यांश्च विविधान्वन्यांश्चचार पृथिवीपतिः ॥ १.४०.१२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಮಗ ಪರೀಕ್ಷಿತ್, ಜಿಂಕೆ, ಹಂದಿ, ತರಕ್ಷು, ಎಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾನಾ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತ ಭೂಪತಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
1.40.13
स कदाचिन्मृगं विद्ध्वा बाणेनानतपर्वणा ।
पृष्ठतो धनुरादाय ससार गहने वने ॥ १.४०.१३ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಬಾಗಿದ ಗಂಟಿನ ಬಾಣದಿಂದ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು.
1.40.14
यथैव भगवान्रुद्रो विद्ध्वा यज्ञमृगं दिवि ।
अन्वगच्छद्धनुष्पाणिः पर्यन्वेष्टुमितस्ततः ॥ १.४०.१४ ॥
ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಮೃಗವನ್ನು ಹೊಡೆದ ನಂತರ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದಂತೆ.
1.40.15
न हि तेन मृगो विद्धो जीवन्गच्छति वै वने ।
पूर्वरूपं तु तत्तूर्णं तस्यासीत्स्वर्गतिं प्रति ॥ १.४०.१५ ॥
ಅವನು ಹೊಡೆದ ಜಿಂಕೆ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಓಡಲಿಲ್ಲ; ಅದರ ಆ ಹಿಂದಿನ ರೂಪವು ಬೇಗನೆ ಸ್ವರ್ಗದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಿತ್ತು.
1.40.16
परिक्षितो नरेन्द्रस्य विद्धो यन्नष्टवान्मृगः ।
दूरं चापहृतस्तेन मृगेण स महीपतिः ॥ १.४०.१६ ॥
ನರೇಂದ್ರನಾದ ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಜಿಂಕೆ ಮಾಯವಾಯಿತು; ಆ ಜಿಂಕೆಯಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಜ.
1.40.17
परिश्रान्तः पिपासार्त आससाद मुनिं वने ।
गवां प्रचारेष्वासीनं वत्सानां मुखनिःसृतम् ॥ १.४०.१७ ॥
ದಣಿದು ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಾ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳು ಮೇಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಮುನಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದನು; ಕರುಗಳ ಬಾಯಿಂದ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಲನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ.
1.40.18
भूयिष्ठमुपयुञ्जानं फेनमापिबतां पयः ।
तमभिद्रुत्य वेगेन स राजा संशितव्रतम् ॥ १.४०.१८ ॥
ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವ ಕರುಗಳ ನೊರೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ದೃಢವ್ರತನಾದ ಆ ಮುನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಆ ರಾಜನು ವೇಗದಿಂದ ಓಡಿದನು.
1.40.19
अपृच्छद्धनुरुद्यम्य तं मुनिं क्षुच्छ्रमान्वितः ।
भोभो ब्रह्मन्नहं राजा परीक्षिदभिमन्युजः ॥ १.४०.१९ ॥
ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಆಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ರಾಜನು ಬಿಲ್ಲನ್ನೆತ್ತಿ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು: ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಾನು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಮಗನಾದ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತ.
1.40.20
मया विद्धो मृगो नष्टः कच्चित्तं दृष्टवानसि ।
स मुनिस्तं तु नोवाच किंचिन्मौनव्रते स्थितः ॥ १.४०.२० ॥
ನನ್ನಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಜಿಂಕೆ ಓಡಿಹೋಯಿತು; ಅದನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿದೆಯಾ? ಆದರೆ ಮೌನವ್ರತದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಮುನಿ ಅವನಿಗೆ ಏನೂ ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ.
1.40.21
तस्य स्कन्धे मृतं सर्पं क्रुद्धो राजा समासजत् ।
समुत्क्षिप्य धनुष्कोट्या स चैनं समुपैक्षत ॥ १.४०.२१ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಜನು ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಸತ್ತ ಹಾವನ್ನು ಹಾಕಿದನು. ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
1.40.22
न स किंचिदुवाचैनं शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
स राजा क्रोधमुत्सृज्य व्यथितस्तं तथागतम्।
दृष्ट्वा जगाम नगरमृषिस्त्वासीत्तथैव सः ॥ १.४०.२२ ॥
ಅವನು ಅವನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಲಿ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ರಾಜನು ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ವ್ಯಥೆಗೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಋಷಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದನು.
1.40.23
न हि तं राजशार्दूलं क्षमाशीलो महामुनिः ।
स्वधर्मनिरतं भूपं समाक्षिप्तोऽप्यधर्षयत् ॥ १.४०.२३ ॥
ಕ್ಷಮಾಶೀಲನಾದ ಆ ಮಹಾಮುನಿ, ತನ್ನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಆ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರೂ ಅವನನ್ನು ಕೆಡಿಸಲಿಲ್ಲ.
1.40.24
न हि तं राजशार्दूलस्तथा धर्मपरायणम् ।
जानाति भरतश्रेष्ठस्तत एनमधर्षयत् ॥ १.४०.२४ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನು ಅವನನ್ನು ಹಾಗೆ ಧರ್ಮಪರಾಯಣನೆಂದು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದನು.
1.40.25
तरुणस्तस्य पुत्रोऽभूत्तिग्मतेजा महातपाः ।
शृङ्गी नाम महाक्रोधो दुष्पसादोमहाव्रतः ॥ १.४०.२५ ॥
ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಯುವ ಮಗನಿದ್ದನು. ಅವನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಹಾ ತಪಸ್ಸು ಉಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಹೆಸರು ಶೃಂಗಿ; ಅವನು ಅತಿ ಕೋಪಿಷ್ಠನು, ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರನು, ಮಹಾ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು.
1.40.26
स देवं परमासीनं सर्वभूतहिते रतम् ।
ब्रह्माणमुपतस्थे वै काले काले सुंसयतः ॥ १.४०.२६ ॥
ಅವನು ಪರಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಯಮದಿಂದ ಉಪಾಸಿಸಿದನು.
1.40.27
सतेन समनुज्ञातो ब्रह्मणा गृहमेयिवान् ।
सख्योक्तः क्रीडमानेन स तत्र हसता किल ॥ १.४०.२७ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಗೆಳೆಯ ನಗುತ್ತ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
1.40.28
संरम्भात्कोपनोऽतीव विषकल्पो मुनेः सुतः ।
उद्दिश्य पितरं तस्य यच्छ्रुत्वा रोषमाहरत्।
ऋषिपुत्रेण नर्मार्थे कृशेन द्विजसत्तम ॥ १.४०.२८ ॥
ಆವೇಶದಿಂದ ಅತಿ ಕೋಪಗೊಂಡ, ವಿಷಸದೃಶನಾದ ಮುನಿಪುತ್ರನು, ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ರೋಷವನ್ನು ತಂದುಕೊಂಡನು. ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಒಬ್ಬ ಋಷಿಪುತ್ರನು ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಕೃಶನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.40.29
तेजस्विनस्तव पिता तथैव च तपस्विनः ।
शवं स्कन्धेन वहति मा शृङ्गिन्गर्वितो भव ॥ १.४०.२९ ॥
ನಿನ್ನ ತಂದೆ ತೇಜಸ್ವಿ, ತಪಸ್ವಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಶವವನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊರುತ್ತಾನೆ. ಓ ಶೃಂಗಿ, ಗರ್ವಪಡಬೇಡ.
1.40.30
व्याहरत्स्वृषिपुत्रेषु मा स्म किंचिद्वचो वद ।
अस्मद्विधेषु सिद्धेषु ब्रह्मवित्सु तपस्विषु ॥ १.४०.३० ॥
ಋಷಿಪುತ್ರರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಮಾತನ್ನು ಆಡಬೇಡ. ನಮ್ಮಂಥ ಸಿದ್ಧರು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರು, ತಪಸ್ವಿಗಳ ಕುರಿತು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಡ.
1.40.31
क्व ते पुरुषमानित्वं क्व ते वाचस्तथाविधाः ।
दर्पजाः पितरं द्रष्टा यस्त्वं शवधरं तथा ॥ १.४०.३१ ॥
ನಿನ್ನ ಪುರುಷಾಭಿಮಾನ ಎಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳು ಎಲ್ಲಿ? ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನೇ, ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನೀನು ಹೀಗೆ ಶವವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವೆಯಲ್ಲ!
1.40.32
पित्रा च तव तत्कर्म नानुरूपमिवात्मनः ।
कृतं मुनिजनश्रेष्ठ येनाहं भृशदुःखितः ॥ १.४०.३२ ॥
ಮುನಿಜನರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯೂ ತನಗೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲದ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಅದರಿಂದ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದೆನು.