ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.62.1
कथितं वै समासेन त्वया सर्वं द्विजोत्तम ।
महाभारतमाख्यानं कुरूणां चरितं महत् ॥ १.६२.१ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਆਖਿਆਨ ਤੁਸੀਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ।
1.62.2
कथां त्वनघ चित्रार्थां कथयस्व तपोधन ।
विस्तरश्रवणे जातं कौतूहलमतीव मे ॥ १.६२.२ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤਪੋਧਨ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਓ; ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਮੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਬਹੁਤ ਜਾਗੀ ਹੈ।
1.62.3
स भवान्विस्तरेणेमां पुनराख्यातुमर्हति ।
न हि तृप्यामि पूर्वेषां शृण्वानश्चरितं महत् ॥ १.६२.३ ॥
ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸੁਣਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ; ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਚਰਿੱਤਰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
1.62.4
न तत्कारणमल्पं वै धर्मज्ञा यत्र पाण्डवाः ।
अवध्यान्सर्वशो जघ्नुः प्रशस्यन्ते च मानवैः ॥ १.६२.४ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਿਆ; ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ; ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1.62.5
किमर्थं ते नरव्याघ्राः शक्ताः सन्तो ह्यनागसः ।
प्रयुज्यमानान्संक्लेशान्क्षान्तवन्तो दुरात्मनाम् ॥ १.६२.५ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰੋ, ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਦੁਰਾਤਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਸਹਿ ਲਏ?
1.62.6
कथं नागायुतप्राणो बाहुशाली वृकोदरः ।
परिक्लिश्यन्नपि क्रोधं धृतवान्वै द्विजोत्तम ॥ १.६२.६ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਬਲ ਵਾਲਾ, ਬਾਂਹਾਂ ਦਾ ਬਲੀ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗੁੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਗਿਆ?
1.62.7
कथं सा द्रौपदी कृष्णा क्लिश्यमाना दुरात्मभिः ।
शक्ता सती धार्तराष्ट्रान्नादहत्क्रोधचक्षुषा ॥ १.६२.७ ॥
ਦੁਰਾਤਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਸਤੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ?
1.62.8
कथं व्यसनिनं द्यूते पार्थौ माद्रीसुतौ तदा ।
अन्वयुस्ते नरव्याघ्रा बाध्यमाना दुरात्मभिः ॥ १.६२.८ ॥
ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਏ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਦੁਰਾਤਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੇ?
1.62.9
कथं धर्मभृतां श्रेष्ठः सुतो धर्मस्य धर्मवित् ।
अनर्हः परमं क्लेशं सोढवान्स युधिष्ठिरः ॥ १.६२.९ ॥
ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਯੋਗ ਨਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹ ਪਰਮ ਕਲੇਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਗਿਆ?
1.62.10
कथं च बहुलाः सेनाः पाण्डवः कृष्णसारथिः ।
अस्यन्नेकोऽनयत्सर्वाः पितृलोकं धनंजयः ॥ १.६२.१० ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਧਨੰਜਯ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਭੇਜ ਗਿਆ?
1.62.11
एतदाचक्ष्व मे सर्वं यथावृत्तं तपोधन ।
यद्यच्च कृतवन्तस्ते तत्रतत्र महारथाः ॥ १.६२.११ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਇਹ ਸਭ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਥਾਂ ਥਾਂ ਜੋ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭ।
1.62.12
क्षणं कुरु महाराज विपुलोऽयमनुक्रमः ।
पुण्याख्यानस्य वक्तव्यः कृष्णद्वैपायनेरितः ॥ १.६२.१२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇੱਕ ਪਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਦੁਆਰਾ ਕਹੇ ਗਏ ਇਸ ਪੁੰਨ ਆਖਿਆਨ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕ੍ਰਮ ਹੁਣ ਦੱਸਣਾ ਹੈ।
1.62.13
महर्षेः सर्वलोकेषु पूजितस्य महात्मनः ।
प्रवक्ष्यामि मतं कृत्स्नं व्यासस्यामिततेजसः ॥ १.६२.१३ ॥
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਮਹਾਤਮਾ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਦਾ ਸਮੂਹ ਮਤ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
1.62.14
इदं शतसहस्रं हि श्लोकानां पुण्यकर्मणाम् ।
सत्यवत्यात्मजेनेह व्याख्यातममितौजसा ॥ १.६२.१४ ॥
ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਮਿਤ ਓਜ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਇਹ ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੇ ਹਨ।
1.62.15
उपाख्यानैः सह ज्ञेयं श्राव्यं भारतमुत्तमम् ।
संक्षेपेण तु वक्ष्यामि सर्वमेतन्नराधिप ॥ १.६२.१५ ॥
ਉਪਾਖਿਆਨਾਂ ਸਹਿਤ ਇਹ ਉੱਤਮ ਭਾਰਤ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਸੁਣਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
1.62.16
अध्यायानां सहस्रे द्वे पर्वणां शतमेव च ।
श्लोकानां तु सहस्राणि नवतिश्च दशैव च।
ततोऽष्टादशभिः पर्वैः संगृहीतं महर्षिणा ॥ १.६२.१६ ॥
ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਅਧਿਆਏ, ਇੱਕ ਸੌ ਪਰਵ, ਅਤੇ ਨੱਬੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਸ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਫਿਰ ਅਠਾਰਾਂ ਪਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਕੀਤਾ।
1.62.17
य इदं श्रावयेद्विद्वान्ये चेदं शृणुयुर्नराः ।
ते ब्रह्मणः स्थानमेत्य प्राप्नुयुर्देवतुल्यताम् ॥ १.६२.१७ ॥
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
1.62.18
इदं हि वेदैः समितं पवित्रमपि चोत्तमम् ।
श्राव्याणामुत्तमं चेदं पुराणमृषिसंस्तुतम् ॥ १.६२.१८ ॥
ਇਹ ਵੇਦਾਂ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1.62.19
अस्मिन्नर्थश्च कामश्च निखिलेनोपदेक्ष्यते ।
इतिहासे महापुण्ये बुद्धिश्च परिनैष्ठिकी ॥ १.६२.१९ ॥
ਇਸ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਵੀ।
1.62.20
अक्षुद्रान्दानशीलांश्च सत्यशीलाननास्तिकान् ।
कार्ष्णं वेदमिमं विद्वाञ्छ्रावयित्वाऽर्थमश्नुते ॥ १.६२.२० ॥
ਉਦਾਰ, ਦਾਨਸ਼ੀਲ, ਸੱਚਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਆਸਤਿਕ ਸ਼ਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ-ਵੇਦ ਸੁਣਾ ਕੇ ਵਿਦਵਾਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1.62.21
भ्रूणहत्याकृतं चापि पापं जह्यादसंशयम् ।
इतिहासमिमं श्रुत्वा पुरुषोऽपि सुदारुणः ॥ १.६२.२१ ॥
ਭਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਪਾਪ ਵੀ, ਅਤੇ ਅਤਿ ਕਠੋਰ ਮਨੁੱਖ ਵੀ, ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਉਹ ਪਾਪ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
1.62.22
मुच्यते सर्वपापेभ्यो राहुणा चन्द्रमा यथा ।
जयो नामेतिहासोऽयं श्रोतव्यो विजिगीषुणा ॥ १.६२.२२ ॥
ਰਾਹੂ ਤੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 'ਜਯ' ਨਾਮ ਦਾ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.62.23
महीं विजयते राजा शत्रूंश्चापि पराजयेत् ।
इदं पुंसवनं श्रेष्ठमिदं स्वस्त्ययनं महत् ॥ १.६२.२३ ॥
ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁੰਸਵਨ ਹੈ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਸ੍ਵਸਤਿਅਯਨ ਹੈ।
1.62.24
महिषीयुवराजाभ्यां श्रोतव्यं बहुशस्तथा ।
वीरं जनयते पुत्रं कन्यां वा राज्यभागिनीम् ॥ १.६२.२४ ॥
ਮਹਾਰਾਣੀ ਅਤੇ ਯੁਵਰਾਜ ਨੂੰ ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਰਾਜ-ਭਾਗੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
1.62.25
धर्मशास्त्रमिदं पुण्यमर्थशास्त्रमिदं परम् ।
मोक्षशास्त्रमिदं प्रोक्तं व्यासेनामितबुद्धिना ॥ १.६२.२५ ॥
ਇਹ ਪੁੰਨ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ। ਅਮਿਤ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਮੋਕਸ਼ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ।
1.62.26
धर्मे चार्थे च कामे च मोक्षे च भरतर्षभ ।
यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रचित्।
इदं हि ब्राह्मणैर्लोके आख्यातं ब्राह्मणेष्विह ॥ १.६२.२६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇੱਥੇ ਹੈ ਉਹੀ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹੈ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਉਹ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
1.62.27
संप्रत्याचक्षते चेदं तथा श्रोष्यन्ति चापरे ।
पुत्राः शुश्रूषवः सन्ति प्रेष्याश्च प्रियकारिणः ॥ १.६२.२७ ॥
ਹੁਣ ਲੋਕ ਇਹ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣਨਗੇ। ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੇਵਕ ਹਨ।
1.62.28
भरतानां महज्जन्म शृण्वतामनसूयताम् ।
नास्ति व्याधिभयं तेषां परलोकभयं कुतः ॥ १.६२.२८ ॥
ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭਰਤਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਜਨਮ-ਵਿਰਤਾਂਤ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਗ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਡਰ ਕਿੱਥੋਂ?
1.62.29
शरीरेण कृतं पापं वाचा च मनसैव च ।
सर्वं संत्यजति क्षिप्रं य इदं शृणुयान्नरः ॥ १.६२.२९ ॥
ਸਰੀਰ, ਬਚਨ ਅਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
1.62.30
धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं स्वर्ग्यं तथैव च ।
कृष्णद्वैपायनेनेदं कृतं पुण्यचिकीर्षुणा ॥ १.६२.३० ॥
ਇਹ ਧੰਨ, ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਇਹ ਰਚਿਆ।
1.62.31
कीर्तिं प्रथयता लोके पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अन्येषां क्षत्रियाणां च भूरिद्रविणतेजसाम् ॥ १.६२.३१ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਤੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
1.62.32
सर्वविद्यावदातानां लोके प्रथितकर्मणाम् ।
य इदं मानवो लोके पुण्यार्थे ब्राह्मणाञ्छुचीन् ॥ १.६२.३२ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ…
1.62.33
श्रावयेत महापुण्यं तस्य धर्मः सनातनः ।
कुरूणां प्रथितं वंशं कीर्तयन्सततं शुचिः ॥ १.६२.३३ ॥
ਜੋ ਇਹ ਮਹਾਪੁੰਨ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਧਰਮ ਸਨਾਤਨ ਹੈ; ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1.62.34
वंशमाप्नोति विपुलं लोके पूज्यतमो भवेत् ।
योऽधीते भारतं पुम्यं ब्राह्मणो नियतव्रतः ॥ १.६२.३४ ॥
ਨਿਯਮ-ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਪੁੰਨਮਈ ਭਾਰਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵੰਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਪੂਜਨੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1.62.35
चतुरो वार्षिकान्मासान्सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
विज्ञेयः स च वेदानां पारगो भारतं पठन् ॥ १.६२.३५ ॥
ਚਾਰ ਬਰਸਾਤੀ ਮਹੀਨੇ (ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ) ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਭਾਰਤ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.62.36
देवा राजर्षयो ह्यत्र पुण्या ब्रह्मर्षयस्तथा ।
कीर्त्यन्ते धूतपाप्मानः कीर्त्यते केशवस्तथा ॥ १.६२.३६ ॥
ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪੁੰਨਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਕੀਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਗਏ ਹਨ ਉਹ ਕੀਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕੇਸ਼ਵ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.62.37
भगवांश्चापि देवेशो यत्र देवी च कीर्त्यते ।
अनेकजननो यत्र कार्तिकेयस्य संभवः ॥ १.६२.३७ ॥
ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ।
1.62.38
ब्राह्मणानां गवां चैव माहात्म्यं यत्र कीर्त्यते ।
सर्वश्रुतिसमूहोऽयं श्रोतव्यो धर्मबुद्धिभिः ॥ १.६२.३८ ॥
ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ਰੁਤੀ-ਸਮੂਹ ਧਰਮ-ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.62.39
य इदं श्रावयेद्विद्वान्ब्राह्मणानिह पर्वसु ।
धूतपाप्मा जितस्वर्गो ब्रह्म गच्छति शाश्वतम् ॥ १.६२.३९ ॥
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਇੱਥੇ ਪਰਬਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1.62.40
श्रावयेद्ब्राह्मणाञ्श्राद्धे यश्चेमं पादमन्ततः ।
अक्षय्यं तस्य तच्छ्राद्धमुपावर्तेत्पितॄनिह ॥ १.६२.४० ॥
ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪਾਦ ਨੂੰ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਉਹ ਸ਼ਰਾਧ ਅਕਸ਼ੈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਉਸ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
1.62.41
अह्ना यदेनः क्रियते इन्द्रियैर्मनसाऽपि वा ।
ज्ञानादज्ञानतो वापि प्रकरोति नरश्च यत् ॥ १.६२.४१ ॥
ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰੀਆਂ ਜਾਂ ਮਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਕਰਦਾ ਹੈ—।
1.62.42
तन्महाभारताख्यानं श्रुत्वैव प्रविलीयते ।
भरतानां महज्जन्म महाभारतमुच्यते ॥ १.६२.४२ ॥
ਉਹ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ (ਪਾਪ) ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਭਰਤ-ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਜਨਮ ਹੀ ਮਹਾਭਾਰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.62.43
निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
भरतानां महज्जन्म महाभारतमुच्यते ॥ १.६२.४३ ॥
ਇਸ ਦਾ ਨਿਰੁਕਤ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਰਤਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਜਨਮ-ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੀ 'ਮਹਾਭਾਰਤ' ਕਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
1.62.44
महतो ह्येनसो मर्त्यान्मोचयेदनुकीर्तितः ।
त्रिभिर्वर्षैर्महाभागः कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १.६२.४४ ॥
ਇਸ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਭਾਗ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨ (ਵਿਆਸ) ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਚਿਆ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
1.62.45
नित्योत्थितः शुचिः शक्तो महाभारतमादितः ।
तपोनियममास्थाय कृतमेतन्महर्षिणा ॥ १.६२.४५ ॥
ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤਪ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਦਿ ਤੋਂ ਇਹ ਮਹਾਭਾਰਤ ਰਚਿਆ।
1.62.46
तस्मान्नियमसंयुक्तैः श्रोतव्यं ब्राह्मणैरिदम् ।
कृष्णप्रोक्तामिमां पुण्यां भारतीमुत्तमां कथाम् ॥ १.६२.४६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਕਹੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ, ਉੱਤਮ ਭਾਰਤ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.62.47
श्रावयिष्यन्ति ये विप्रा ये च श्रोष्यन्ति मानवाः ।
सर्वथा वर्तमाना वै न ते शोच्याः कृताकृतैः ॥ १.६२.४७ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਸੁਣਾਉਣਗੇ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੁਣਨਗੇ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਚਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸੋਗ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
1.62.48
नरेण धर्मकामेन सर्वः श्रोतव्य इत्यपि ।
निखिलेनेतिहासोऽयं ततः सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ १.६२.४८ ॥
ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
1.62.49
न तां स्वर्गगतिं प्राप्य तुष्टिं प्राप्नोति मानवः ।
यां श्रुत्वैवं महापुण्यमितिहासमुपाश्नुते ॥ १.६२.४९ ॥
ਸਵਰਗ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਜਿਹੜਾ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਇਸ ਮਹਾਪੁੰਨ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
1.62.50
शृण्वञ्श्राद्धः पुण्यशीलः श्रावयंश्चेदमद्भुतम् ।
नरः फलमवाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः ॥ १.६२.५० ॥
ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਪੁੰਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
1.62.51
यथा समुद्रो भगवान्यथा मेरुर्महागिरिः ।
उभौ ख्यातौ रत्ननिधी तथा भारतमुच्यते ॥ १.६२.५१ ॥
ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਗਿਰੀ ਮੇਰੂ ਦੋਵੇਂ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਭਾਰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.62.52
इदं हि वेदैः समितं पवित्रमषि चोत्तमम् ।
श्राव्यं श्रुतिसुखं चैव पावनं शीलवर्धनम् ॥ १.६२.५२ ॥
ਇਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਸੁਣਨ ਯੋਗ, ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ, ਪਾਵਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
1.62.53
य इदं भारतं राजन्वाचकाय प्रयच्छति ।
तेन सर्वा मही दत्ता भवेत्सागरमेखला ॥ १.६२.५३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੋ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਾਚਕ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਘੇਰੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।
1.62.54
पारिक्षित कथां दिव्यां पुण्याय विजयाय च ।
कथ्यमानां मया कृत्स्नां शृणु हर्षकरीमिमाम् ॥ १.६२.५४ ॥
ਹੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ! ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਸੁਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਇਸ ਹਰਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣ।
1.62.55
त्रिभिर्वर्षैः सदोत्थायी कृष्णद्वैपायनो मुनिः ।
महाभारतमाख्यानं कृतवानिदमद्भुतम् ॥ १.६२.५५ ॥
ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਮਹਾਭਾਰਤ ਆਖਿਆਨ ਰਚਿਆ।
1.62.56
शृणु कीर्तयतस्तन्म इतिहासं पुरातनम् ॥ १.६२.५६ ॥
ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।