Mahābhārata · Adhyāya 1.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.5.1
पुराणमखिलं तात पिता तेऽधीतवान्पुरा ।
भारताध्ययनं सर्वं कृष्णद्वैपायनात्तदा।
कच्चित्त्वमपि तत्सर्वमधीषे रौमहर्षणे ॥ १.५.१ ॥
Querido hijo, tu padre estudió en otro tiempo todo el Purāṇa y todo el Bhārata de Kṛṣṇa Dvaipāyana. Oh hijo de Romaharṣaṇa, ¿has estudiado tú también todo aquello?
1.5.2
पुराणे हि कथा दिव्या आदिवंशाश्च धीमताम् ।
कथ्यन्ते ये पुराऽस्माभिः श्रुतपूर्वाः पितुस्तव ॥ १.५.२ ॥
En los Purāṇas se cuentan los relatos divinos de los sabios y los linajes primordiales, que antes escuchamos de tu padre.
1.5.3
तत्र वंशमहं पूर्वं श्रोतुमिच्छामि भार्गवम् ।
कथयस्व कथामेतां कल्याः स्मः श्रवणे तव ॥ १.५.३ ॥
Por eso deseo primero escuchar el linaje de los Bhārgava; cuenta este relato, pues seremos bendecidos al oírte.
1.5.4
यदधीतं पुरा सम्यग्द्विजश्रेष्ठैर्महात्मभिः ।
वैशंपायनविप्राग्र्यैस्तैश्चापि कथितं यथा ॥ १.५.४ ॥
Tal como fue estudiado en otro tiempo a fondo por los grandes y excelsos brahmanes, y tal como lo recitó Vaiśampāyana, el primero de los brahmanes.
1.5.5
यदधीतं च पित्रा मे सम्यक्कैव ततो मया ।
तावच्छृणुष्व यो देवैः सेन्द्रैः सर्षिमरुद्गणैः ॥ १.५.५ ॥
Lo que mi padre estudió a fondo, y lo que luego también yo estudié; escucha ahora lo que los dioses con Indra, los sabios y las huestes de los Marut escucharon.
1.5.6
पूजितः प्रवरो वंशो भार्गवो भृगुनन्दन ।
इमं वंशमहं पूर्वं भार्गवं ते महामुने ॥ १.५.६ ॥
Oh hijo de Bhṛgu, el linaje Bhārgava es el más excelso y venerado; este linaje te lo relataré primero, oh gran sabio.
1.5.7
निगदामि यथायुक्तं पुराणाश्रयसंयुतम् ।
भृगुर्महर्षिर्भगवान्ब्रह्मणा वै स्वयंभुवा ॥ १.५.७ ॥
Relataré esto debidamente, fundado en los Purāṇas: el gran sabio, el bienaventurado Bhṛgu, fue creado por Brahmā el autoexistente.
1.5.8
वरुणस्य क्रतौ जातः पावकादिति नः श्रुतम् ।
भृगोः सुदयितः पुत्रश्च्यवनो नाम भार्गवः ॥ १.५.८ ॥
Hemos oído que nació de Pāvaka (Agni) en el sacrificio de Varuṇa. Cyavana, el Bhārgava, fue el hijo muy querido de Bhṛgu.
1.5.9
च्यवनस्य च दायादः प्रमतिर्नाम धार्मिकः ।
प्रमतेरप्यभूत्पुत्रो घृताच्यां रुरुरित्युत ॥ १.५.९ ॥
Pramati, un hombre justo, fue el heredero de Cyavana. También Pramati tuvo un hijo, Ruru, con Ghṛtācī.
1.5.10
रुरोरपि सुतो जज्ञे शुनको वेदपारगः ।
प्रमद्वरायां धर्मात्मा तव पूर्वपितामहः ॥ १.५.१० ॥
También Ruru tuvo un hijo, Śunaka, maestro de los Vedas. Śunaka, el justo nacido de Pramadvarā, fue vuestro antepasado, tu abuelo anterior.
1.5.11
तपस्वी च यशस्वी च श्रुतवान्ब्रह्मवित्तमः ।
धार्मिकः सत्यवादी च नियतो नियताशनः ॥ १.५.११ ॥
Era asceta, renombrado, erudito, el mejor de los conocedores de Brahman, justo, veraz, dueño de sí y moderado en la comida.
1.5.12
सूतपुत्र यथा तस्य भार्गवस्य महात्मनः ।
च्यवनत्वं परिख्यातं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ १.५.१२ ॥
Hijo de Sūta, dime, a mí que pregunto, cómo aquel Bhārgava de gran alma llegó a ser famoso con el nombre de Cyavana.
1.5.13
भृगोः सुदयिता भार्या पुलोमेत्यभिविश्रुता ।
तस्यां समभवद्गर्भो भृगुवीर्यसमुद्भवः ॥ १.५.१३ ॥
La esposa más querida de Bhṛgu, conocida como Pulomā, concibió un embrión nacido de la simiente de Bhṛgu.
1.5.14
तस्मिन्गर्भेऽथ संभूते पुलोमायां भृगूद्वह ।
समये समशीलिन्यां धर्मपत्न्यां यशस्विनः ॥ १.५.१४ ॥
Oh, el mejor de los Bhṛgu, cuando aquel embrión se formó en Pulomā, a su debido tiempo estuvo en ella, la esposa legítima del ilustre Bhṛgu, de igual carácter.
1.5.15
अभिषेकाय निष्क्रान्ते भृगौ धर्मभृतां वरे ।
आश्रमं तस्य रक्षोऽथ पुलोमाऽभ्याजगाम ह ॥ १.५.१५ ॥
Cuando Bhṛgu, el mejor de los que sostienen el dharma, salió para el rito de consagración, el rakṣasa llegó a su ermita, y también llegó Pulomā.
1.5.16
तं प्रविश्याश्रमं दृष्ट्वा भृगोर्भार्यामनिन्दिताम् ।
हृच्छयेन समाविष्टो विचेताः समपद्यत ॥ १.५.१६ ॥
Al entrar en la ermita y ver a la esposa irreprochable de Bhṛgu, fue poseído por la flecha del deseo en su corazón y quedó desconcertado.
1.5.17
अभ्यागतं तु तद्रक्षः पुलोमा चारुदर्शना ।
न्यमन्त्रयत वन्येन फलमूलादिना तदा ॥ १.५.१७ ॥
Pero al rakṣasa, llegado como huésped, Pulomā de hermosa mirada lo agasajó entonces con alimentos del bosque: frutos, raíces y similares.
1.5.18
तां तु रक्षस्तदा ब्रह्मन्हृच्छयेनाभिपीडितम् ।
दृष्ट्वा हृष्टमभूद्राजञ्जिहीर्षुस्तामनिन्दिताम् ॥ १.५.१८ ॥
Oh brahmín, oh rey, entonces el rakṣasa, viéndola afligida por la flecha del deseo en su corazón, se alegró y deseó arrebatar a aquella mujer irreprochable.
1.5.19
जातमित्यब्रवीत्कार्यं जिहीर्षुर्मुदितः शुभाम् ।
सा हि पूर्वं वृता तेन पुलोम्ना तु शुचिस्मिता ॥ १.५.१९ ॥
Diciendo: "Ha nacido", y lleno de alegría, deseando arrebatar a aquella bella mujer, resolvió aquel acto. Ella había sido elegida antes por el mismo Puloman, la de sonrisa radiante.
1.5.20
तस्य तत्किल्बिषं नित्यं हृदि वर्तति भार्गव ॥ १.५.२० ॥
Oh Bhārgava, aquella falta suya permanece siempre en su corazón.
1.5.21
इदमन्तरमित्येवं हर्तुं चक्रे मनस्तदा ।
अथाग्निशरणेऽपश्यज्ज्वलन्तं जातवेदसम् ॥ १.५.२१ ॥
Pensando "Esta es la ocasión", entonces resolvió arrebatarla. Entonces vio, en el refugio del fuego, a Jātavedas (Agni) ardiendo.
1.5.22
तमपृच्छत्ततो रक्षः पावकं ज्वलितं तदा ।
शंस मे कस्य भार्येयमग्ने पृच्छे ऋतेन वै ॥ १.५.२२ ॥
Entonces el rakshasa preguntó al ardiente Pāvaka (Agni): "Oh Agni, dime de quién es esposa esta. Te pregunto con verdad."
1.5.23
मुखं त्वमसि देवानां वद पावक पृच्छते ।
मया हीयं वृता पूर्वं भार्यार्थे वरवर्णिनी ॥ १.५.२३ ॥
Tú eres la boca de los dioses. Oh Pāvaka, responde a quien pregunta. Esta mujer de hermosa tez fue elegida por mí antes como mi esposa.
1.5.24
पश्चादिमां पिता प्रादाद्भृगवेऽनृतकारकः ।
सेयं यदि वरारोहा भृगोर्भार्या रहोगता ॥ १.५.२४ ॥
Después, su padre, quien actuó con falsedad, la dio a Bhṛgu. Si esta mujer de hermosas caderas es la esposa de Bhṛgu, que se fue en secreto…
1.5.25
तथा सत्यं समाख्याहि जिहीर्षाम्याश्रमादिमाम् ।
स मन्युस्तत्र हृदयं प्रदहन्निव तिष्ठति ॥ १.५.२५ ॥
"Entonces dime la verdad: deseo llevarme a esta mujer del ermitaño." Aquella ira permaneció allí, como si le abrasara el corazón.
1.5.26
मत्पूर्वभार्यां यदिमां भृगुराप सुमध्यमाम् ।
असंमतमिदं मेऽद्य हरिष्याम्याश्रमादिमाम् ॥ १.५.२६ ॥
Puesto que Bhṛgu obtuvo a esta de cintura esbelta como mi antigua esposa, no lo acepto. Hoy me la llevaré del ermitaño.
1.5.27
एवं रक्षस्तमामन्त्र्य ज्वलितं जातवेदसम् ।
शङ्कमानं भृगोर्भार्यां पुनःपुनरपृच्छत ॥ १.५.२७ ॥
Así el demonio se dirigió al fuego ardiente, Jātavedas, y, dudando acerca de la esposa de Bhṛgu, preguntó una y otra vez.
1.5.28
त्वमग्ने सर्वभूतानामन्तश्चरसि नित्यदा ।
साक्षिवत्पुण्यपापेषु सत्यं ब्रूहि कवे वचः ॥ १.५.२८ ॥
Oh Agni, siempre te mueves dentro de todos los seres, como testigo del mérito y del pecado. Oh vidente, di la palabra verdadera.
1.5.29
मत्पूर्वभार्याऽपहृता भृगुणाऽनृतकारिणा ।
सेयं यदि तथा मे त्वं सत्यमाख्यातुमर्हसि ॥ १.५.२९ ॥
Bhṛgu, el mentiroso, se llevó a mi antigua esposa. Si esta es ella, te corresponde decirme la verdad.
1.5.30
श्रुत्वा त्वत्तो भृगोर्भार्यां हरिष्याम्याश्रमादिमाम् ।
जातवेदः पश्यतस्ते वद सत्यां गिरं मम ॥ १.५.३० ॥
Habiéndolo oído de ti, que esta es la esposa de Bhṛgu, me la llevaré del ermitaño. Oh Jātavedas, mientras tú miras, dime una palabra verdadera.
1.5.31
तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा सप्तार्चिर्दुःखितोऽभवत् ।
सत्यं वदामि यदि मे शापः स्याद्ब्रह्मवित्तमात् ॥ १.५.३१ ॥
Al oír estas palabras, Saptārci (Agni) se afligió. «Diré la verdad, aunque caiga sobre mí la maldición del mejor de los conocedores de Brahman».
1.5.32
असत्यं चेदहं ब्रूयां पतिष्ये नरकान्ध्रुवम् ।
भीतोऽनृताच्च शापाच्च भृगोरित्यब्रवीच्छनैः ॥ १.५.३२ ॥
«Si hablara falsamente, caería sin duda en el infierno». Temeroso de la mentira y de la maldición de Bhṛgu, habló en voz baja.
1.5.33
त्वया वृता पुलोमेयं पूर्वं दानवनन्दन ।
किं त्वियं विधिना पूर्वं मन्त्रवन्न वृता त्वया ॥ १.५.३३ ॥
«Hijo de los Dānavas, esta Pulomā fue elegida por ti antes. ¿Por qué, pues, no la elegiste antes según el rito y con los mantras?»
1.5.34
पित्रा तु भृगवे दत्ता पुलोमेयं यशस्विनी ।
ददाति न पिता तुभ्यं वरलोभान्महायशाः ॥ १.५.३४ ॥
«Su padre entregó a la gloriosa Pulomā a Bhṛgu. Aquel padre de gran fama no te la da ahora, por codicia de la dádiva del pretendiente».
1.5.35
अथेमां वेददृष्टेन कर्मणा विधिपूर्वकम् ।
भार्यामृषिर्भृगुः प्राप मां पुरस्कृत्य दानव ॥ १.५.३५ ॥
«Entonces, oh Dānava, el sabio Bhṛgu la obtuvo como esposa, según el rito revelado en el Veda, poniéndome a mí por delante.»
1.5.36
सेयमित्यवगच्छामि नानृतं वक्तुमुत्सहे ।
नानृतं हि सदा लोके पूज्यते दानवोत्तम ॥ १.५.३६ ॥
«Sé que esta es ella. No me atrevo a decir mentira, pues, oh mejor de los Dānavas, la mentira nunca es honrada en el mundo.»