มหาภารตะ · อัธยายะ 1.5

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.5.1

पुराणमखिलं तात पिता तेऽधीतवान्पुरा ।
भारताध्ययनं सर्वं कृष्णद्वैपायनात्तदा।
कच्चित्त्वमपि तत्सर्वमधीषे रौमहर्षणे ॥ १.५.१ ॥

ลูกรัก บิดาของเจ้าเคยศึกษาปุราณะทั้งหมดและภารตะทั้งสิ้นจากกฤษณะไทปายนมาแล้วในอดีต ดูก่อนบุตรของโรมหรรษณะ เจ้าได้ศึกษาทั้งหมดนั้นด้วยหรือไม่

1.5.2

पुराणे हि कथा दिव्या आदिवंशाश्च धीमताम् ।
कथ्यन्ते ये पुराऽस्माभिः श्रुतपूर्वाः पितुस्तव ॥ १.५.२ ॥

ในปุราณะมีเรื่องราวอันศักดิ์สิทธิ์ของบัณฑิตทั้งหลายและวงศ์ตระกูลแต่เดิม ซึ่งพวกเราเคยได้ยินจากบิดาของเจ้ามาก่อน

1.5.3

तत्र वंशमहं पूर्वं श्रोतुमिच्छामि भार्गवम् ।
कथयस्व कथामेतां कल्याः स्मः श्रवणे तव ॥ १.५.३ ॥

ฉะนั้น ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังวงศ์ตระกูลของภารควะเป็นลำดับแรก จงเล่าเรื่องนี้เถิด พวกเราจะเป็นสิริมงคลด้วยการฟังเรื่องของท่าน

1.5.4

यदधीतं पुरा सम्यग्द्विजश्रेष्ठैर्महात्मभिः ।
वैशंपायनविप्राग्र्यैस्तैश्चापि कथितं यथा ॥ १.५.४ ॥

ดังที่บรรดาพราหมณ์ผู้ยิ่งใหญ่และมีจิตใจสูงส่งในกาลก่อนได้ศึกษาไว้โดยถูกต้อง และดังที่ไวศัมปายนะผู้เป็นยอดของพราหมณ์ได้เล่าไว้

1.5.5

यदधीतं च पित्रा मे सम्यक्कैव ततो मया ।
तावच्छृणुष्व यो देवैः सेन्द्रैः सर्षिमरुद्गणैः ॥ १.५.५ ॥

สิ่งที่บิดาของข้าพเจ้าได้ศึกษาไว้โดยถูกต้อง และสิ่งที่ข้าพเจ้าได้ศึกษาต่อมาเช่นกัน จงฟังสิ่งที่เหล่าเทพพร้อมด้วยพระอินทร์ ฤๅษี และหมู่มรุตได้ฟังเถิด

1.5.6

पूजितः प्रवरो वंशो भार्गवो भृगुनन्दन ।
इमं वंशमहं पूर्वं भार्गवं ते महामुने ॥ १.५.६ ॥

ดูก่อนบุตรของภฤคุ วงศ์ภารควะเป็นวงศ์ที่ประเสริฐและได้รับการยกย่องสูงสุด ข้าพเจ้าจะเล่าวงศ์นี้แก่ท่านก่อนเป็นลำดับแรก ดูก่อนมหาฤๅษี

1.5.7

निगदामि यथायुक्तं पुराणाश्रयसंयुतम् ।
भृगुर्महर्षिर्भगवान्ब्रह्मणा वै स्वयंभुवा ॥ १.५.७ ॥

ข้าพเจ้าจะเล่าให้ถูกต้องตามลำดับ โดยอาศัยปุราณะเป็นหลัก คือพระมหาฤๅษีผู้ทรงพระคุณ ภฤคุ ซึ่งพระพรหมผู้เป็นสวยัมภูได้ทรงสร้างขึ้น

1.5.8

वरुणस्य क्रतौ जातः पावकादिति नः श्रुतम् ।
भृगोः सुदयितः पुत्रश्च्यवनो नाम भार्गवः ॥ १.५.८ ॥

เราได้ยินมาว่าท่านเกิดจากพระปาวกะ คือพระอัคนี ในพิธียัญของพระวรุณ บุตรผู้เป็นที่รักยิ่งของภฤคุคือจยวนะ ผู้เป็นภารควะ

1.5.9

च्यवनस्य च दायादः प्रमतिर्नाम धार्मिकः ।
प्रमतेरप्यभूत्पुत्रो घृताच्यां रुरुरित्युत ॥ १.५.९ ॥

ผู้สืบมรดกของจยวนะคือประมติ ผู้มีธรรมะ ประมติก็มีบุตรชื่อรุรุ เกิดจากนางฆฤตาจี

1.5.10

रुरोरपि सुतो जज्ञे शुनको वेदपारगः ।
प्रमद्वरायां धर्मात्मा तव पूर्वपितामहः ॥ १.५.१० ॥

รุรุก็มีบุตรชื่อศุนกะ ผู้ชำนาญในเวท ศุนกะผู้มีจิตใจในธรรม เกิดจากนางประมทวรา เป็นปู่ทวดของเจ้าในรุ่นก่อน

1.5.11

तपस्वी च यशस्वी च श्रुतवान्ब्रह्मवित्तमः ।
धार्मिकः सत्यवादी च नियतो नियताशनः ॥ १.५.११ ॥

ท่านเป็นผู้บำเพ็ญตบะ มีชื่อเสียง มีความรู้มาก เป็นยอดของผู้รู้พรหมัน เป็นผู้มีธรรม พูดความจริง ควบคุมตนได้ และกินอาหารพอประมาณ

1.5.12

सूतपुत्र यथा तस्य भार्गवस्य महात्मनः ।
च्यवनत्वं परिख्यातं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ १.५.१२ ॥

ดูก่อนบุตรของสูต ข้าพเจ้าผู้ถามขอให้ท่านบอกข้าพเจ้าว่า เหตุใดภารควะผู้ยิ่งใหญ่นั้นจึงได้รับนามว่าจยวนะอันเลื่องลือ

1.5.13

भृगोः सुदयिता भार्या पुलोमेत्यभिविश्रुता ।
तस्यां समभवद्गर्भो भृगुवीर्यसमुद्भवः ॥ १.५.१३ ॥

ภรรยาคนโปรดของภฤคุ มีชื่อเสียงว่าปุโลมา ได้ตั้งครรภ์บุตรที่เกิดจากเชื้อของภฤคุ

1.5.14

तस्मिन्गर्भेऽथ संभूते पुलोमायां भृगूद्वह ।
समये समशीलिन्यां धर्मपत्न्यां यशस्विनः ॥ १.५.१४ ॥

ดูก่อนยอดของภฤคุ เมื่อครรภ์นั้นเกิดขึ้นในนางปุโลมาแล้ว ตามกาลเวลา นางซึ่งเป็นภรรยาโดยธรรมของภฤคุผู้มีชื่อเสียง และมีนิสัยเหมือนกัน ได้ตั้งครรภ์อยู่ในท้อง

1.5.15

अभिषेकाय निष्क्रान्ते भृगौ धर्मभृतां वरे ।
आश्रमं तस्य रक्षोऽथ पुलोमाऽभ्याजगाम ह ॥ १.५.१५ ॥

เมื่อภฤคุผู้เป็นยอดของผู้ทรงธรรมได้ออกไปทำพิธีอภิเษก รากษสก็มายังอาศรมของท่าน และนางปุโลมาก็มาพร้อมกับมัน

1.5.16

तं प्रविश्याश्रमं दृष्ट्वा भृगोर्भार्यामनिन्दिताम् ।
हृच्छयेन समाविष्टो विचेताः समपद्यत ॥ १.५.१६ ॥

มันเข้าไปในอาศรมแล้วเห็นภรรยาของภฤคุผู้ไร้ที่ตำหนิ ก็ถูกลูกศรแห่งกามในหัวใจครอบงำ จิตใจสับสนหลงใหล

1.5.17

अभ्यागतं तु तद्रक्षः पुलोमा चारुदर्शना ।
न्यमन्त्रयत वन्येन फलमूलादिना तदा ॥ १.५.१७ ॥

แต่รากษสซึ่งมาเป็นแขก นางปุโลมาผู้มีดวงตางดงามได้ต้อนรับด้วยอาหารจากป่า มีผลไม้และรากไม้เป็นต้น

1.5.18

तां तु रक्षस्तदा ब्रह्मन्हृच्छयेनाभिपीडितम् ।
दृष्ट्वा हृष्टमभूद्राजञ्जिहीर्षुस्तामनिन्दिताम् ॥ १.५.१८ ॥

ดูก่อนพราหมณ์ ดูก่อนพระราชา เมื่อรากษสนั้นเห็นนางถูกลูกศรแห่งกามในหัวใจเบียดเบียน ก็เกิดความยินดี และปรารถนาจะพรากนางผู้ไร้ที่ตำหนินั้นไป

1.5.19

जातमित्यब्रवीत्कार्यं जिहीर्षुर्मुदितः शुभाम् ।
सा हि पूर्वं वृता तेन पुलोम्ना तु शुचिस्मिता ॥ १.५.१९ ॥

มันกล่าวว่า "นางเกิดแล้ว" และด้วยความยินดี ปรารถนาจะพรากหญิงงามผู้เป็นสิริมงคลนั้นไป มันจึงตัดสินใจทำการนั้น นางปุโลมาผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์นั้น แต่เดิมได้ถูกปุโลมาผู้นั้นเลือกไว้แล้ว

1.5.20

तस्य तत्किल्बिषं नित्यं हृदि वर्तति भार्गव ॥ १.५.२० ॥

ดูก่อนภารควะ ความผิดนั้นของมันยังคงอยู่ในหัวใจของมันเสมอ

1.5.21

इदमन्तरमित्येवं हर्तुं चक्रे मनस्तदा ।
अथाग्निशरणेऽपश्यज्ज्वलन्तं जातवेदसम् ॥ १.५.२१ ॥

ด้วยคิดว่า "นี่คือโอกาส" ขณะนั้นเขาจึงตั้งใจจะแย่งชิงนาง แล้วเขาก็เห็นพระอัคนีผู้รุ่งโรจน์อยู่ในที่พึ่งของไฟ คือ ชาตเวทัส

1.5.22

तमपृच्छत्ततो रक्षः पावकं ज्वलितं तदा ।
शंस मे कस्य भार्येयमग्ने पृच्छे ऋतेन वै ॥ १.५.२२ ॥

ครั้งนั้นรากษสได้ถามพระปาวกะผู้กำลังลุกโชน ว่า "ข้าแต่พระอัคนี โปรดบอกข้าเถิดว่านางนี้เป็นภรรยาของผู้ใด ข้าถามท่านด้วยความจริง"

1.5.23

मुखं त्वमसि देवानां वद पावक पृच्छते ।
मया हीयं वृता पूर्वं भार्यार्थे वरवर्णिनी ॥ १.५.२३ ॥

ท่านเป็นปากของเหล่าเทพ ข้าแต่พระปาวกะ โปรดตอบผู้ถามเถิด นางงามผิวพรรณเลิศผู้นี้ข้าได้เลือกไว้ก่อนแล้วให้เป็นภรรยาของข้า

1.5.24

पश्चादिमां पिता प्रादाद्भृगवेऽनृतकारकः ।
सेयं यदि वरारोहा भृगोर्भार्या रहोगता ॥ १.५.२४ ॥

ภายหลังบิดาของนางผู้กล่าวเท็จได้ยกนางให้แก่ภฤคุ หากนางผู้มีสะโพกงามผู้นี้เป็นภรรยาของภฤคุ ซึ่งได้หนีไปอย่างลับ ๆ...

1.5.25

तथा सत्यं समाख्याहि जिहीर्षाम्याश्रमादिमाम् ।
स मन्युस्तत्र हृदयं प्रदहन्निव तिष्ठति ॥ १.५.२५ ॥

"ถ้าเช่นนั้นจงบอกความจริงเถิด ข้าปรารถนาจะพรากนางนี้ไปจากอาศรม" ความโกรธนั้นยังคงอยู่ที่นั่น ราวกับเผาไหม้หัวใจของเขา

1.5.26

मत्पूर्वभार्यां यदिमां भृगुराप सुमध्यमाम् ।
असंमतमिदं मेऽद्य हरिष्याम्याश्रमादिमाम् ॥ १.५.२६ ॥

เพราะภฤคุได้รับนางผู้มีเอวบางนี้เป็นภรรยาเดิมของข้า สิ่งนี้จึงไม่เป็นที่ยอมรับของข้า วันนี้ข้าจะพรากนางนี้ไปจากอาศรม

1.5.27

एवं रक्षस्तमामन्त्र्य ज्वलितं जातवेदसम् ।
शङ्कमानं भृगोर्भार्यां पुनःपुनरपृच्छत ॥ १.५.२७ ॥

รากษสจึงร้องเรียกพระอัคนีผู้รุ่งโรจน์ ชาตเวทัส และด้วยความสงสัยในเรื่องภรรยาของภฤคุ ก็ถามซ้ำแล้วซ้ำเล่า

1.5.28

त्वमग्ने सर्वभूतानामन्तश्चरसि नित्यदा ।
साक्षिवत्पुण्यपापेषु सत्यं ब्रूहि कवे वचः ॥ १.५.२८ ॥

ข้าแต่พระอัคนี ท่านย่อมสถิตอยู่ภายในสรรพสัตว์เสมอ ดุจพยานต่อบุญและบาป ข้าแต่กวีผู้รอบรู้ โปรดกล่าววาจาแห่งความจริงเถิด

1.5.29

मत्पूर्वभार्याऽपहृता भृगुणाऽनृतकारिणा ।
सेयं यदि तथा मे त्वं सत्यमाख्यातुमर्हसि ॥ १.५.२९ ॥

ภฤคุผู้กล่าวเท็จได้พรากภรรยาเดิมของข้าไป หากนางนี้คือนาง ก็สมควรที่ท่านจะบอกความจริงแก่ข้า

1.5.30

श्रुत्वा त्वत्तो भृगोर्भार्यां हरिष्याम्याश्रमादिमाम् ।
जातवेदः पश्यतस्ते वद सत्यां गिरं मम ॥ १.५.३० ॥

เมื่อได้ฟังจากท่านว่านี่คือภรรยาของภฤคุ ข้าจะพรากนางไปจากอาศรม ข้าแต่ชาตเวทัส ขณะที่ท่านกำลังเฝ้าดูอยู่ โปรดกล่าวถ้อยคำแห่งความจริงแก่ข้าเถิด

1.5.31

तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा सप्तार्चिर्दुःखितोऽभवत् ।
सत्यं वदामि यदि मे शापः स्याद्ब्रह्मवित्तमात् ॥ १.५.३१ ॥

เมื่อพระอัคนีผู้มีเจ็ดเปลวได้ฟังถ้อยคำของเขา ก็เกิดความทุกข์ "ข้าจะกล่าวความจริง แม้ว่าคำสาปจากภฤคุผู้เป็นยอดแห่งผู้รู้พรหมัน จะตกลงมาเหนือข้าก็ตาม"

1.5.32

असत्यं चेदहं ब्रूयां पतिष्ये नरकान्ध्रुवम् ।
भीतोऽनृताच्च शापाच्च भृगोरित्यब्रवीच्छनैः ॥ १.५.३२ ॥

"หากข้ากล่าวเท็จ ข้าจะต้องตกสู่นรกอย่างแน่นอน" เพราะหวาดกลัวการกล่าวเท็จและคำสาปของภฤคุ พระองค์จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ด้วยเสียงเบา

1.5.33

त्वया वृता पुलोमेयं पूर्वं दानवनन्दन ।
किं त्वियं विधिना पूर्वं मन्त्रवन्न वृता त्वया ॥ १.५.३३ ॥

"ข้าแต่บุตรแห่งทานพ ปุโลมานี้ท่านได้เลือกไว้ก่อนแล้ว แต่เหตุใดท่านจึงไม่ได้เลือกนางก่อนหน้านั้นตามพิธีอันถูกต้อง และด้วยมนตร์เล่า?"

1.5.34

पित्रा तु भृगवे दत्ता पुलोमेयं यशस्विनी ।
ददाति न पिता तुभ्यं वरलोभान्महायशाः ॥ १.५.३४ ॥

"บิดาของนางได้ยกปุโลมาผู้มีเกียรติให้แก่ภฤคุแล้ว บิดาผู้มีชื่อเสียงยิ่งนั้นไม่ได้ยกนางให้แก่ท่านในบัดนี้ เพราะความโลภในของกำนัลจากผู้สู่ขอ"

1.5.35

अथेमां वेददृष्टेन कर्मणा विधिपूर्वकम् ।
भार्यामृषिर्भृगुः प्राप मां पुरस्कृत्य दानव ॥ १.५.३५ ॥

"ดังนั้น ข้าแต่ทานพ ฤษีภฤคุได้รับนางเป็นภรรยาตามพิธีกรรมที่เห็นในพระเวท โดยยกข้าไว้เบื้องหน้า"

1.5.36

सेयमित्यवगच्छामि नानृतं वक्तुमुत्सहे ।
नानृतं हि सदा लोके पूज्यते दानवोत्तम ॥ १.५.३६ ॥

"ข้ารู้ว่านางนี้คือนาง ข้าไม่กล้ากล่าวความเท็จ ข้าแต่ยอดแห่งทานพ เพราะความเท็จย่อมไม่ได้รับการยกย่องในโลกเลย"