มหาภารตะ · อัธยายะ 1.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.60.1
श्रुत्वा तु सर्पसत्राय दीक्षितं जनमेजयम् ।
अभ्यगच्छदृषिर्विद्वान्कृष्णद्वैपायनस्तदा ॥ १.६०.१ ॥
เมื่อได้ยินว่าพระเจ้าชนเมชัยได้รับการเจิมเพื่อพิธียัญแห่งงู มุนีกฤษณทไวปายนผู้มีปัญญาจึงเสด็จไปยังที่นั้น
1.60.2
जनयामास यं काली शक्तेः पुत्रात्पराशरात् ।
कन्यैव यमुनाद्वीपे पाण्डवानां पितामहम् ॥ १.६०.२ ॥
พระองค์คือผู้ที่กาลี ขณะยังเป็นสาวพรหมจารี ให้กำเนิดบนเกาะกลางแม่น้ำยมุนา โดยมีปราศรเป็นบิดา และเป็นปู่ของปาณฑพ
1.60.3
जातमात्रश्च यः सद्य इष्ट्या देहमवीवृधत् ।
वेदांश्चाधिजगे साङ्गन्सेतिहासान्महायशाः ॥ १.६०.३ ॥
พระองค์ผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ทันทีที่ประสูติก็ทรงทำให้ร่างกายเจริญเติบโตด้วยการบูชายัญ และได้ศึกษาพระเวทพร้อมด้วยเวทางคและอิติหาสะ
1.60.4
यं नाति तपसा कश्चिन्न वेदाध्ययनेन च ।
न व्रतैर्नोपवासैश्च न प्रसूत्या न मन्युना ॥ १.६०.४ ॥
ไม่มีผู้ใดเทียบพระองค์ได้ ทั้งด้วยการบำเพ็ญตบะ ด้วยการศึกษาพระเวท ด้วยวัตรปฏิบัติ ด้วยการอดอาหาร ด้วยการมีบุตร หรือด้วยความโกรธ
1.60.5
विव्यासैकं चतुर्धा यो वेदं वेदविदां वरः ।
परावरज्ञो ब्रह्मर्षिः कविः सत्यव्रतः शुचिः ॥ १.६०.५ ॥
พระองค์ผู้ทรงแบ่งพระเวทอันเดียวออกเป็นสี่ เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้พระเวท ทรงรู้สิ่งสูงและต่ำ เป็นพรหมฤษี เป็นกวี ซื่อสัตย์ในวัตร และบริสุทธิ์
1.60.6
यः पाण्डुं धृतराष्ट्रं च विदुरं चाप्यजीजनत् ।
शन्तनोः संततिं तन्वन्पुण्यकीर्तिर्महायशाः ॥ १.६०.६ ॥
พระองค์ผู้ให้กำเนิดปาณฑุ ธฤตราษฎร์ และวิทุรด้วย ทรงสืบทอดวงศ์ของศันตนุ มีเกียรติอันบริสุทธิ์และยศอันยิ่งใหญ่
1.60.7
जनमेजयस्य राजर्षेः स महात्मा सदस्तथा ।
विवेश सहितः शिष्यैर्वेदवेदाङ्गपारगैः ॥ १.६०.७ ॥
พระองค์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้เข้าสู่สภาของพระเจ้าชนเมชัยผู้เป็นราชฤษี พร้อมด้วยศิษย์ทั้งหลายผู้ชำนาญพระเวทและเวทางค
1.60.8
तत्र राजानमासीनं ददर्श जनमेजयम् ।
वृतं सदस्यैर्बहुभिर्देवैरिव पुरन्दरम् ॥ १.६०.८ ॥
ที่นั่น พระองค์ทอดพระเนตรเห็นพระเจ้าชนเมชัยประทับอยู่ ล้อมรอบด้วยสมาชิกสภาจำนวนมาก ดุจพระอินทร์ที่มีเหล่าเทพล้อมรอบ
1.60.9
तथा मूर्धाभिषिक्तैश्च नानाजनपदेश्वरैः ।
ऋत्विग्भिर्ब्रह्मकल्पैश्च कुशलैर्यज्ञसंस्तरे ॥ १.६०.९ ॥
และรอบพระองค์ในลานพิธียัญ มีกษัตริย์ที่รับการเจิมที่พระเศียร ผู้ปกครองแคว้นต่าง ๆ และปุโรหิตผู้ชำนาญ ซึ่งเทียบเท่าพระพรหม
1.60.10
जनमेजयस्तु राजर्षिर्दृष्ट्वा तमृषिमागतम् ।
सगणोऽभ्युद्ययौ तूर्णं प्रीत्या भरतसत्तमः ॥ १.६०.१० ॥
พระเจ้าชนเมชัยผู้เป็นราชฤษี เมื่อทอดพระเนตรเห็นฤษีนั้นเสด็จมา ก็ทรงลุกขึ้นต้อนรับทันทีด้วยความเมตตา พร้อมด้วยบริวาร ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรตะ
1.60.11
काञ्चनं विष्टरं तस्मै सदस्यानुमतः प्रभुः ।
आसनं कल्पयामास यथा शक्रो बृहस्पतेः ॥ १.६०.११ ॥
ด้วยความเห็นชอบของสมาชิกสภา ผู้เป็นใหญ่จึงจัดอาสนะทองคำให้แก่ท่าน ดุจพระอินทร์ทรงจัดอาสนะให้แก่พระพฤหัสบดี
1.60.12
तत्रोपविष्टं वरदं देवर्षिगणपूजितम् ।
पूजयामास राजेन्द्रः शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ १.६०.१२ ॥
ที่นั่น ฤษีผู้ประทานพรซึ่งเหล่าเทพและฤษีบูชา ได้ประทับลง และพระราชาผู้เป็นใหญ่แห่งกษัตริย์ทั้งปวงทรงบูชาท่านด้วยพิธีกรรมตามที่คัมภีร์กำหนด
1.60.13
पाद्यमाचमनीयं च अर्घ्यं गां च विधानतः ।
पितामहाय कृष्णाय तदर्हाय न्यवेदयत् ॥ १.६०.१३ ॥
ตามพิธีแล้ว พระองค์ถวายน้ำล้างพระบาท น้ำสำหรับชำระปาก อรฆ์ และโค แด่ปู่กฤษณะ คือท่านวยาส ผู้ควรแก่การบูชาเหล่านั้น
1.60.14
प्रतिगृह्य तु तां पूजां पाम्डवाज्जनमेजयात् ।
गां चैव समनुज्ञाय व्यासः प्रीतोऽभवत्तदा ॥ १.६०.१४ ॥
เมื่อวยาสรับการบูชานั้นจากพระเจ้าชนเมชัยผู้สืบวงศ์ปาณฑพ และรับโคนั้นด้วยแล้ว ท่านก็มีความพอพระทัย
1.60.15
तथा च पूजयित्वा तं प्रणयात्प्रतितामहम् ।
उपोपविश्य प्रीतात्मा पर्यपृच्छदनामयम् ॥ १.६०.१५ ॥
เช่นเดียวกัน ท่านก็บูชาปู่นั้นตอบด้วยความรักใคร่ แล้วประทับนั่งใกล้ ด้วยใจอันเบิกบาน และทรงถามถึงความเป็นอยู่ของท่าน
1.60.16
भगवानापि तं दृष्ट्वा कुशलं प्रतिवेद्य च ।
सदस्यैः पूजितः सर्वैः सदस्यान्प्रत्यपूजयत् ॥ १.६०.१६ ॥
ท่านผู้เป็นที่เคารพ เมื่อได้เห็นพระราชาและกล่าวรายงานความสุขสบายของตนแล้ว ก็ได้รับการบูชาจากสมาชิกสภาทั้งปวง และตอบแทนการบูชาแก่สมาชิกสภา
1.60.17
ततस्तु सहितः सर्वैः सदस्यैर्जनमेजयः ।
इदं पश्चाद्द्विजश्रेष्ठं पर्यपृच्छत्कृताञ्जलिः ॥ १.६०.१७ ॥
จากนั้น พระเจ้าชนเมชัยพร้อมด้วยสมาชิกสภาทั้งปวง ประนมมือ จึงทูลถามพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดต่อไปดังนี้
1.60.18
कुरूणां पाण्डवानां च भवान्प्रत्यक्षदर्शिवान् ।
तेषां चरितमिच्छामि कथ्यमानं त्वया द्विज ॥ १.६०.१८ ॥
ท่านได้เห็นเหตุการณ์ของเหล่ากุรุและปาณฑพด้วยตาตนเอง ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังความประพฤติของพวกเขาตามที่ท่านเล่า ข้าแต่พราหมณ์
1.60.19
कथं समभवद्भेदस्तेषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
तच्च युद्धं कथं वृत्तं भूतान्तकरणं महत् ॥ १.६०.१९ ॥
เหตุใดความแตกแยกจึงเกิดขึ้นในหมู่ผู้มีกรรมอันไม่ยากลำบากเหล่านั้น และการรบอันยิ่งใหญ่ซึ่งนำไปสู่การสิ้นสุดของสรรพสัตว์นั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร
1.60.20
पितामहानां सर्वेषां दैवेनाविष्टचेतसाम् ।
कार्त्स्न्येनैतन्ममाचक्ष्व यथा वृत्तं द्विजोत्तम।
इच्छामि तत्त्वतः श्रोतुं भगवन्कुशलो ह्यसि ॥ १.६०.२० ॥
ขอท่านเล่าให้ข้าพเจ้าฟังโดยครบถ้วน ข้าแต่พราหมณ์ผู้ประเสริฐ ว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นแก่บรรพบุรุษทั้งปวงของข้าพเจ้าอย่างไร ผู้ซึ่งจิตถูกชะตากรรมครอบงำ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังโดยแท้จริง เพราะท่านเป็นผู้ชำนาญ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า
1.60.21
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
शशास शिष्यमासीनं वैशंपायनमन्तिके ॥ १.६०.२१ ॥
ไวศัมปายนะผู้นั่งอยู่ใกล้ได้ฟังถ้อยคำของท่าน กฤษณทไวปายนะจึงสั่งสอนศิษย์ของตน
1.60.22
कुरूणां पाण्डवानां च यथा भेदोऽभवत्पुरा ।
तदस्मै सर्वमाचक्ष्व यन्मत्तः श्रुतवानसि ॥ १.६०.२२ ॥
ท่านจงเล่าให้เขาฟังทุกอย่างที่ได้ยินจากเรา ว่าความแตกแยกระหว่างเการพกับปาณฑพเกิดขึ้นอย่างไรในอดีต
1.60.23
गुरोर्वचनमाज्ञाय स तु विप्रर्षभस्तदा ।
आचचक्षे ततः सर्वमितिहासं पुरातनम् ॥ १.६०.२३ ॥
ไวศัมปายนะรับรู้คำสั่งของอาจารย์แล้ว ผู้นั้นซึ่งเป็นยอดพราหมณ์จึงเริ่มเล่าอิติหาสโบราณทั้งหมด
1.60.24
राज्ञे तस्मै सदस्येभ्यः पार्थिवेभ्यश्च सर्वशः ।
भेदं सर्वविनाशं च कुरुपाण्डवयोस्तदा ॥ १.६०.२४ ॥
แก่พระราชานั้น แก่สมาชิกแห่งสภา และแก่บรรดากษัตริย์ทั้งปวงที่อยู่ที่นั่น ท่านจึงเล่าถึงความแตกแยกระหว่างเการพกับปาณฑพ และความพินาศทั้งสิ้นของทั้งสองฝ่าย