మహాభారతం · అధ్యాయం 1.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.5.1
पुराणमखिलं तात पिता तेऽधीतवान्पुरा ।
भारताध्ययनं सर्वं कृष्णद्वैपायनात्तदा।
कच्चित्त्वमपि तत्सर्वमधीषे रौमहर्षणे ॥ १.५.१ ॥
ప్రియ కుమారా, నీ తండ్రి పూర్వం కృష్ణద్వైపాయనుని వద్ద పురాణమంతటినీ, భారతమంతటినీ అధ్యయనం చేశాడు. రోమహర్షణుని కుమారా, నీవు కూడా వాటినన్నిటినీ అధ్యయనం చేశావా?
1.5.2
पुराणे हि कथा दिव्या आदिवंशाश्च धीमताम् ।
कथ्यन्ते ये पुराऽस्माभिः श्रुतपूर्वाः पितुस्तव ॥ १.५.२ ॥
పురాణాలలో జ్ఞానుల దివ్య కథలు, ఆది వంశాలు చెప్పబడతాయి; వాటిని పూర్వం మేము నీ తండ్రి నుండి విన్నాము.
1.5.3
तत्र वंशमहं पूर्वं श्रोतुमिच्छामि भार्गवम् ।
कथयस्व कथामेतां कल्याः स्मः श्रवणे तव ॥ १.५.३ ॥
కాబట్టి ముందుగా భార్గవ వంశాన్ని వినాలనుకుంటున్నాను; ఈ కథను చెప్పు, నీ వినికిడి వల్ల మేము ధన్యులమవుతాము.
1.5.4
यदधीतं पुरा सम्यग्द्विजश्रेष्ठैर्महात्मभिः ।
वैशंपायनविप्राग्र्यैस्तैश्चापि कथितं यथा ॥ १.५.४ ॥
పూర్వం మహాత్ములైన శ్రేష్ఠ ద్విజులు చక్కగా అధ్యయనం చేసినది; విప్రులలో అగ్రగణ్యుడైన వైశంపాయనుడు కూడా చెప్పినట్లుగా.
1.5.5
यदधीतं च पित्रा मे सम्यक्कैव ततो मया ।
तावच्छृणुष्व यो देवैः सेन्द्रैः सर्षिमरुद्गणैः ॥ १.५.५ ॥
నా తండ్రి చక్కగా అధ్యయనం చేసినది, తరువాత నేనూ అధ్యయనం చేసినది; ఇప్పుడు విను, ఇంద్రునితో సహా దేవతలు, ఋషులు, మరుద్గణాలు విన్నది.
1.5.6
पूजितः प्रवरो वंशो भार्गवो भृगुनन्दन ।
इमं वंशमहं पूर्वं भार्गवं ते महामुने ॥ १.५.६ ॥
భృగు పుత్రుడా, భార్గవ వంశం శ్రేష్ఠమైనది, పూజనీయమైనది; ఈ వంశాన్ని ముందుగా నీకు చెబుతాను, మహాముని.
1.5.7
निगदामि यथायुक्तं पुराणाश्रयसंयुतम् ।
भृगुर्महर्षिर्भगवान्ब्रह्मणा वै स्वयंभुवा ॥ १.५.७ ॥
పురాణ ఆధారంతో కూడిన దీనిని యథోచితంగా వివరిస్తాను. మహర్షి భగవానుడు భృగువును స్వయంభువైన బ్రహ్మ (సృష్టించాడు).
1.5.8
वरुणस्य क्रतौ जातः पावकादिति नः श्रुतम् ।
भृगोः सुदयितः पुत्रश्च्यवनो नाम भार्गवः ॥ १.५.८ ॥
వరుణుని యజ్ఞంలో పావకుని (అగ్ని) నుండి (ఆయన) జన్మించాడని మేము విన్నాము. భృగువు యొక్క అత్యంత ప్రియ కుమారుడు చ్యవనుడు అనే భార్గవుడు (అయ్యాడు).
1.5.9
च्यवनस्य च दायादः प्रमतिर्नाम धार्मिकः ।
प्रमतेरप्यभूत्पुत्रो घृताच्यां रुरुरित्युत ॥ १.५.९ ॥
చ్యవనుని వారసుడు ప్రమతి అనే ధర్మాత్ముడు. ప్రమతికి కూడా ఘృతాచి ద్వారా రురు అనే కుమారుడు పుట్టాడు.
1.5.10
रुरोरपि सुतो जज्ञे शुनको वेदपारगः ।
प्रमद्वरायां धर्मात्मा तव पूर्वपितामहः ॥ १.५.१० ॥
రురునికి కూడా వేదపారంగతుడైన శునకుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు. ప్రమద్వర నుండి జన్మించిన ధర్మాత్ముడు శునకుడు మీ పూర్వ పితామహుడు.
1.5.11
तपस्वी च यशस्वी च श्रुतवान्ब्रह्मवित्तमः ।
धार्मिकः सत्यवादी च नियतो नियताशनः ॥ १.५.११ ॥
ఆయన తపస్వి, యశస్వి, శాస్త్రజ్ఞుడు, బ్రహ్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడు. ధార్మికుడు, సత్యవాది, నియమనిష్ఠుడు, మితాహారి.
1.5.12
सूतपुत्र यथा तस्य भार्गवस्य महात्मनः ।
च्यवनत्वं परिख्यातं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ १.५.१२ ॥
సూతపుత్రా! ఆ మహాత్ముడైన భార్గవునికి 'చ్యవనుడు' అనే పేరు ఎలా ప్రసిద్ధమైందో, అడుగుతున్న నాకు చెప్పండి.
1.5.13
भृगोः सुदयिता भार्या पुलोमेत्यभिविश्रुता ।
तस्यां समभवद्गर्भो भृगुवीर्यसमुद्भवः ॥ १.५.१३ ॥
భృగువు యొక్క అత్యంత ప్రియమైన భార్య, పులోమ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధురాలు; ఆమెలో భృగువు వీర్యంతో జన్మించిన గర్భం ఏర్పడింది.
1.5.14
तस्मिन्गर्भेऽथ संभूते पुलोमायां भृगूद्वह ।
समये समशीलिन्यां धर्मपत्न्यां यशस्विनः ॥ १.५.१४ ॥
భృగువంశశ్రేష్ఠా, ఆ గర్భం పులోమలో ఏర్పడినప్పుడు, యశస్వి భృగువు యొక్క సమశీల ధర్మపత్నియైన ఆమెలో తగిన సమయానికి అది ఉండెను.
1.5.15
अभिषेकाय निष्क्रान्ते भृगौ धर्मभृतां वरे ।
आश्रमं तस्य रक्षोऽथ पुलोमाऽभ्याजगाम ह ॥ १.५.१५ ॥
ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడైన భృగువు అభిషేకం కోసం బయటకు వెళ్ళినప్పుడు, ఆ రాక్షసుడు తన ఆశ్రమానికి పులోమతో కలిసి వచ్చాడు.
1.5.16
तं प्रविश्याश्रमं दृष्ट्वा भृगोर्भार्यामनिन्दिताम् ।
हृच्छयेन समाविष्टो विचेताः समपद्यत ॥ १.५.१६ ॥
ఆశ్రమంలో ప్రవేశించి, భృగువు యొక్క నిర్దోష భార్యను చూసి, హృదయాన్ని చీల్చే మన్మథబాణంతో ఆవేశితుడై అతడు మతిభ్రమించాడు.
1.5.17
अभ्यागतं तु तद्रक्षः पुलोमा चारुदर्शना ।
न्यमन्त्रयत वन्येन फलमूलादिना तदा ॥ १.५.१७ ॥
అయితే ఆ అతిథిగా వచ్చిన రాక్షసుణ్ణి, అందమైన పులోమ అప్పుడు అడవి ఫలాలు, దుంపలు మొదలైన వాటితో ఆహ్వానించింది.
1.5.18
तां तु रक्षस्तदा ब्रह्मन्हृच्छयेनाभिपीडितम् ।
दृष्ट्वा हृष्टमभूद्राजञ्जिहीर्षुस्तामनिन्दिताम् ॥ १.५.१८ ॥
బ్రాహ్మణా, రాజా, అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు హృదయంలో మన్మథబాణంతో బాధపడుతున్న ఆమెను చూసి సంతోషించి, ఆ నిర్దోషిని అపహరించాలని కోరాడు.
1.5.19
जातमित्यब्रवीत्कार्यं जिहीर्षुर्मुदितः शुभाम् ।
सा हि पूर्वं वृता तेन पुलोम्ना तु शुचिस्मिता ॥ १.५.१९ ॥
"పుట్టింది" అని పలికి, సంతోషంతో, ఆ శుభవతిని అపహరించాలనే కోరికతో అతడు ఆ పని తలచాడు. ఆమెను ముందుగానే పులోమనే వరించి ఉండినాడు; ఆమె పవిత్ర నవ్వు కలది.
1.5.20
तस्य तत्किल्बिषं नित्यं हृदि वर्तति भार्गव ॥ १.५.२० ॥
ఓ భార్గవా! అతని ఆ పాపం ఎల్లప్పుడూ అతని హృదయంలో నిలిచి ఉంటుంది.
1.5.21
इदमन्तरमित्येवं हर्तुं चक्रे मनस्तदा ।
अथाग्निशरणेऽपश्यज्ज्वलन्तं जातवेदसम् ॥ १.५.२१ ॥
"ఇదే అవకాశం" అని అనుకొని అప్పుడు అతడు అపహరించాలని మనసు పెట్టాడు. అప్పుడు అగ్ని ఆశ్రయంలో ప్రజ్వలిస్తున్న జాతవేదసుడిని (అగ్నిని) అతడు చూశాడు.
1.5.22
तमपृच्छत्ततो रक्षः पावकं ज्वलितं तदा ।
शंस मे कस्य भार्येयमग्ने पृच्छे ऋतेन वै ॥ १.५.२२ ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు ప్రజ్వలిస్తున్న పావకుడిని (అగ్నిని) అడిగాడు: "ఓ అగ్నీ! ఈమె ఎవరి భార్య? నాకు చెప్పు. సత్యంతో అడుగుతున్నాను."
1.5.23
मुखं त्वमसि देवानां वद पावक पृच्छते ।
मया हीयं वृता पूर्वं भार्यार्थे वरवर्णिनी ॥ १.५.२३ ॥
నీవు దేవతల ముఖం. ఓ పావకా! అడిగేవానికి చెప్పు. ఈ అందమైన వర్ణంగల స్త్రీ పూర్వం భార్యగా నాచేత వరింపబడింది.
1.5.24
पश्चादिमां पिता प्रादाद्भृगवेऽनृतकारकः ।
सेयं यदि वरारोहा भृगोर्भार्या रहोगता ॥ १.५.२४ ॥
తరువాత ఈమె తండ్రి, అసత్యాన్ని చేసినవాడు, ఈమెను భృగువుకు ఇచ్చాడు. ఈ సుందర నడుము గలది భృగువు భార్య అయితే, ఏకాంతంలో వెళ్లినది.
1.5.25
तथा सत्यं समाख्याहि जिहीर्षाम्याश्रमादिमाम् ।
स मन्युस्तत्र हृदयं प्रदहन्निव तिष्ठति ॥ १.५.२५ ॥
'అయితే నిజం చెప్పు, ఈ స్త్రీని ఆశ్రమం నుండి అపహరించాలనుకుంటున్నాను.' ఆ కోపం అతని హృదయాన్ని దహించివేస్తున్నట్లు అక్కడ నిలిచింది.
1.5.26
मत्पूर्वभार्यां यदिमां भृगुराप सुमध्यमाम् ।
असंमतमिदं मेऽद्य हरिष्याम्याश्रमादिमाम् ॥ १.५.२६ ॥
ఈ సుందర నడుమున్న స్త్రీని భృగుడు నా పూర్వ భార్యగా పొందాడన్నది నాకు ఇష్టం లేనిది. ఈ రోజు ఈమెను ఆశ్రమం నుండి అపహరిస్తాను.
1.5.27
एवं रक्षस्तमामन्त्र्य ज्वलितं जातवेदसम् ।
शङ्कमानं भृगोर्भार्यां पुनःपुनरपृच्छत ॥ १.५.२७ ॥
ఈ విధంగా రాక్షసుడు ప్రజ్వలిస్తున్న జాతవేదుడైన అగ్నిని సంబోధించి, భృగు భార్య గురించి సందేహిస్తూ పదే పదే అడిగాడు.
1.5.28
त्वमग्ने सर्वभूतानामन्तश्चरसि नित्यदा ।
साक्षिवत्पुण्यपापेषु सत्यं ब्रूहि कवे वचः ॥ १.५.२८ ॥
ఓ అగ్నీ, నువ్వు సమస్త ప్రాణుల అంతరంగంలో ఎల్లప్పుడూ సంచరిస్తావు; పుణ్యపాపాలకు సాక్షిలా. ఓ కవీ, సత్య వచనాన్ని చెప్పు.
1.5.29
मत्पूर्वभार्याऽपहृता भृगुणाऽनृतकारिणा ।
सेयं यदि तथा मे त्वं सत्यमाख्यातुमर्हसि ॥ १.५.२९ ॥
అసత్యం ఆచరించిన భృగుడు నా పూర్వ భార్యను అపహరించాడు. ఈమె అదేనా అయితే, నాకు సత్యాన్ని చెప్పడం నీకు తగినది.
1.5.30
श्रुत्वा त्वत्तो भृगोर्भार्यां हरिष्याम्याश्रमादिमाम् ।
जातवेदः पश्यतस्ते वद सत्यां गिरं मम ॥ १.५.३० ॥
ఈమె భృగు భార్య అని నీ వద్ద విని, ఈ స్త్రీని ఆశ్రమం నుండి అపహరిస్తాను. ఓ జాతవేదుడా, నువ్వు చూస్తుండగా నాకు సత్యవాక్కును చెప్పు.
1.5.31
तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा सप्तार्चिर्दुःखितोऽभवत् ।
सत्यं वदामि यदि मे शापः स्याद्ब्रह्मवित्तमात् ॥ १.५.३१ ॥
అతని ఈ మాటలు విని సప్తార్చి (అగ్ని) దుఃఖితుడయ్యాడు. బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడైన భృగువు నుండి నాకు శాపం కలిగినా సరే, నేను సత్యమే పలుకుతాను.
1.5.32
असत्यं चेदहं ब्रूयां पतिष्ये नरकान्ध्रुवम् ।
भीतोऽनृताच्च शापाच्च भृगोरित्यब्रवीच्छनैः ॥ १.५.३२ ॥
నేను అసత్యం పలికితే నిశ్చయంగా నరకంలో పడతాను. అసత్యానికీ భృగువు శాపానికీ భయపడి అతడు మెల్లగా ఇలా అన్నాడు.
1.5.33
त्वया वृता पुलोमेयं पूर्वं दानवनन्दन ।
किं त्वियं विधिना पूर्वं मन्त्रवन्न वृता त्वया ॥ १.५.३३ ॥
దానవ కుమారా, పూర్వం నువ్వే ఈ పులోమను వరించావు. మరి ముందు విధిప్రకారం, మంత్రాలతో ఎందుకు నువ్వు ఆమెను వరించలేదు?
1.5.34
पित्रा तु भृगवे दत्ता पुलोमेयं यशस्विनी ।
ददाति न पिता तुभ्यं वरलोभान्महायशाः ॥ १.५.३४ ॥
ఆమె తండ్రి యశస్విని పులోమను భృగువుకు ఇచ్చాడు. మహాయశస్వి అయిన ఆ తండ్రి వరాల ఆశతో ఇప్పుడు నీకు ఇవ్వడం లేదు.
1.5.35
अथेमां वेददृष्टेन कर्मणा विधिपूर्वकम् ।
भार्यामृषिर्भृगुः प्राप मां पुरस्कृत्य दानव ॥ १.५.३५ ॥
అప్పుడు, దానవా, ఋషి భృగువు వేదంలో చెప్పిన కర్మ ప్రకారం, విధిపూర్వకంగా, నన్ను ముందుంచుకుని ఈమెను భార్యగా పొందాడు.
1.5.36
सेयमित्यवगच्छामि नानृतं वक्तुमुत्सहे ।
नानृतं हि सदा लोके पूज्यते दानवोत्तम ॥ १.५.३६ ॥
ఈమె అతడే అని నేను తెలుసుకున్నాను. అసత్యం పలకడానికి నేను సాహసించను. దానవోత్తమా, లోకంలో అసత్యం ఎప్పుడూ గౌరవించబడదు.