ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.49.1
यदपृच्छत्तदा राजा मन्त्रिणो जनमेजयः ।
पितुः स्वर्गगतिं तन्मे विस्तरेण पुनर्वद ॥ १.४९.१ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜੇ ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਵਰਗ-ਗਮਨ ਦਾ ਉਹ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਫਿਰ ਸੁਣਾਓ।
1.49.2
शृणु ब्रह्मन्यथाऽपृच्छन्मन्त्रिणो नृपतिस्तदा ।
यथा चाख्यातवन्तस्ते निधनं तत्परिक्षितः ॥ १.४९.२ ॥
ਸੁਣੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦੱਸੀ ਸੀ, ਸੁਣੋ।
1.49.3
जानन्ति स्म भवन्तस्तद्यथावृत्तं पितुर्मम ।
आसीद्यथा स निधनं गतः काले महायशाः ॥ १.४९.३ ॥
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਹ ਬਿਰਤਾਂਤ ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
1.49.4
श्रुत्वा भवत्सकाशाद्धि पितुर्वृत्तमशेषतः ।
कल्याणं प्रतिपत्स्यामि विपरीतं न जातुचित् ॥ १.४९.४ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪੂਰਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਕਲਿਆਣ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਦੇ ਵੀ ਉਲਟਾ ਨਹੀਂ।
1.49.5
मन्त्रिणोऽथाब्रुवन्वाक्यं पृष्टास्तेन महात्मना ।
सर्वे धर्मविदः प्राज्ञा राजानं जनमेजयम् ॥ १.४९.५ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਨ, ਰਾਜੇ ਜਨਮੇਜਯ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
1.49.6
शृणु पार्थिव यद्ब्रूषे पितुस्तव महात्मनः ।
चरितं पार्थिवेन्द्रस्य यथा निष्ठां गतश्च सः ॥ १.४९.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
1.49.7
धर्मात्मा च महात्मा च प्रजापालः पिता तव ।
आसीदिहायथा वृत्तः स महात्मा शृणुष्व तत् ॥ १.४९.७ ॥
ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਪਾਲਕ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਇੱਥੇ ਵਰਤਾਰਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੁਣ।
1.49.8
चातुर्वर्ण्यं स्वधर्मस्थं स कृत्वा पर्यरक्षत ।
धर्मतो धर्मविद्राजा धर्मो विग्रहवानिव ॥ १.४९.८ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਚਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਸਵਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ। ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਸਾਕਾਰ ਧਰਮ ਹੋਵੇ।
1.49.9
ररक्ष पृथिवीं देवीं श्रीमानतुलविक्रमः ।
द्वेष्टारस्तस्य नैवासन्स च द्वेष्टि न कंचन ॥ १.४९.९ ॥
ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਰਾਕਰਮੀ ਉਸ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੇਵੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।
1.49.10
समः सर्वेषु भूतेषु प्रजापतिरिवाभवत् ।
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव स्वकर्मसु ॥ १.४९.१० ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਾਂਗ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
1.49.11
स्थितः सुमनसो राजंस्तेन राज्ञा स्वधिष्ठिताः ।
विधवानाथविकलान्कृपणांश्च बभार सः ॥ १.४९.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਵਿਧਵਾਵਾਂ, ਯਤੀਮਾਂ, ਅਪਾਹਜਾਂ ਅਤੇ ਦੀਨ-ਦੁਖੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਸੀ।
1.49.12
सुदर्शः सर्वभूतानामासीत्सोम इवापरः ।
तुष्टपुष्टजनः श्रीमान्सत्यवाग्दृढविक्रमः ॥ १.४९.१२ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੁਖਾਲਾ ਦਰਸ਼ਨੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਚੰਦਰਮਾ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ; ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਸੱਚਬੋਲਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਪਰਾਕਰਮੀ ਸੀ।
1.49.13
धनुर्वेदे तु शिष्योऽभून्नृपः शारद्वतस्य सः ।
गोविन्दस्य प्रियश्चासीत्पिता ते जनमेजय ॥ १.४९.१३ ॥
ਧਨੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ (ਕ੍ਰਿਪ) ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਬਣਿਆ; ਉਹ ਗੋਵਿੰਦ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਵੀ ਸੀ। ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਉਹੀ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਸੀ।
1.49.14
लोकस्य चैव सर्वस्य प्रिय आसीन्महायशाः ।
परिक्षीणेषु कुरुषु सोत्तरायामजीजनत् ॥ १.४९.१४ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੁਰੂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਨ, ਉਸਨੇ ਉੱਤਰਾ ਤੋਂ (ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ) ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
1.49.15
परिक्षिदभवत्तेन सौभद्रस्यात्मजो बली ।
राजधर्मार्थकुशलो युक्तः सर्वगुणैर्वृतः ॥ १.४९.१५ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਅਭਿਮਨਿਊ) ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਰਾਜਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਕਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
1.49.16
जितेन्द्रियश्चात्मवांश्च मेधावी धर्मसेविता ।
षड्वर्गजिन्महाबुद्धिर्नीतिशास्त्रविदुत्तमः ॥ १.४९.१६ ॥
ਉਹ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਆਤਮ-ਸੰਜਮੀ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਛੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਨੀਤੀਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਸੀ।
1.49.17
प्रजा इमास्तव पिता षष्टिवर्षाण्यपालयत् ।
ततो दिष्टान्तमापन्नः सर्वेषां दुःखमावहन् ॥ १.४९.१७ ॥
ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਪਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਸੱਠ ਸਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ।
1.49.18
ततस्त्वं पुरुषश्रेष्ठ धर्मेण प्रतिपेदिवान् ।
इदं वर्षसहस्राणि राज्यं कुरुकुलागतम्।
बाल एवाभिषिक्तस्त्वं सर्वभूतानुपालकः ॥ १.४९.१८ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਤੋਂ ਆਇਆ ਇਹ ਰਾਜ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਲਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਤੇਰਾ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ; ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ।
1.49.19
नास्मिन्कुले जातु बभूव राजा ।
यो न प्रजानां प्रियकृत्प्रियश्च।
विशेषतः प्रेक्ष्य पितामहानां ।
वृत्तं महद्वृत्तपरायणानाम् ॥ १.४९.१९ ॥
ਇਸ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜੋ ਪਰਜਾ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਖ਼ਾਸਕਰ ਮਹਾਨ ਆਚਰਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਦਾ ਆਚਰਣ ਵੇਖਦਿਆਂ।
1.49.20
कथं निधनमापन्नः पिता मम तथाविधः ।
आचक्षध्वं यथावन्मे श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १.४९.२० ॥
ਏਦਾਂ ਦੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕਿਵੇਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ? ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੋ; ਮੈਂ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
1.49.21
एवं संचोदिता राज्ञा मन्त्रिणस्ते नराधिपम् ।
ऊचुः सर्वे यथावृत्तं राज्ञः प्रियहितैषिणः ॥ १.४९.२१ ॥
ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਏ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਭਲਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਜੋ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।
1.49.22
स राजा पृथिवीपालः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
बभूव मृगयाशीलस्तव राजन्पिता सदा ॥ १.४९.२२ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸਨ।
1.49.23
यथा पाण्डुर्महाबाहुर्धनुर्धरवरो युधि ।
अस्मास्वासज्य सर्वाणि राजकार्याण्यशेषतः ॥ १.४९.२३ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਪਾਂਡੂ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਕਾਰਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਂਪ ਕੇ।
1.49.24
स कदाचिद्वनगतो मृगं विव्याध पत्रिणा ।
विद्ध्वा चान्वसरत्तूर्णं तं मृगं गहने वने ॥ १.४९.२४ ॥
ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਤੀਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਅਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਉਸ ਹਿਰਨ ਦਾ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ।
1.49.25
पदातिर्बद्धनिस्त्रिंशस्ततायुधकलापवान् ।
न चाससाद गहने मृगं नष्टं पिता तव ॥ १.४९.२५ ॥
ਪੈਦਲ, ਤਲਵਾਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਤਰਕਸ਼ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨੱਸੇ ਹੋਏ ਉਸ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕੇ।
1.49.26
परिश्रान्तो वयस्थश्च षष्टिवर्षो जरान्वितः ।
क्षुधितः स महारण्ये ददर्श मुनिसत्तमम् ॥ १.४९.२६ ॥
ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ, ਸੱਠ ਸਾਲ ਦੇ, ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸੇ ਹੋਏ, ਭੁੱਖੇ ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਂਬਣ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ।
1.49.27
स तं पप्रच्छ राजेन्द्रो मुनिं मौनव्रते स्थितम् ।
न च किंचिदुवाचेदं पृष्टोऽपि समुनिस्तदा ॥ १.४९.२७ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨੇ ਮੌਨ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ; ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਦੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਿਹਾ।
1.49.28
ततो राजा क्षुच्छ्रमार्तस्तं मुनिं स्थाणुवत्स्थितम् ।
मौनव्रतधरं शान्तं सद्यो मन्युवशं गतः ॥ १.४९.२८ ॥
ਤਦ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਾਜਾ, ਥੰਮ੍ਹ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ, ਮੌਨ ਵਰਤ ਧਾਰੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਉਸ ਮੁਨੀ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਿਆ।
1.49.29
न बुबोध च तं राजा मौनव्रतधरं मुनिम् ।
स तं क्रोधसमाविष्टो धर्षयामास ते पिता ॥ १.४९.२९ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੌਨ ਵਰਤ ਧਾਰੀ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣਿਆ; ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਸ ਨੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ।
1.49.30
मृतं सर्पं धनुष्कोट्या समुत्क्षिप्य धरातलात् ।
तस्य शुद्धात्मनः प्रादात्स्कन्धे भरतसत्तम ॥ १.४९.३० ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਸ਼ੁੱਧਾਤਮਾ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
1.49.31
न चोवाच स मेधावी तमथो साध्वसाधु वा ।
तस्थौ तथैव चाक्रुद्धः सर्पं स्कन्धेन धारयन् ॥ १.४९.३१ ॥
ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ; ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ, ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ।