Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.5

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.5.1

पुराणमखिलं तात पिता तेऽधीतवान्पुरा ।
भारताध्ययनं सर्वं कृष्णद्वैपायनात्तदा।
कच्चित्त्वमपि तत्सर्वमधीषे रौमहर्षणे ॥ १.५.१ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ତୁମ ପିତା ପୂର୍ବରୁ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ଓ ସମଗ୍ର ଭାରତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ହେ ରୋମହର୍ଷଣ-ପୁତ୍ର, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେ ସବୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛ କି?

1.5.2

पुराणे हि कथा दिव्या आदिवंशाश्च धीमताम् ।
कथ्यन्ते ये पुराऽस्माभिः श्रुतपूर्वाः पितुस्तव ॥ १.५.२ ॥

ପୁରାଣରେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କର ଦିବ୍ୟ କଥା ଓ ଆଦିବଂଶ କୁହାଯାଏ; ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ତୁମ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲୁ।

1.5.3

तत्र वंशमहं पूर्वं श्रोतुमिच्छामि भार्गवम् ।
कथयस्व कथामेतां कल्याः स्मः श्रवणे तव ॥ १.५.३ ॥

ତେଣୁ ପ୍ରଥମେ ଭାର୍ଗବ ବଂଶ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ଏହି କଥା କୁହ, ତୁମ କଥନରେ ଆମେ ଧନ୍ୟ ହେବୁ।

1.5.4

यदधीतं पुरा सम्यग्द्विजश्रेष्ठैर्महात्मभिः ।
वैशंपायनविप्राग्र्यैस्तैश्चापि कथितं यथा ॥ १.५.४ ॥

ପୂର୍ବରୁ ମହାତ୍ମା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯାହା ସମ୍ୟକ୍ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଶମ୍ପାୟନ ଯେପରି କହିଥିଲେ।

1.5.5

यदधीतं च पित्रा मे सम्यक्कैव ततो मया ।
तावच्छृणुष्व यो देवैः सेन्द्रैः सर्षिमरुद्गणैः ॥ १.५.५ ॥

ମୋ ପିତା ଯାହା ସମ୍ୟକ୍ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ; ଏବେ ଶୁଣ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ମରୁଦ୍ଗଣମାନେ ଶୁଣିଥିଲେ।

1.5.6

पूजितः प्रवरो वंशो भार्गवो भृगुनन्दन ।
इमं वंशमहं पूर्वं भार्गवं ते महामुने ॥ १.५.६ ॥

ହେ ଭୃଗୁନନ୍ଦନ, ଭାର୍ଗବ ବଂଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୂଜିତ; ଏହି ବଂଶ ପ୍ରଥମେ ତୁମକୁ କହିବି, ହେ ମହାମୁନି।

1.5.7

निगदामि यथायुक्तं पुराणाश्रयसंयुतम् ।
भृगुर्महर्षिर्भगवान्ब्रह्मणा वै स्वयंभुवा ॥ १.५.७ ॥

ପୁରାଣ ଆଶ୍ରୟଯୁକ୍ତ ଏହି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ମୁଁ କହୁଛି। ମହର୍ଷି ଭଗବାନ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ବ୍ରହ୍ମା (ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ)।

1.5.8

वरुणस्य क्रतौ जातः पावकादिति नः श्रुतम् ।
भृगोः सुदयितः पुत्रश्च्यवनो नाम भार्गवः ॥ १.५.८ ॥

ବରୁଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ପାବକ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କଠାରୁ ସେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ଭୃଗୁଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ଚ୍ୟବନ ନାମକ ଭାର୍ଗବ (ଥିଲେ)।

1.5.9

च्यवनस्य च दायादः प्रमतिर्नाम धार्मिकः ।
प्रमतेरप्यभूत्पुत्रो घृताच्यां रुरुरित्युत ॥ १.५.९ ॥

ଚ୍ୟବନଙ୍କ ବଂଶଧର ପ୍ରମତି ନାମକ ଧାର୍ମିକ (ଥିଲେ)। ପ୍ରମତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଘୃତାଚୀଙ୍କଠାରୁ ରୁରୁ ନାମକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲା।

1.5.10

रुरोरपि सुतो जज्ञे शुनको वेदपारगः ।
प्रमद्वरायां धर्मात्मा तव पूर्वपितामहः ॥ १.५.१० ॥

ରୁରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ବେଦପାରଙ୍ଗତ ଶୁନକ ଜନ୍ମିଲେ। ପ୍ରମଦ୍ୱରାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିତ ଧର୍ମାତ୍ମା ଶୁନକ ଆପଣଙ୍କ ପୂର୍ବ ପିତାମହ।

1.5.11

तपस्वी च यशस्वी च श्रुतवान्ब्रह्मवित्तमः ।
धार्मिकः सत्यवादी च नियतो नियताशनः ॥ १.५.११ ॥

ସେ ତପସ୍ୱୀ, ଯଶସ୍ୱୀ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସେ ଧାର୍ମିକ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ସଂଯମୀ ଓ ମିତାହାରୀ ଥିଲେ।

1.5.12

सूतपुत्र यथा तस्य भार्गवस्य महात्मनः ।
च्यवनत्वं परिख्यातं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ १.५.१२ ॥

ହେ ସୂତପୁତ୍ର! ସେହି ମହାତ୍ମା ଭାର୍ଗବଙ୍କ 'ଚ୍ୟବନ' ନାମ କିପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା, ତାହା ପଚାରୁଥିବା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।

1.5.13

भृगोः सुदयिता भार्या पुलोमेत्यभिविश्रुता ।
तस्यां समभवद्गर्भो भृगुवीर्यसमुद्भवः ॥ १.५.१३ ॥

ଭୃଗୁଙ୍କ ଅତି ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପୁଲୋମା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତାଙ୍କଠାରେ ଭୃଗୁଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟରୁ ଜାତ ଗର୍ଭ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

1.5.14

तस्मिन्गर्भेऽथ संभूते पुलोमायां भृगूद्वह ।
समये समशीलिन्यां धर्मपत्न्यां यशस्विनः ॥ १.५.१४ ॥

ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ଗର୍ଭ ପୁଲୋମାଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ, ଯଶସ୍ୱୀ ଭୃଗୁଙ୍କ ସମଶୀଳା ଧର୍ମପତ୍ନୀ ପୁଲୋମାଠାରେ ଯଥାସମୟରେ ତାହା ଥିଲା।

1.5.15

अभिषेकाय निष्क्रान्ते भृगौ धर्मभृतां वरे ।
आश्रमं तस्य रक्षोऽथ पुलोमाऽभ्याजगाम ह ॥ १.५.१५ ॥

ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୃଗୁ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ବାହାରିଗଲେ ସେ ରାକ୍ଷସ ପୁଲୋମା ସହିତ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲା।

1.5.16

तं प्रविश्याश्रमं दृष्ट्वा भृगोर्भार्यामनिन्दिताम् ।
हृच्छयेन समाविष्टो विचेताः समपद्यत ॥ १.५.१६ ॥

ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଭୃଗୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି, ହୃଦୟର କାମବାଣରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ବିବେକହୀନ ହେଲା।

1.5.17

अभ्यागतं तु तद्रक्षः पुलोमा चारुदर्शना ।
न्यमन्त्रयत वन्येन फलमूलादिना तदा ॥ १.५.१७ ॥

କିନ୍ତୁ ଅତିଥିରୂପେ ଆସିଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ସୁଦର୍ଶନା ପୁଲୋମା ସେତେବେଳେ ବନର ଫଳମୂଳ ଆଦି ଦେଇ ଆପ୍ୟାୟିତ କଲା।

1.5.18

तां तु रक्षस्तदा ब्रह्मन्हृच्छयेनाभिपीडितम् ।
दृष्ट्वा हृष्टमभूद्राजञ्जिहीर्षुस्तामनिन्दिताम् ॥ १.५.१८ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ରାଜନ, ସେତେବେଳେ ସେ ରାକ୍ଷସ ହୃଦୟର କାମବାଣରେ ପୀଡ଼ିତା ସେହି ନାରୀକୁ ଦେଖି ହର୍ଷିତ ହେଲା, ଏବଂ ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ନାରୀକୁ ହରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା।

1.5.19

जातमित्यब्रवीत्कार्यं जिहीर्षुर्मुदितः शुभाम् ।
सा हि पूर्वं वृता तेन पुलोम्ना तु शुचिस्मिता ॥ १.५.१९ ॥

"ଜନ୍ମ ହୋଇଛି" ବୋଲି କହି, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସେହି ଶୁଭା ନାରୀକୁ ହରଣ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଚିନ୍ତା କଲା। ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ସେହି ପୁଲୋମା ବରଣ କରିଥିଲା; ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହସ ଥିବା ଥିଲେ।

1.5.20

तस्य तत्किल्बिषं नित्यं हृदि वर्तति भार्गव ॥ १.५.२० ॥

ହେ ଭାର୍ଗବ! ତା'ର ସେହି ପାପ ସର୍ବଦା ତା'ର ହୃଦୟରେ ରହିଥାଏ।

1.5.21

इदमन्तरमित्येवं हर्तुं चक्रे मनस्तदा ।
अथाग्निशरणेऽपश्यज्ज्वलन्तं जातवेदसम् ॥ १.५.२१ ॥

"ଏହା ହିଁ ସୁଯୋଗ" ବୋଲି ଭାବି ସେତେବେଳେ ସେ ହରଣ କରିବାକୁ ମନ କଲା। ତା'ପରେ ଅଗ୍ନିର ଆଶ୍ରୟରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜାତବେଦସ (ଅଗ୍ନି)କୁ ସେ ଦେଖିଲା।

1.5.22

तमपृच्छत्ततो रक्षः पावकं ज्वलितं तदा ।
शंस मे कस्य भार्येयमग्ने पृच्छे ऋतेन वै ॥ १.५.२२ ॥

ସେତେବେଳେ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପାବକ (ଅଗ୍ନି)କୁ ପଚାରିଲା: "ହେ ଅଗ୍ନି! ମୋତେ କୁହ, ଏ କାହାର ଭାର୍ଯ୍ୟା? ସତ୍ୟ ସହିତ ପଚାରୁଛି।"

1.5.23

मुखं त्वमसि देवानां वद पावक पृच्छते ।
मया हीयं वृता पूर्वं भार्यार्थे वरवर्णिनी ॥ १.५.२३ ॥

ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ। ହେ ପାବକ! ପ୍ରଶ୍ନକାରୀକୁ ଉତ୍ତର ଦିଅ। ଏହି ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣର ନାରୀକୁ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୂପେ ବରଣ କରିଥିଲି।

1.5.24

पश्चादिमां पिता प्रादाद्भृगवेऽनृतकारकः ।
सेयं यदि वरारोहा भृगोर्भार्या रहोगता ॥ १.५.२४ ॥

ପରେ ଏହାର ପିତା, ମିଥ୍ୟାଚାରୀ, ଏହାକୁ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶ ନାରୀ ଯଦି ଭୃଗୁଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଯିଏ ନିର୍ଜନରେ ଯାଇଥିଲା।

1.5.25

तथा सत्यं समाख्याहि जिहीर्षाम्याश्रमादिमाम् ।
स मन्युस्तत्र हृदयं प्रदहन्निव तिष्ठति ॥ १.५.२५ ॥

'ତେବେ ସତ୍ୟ କୁହ, ମୁଁ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରୁ ହରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।' ସେହି କ୍ରୋଧ ତା'ର ହୃଦୟକୁ ଜାଳୁଥିବା ପରି ସେଠାରେ ରହିଲା।

1.5.26

मत्पूर्वभार्यां यदिमां भृगुराप सुमध्यमाम् ।
असंमतमिदं मेऽद्य हरिष्याम्याश्रमादिमाम् ॥ १.५.२६ ॥

ଏହି ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭୃଗୁ ମୋ ପୂର୍ବ ପତ୍ନୀ ରୂପେ ପାଇଥିଲେ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଅସ୍ୱୀକାର୍ୟ। ଆଜି ମୁଁ ଏହାକୁ ଆଶ୍ରମରୁ ହରଣ କରିବି।

1.5.27

एवं रक्षस्तमामन्त्र्य ज्वलितं जातवेदसम् ।
शङ्कमानं भृगोर्भार्यां पुनःपुनरपृच्छत ॥ १.५.२७ ॥

ଏହିପରି ରାକ୍ଷସ ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଜାତବେଦ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହ କରି ବାରମ୍ବାର ପଚାରିଲା।

1.5.28

त्वमग्ने सर्वभूतानामन्तश्चरसि नित्यदा ।
साक्षिवत्पुण्यपापेषु सत्यं ब्रूहि कवे वचः ॥ १.५.२८ ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭିତରେ ସର୍ବଦା ସଞ୍ଚରଣ କର, ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପର ସାକ୍ଷୀ ପରି। ହେ କବି, ସତ୍ୟ ବାକ୍ୟ କୁହ।

1.5.29

मत्पूर्वभार्याऽपहृता भृगुणाऽनृतकारिणा ।
सेयं यदि तथा मे त्वं सत्यमाख्यातुमर्हसि ॥ १.५.२९ ॥

ଅସତ୍ୟାଚରଣକାରୀ ଭୃଗୁ ମୋ ପୂର୍ବ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ହରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସେ ହୁଏ, ତେବେ ମୋତେ ସତ୍ୟ କହିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ।

1.5.30

श्रुत्वा त्वत्तो भृगोर्भार्यां हरिष्याम्याश्रमादिमाम् ।
जातवेदः पश्यतस्ते वद सत्यां गिरं मम ॥ १.५.३० ॥

ଏହି ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବୋଲି ତୁମ ଠାରୁ ଶୁଣି, ମୁଁ ଏହାକୁ ଆଶ୍ରମରୁ ହରଣ କରିବି। ହେ ଜାତବେଦ, ତୁମେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ମୋତେ ସତ୍ୟ ବାଣୀ କୁହ।

1.5.31

तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा सप्तार्चिर्दुःखितोऽभवत् ।
सत्यं वदामि यदि मे शापः स्याद्ब्रह्मवित्तमात् ॥ १.५.३१ ॥

ତାଙ୍କର ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ସପ୍ତାର୍ଚି (ଅଗ୍ନି) ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପ ମୋତେ ହେଲେ ବି ମୁଁ ସତ୍ୟ କହିବି।

1.5.32

असत्यं चेदहं ब्रूयां पतिष्ये नरकान्ध्रुवम् ।
भीतोऽनृताच्च शापाच्च भृगोरित्यब्रवीच्छनैः ॥ १.५.३२ ॥

ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କହିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକରେ ପଡ଼ିବି। ମିଥ୍ୟା ଓ ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପରୁ ଭୀତ ହୋଇ ସେ ଧୀରେ କହିଲେ।

1.5.33

त्वया वृता पुलोमेयं पूर्वं दानवनन्दन ।
किं त्वियं विधिना पूर्वं मन्त्रवन्न वृता त्वया ॥ १.५.३३ ॥

ହେ ଦାନବପୁତ୍ର, ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ହିଁ ଏହି ପୁଲୋମାକୁ ବରଣ କରିଥିଲ। ତେବେ ପୂର୍ବରୁ ବିଧି ଅନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ରସହ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ କାହିଁକି ବରଣ କରିନଥିଲ?

1.5.34

पित्रा तु भृगवे दत्ता पुलोमेयं यशस्विनी ।
ददाति न पिता तुभ्यं वरलोभान्महायशाः ॥ १.५.३४ ॥

ତାଙ୍କ ପିତା ଯଶସ୍ୱିନୀ ପୁଲୋମାଙ୍କୁ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ। ସେହି ମହାଯଶା ପିତା ବରଲୋଭରେ ଏବେ ତୁମକୁ ଦେଉନାହାନ୍ତି।

1.5.35

अथेमां वेददृष्टेन कर्मणा विधिपूर्वकम् ।
भार्यामृषिर्भृगुः प्राप मां पुरस्कृत्य दानव ॥ १.५.३५ ॥

ତାପରେ, ହେ ଦାନବ, ଋଷି ଭୃଗୁ ବେଦରେ କଥିତ କର୍ମ ଅନୁସାରେ, ବିଧି ପୂର୍ବକ, ମୋତେ ଆଗରେ ରଖି ଏହାକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୂପେ ପାଇଥିଲେ।

1.5.36

सेयमित्यवगच्छामि नानृतं वक्तुमुत्सहे ।
नानृतं हि सदा लोके पूज्यते दानवोत्तम ॥ १.५.३६ ॥

ଏ ସେହି ନାରୀ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ। ମିଥ୍ୟା କହିବାକୁ ମୁଁ ସାହସ କରେ ନାହିଁ, କାରଣ ହେ ଦାନବୋତ୍ତମ, ଜଗତରେ ମିଥ୍ୟା କେବେ ହେଲେ ପୂଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ।