Mahābhārata · Adhyāya 1.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.49.1
यदपृच्छत्तदा राजा मन्त्रिणो जनमेजयः ।
पितुः स्वर्गगतिं तन्मे विस्तरेण पुनर्वद ॥ १.४९.१ ॥
Lo que el rey Janamejaya preguntó entonces a sus ministros, sobre el ascenso al cielo de su padre, cuéntamelo de nuevo con detalle.
1.49.2
शृणु ब्रह्मन्यथाऽपृच्छन्मन्त्रिणो नृपतिस्तदा ।
यथा चाख्यातवन्तस्ते निधनं तत्परिक्षितः ॥ १.४९.२ ॥
Escucha, oh brahmán, cómo el rey entonces preguntó a sus ministros y cómo ellos relataron la muerte de Parīkṣit.
1.49.3
जानन्ति स्म भवन्तस्तद्यथावृत्तं पितुर्मम ।
आसीद्यथा स निधनं गतः काले महायशाः ॥ १.४९.३ ॥
Vosotros sabéis tal como ocurrió lo sucedido a mi padre, cómo el de gran gloria halló la muerte a su tiempo.
1.49.4
श्रुत्वा भवत्सकाशाद्धि पितुर्वृत्तमशेषतः ।
कल्याणं प्रतिपत्स्यामि विपरीतं न जातुचित् ॥ १.४९.४ ॥
Habiendo oído de vosotros el relato completo de mi padre, alcanzaré solo lo bueno, nunca lo adverso.
1.49.5
मन्त्रिणोऽथाब्रुवन्वाक्यं पृष्टास्तेन महात्मना ।
सर्वे धर्मविदः प्राज्ञा राजानं जनमेजयम् ॥ १.४९.५ ॥
Entonces los ministros, interrogados por aquel de alma grande, todos conocedores del dharma y sabios, hablaron al rey Janamejaya.
1.49.6
शृणु पार्थिव यद्ब्रूषे पितुस्तव महात्मनः ।
चरितं पार्थिवेन्द्रस्य यथा निष्ठां गतश्च सः ॥ १.४९.६ ॥
Escucha, oh rey, lo que dices sobre la conducta de tu padre de alma grande, señor de reyes, y cómo llegó a su fin.
1.49.7
धर्मात्मा च महात्मा च प्रजापालः पिता तव ।
आसीदिहायथा वृत्तः स महात्मा शृणुष्व तत् ॥ १.४९.७ ॥
Tu padre fue de alma recta, de alma grande y protector de su pueblo. Escucha cómo se comportó aquí aquel de gran alma.
1.49.8
चातुर्वर्ण्यं स्वधर्मस्थं स कृत्वा पर्यरक्षत ।
धर्मतो धर्मविद्राजा धर्मो विग्रहवानिव ॥ १.४९.८ ॥
Aquel rey, conocedor del dharma, mantuvo el orden cuádruple firme en sus propios deberes y lo protegió bien. Gobernando según el dharma, parecía que el propio dharma había tomado cuerpo.
1.49.9
ररक्ष पृथिवीं देवीं श्रीमानतुलविक्रमः ।
द्वेष्टारस्तस्य नैवासन्स च द्वेष्टि न कंचन ॥ १.४९.९ ॥
Aquel glorioso rey de valor incomparable protegió a la diosa Tierra. No tenía enemigos, y no odiaba a nadie.
1.49.10
समः सर्वेषु भूतेषु प्रजापतिरिवाभवत् ।
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव स्वकर्मसु ॥ १.४९.१० ॥
Era imparcial con todos los seres, como el señor de las criaturas. Brahmanes, kshatriyas, vaishyas e incluso shudras se mantenían en sus propios deberes.
1.49.11
स्थितः सुमनसो राजंस्तेन राज्ञा स्वधिष्ठिताः ।
विधवानाथविकलान्कृपणांश्च बभार सः ॥ १.४९.११ ॥
Oh rey, bajo aquel rey la gente vivía contenta y cada uno permanecía en su lugar. Él sostenía a viudas, huérfanos, lisiados y a los desvalidos.
1.49.12
सुदर्शः सर्वभूतानामासीत्सोम इवापरः ।
तुष्टपुष्टजनः श्रीमान्सत्यवाग्दृढविक्रमः ॥ १.४९.१२ ॥
Era fácil de ver para todos los seres, como una segunda luna. Su pueblo estaba contento y próspero; era glorioso, veraz en sus palabras y de valor firme.
1.49.13
धनुर्वेदे तु शिष्योऽभून्नृपः शारद्वतस्य सः ।
गोविन्दस्य प्रियश्चासीत्पिता ते जनमेजय ॥ १.४९.१३ ॥
En la ciencia del arco se hizo discípulo de Śāradvata (Kṛpa), y era querido de Govinda (Kṛṣṇa). Oh Janamejaya, él fue tu padre.
1.49.14
लोकस्य चैव सर्वस्य प्रिय आसीन्महायशाः ।
परिक्षीणेषु कुरुषु सोत्तरायामजीजनत् ॥ १.४९.१४ ॥
Era querido por todo el mundo y de gran renombre. Cuando los Kurus casi se habían extinguido, engendró un hijo en Uttarā.
1.49.15
परिक्षिदभवत्तेन सौभद्रस्यात्मजो बली ।
राजधर्मार्थकुशलो युक्तः सर्वगुणैर्वृतः ॥ १.४९.१५ ॥
De él nació Parikṣit, el poderoso hijo de Saubhadra (Abhimanyu), diestro en los deberes y asuntos de la realeza, dotado de todas las virtudes.
1.49.16
जितेन्द्रियश्चात्मवांश्च मेधावी धर्मसेविता ।
षड्वर्गजिन्महाबुद्धिर्नीतिशास्त्रविदुत्तमः ॥ १.४९.१६ ॥
Había conquistado sus sentidos, era dueño de sí mismo, sabio y devoto del dharma; vencedor de las seis pasiones, de gran intelecto, el mejor conocedor de la ciencia del gobierno.
1.49.17
प्रजा इमास्तव पिता षष्टिवर्षाण्यपालयत् ।
ततो दिष्टान्तमापन्नः सर्वेषां दुःखमावहन् ॥ १.४९.१७ ॥
Tu padre protegió a estos súbditos durante sesenta años; luego, llegado al fin señalado por el destino, causó dolor a todos.
1.49.18
ततस्त्वं पुरुषश्रेष्ठ धर्मेण प्रतिपेदिवान् ।
इदं वर्षसहस्राणि राज्यं कुरुकुलागतम्।
बाल एवाभिषिक्तस्त्वं सर्वभूतानुपालकः ॥ १.४९.१८ ॥
Entonces, oh mejor de los hombres, obtuviste legítimamente este reino que llegó de la línea de los Kuru, por miles de años. Aun siendo niño fuiste ungido; eres el protector de todos los seres.
1.49.19
नास्मिन्कुले जातु बभूव राजा ।
यो न प्रजानां प्रियकृत्प्रियश्च।
विशेषतः प्रेक्ष्य पितामहानां ।
वृत्तं महद्वृत्तपरायणानाम् ॥ १.४९.१९ ॥
En este linaje nunca hubo un rey que no hiciera lo grato a sus súbditos y que no les fuera querido, sobre todo al considerar la conducta de nuestros antepasados, dedicados a una conducta elevada.
1.49.20
कथं निधनमापन्नः पिता मम तथाविधः ।
आचक्षध्वं यथावन्मे श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १.४९.२० ॥
¿Cómo murió mi padre, siendo como era? Contádmelo como corresponde; deseo oírlo en verdad.
1.49.21
एवं संचोदिता राज्ञा मन्त्रिणस्ते नराधिपम् ।
ऊचुः सर्वे यथावृत्तं राज्ञः प्रियहितैषिणः ॥ १.४९.२१ ॥
Así instados por el rey, todos aquellos ministros, que buscaban el bien y el agrado del rey, contaron al señor de los hombres lo ocurrido tal como había sucedido.
1.49.22
स राजा पृथिवीपालः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
बभूव मृगयाशीलस्तव राजन्पिता सदा ॥ १.४९.२२ ॥
Aquel rey, protector de la tierra, el mejor de todos los que portan armas, siempre fue aficionado a la caza, oh rey, tu padre.
1.49.23
यथा पाण्डुर्महाबाहुर्धनुर्धरवरो युधि ।
अस्मास्वासज्य सर्वाणि राजकार्याण्यशेषतः ॥ १.४९.२३ ॥
Como Pāṇḍu, el de brazos poderosos, el mejor de los arqueros en batalla, habiéndonos confiado por completo todos los asuntos reales.
1.49.24
स कदाचिद्वनगतो मृगं विव्याध पत्रिणा ।
विद्ध्वा चान्वसरत्तूर्णं तं मृगं गहने वने ॥ १.४९.२४ ॥
Una vez fue al bosque, atravesó a un ciervo con una flecha, y, habiéndolo herido, persiguió velozmente a ese ciervo por el denso bosque.
1.49.25
पदातिर्बद्धनिस्त्रिंशस्ततायुधकलापवान् ।
न चाससाद गहने मृगं नष्टं पिता तव ॥ १.४९.२५ ॥
A pie, con la espada ceñida y cargando su aljaba y un conjunto de armas, tu padre no pudo alcanzar al ciervo que había huido a la espesura.
1.49.26
परिश्रान्तो वयस्थश्च षष्टिवर्षो जरान्वितः ।
क्षुधितः स महारण्ये ददर्श मुनिसत्तमम् ॥ १.४९.२६ ॥
Agotado, de edad avanzada, de sesenta años y abrumado por la vejez, hambriento, vio en aquel gran bosque al mejor de los sabios.
1.49.27
स तं पप्रच्छ राजेन्द्रो मुनिं मौनव्रते स्थितम् ।
न च किंचिदुवाचेदं पृष्टोऽपि समुनिस्तदा ॥ १.४९.२७ ॥
Aquel señor de reyes preguntó al sabio, que permanecía en su voto de silencio; pero, aunque fue interrogado, el sabio no dijo nada entonces.
1.49.28
ततो राजा क्षुच्छ्रमार्तस्तं मुनिं स्थाणुवत्स्थितम् ।
मौनव्रतधरं शान्तं सद्यो मन्युवशं गतः ॥ १.४९.२८ ॥
Entonces el rey, atormentado por el hambre y el cansancio, cayó de inmediato bajo el dominio de la ira contra aquel sabio, que estaba inmóvil como un poste, sosteniendo su voto de silencio, sereno.
1.49.29
न बुबोध च तं राजा मौनव्रतधरं मुनिम् ।
स तं क्रोधसमाविष्टो धर्षयामास ते पिता ॥ १.४९.२९ ॥
El rey no reconoció a aquel sabio que sostenía el voto de silencio; lleno de ira, él, tu padre, lo insultó.
1.49.30
मृतं सर्पं धनुष्कोट्या समुत्क्षिप्य धरातलात् ।
तस्य शुद्धात्मनः प्रादात्स्कन्धे भरतसत्तम ॥ १.४९.३० ॥
Oh mejor de los Bharatas, levantando del suelo con la punta de su arco una serpiente muerta, la colocó sobre el hombro de aquel sabio de alma pura.
1.49.31
न चोवाच स मेधावी तमथो साध्वसाधु वा ।
तस्थौ तथैव चाक्रुद्धः सर्पं स्कन्धेन धारयन् ॥ १.४९.३१ ॥
Aquel sabio no le dijo nada, ni bien ni mal; permaneció igual, sin ira, sosteniendo la serpiente sobre el hombro.