Mahābhārata · Adhyāya 1.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.62.1
कथितं वै समासेन त्वया सर्वं द्विजोत्तम ।
महाभारतमाख्यानं कुरूणां चरितं महत् ॥ १.६२.१ ॥
Oh, el mejor de los dvija, has contado en breve todo el gran relato del Mahābhārata, las grandes hazañas de los Kurus.
1.62.2
कथां त्वनघ चित्रार्थां कथयस्व तपोधन ।
विस्तरश्रवणे जातं कौतूहलमतीव मे ॥ १.६२.२ ॥
Oh, sin culpa, rico en austeridad, cuenta ese relato lleno de significado; mi curiosidad por oírlo en detalle se ha despertado enormemente.
1.62.3
स भवान्विस्तरेणेमां पुनराख्यातुमर्हति ।
न हि तृप्यामि पूर्वेषां शृण्वानश्चरितं महत् ॥ १.६२.३ ॥
Por tanto, sois vos quien debe volver a contarlo en detalle; no me canso de oír las grandes hazañas de mis antepasados.
1.62.4
न तत्कारणमल्पं वै धर्मज्ञा यत्र पाण्डवाः ।
अवध्यान्सर्वशो जघ्नुः प्रशस्यन्ते च मानवैः ॥ १.६२.४ ॥
Los Pāṇḍavas, conocedores del dharma, mataron por completo a quienes no debían ser muertos; la razón de ello no es pequeña, y los hombres los alaban.
1.62.5
किमर्थं ते नरव्याघ्राः शक्ताः सन्तो ह्यनागसः ।
प्रयुज्यमानान्संक्लेशान्क्षान्तवन्तो दुरात्मनाम् ॥ १.६२.५ ॥
Oh, tigres entre los hombres, siendo capaces e inocentes, ¿por qué soportasteis las aflicciones que os infligieron los malvados?
1.62.6
कथं नागायुतप्राणो बाहुशाली वृकोदरः ।
परिक्लिश्यन्नपि क्रोधं धृतवान्वै द्विजोत्तम ॥ १.६२.६ ॥
Oh, el mejor de los dvija, ¿cómo pudo Vṛkodara, de brazos fuertes y con la vida de diez mil elefantes, contener su ira aunque sufría?
1.62.7
कथं सा द्रौपदी कृष्णा क्लिश्यमाना दुरात्मभिः ।
शक्ता सती धार्तराष्ट्रान्नादहत्क्रोधचक्षुषा ॥ १.६२.७ ॥
¿Cómo es que Draupadī, la oscura, atormentada por los de mente perversa, siendo poderosa y casta, no quemó a los hijos de Dhṛtarāṣṭra con su mirada airada?
1.62.8
कथं व्यसनिनं द्यूते पार्थौ माद्रीसुतौ तदा ।
अन्वयुस्ते नरव्याघ्रा बाध्यमाना दुरात्मभिः ॥ १.६२.८ ॥
¿Cómo siguieron entonces los hijos de Pṛthā y los hijos de Mādrī, esos tigres entre los hombres, afligidos por la desgracia en el juego de dados y oprimidos por los de mente perversa?
1.62.9
कथं धर्मभृतां श्रेष्ठः सुतो धर्मस्य धर्मवित् ।
अनर्हः परमं क्लेशं सोढवान्स युधिष्ठिरः ॥ १.६२.९ ॥
¿Cómo soportó Yudhiṣṭhira, el mejor de los que sostienen el dharma, hijo de Dharma, conocedor del dharma, aquella suprema aflicción sin merecerla?
1.62.10
कथं च बहुलाः सेनाः पाण्डवः कृष्णसारथिः ।
अस्यन्नेकोऽनयत्सर्वाः पितृलोकं धनंजयः ॥ १.६२.१० ॥
¿Cómo envió Dhanaṃjaya, el Pāṇḍava cuyo auriga era Kṛṣṇa, él solo disparando flechas, a todos aquellos numerosos ejércitos al mundo de los antepasados?
1.62.11
एतदाचक्ष्व मे सर्वं यथावृत्तं तपोधन ।
यद्यच्च कृतवन्तस्ते तत्रतत्र महारथाः ॥ १.६२.११ ॥
Oh tesoro de austeridad, cuéntame todo esto tal como sucedió, y lo que hicieron aquí y allá aquellos grandes guerreros de carro.
1.62.12
क्षणं कुरु महाराज विपुलोऽयमनुक्रमः ।
पुण्याख्यानस्य वक्तव्यः कृष्णद्वैपायनेरितः ॥ १.६२.१२ ॥
Oh gran rey, presta atención un momento. Esta vasta secuencia pertenece a la narración sagrada, tal como la recitó Kṛṣṇa Dvaipāyana, y debe ser contada ahora.
1.62.13
महर्षेः सर्वलोकेषु पूजितस्य महात्मनः ।
प्रवक्ष्यामि मतं कृत्स्नं व्यासस्यामिततेजसः ॥ १.६२.१३ ॥
Expondré el pensamiento completo de Vyāsa, el gran vidente, honrado en todos los mundos, el magnánimo de esplendor inconmensurable.
1.62.14
इदं शतसहस्रं हि श्लोकानां पुण्यकर्मणाम् ।
सत्यवत्यात्मजेनेह व्याख्यातममितौजसा ॥ १.६२.१४ ॥
Aquí el hijo de Satyavatī, Vyāsa de vigor inconmensurable, expuso estos cien mil versos sobre acciones meritorias.
1.62.15
उपाख्यानैः सह ज्ञेयं श्राव्यं भारतमुत्तमम् ।
संक्षेपेण तु वक्ष्यामि सर्वमेतन्नराधिप ॥ १.६२.१५ ॥
Este excelente Bhārata, con sus episodios, debe ser conocido y recitado. Oh señor de los hombres, te lo contaré todo en breve.
1.62.16
अध्यायानां सहस्रे द्वे पर्वणां शतमेव च ।
श्लोकानां तु सहस्राणि नवतिश्च दशैव च।
ततोऽष्टादशभिः पर्वैः संगृहीतं महर्षिणा ॥ १.६२.१६ ॥
Hay dos mil capítulos, cien libros y noventa mil diez versos. Luego, en dieciocho libros, fue compilado por el gran vidente.
1.62.17
य इदं श्रावयेद्विद्वान्ये चेदं शृणुयुर्नराः ।
ते ब्रह्मणः स्थानमेत्य प्राप्नुयुर्देवतुल्यताम् ॥ १.६२.१७ ॥
El sabio que lo recita y los hombres que lo escuchan alcanzan la morada de Brahmā y obtienen una condición igual a la de los dioses.
1.62.18
इदं हि वेदैः समितं पवित्रमपि चोत्तमम् ।
श्राव्याणामुत्तमं चेदं पुराणमृषिसंस्तुतम् ॥ १.६२.१८ ॥
Esto es, en efecto, puro y supremo, igual a los Vedas. Entre las cosas que deben recitarse, esta es la mejor; este Purāṇa es alabado por los videntes.
1.62.19
अस्मिन्नर्थश्च कामश्च निखिलेनोपदेक्ष्यते ।
इतिहासे महापुण्ये बुद्धिश्च परिनैष्ठिकी ॥ १.६२.१९ ॥
En esta historia sacratísima se enseñarán por completo el artha y el kāma, y también la inteligencia que alcanza la firmeza suprema.
1.62.20
अक्षुद्रान्दानशीलांश्च सत्यशीलाननास्तिकान् ।
कार्ष्णं वेदमिमं विद्वाञ्छ्रावयित्वाऽर्थमश्नुते ॥ १.६२.२० ॥
El sabio que recita este Veda de Kṛṣṇa a oyentes nobles, generosos, veraces y creyentes alcanza su fruto.
1.62.21
भ्रूणहत्याकृतं चापि पापं जह्यादसंशयम् ।
इतिहासमिमं श्रुत्वा पुरुषोऽपि सुदारुणः ॥ १.६२.२१ ॥
Incluso el pecado nacido del aborto de un embrión, e incluso un hombre muy cruel, sin duda abandona ese pecado al oír esta historia.
1.62.22
मुच्यते सर्वपापेभ्यो राहुणा चन्द्रमा यथा ।
जयो नामेतिहासोऽयं श्रोतव्यो विजिगीषुणा ॥ १.६२.२२ ॥
Como la luna se libra de Rāhu, así uno queda libre de todos los pecados. Esta historia llamada Jaya debe ser escuchada por quien desea la victoria.
1.62.23
महीं विजयते राजा शत्रूंश्चापि पराजयेत् ।
इदं पुंसवनं श्रेष्ठमिदं स्वस्त्ययनं महत् ॥ १.६२.२३ ॥
Un rey conquista la tierra y también derrota a sus enemigos. Este es el mejor rito puṃsavana; este es el gran svastyayana.
1.62.24
महिषीयुवराजाभ्यां श्रोतव्यं बहुशस्तथा ।
वीरं जनयते पुत्रं कन्यां वा राज्यभागिनीम् ॥ १.६२.२४ ॥
La reina principal y el príncipe heredero deben escucharlo muchas veces. Dan a luz a un hijo heroico, o a una hija que compartirá el reino.
1.62.25
धर्मशास्त्रमिदं पुण्यमर्थशास्त्रमिदं परम् ।
मोक्षशास्त्रमिदं प्रोक्तं व्यासेनामितबुद्धिना ॥ १.६२.२५ ॥
Este es el sagrado tratado del dharma, este es el supremo tratado del artha; ha sido declarado también tratado del mokṣa por Vyāsa, de intelecto ilimitado.
1.62.26
धर्मे चार्थे च कामे च मोक्षे च भरतर्षभ ।
यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रचित्।
इदं हि ब्राह्मणैर्लोके आख्यातं ब्राह्मणेष्विह ॥ १.६२.२६ ॥
Oh toro de los Bharatas, lo que aquí existe en el dharma, el artha, el kāma y el mokṣa existe también en otra parte; lo que aquí no existe no existe en ninguna parte. En el mundo esto fue relatado aquí por brahmanes entre brahmanes.
1.62.27
संप्रत्याचक्षते चेदं तथा श्रोष्यन्ति चापरे ।
पुत्राः शुश्रूषवः सन्ति प्रेष्याश्च प्रियकारिणः ॥ १.६२.२७ ॥
Ahora la gente lo recita, y otros también lo escucharán. Hay hijos deseosos de escuchar y sirvientes que hacen lo que agrada.
1.62.28
भरतानां महज्जन्म शृण्वतामनसूयताम् ।
नास्ति व्याधिभयं तेषां परलोकभयं कुतः ॥ १.६२.२८ ॥
Para quienes escuchan sin envidia el gran linaje de los Bharatas no hay temor a la enfermedad; ¿de dónde vendría el temor al otro mundo?
1.62.29
शरीरेण कृतं पापं वाचा च मनसैव च ।
सर्वं संत्यजति क्षिप्रं य इदं शृणुयान्नरः ॥ १.६२.२९ ॥
Todo pecado cometido por el cuerpo, la palabra o la mente, el hombre que escucha esto lo abandona todo rápidamente.
1.62.30
धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं स्वर्ग्यं तथैव च ।
कृष्णद्वैपायनेनेदं कृतं पुण्यचिकीर्षुणा ॥ १.६२.३० ॥
Esto es auspicioso, da fama, larga vida, mérito y cielo; fue compuesto por Kṛṣṇa Dvaipāyana, deseando hacer lo meritorio.
1.62.31
कीर्तिं प्रथयता लोके पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अन्येषां क्षत्रियाणां च भूरिद्रविणतेजसाम् ॥ १.६२.३१ ॥
Difundiendo en el mundo la fama de los magnánimos Pāṇḍavas y de otros kṣatriyas de gran riqueza y esplendor.
1.62.32
सर्वविद्यावदातानां लोके प्रथितकर्मणाम् ।
य इदं मानवो लोके पुण्यार्थे ब्राह्मणाञ्छुचीन् ॥ १.६२.३२ ॥
Difundiendo la fama de quienes fueron purificados por todo el saber y son renombrados por sus obras; quien en el mundo, por el mérito, a los brahmanes puros…
1.62.33
श्रावयेत महापुण्यं तस्य धर्मः सनातनः ।
कुरूणां प्रथितं वंशं कीर्तयन्सततं शुचिः ॥ १.६२.३३ ॥
Para quien hace oír este gran mérito, su dharma es eterno; quien, puro, recita constantemente el linaje renombrado de los Kurus.
1.62.34
वंशमाप्नोति विपुलं लोके पूज्यतमो भवेत् ।
योऽधीते भारतं पुम्यं ब्राह्मणो नियतव्रतः ॥ १.६२.३४ ॥
El brahmán firme en sus votos que estudia el meritorio Bhārata obtiene un linaje vasto y se vuelve el más venerado en el mundo.
1.62.35
चतुरो वार्षिकान्मासान्सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
विज्ञेयः स च वेदानां पारगो भारतं पठन् ॥ १.६२.३५ ॥
Durante cuatro meses de la estación de lluvias (quien lo recita) queda libre de todos los pecados; y quien recita el Bhārata debe ser reconocido como maestro de los Vedas.
1.62.36
देवा राजर्षयो ह्यत्र पुण्या ब्रह्मर्षयस्तथा ।
कीर्त्यन्ते धूतपाप्मानः कीर्त्यते केशवस्तथा ॥ १.६२.३६ ॥
Aquí se celebran los dioses, los reyes sabios y los brahmarṣis meritorios; se celebran los de pecados sacudidos; y Keśava igualmente es celebrado.
1.62.37
भगवांश्चापि देवेशो यत्र देवी च कीर्त्यते ।
अनेकजननो यत्र कार्तिकेयस्य संभवः ॥ १.६२.३७ ॥
Donde son alabados el bienaventurado señor de los dioses y la diosa, y donde se narra el nacimiento de Kārttikeya, de muchos nacimientos.
1.62.38
ब्राह्मणानां गवां चैव माहात्म्यं यत्र कीर्त्यते ।
सर्वश्रुतिसमूहोऽयं श्रोतव्यो धर्मबुद्धिभिः ॥ १.६२.३८ ॥
Donde se alaba la grandeza de los brahmanes y de las vacas, este conjunto completo de la sabiduría sagrada debe ser escuchado por quienes tienen mente recta.
1.62.39
य इदं श्रावयेद्विद्वान्ब्राह्मणानिह पर्वसु ।
धूतपाप्मा जितस्वर्गो ब्रह्म गच्छति शाश्वतम् ॥ १.६२.३९ ॥
El sabio que recita esto a los brahmanes aquí en los días festivos, sacudidos sus pecados y ganado el cielo, va al Brahman eterno.
1.62.40
श्रावयेद्ब्राह्मणाञ्श्राद्धे यश्चेमं पादमन्ततः ।
अक्षय्यं तस्य तच्छ्राद्धमुपावर्तेत्पितॄनिह ॥ १.६२.४० ॥
Quien en el śrāddha hace oír a los brahmanes este pāda hasta el final, su śrāddha se vuelve imperecedero, y los antepasados de aquí regresan a él.
1.62.41
अह्ना यदेनः क्रियते इन्द्रियैर्मनसाऽपि वा ।
ज्ञानादज्ञानतो वापि प्रकरोति नरश्च यत् ॥ १.६२.४१ ॥
Cualquier pecado que se comete de día por los sentidos o por la mente, y lo que el hombre hace, a sabiendas o sin saberlo.
1.62.42
तन्महाभारताख्यानं श्रुत्वैव प्रविलीयते ।
भरतानां महज्जन्म महाभारतमुच्यते ॥ १.६२.४२ ॥
Al escuchar aquel relato del Mahābhārata, los pecados se disuelven; el gran nacimiento de los Bharatas es lo que se llama Mahābhārata.
1.62.43
निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
भरतानां महज्जन्म महाभारतमुच्यते ॥ १.६२.४३ ॥
Quien conoce la etimología de esto se libera de todos los pecados. La gran historia del nacimiento de los Bharatas se llama Mahābhārata.
1.62.44
महतो ह्येनसो मर्त्यान्मोचयेदनुकीर्तितः ।
त्रिभिर्वर्षैर्महाभागः कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १.६२.४४ ॥
Cuando se recita, libera a los mortales incluso de un gran pecado. El muy afortunado Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa) dijo que lo compuso en tres años.
1.62.45
नित्योत्थितः शुचिः शक्तो महाभारतमादितः ।
तपोनियममास्थाय कृतमेतन्महर्षिणा ॥ १.६२.४५ ॥
Ese gran sabio, siempre vigilante, puro y capaz, asumió la austeridad y la disciplina y compuso este Mahābhārata desde el principio.
1.62.46
तस्मान्नियमसंयुक्तैः श्रोतव्यं ब्राह्मणैरिदम् ।
कृष्णप्रोक्तामिमां पुण्यां भारतीमुत्तमां कथाम् ॥ १.६२.४६ ॥
Por tanto, los brahmanes que observan la disciplina deben escuchar esta sagrada y suprema historia de los Bhāratas, tal como la contó Kṛṣṇa.
1.62.47
श्रावयिष्यन्ति ये विप्रा ये च श्रोष्यन्ति मानवाः ।
सर्वथा वर्तमाना वै न ते शोच्याः कृताकृतैः ॥ १.६२.४७ ॥
Los brahmanes que la reciten y los hombres que la escuchen, conduciéndose en todo rectamente, no deben ser lamentados por lo que hayan hecho o dejado de hacer.
1.62.48
नरेण धर्मकामेन सर्वः श्रोतव्य इत्यपि ।
निखिलेनेतिहासोऽयं ततः सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ १.६२.४८ ॥
El hombre que desea el dharma debe escuchar esta historia completa en su totalidad; así puede alcanzar la perfección.
1.62.49
न तां स्वर्गगतिं प्राप्य तुष्टिं प्राप्नोति मानवः ।
यां श्रुत्वैवं महापुण्यमितिहासमुपाश्नुते ॥ १.६२.४९ ॥
Habiendo alcanzado la condición de ir al cielo, el hombre no obtiene la satisfacción que alcanza al escuchar así esta historia de gran mérito.
1.62.50
शृण्वञ्श्राद्धः पुण्यशीलः श्रावयंश्चेदमद्भुतम् ।
नरः फलमवाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः ॥ १.६२.५० ॥
El hombre que, lleno de fe y de carácter meritorio, escucha y también hace escuchar esta maravillosa historia obtiene el fruto de los sacrificios Rājasūya y Aśvamedha.
1.62.51
यथा समुद्रो भगवान्यथा मेरुर्महागिरिः ।
उभौ ख्यातौ रत्ननिधी तथा भारतमुच्यते ॥ १.६२.५१ ॥
Así como el venerable océano y la gran montaña Meru son ambos famosos como depósitos de joyas, así se llama esto Bhārata.
1.62.52
इदं हि वेदैः समितं पवित्रमषि चोत्तमम् ।
श्राव्यं श्रुतिसुखं चैव पावनं शीलवर्धनम् ॥ १.६२.५२ ॥
Esto, en efecto, se asemeja a los Vedas, es puro y supremo; es digno de escucharse, agradable al oído, purificador y acrecienta la virtud.
1.62.53
य इदं भारतं राजन्वाचकाय प्रयच्छति ।
तेन सर्वा मही दत्ता भवेत्सागरमेखला ॥ १.६२.५३ ॥
Oh rey, quien da este Bhārata a un recitador, es como si hubiera dado toda la tierra ceñida por el océano.
1.62.54
पारिक्षित कथां दिव्यां पुण्याय विजयाय च ।
कथ्यमानां मया कृत्स्नां शृणु हर्षकरीमिमाम् ॥ १.६२.५४ ॥
Oh descendiente de Parīkṣit, esta historia divina, contada por mí en su totalidad, trae mérito y victoria; escucha esta historia que da alegría.
1.62.55
त्रिभिर्वर्षैः सदोत्थायी कृष्णद्वैपायनो मुनिः ।
महाभारतमाख्यानं कृतवानिदमद्भुतम् ॥ १.६२.५५ ॥
El sabio Kṛṣṇa Dvaipāyana, que siempre se levantaba temprano, compuso en tres años este maravilloso relato del Mahābhārata.
1.62.56
शृणु कीर्तयतस्तन्म इतिहासं पुरातनम् ॥ १.६२.५६ ॥
Escucha esta antigua historia mientras yo la recito.