ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.60.1
श्रुत्वा तु सर्पसत्राय दीक्षितं जनमेजयम् ।
अभ्यगच्छदृषिर्विद्वान्कृष्णद्वैपायनस्तदा ॥ १.६०.१ ॥
ਸਰਪਸੱਤਰ ਲਈ ਦੀਖਿਅਤ ਜਨਮੇਜੇ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਦ ਵਿਦਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਉਸ ਕੋਲ ਗਏ।
1.60.2
जनयामास यं काली शक्तेः पुत्रात्पराशरात् ।
कन्यैव यमुनाद्वीपे पाण्डवानां पितामहम् ॥ १.६०.२ ॥
ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਾਸ਼ਰ ਤੋਂ, ਯਮੁਨਾ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ, ਕੁਆਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਲੀ (ਸਤਿਆਵਤੀ) ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਸਨ।
1.60.3
जातमात्रश्च यः सद्य इष्ट्या देहमवीवृधत् ।
वेदांश्चाधिजगे साङ्गन्सेतिहासान्महायशाः ॥ १.६०.३ ॥
ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ਼ਟੀ (ਯੱਗ-ਵਿਧੀ) ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਸਹਿਤ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ।
1.60.4
यं नाति तपसा कश्चिन्न वेदाध्ययनेन च ।
न व्रतैर्नोपवासैश्च न प्रसूत्या न मन्युना ॥ १.६०.४ ॥
ਤਪ ਨਾਲ, ਵੇਦ-ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਲ, ਉਪਵਾਸਾਂ ਨਾਲ, ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
1.60.5
विव्यासैकं चतुर्धा यो वेदं वेदविदां वरः ।
परावरज्ञो ब्रह्मर्षिः कविः सत्यव्रतः शुचिः ॥ १.६०.५ ॥
ਇੱਕੋ ਵੇਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਜ੍ਞਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਰਾਵਰ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਕਵੀ, ਸਤਿਆਵ੍ਰਤ, ਪਵਿੱਤਰ।
1.60.6
यः पाण्डुं धृतराष्ट्रं च विदुरं चाप्यजीजनत् ।
शन्तनोः संततिं तन्वन्पुण्यकीर्तिर्महायशाः ॥ १.६०.६ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡੂ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਸ਼ੰਤਨੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪੁੰਨਯਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ।
1.60.7
जनमेजयस्य राजर्षेः स महात्मा सदस्तथा ।
विवेश सहितः शिष्यैर्वेदवेदाङ्गपारगैः ॥ १.६०.७ ॥
ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਜਨਮੇਜਯ ਦੀ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
1.60.8
तत्र राजानमासीनं ददर्श जनमेजयम् ।
वृतं सदस्यैर्बहुभिर्देवैरिव पुरन्दरम् ॥ १.६०.८ ॥
ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਰਾਜੇ ਜਨਮੇਜਯ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਭਾਸਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.60.9
तथा मूर्धाभिषिक्तैश्च नानाजनपदेश्वरैः ।
ऋत्विग्भिर्ब्रह्मकल्पैश्च कुशलैर्यज्ञसंस्तरे ॥ १.६०.९ ॥
ਯੱਗ-ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੂਰਧਾਭਿਸ਼ਿਕਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਪਦਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਨਿਪੁਣ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
1.60.10
जनमेजयस्तु राजर्षिर्दृष्ट्वा तमृषिमागतम् ।
सगणोऽभ्युद्ययौ तूर्णं प्रीत्या भरतसत्तमः ॥ १.६०.१० ॥
ਆਏ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਜਨਮੇਜਯ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਉਹ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ।
1.60.11
काञ्चनं विष्टरं तस्मै सदस्यानुमतः प्रभुः ।
आसनं कल्पयामास यथा शक्रो बृहस्पतेः ॥ १.६०.११ ॥
ਸਭਾਸਦਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਆਸਨ ਸਜਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਲਈ ਆਸਨ ਸਜਾਇਆ ਸੀ।
1.60.12
तत्रोपविष्टं वरदं देवर्षिगणपूजितम् ।
पूजयामास राजेन्द्रः शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ १.६०.१२ ॥
ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਵਰਦਾਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
1.60.13
पाद्यमाचमनीयं च अर्घ्यं गां च विधानतः ।
पितामहाय कृष्णाय तदर्हाय न्यवेदयत् ॥ १.६०.१३ ॥
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਦ੍ਯ, ਆਚਮਨੀਯ, ਅਰਘ੍ਯ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਾਂ ਉਸ ਯੋਗ ਪਿਤਾਮਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ (ਵਿਆਸ) ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ।
1.60.14
प्रतिगृह्य तु तां पूजां पाम्डवाज्जनमेजयात् ।
गां चैव समनुज्ञाय व्यासः प्रीतोऽभवत्तदा ॥ १.६०.१४ ॥
ਪਾਂਡਵ ਵੰਸ਼ੀ ਜਨਮੇਜਯ ਦੀ ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਗਾਂ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤਦ ਵਿਆਸ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
1.60.15
तथा च पूजयित्वा तं प्रणयात्प्रतितामहम् ।
उपोपविश्य प्रीतात्मा पर्यपृच्छदनामयम् ॥ १.६०.१५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਪ੍ਰਤਿਤਾਮਹ ਦੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛੀ।
1.60.16
भगवानापि तं दृष्ट्वा कुशलं प्रतिवेद्य च ।
सदस्यैः पूजितः सर्वैः सदस्यान्प्रत्यपूजयत् ॥ १.६०.१६ ॥
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੱਸੀ, ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
1.60.17
ततस्तु सहितः सर्वैः सदस्यैर्जनमेजयः ।
इदं पश्चाद्द्विजश्रेष्ठं पर्यपृच्छत्कृताञ्जलिः ॥ १.६०.१७ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਸਮੇਤ ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ।
1.60.18
कुरूणां पाण्डवानां च भवान्प्रत्यक्षदर्शिवान् ।
तेषां चरितमिच्छामि कथ्यमानं त्वया द्विज ॥ १.६०.१८ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖਦਰਸ਼ੀ ਹੋ; ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
1.60.19
कथं समभवद्भेदस्तेषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
तच्च युद्धं कथं वृत्तं भूतान्तकरणं महत् ॥ १.६०.१९ ॥
ਅਕਲਿਸ਼ਟਕਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਫੁੱਟ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ? ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?
1.60.20
पितामहानां सर्वेषां दैवेनाविष्टचेतसाम् ।
कार्त्स्न्येनैतन्ममाचक्ष्व यथा वृत्तं द्विजोत्तम।
इच्छामि तत्त्वतः श्रोतुं भगवन्कुशलो ह्यसि ॥ १.६०.२० ॥
ਦੈਵ ਨਾਲ ਮਨ ਵੱਸ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਭਗਵਨ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਪੁਣ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਯਥਾਰਥ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
1.60.21
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
शशास शिष्यमासीनं वैशंपायनमन्तिके ॥ १.६०.२१ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
1.60.22
कुरूणां पाण्डवानां च यथा भेदोऽभवत्पुरा ।
तदस्मै सर्वमाचक्ष्व यन्मत्तः श्रुतवानसि ॥ १.६०.२२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਟ ਪਈ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਸ।
1.60.23
गुरोर्वचनमाज्ञाय स तु विप्रर्षभस्तदा ।
आचचक्षे ततः सर्वमितिहासं पुरातनम् ॥ १.६०.२३ ॥
ਗੁਰੂ ਦਾ ਬਚਨ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਤਦ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਰਾ ਸੁਣਾਇਆ।
1.60.24
राज्ञे तस्मै सदस्येभ्यः पार्थिवेभ्यश्च सर्वशः ।
भेदं सर्वविनाशं च कुरुपाण्डवयोस्तदा ॥ १.६०.२४ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਤਦ ਕੌਰਵਾਂ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਸਰਬ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।