Mahābhārata · Adhyāya 1.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.41.1
एवमुक्तः स तेजस्वी शृङ्गी कोपसमन्वितः ।
मृतधारं गुरुं श्रुत्वा पर्यतप्यत मन्युना ॥ १.४१.१ ॥
Así hablado, el resplandeciente Śṛṅgī, lleno de ira, al oír de su padre Mṛtadhāra, fue atormentado por la cólera.
1.41.2
स त कृशमक्षिप्रेक्ष्य सूनृतां वाचमुत्सृजन् ।
अपृच्छत्तं कथं तातः सर्वभूतहिते रतः ॥ १.४१.२ ॥
Mirando al delgado Kṛśa y pronunciando palabras dulces y veraces, le preguntó cómo había muerto su padre, dedicado al bien de todos los seres.
1.41.3
अनन्यचेताः सततं विष्णुं दवेमतोषयत् ।
वन्यान्नभोजी सततं मुनिर्मौनव्रते स्थितः।
एवंभूतः स तेजस्वी स मेऽद्य मृतधारकः ॥ १.४१.३ ॥
El sabio que, con mente indivisa, complacía constantemente a Viṣṇu, comiendo alimentos del bosque y firme en el voto de silencio — tal resplandeciente ha hoy llegado a ser mi Mṛtadhāraka.
1.41.4
राज्ञा परिक्षिता तात मृगयां परिधावता ।
अवसक्तः पितुस्तेऽद्य मृतः स्कन्धे भुजङ्गमः ॥ १.४१.४ ॥
Querido hijo, por el rey Parīkṣit, mientras corría de caza, una serpiente colgada del hombro de tu padre ha muerto hoy.
1.41.5
किं मे पित्रा कृतं तस्य राज्ञोऽनिष्टं दुरात्मनः ।
ब्रूहि तत्कृश तत्त्वेन पश्य मे तपसो बलम् ॥ १.४१.५ ॥
¿Qué mal había hecho mi padre a aquel rey de mente perversa? Dime eso con verdad, Kṛśa. Mira el poder de mi austeridad.
1.41.6
स राजा मृगयां यातः परिक्षिदभिमन्युजः ।
ससार मृगमेकाकी विद्ध्वा बाणेन शीघ्रगम् ॥ १.४१.६ ॥
Aquel rey, Parīkṣit, hijo de Abhimanyu, había ido de caza; habiendo atravesado con una flecha a un venado veloz, lo persiguió solo.
1.41.7
न चापश्यन्मृगं राजा चरंस्तस्मिन्महावने ।
पितरं ते स दृष्ट्वैव पप्रच्छानभिभाषिणम् ॥ १.४१.७ ॥
El rey, errando por aquel gran bosque, no vio al ciervo. Al ver a tu padre, le preguntó a él, que no hablaba.
1.41.8
तं स्थाणुभूतं तिष्ठन्तं क्षुत्पिपासाश्रमातुरः ।
पुनःपुनर्मृगं नष्टं प्रपच्छ पितरं तव ॥ १.४१.८ ॥
Afligido por el hambre, la sed y el cansancio, el rey preguntó una y otra vez a tu padre, que estaba de pie como un tronco, por el ciervo perdido.
1.41.9
स च मौनव्रतोपेतो नैव तं प्रत्यभाषत ।
तस्य राजा धनुष्कोट्या सर्पं स्कन्धे समासजत् ॥ १.४१.९ ॥
Pero él, que había tomado el voto de silencio, no le respondió. Entonces el rey colgó una serpiente de su hombro con la punta de su arco.
1.41.10
शृङ्गिंस्तव पिता सोऽपि तथैवास्ते यतव्रतः ।
सोऽपि राजा स्वनगरं प्रस्थितो गजसाह्वयम् ॥ १.४१.१० ॥
¡Oh Śṛṅgin! Tu padre también permanece así, firme en su voto. Y aquel rey también partió hacia su ciudad, Gajasāhvaya.
1.41.11
श्रुत्वैवमृषिपुत्रस्तु शवं स्कन्धे प्रतिष्ठितम् ।
कोपसंरक्तनयनः प्रज्वलन्निव मन्युना ॥ १.४१.११ ॥
Al oír esto, el hijo del sabio, con el cadáver puesto sobre su hombro, con los ojos enrojecidos de cólera, ardía como si ardiera de furia.
1.41.12
आविष्टः स हि कोपेन शशाप नृपतिं तदा ।
वार्युपस्पृश्य तेजस्वी क्रोधवेगबलात्कृतः ॥ १.४१.१२ ॥
Poseído por la ira, el resplandeciente, tras beber agua ritual, impulsado por la fuerza de la violencia de su furia, entonces maldijo al rey.
1.41.13
योऽसौ वृद्धस्य तातस्य तथा कृच्छ्रगतस्य ह ।
स्कन्धे मृतं समास्राक्षीत्पन्नगं राजकिल्विषी ॥ १.४१.१३ ॥
Aquel que, cuando mi anciano padre estaba en apuros, colocó sobre su hombro una serpiente muerta, ese pecador culpable de ofensa contra el rey.
1.41.14
तं पापमतिसंक्रुद्धस्तक्षकः पन्नगेश्वरः ।
आशीविषस्तिग्मतेजा मद्वाक्यबलचोदितः ॥ १.४१.१४ ॥
Takṣaka, señor de las serpientes, serpiente venenosa de ardiente poder, sumamente airado contra aquel pecador, impulsado por la fuerza de mis palabras.
1.41.15
सप्तरात्रादितो नेता यमस्य सदनं प्रति ।
द्विजानामवमन्तारं कुरूणामयशस्करम् ॥ १.४१.१५ ॥
Dentro de siete noches a partir de hoy será llevado a la morada de Yama, él que ha insultado a los nacidos dos veces y ha traído deshonra a los Kurus.
1.41.16
इति शप्त्वातिसंक्रुद्धः शृङ्गी पितरमभ्यगात् ।
आसीनं ग्रोव्रजे तस्मिन्वहन्तं शवपन्नगम् ॥ १.४१.१६ ॥
Habiendo maldecido así, Śṛṅgī, muy airado, fue hacia su padre, que estaba sentado en el corral de las vacas, cargando la serpiente muerta.
1.41.17
स तमलक्ष्य पितरं शृङ्गी स्कन्धगतेन वै ।
शवेन भुजगेनासीद्भूयः क्रोधसमाकुलः ॥ १.४१.१७ ॥
Śṛṅgī, al notar a su padre con la serpiente muerta sobre el hombro, se agitó de nuevo con la ira.
1.41.18
दुःखाच्चाश्रूणि मुमुचे पितरं चेदमब्रवीत् ।
श्रुत्वेमां धर्षणां तात तव तेन दुरात्मना ॥ १.४१.१८ ॥
El dolor le arrancó lágrimas, y habló a su padre: Padre, habiendo oído este insulto que el malvado te infligió...
1.41.19
राज्ञा परिक्षिता कोपादशपं तमहं नृपम् ।
यथार्हति स एवोग्रं शापं कुरुकुलाधमः।
सप्तमेऽहनि तं पापं तक्षकः पन्नगोत्तमः ॥ १.४१.१९ ॥
El rey Parikṣit me insultó con ira, por lo que maldije a aquel rey. Ese más bajo de la estirpe de los Kuru merece esta terrible maldición. En el séptimo día, Takṣaka, el mejor de las serpientes, morderá a ese pecador.
1.41.20
वैवस्वतस्य सदनं नेता परमदारुणम् ।
तमब्रवीत्पिता ब्रह्मंस्तथा कोपसमन्वितम् ॥ १.४१.२० ॥
Lo llevará a la morada más terrible de Vaivasvata (Yama). Oh brahmán, su padre le habló así, lleno de ira.
1.41.21
न मे प्रियं कृतं तात नैष धर्मस्तपस्विनाम् ।
वयं तस्य नरेन्द्रस्य विषये निवसामहे ॥ १.४१.२१ ॥
Querido hijo, no has hecho lo que me agrada. Este no es el deber de los ascetas. Nosotros habitamos en el reino de aquel rey.
1.41.22
न्यायतो रक्षितास्तेन तस्य पापं न रोचये ।
सर्वथा वर्तमानस्य राज्ञो ह्यस्मद्विधैः सदा ॥ १.४१.२२ ॥
Hemos sido protegidos con justicia por él. No apruebo su mal. Para un rey que siempre se conduce en todo por hombres como nosotros, este pecado no es aceptable.
1.41.23
क्षन्तव्यं पुत्र धर्मो हि हतो हन्ति न संशयः ।
यदि राजा न संरक्षेत्पीडा नः परमा भवेत् ॥ १.४१.२३ ॥
Hijo, debe perdonarse; el dharma destruido destruye a su vez, no hay duda. Si el rey no nos protege, nos sobrevendrá una gran aflicción.
1.41.24
न शक्नुयाम चरितुं धर्मं पुत्र यथासुखम् ।
रक्षमाणा वयं तात राजभिर्धर्मदृष्टिभिः ॥ १.४१.२४ ॥
Hijo, no podemos practicar el dharma con comodidad. Querido hijo, solo protegidos por reyes que miran al dharma podemos hacerlo.
1.41.25
चरामो विपुलं धर्मं तेषां भागोऽस्ति धर्मतः ।
सर्वथा वर्तमानस्य राज्ञः क्षन्तव्यमेव हि ॥ १.४१.२५ ॥
Practicamos el dharma en gran medida, y ellos también tienen una parte justa en él. Al rey que se conduce en todo se le debe perdonar.
1.41.26
परिक्षित्तु विशेषेण यथाऽस्य प्रपितामहः ।
रक्षत्यस्मांस्तथा राज्ञा रक्षितव्याः प्रजा विभो ॥ १.४१.२६ ॥
Parikṣit especialmente: así como su bisabuelo nos protege, así el rey debe proteger a los súbditos, oh poderoso.
1.41.27
अराजके जनपदे दोषा जायन्ति वै सदा ।
उद्वृत्तं सततं लोकं राजा दण्डेन शास्ति वै ॥ १.४१.२७ ॥
En un reino sin rey siempre surgen males; el rey somete constantemente con el castigo a quienes se desbordan.
1.41.28
दण्डात्प्रतिभयं भूयः शान्तिरुत्पद्यते तदा ।
नोद्विग्नश्चरते धर्मं नोद्विग्नश्चरते क्रियाम् ॥ १.४१.२८ ॥
Del castigo surge de nuevo el temor, y entonces nace la paz. Sin inquietud se practica el dharma; sin inquietud se realizan los deberes.
1.41.29
राज्ञा प्रतिष्ठितो धर्मो धर्मात्स्वर्गः प्रतिष्ठितः ।
राज्ञो यज्ञक्रियाः सर्वा यज्ञाद्देवाः प्रतिष्ठिताः ॥ १.४१.२९ ॥
El dharma es establecido por el rey, y del dharma se establece el cielo. Todos los ritos sacrificiales son del rey, y por el sacrificio se establecen los dioses.
1.41.30
देवाद्वृष्टिः प्रवर्तेत वृष्टेरोषधयः स्मृताः ।
ओषधिभ्यो मनुष्याणां धारयन्सततं हितम् ॥ १.४१.३० ॥
De la divinidad procede la lluvia; de la lluvia se dice que nacen las hierbas; y de las hierbas proviene el bienestar constante de los hombres.
1.41.31
मनुष्याणां च यो धाता राजा राज्यकरः पुनः ।
दशश्रोत्रियसमो राजा इत्येवं मनुरब्रवीत् ॥ १.४१.३१ ॥
El rey que sustenta a los hombres y gobierna el reino es igual a diez brahmanes versados en los Vedas, así lo dijo Manu.
1.41.32
तेनेह क्षुधितेनैत्य श्रान्तेन मृगलिप्सुना ।
अजानता कृतं मन्ये व्रतमेतदिदं मम ॥ १.४१.३२ ॥
Aquí, hambriento y fatigado, llegó buscando un ciervo; creo que, sin saberlo, ha cumplido este voto mío.
1.41.33
कस्मादिदं त्वया बाल्यात्सहसा दुष्कृतं कृतम् ।
न ह्यर्हति नृपः शापमस्मत्तः पुत्र सर्वथा ॥ १.४१.३३ ॥
¿Por qué, hijo, por juventud, has cometido precipitadamente esta mala acción? El rey de ningún modo merece una maldición de nosotros.