ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.63.1
पूरोर्वंशमहं धन्यं राज्ञाममिततेजसाम् ।
प्रवक्ष्यामि पितॄणां ते तेषां नामानि मे शृमु ॥ १.६३.१ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ, ਪੂਰੂ ਦਾ ਧੰਨ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।
1.63.2
अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः ।
तस्मान्मरीचिः संजज्ञे दक्षश्चैव प्रजापतिः ॥ १.६३.२ ॥
ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਅਵਿਅਯ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਰੀਚੀ ਜਨਮੇ; ਦਕਸ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬਣੇ।
1.63.3
अङ्गुष्ठाद्दक्षमसृजच्चक्षुर्भ्यां च मरीचिनम् ।
मरीचेः कश्यपः पुत्रो दक्षस्य दुहिताऽऽदितिः ॥ १.६३.३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਸਿਰਜਿਆ। ਮਰੀਚੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼ਯਪ; ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਅਦਿਤੀ।
1.63.4
अदित्यां कश्यपाद्विवस्थान् ।
विवस्वतो मनुर्मनोरिला ॥ १.६३.४ ॥
ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਅਦਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਵਾਨ ਜਨਮੇ। ਵਿਵਸਵਾਨ ਤੋਂ ਮਨੂ; ਮਨੂ ਤੋਂ ਇਲਾ।
1.63.5
इलायाः पुरूरवाः ।
पुरूरवस आयुः।
आयुषो नहुषः ।
नहुषस्य ययातिः ॥ १.६३.५ ॥
ਇਲਾ ਤੋਂ ਪੁਰੂਰਵਾ। ਪੁਰੂਰਵਾ ਤੋਂ ਆਯੂ। ਆਯੂ ਤੋਂ ਨਹੁਸ਼। ਨਹੁਸ਼ ਤੋਂ ਯਯਾਤੀ।
1.63.6
ययातेर्द्वे भार्ये बभूवतुः ।
उशनसो दुहिता देवयानी वृषपर्वणश्च दुहिता शर्मिष्ठा नाम ॥ १.६३.६ ॥
ਯਯਾਤੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ: ਉਸ਼ਨਸ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਸੀ।
1.63.7
तत्रानुवंशो भवति ।
यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत।
द्रुह्यं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ॥ १.६३.७ ॥
ਏਥੇ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਯਦੁ ਅਤੇ ਤੁਰਵਸੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਅਨੁ ਅਤੇ ਪੂਰੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.63.8
तत्र यदोर्यादवाः ।
पूरोः पौरवाः।
पूरोर्भार्या कौसल्या बभूव ।
तस्यामस्य जज्ञे जनमेजयः ॥ १.६३.८ ॥
ਉੱਥੇ ਯਦੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਯਾਦਵ ਹਨ, ਪੂਰੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਪੌਰਵ ਹਨ। ਪੂਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੌਸਲਿਆ ਹੋਈ; ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਜਯ ਜਨਮਿਆ।
1.63.9
स त्रीन्हयमेधानाजहार ।
विश्वजिता चेष्ट्वा वनं प्रविवेश ॥ १.६३.९ ॥
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤੇ; ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ ਯੱਗ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
1.63.10
जनमेजयस्तु सुनन्दां नामोपयेमे मागधीं ।
तस्यामस्य जज्ञे प्राचीन्वान् ॥ १.६३.१० ॥
ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਸੁਨੰਦਾ ਨਾਮੀ ਮਾਗਧੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨਵਾਨ ਜਨਮਿਆ।
1.63.11
यः प्राचीं दिशं जिगाय ।
यावत्सूर्यादयात् तत्तस्य प्राचीनत्वम् ॥ १.६३.११ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਜਿੱਤੀ; ਸੂਰਜ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ ਹੈ।
1.63.12
प्राचीन्वांस्तु खल्वाश्मकीमुपयेमे यादवीम् ।
तस्यामस्य जज्ञे शस्यातिः ॥ १.६३.१२ ॥
ਪ੍ਰਾਚੀਨਵਾਨ ਨੇ ਆਸ਼ਮਕੀ ਅਤੇ ਯਾਦਵੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਸਿਆਤੀ ਜਨਮਿਆ।
1.63.13
शय्यातिस्तु त्रिशङ्कोर्दुहितरं वराङ्गीं नामोपयेमे तस्यामस्य जज्ञेऽहंयातिः ॥ १.६३.१३ ॥
ਸ਼ਯਿਆਤਿ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਦੀ ਧੀ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਵਰਾਂਗੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅਹੰਯਾਤਿ ਹੋਇਆ।
1.63.14
अहंयातिस्तु खलु कृतवीर्यदुहितरं भानुमतीं नामोपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे सार्वभौमः ॥ १.६३.१४ ॥
ਅਹੰਯਾਤਿ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਦੀ ਧੀ ਭਾਨੁਮਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਰਵਭੌਮ ਹੋਇਆ।
1.63.15
सार्वभौमस्तु खलु जित्वाऽऽजहार कैकयीं सुन्दरां नाम तामुपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे जयत्सेनः ॥ १.६३.१५ ॥
ਸਾਰਵਭੌਮ ਨੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕੈਕਈ ਨਾਮਕ ਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਜਯਤਸੇਨ ਹੋਇਆ।
1.63.16
जयत्सेनस्तु खलु वैदर्भीमुपयेमे सुश्रवां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञेऽपराचीनः ॥ १.६३.१६ ॥
ਜਯਤਸੇਨ ਨੇ ਵੈਦਰਭੀ ਸੁਸ਼ਰਵਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਅਪਰਾਚੀਨ ਹੋਇਆ।
1.63.17
अपराचीनस्तु खलु वैदर्भीमपरामुपयेमे मर्यादां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञेऽरिहः ॥ १.६३.१७ ॥
ਅਪਰਾਚੀਨ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੈਦਰਭੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਅਰਿਹ ਹੋਇਆ।
1.63.18
अरिहः खल्वाङ्गीमुपेयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे महाभौमः ॥ १.६३.१८ ॥
ਅਰਿਹ ਨੇ ਆਂਗੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਮਹਾਭੌਮ ਹੋਇਆ।
1.63.19
महाभौमस्तु खलु प्रसेनजिद्दुहितरमुपयेमे सुयज्ञां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे अयुतानायी ॥ १.६३.१९ ॥
ਮਹਾਭੌਮ ਨੇ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਦੀ ਧੀ ਸੁਯਜ੍ਞਾ ਨਾਮਕ ਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਯੁਤਾਨਾਯੀ ਜਨਮਿਆ।
1.63.20
यः पुरुषमेधे पुरुषाणामयुतमानयत्तत्तस्यायुतानायित्वम् ॥ १.६३.२० ॥
ਜਿਸਨੇ ਪੁਰਸ਼ਮੇਧ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁਰਸ਼ ਲਿਆਂਦੇ, ਉਸਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਅਯੁਤਾਨਾਯਿਤਵ ਪਿਆ।
1.63.21
अयुतानायी तु खलु पृथुश्रवसो दुहितरमुपयेमे भासां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञेऽक्रोधनः ॥ १.६३.२१ ॥
ਅਯੁਤਾਨਾਯੀ ਨੇ ਪ੍ਰਿਥੁਸ਼ਰਵਸ ਦੀ ਧੀ ਭਾਸਾ ਨਾਮਕ ਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਅਕ੍ਰੋਧਨ ਜਨਮਿਆ।
1.63.22
अक्रोधनस्तु खलु कालिङ्गीं कण्डूं नामोपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे देवातिथिः ॥ १.६३.२२ ॥
ਅਕ੍ਰੋਧਨ ਨੇ ਕਲਿੰਗ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਕੰਡੂ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਾਤਿਥਿ ਜਨਮਿਆ।
1.63.23
देवातिथिस्तु खलु वैदर्भीमुपयेमे मर्यादां नाम तस्यामस्य जज्ञे ऋचः ॥ १.६३.२३ ॥
ਦੇਵਾਤਿਥਿ ਨੇ ਵੈਦਰਭੀ ਮਰਯਾਦਾ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਰਿਚ ਜਨਮਿਆ।
1.63.24
ऋचस्तु खलु वामदेव्यामङ्गराजकन्यायामृक्षं पुत्रमजीजनत् ॥ १.६३.२४ ॥
ਰਿਚ ਨੇ ਅੰਗਰਾਜ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਵਾਮਦੇਵੀ ਤੋਂ ਰਿਕਸ਼ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
1.63.25
ऋक्षस्तु खलु तक्षकदुहितरं ज्वलन्तीं नामोपयेमे ।
तस्यामन्त्यनारमुत्पादयामास ॥ १.६३.२५ ॥
ਰਿਕਸ਼ ਨੇ ਤਕਸ਼ਕ ਦੀ ਧੀ ਜਵਲੰਤੀ ਨਾਮਕ ਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਅੰਤ੍ਯਨਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.63.26
अन्त्यनारस्तु खलु सरस्वत्यां द्वादशवार्षिकं सत्रमाजहार ।
तमुदवसाने सरस्वत्यभिगम्य भर्तारं वरयामास ॥ १.६३.२६ ॥
ਅੰਤ੍ਯਨਰ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੱਤਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।
1.63.27
तस्यां पुत्रं जनयामास त्रस्नुं नाम ।
अत्रानुवंशो भवति ॥ १.६३.२७ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਸ੍ਨੂ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
1.63.28
त्रस्नुं सरस्वती पुत्रमन्त्यनारादजीजनत् ।
इलिलं जनयामास कालिन्द्यांत्रस्नुरात्मजम् ॥ १.६३.२८ ॥
ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਅੰਤ੍ਯਨਰ ਤੋਂ ਤ੍ਰਸ੍ਨੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਤ੍ਰਸ੍ਨੂ ਨੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਇਲਿਲ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.63.29
इलिलस्तु रथन्तर्यां दुष्यन्तादीन्पञ्च पुत्रानजीजनत् ॥ १.६३.२९ ॥
ਇਲਿਲ ਨੇ ਰਥੰਤਰੀ ਤੋਂ ਦੁਸ਼੍ਯੰਤ ਆਦਿ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.63.30
दुष्यन्तस्तु लाक्षीं नाम भागीरथीमुपयेमे तस्यामस्य जज्ञे जनमेजयः ॥ १.६३.३० ॥
ਦੁਸ਼੍ਯੰਤ ਨੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਨਾਮਕ ਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਜਯ ਜਨਮਿਆ।
1.63.31
सएव दुष्यन्तो विश्वामित्रदुहितरं शकुन्तलां नामोपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे भरतः ॥ १.६३.३१ ॥
ਉਸੇ ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭਰਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
1.63.32
तत्रेमौ श्लोकौ भवतः ।
माता भस्त्रा पितुः पुत्रो यस्माज्जातः स एव सः।
भरस्व पुत्रं दौष्यन्तिं सत्यमाह शकुन्तला ॥ १.६३.३२ ॥
ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੋ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਮਾਂ ਭੱਠੀ ਦੀ ਧੌਂਕਣੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉਹੀ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ — ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ ਸੱਚ ਕਿਹਾ।
1.63.33
रेतोधाः पुत्र उन्नयति नरदेव यमक्षयात् ।
त्वं चास्य धाता गर्भस्य सत्यमाह शकुन्तला ॥ १.६३.३३ ॥
ਬੀਜ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਭਾਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਦੇਵ, ਇਸ ਗਰਭ ਦਾ ਧਾਰਕ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ — ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ ਸੱਚ ਕਿਹਾ।
1.63.34
ततोऽस्य भरतत्वम् ।
भरतस्तु खलु काशेयीं सार्वसेनीमुपयेमे सुनन्दां नाम।
तस्यामस्य जज्ञे भुमन्युः ॥ १.६३.३४ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭਰਤ ਪਿਆ। ਭਰਤ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਸਾਰਵਸੇਨੀ ਸੁਨੰਦਾ ਨਾਮਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭੁਮਨਿਊ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
1.63.35
भुमन्युस्तु खलु दाशार्हीमुपयेमे सुवर्णां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे सुहोत्रः ॥ १.६३.३५ ॥
ਭੁਮਨਿਊ ਨੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹੀ ਸੁਵਰਣਾ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
1.63.36
सुहोत्रस्तु खल्वैक्ष्वाकीमुपयेमे जयन्तीं नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे हस्ती।
य इदं पुरं निर्मापयामास ॥ १.६३.३६ ॥
ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਨੇ ਇਕਸ਼੍ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਸਤੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ।
1.63.37
तस्माद्धास्तिनपुरत्वम् ।
हस्ती खलु त्रैगर्तीमुपयेमे यशोदां नाम तस्यामस्य जज्ञे विकुञ्जतः ॥ १.६३.३७ ॥
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਿਆ। ਹਸਤੀ ਨੇ ਤ੍ਰੈਗਰਤੀ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਕੁੰਜਤ ਜਨਮਿਆ।
1.63.38
विकुञ्जनस्तु खलु दाशार्हीमुपयेमे सुन्दरां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञेऽजमीढः ॥ १.६३.३८ ॥
ਵਿਕੁੰਜਨ ਨੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹੀ ਸੁੰਦਰਾ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਅਜਮੀਢ ਜਨਮਿਆ।
1.63.39
अजमीढस्य तु चतुर्विंशतिपुत्रशतं बभूव ।
कैकय्यां नागायां गान्धार्यां विमलायामृक्षायामिति ॥ १.६३.३९ ॥
ਅਜਮੀਢ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਵੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਕੈਕਈ, ਨਾਗਾ, ਗਾਂਧਾਰੀ, ਵਿਮਲਾ ਅਤੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਨਾਮਕ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਜਨਮੇ।
1.63.40
पृथग्वंशकर्तारो नृपतयः ।
तत्र अजमीढादृक्षायां संवरणो जज्ञे स वंशकरः ॥ १.६३.४० ॥
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਰਾਜੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜਮੀਢ ਤੋਂ ਰਿਕਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਵਰਣ ਜਨਮਿਆ; ਉਹੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
1.63.41
सवरणस्तु वैवस्वतीं तपतीं नामोपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे कुरुः ॥ १.६३.४१ ॥
ਸੰਵਰਣ ਨੇ ਵੈਵਸਵਤੀ ਤਪਤੀ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਰੂ ਜਨਮਿਆ।
1.63.42
कुरुस्तु खलु दाशार्हीमुपयेमे शुभाङ्गीं नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे विदूरथः ॥ १.६३.४२ ॥
ਕੁਰੂ ਨੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹੀ ਸ਼ੁਭਾਂਗੀ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਦੂਰਥ ਜਨਮਿਆ।
1.63.43
विदूरथस्तु खलु मागधीमुपयेमे संप्रियां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञेऽनश्वान् ॥ १.६३.४३ ॥
ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ ਮਾਗਧੀ ਇਸਤਰੀ, ਸੰਪ੍ਰਿਆ ਨਾਮ ਦੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਅਨਸ਼ਵਾਨ ਜਨਮਿਆ।
1.63.44
अनश्वांस्तु खलु मागधीमुपयेमेऽमृतां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे परिक्षित् ॥ १.६३.४४ ॥
ਅਨਸ਼ਵਾਨ ਨੇ ਮਾਗਧੀ ਇਸਤਰੀ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਨਾਮ ਦੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਜਨਮਿਆ।
1.63.45
परिक्षित्खलु बाहुकामुपयेमे सुवेषां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे भीमसेनः ॥ १.६३.४५ ॥
ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਬਾਹੁਕਾ ਨਾਮ ਦੀ, ਸੁਵੇਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਭੀਮਸੇਨ ਜਨਮਿਆ।
1.63.46
भीमसेनस्तु खलु कैकयीमुपयेमे सुकुमारीं नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे परिश्रवाः ॥ १.६३.४६ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਕੈਕੇਯੀ ਇਸਤਰੀ, ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਨਾਮ ਦੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਪਰਿਸ਼ਰਵਾ ਜਨਮਿਆ।
1.63.47
यमाहुः प्रतीप इति ।
प्रतीपस्तु खलु शैब्यामुपयेमे सुनन्दीं नाम।
तस्यां त्रीन्पुत्रानुत्पादयामास देवापिं शन्तनुं बाह्लीकं चेति ॥ १.६३.४७ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਪ੍ਰਤੀਪ ਨੇ ਸ਼ੈਬਿਆ ਇਸਤਰੀ, ਸੁਨੰਦੀ ਨਾਮ ਦੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ: ਦੇਵਾਪਿ, ਸ਼ੰਤਨੁ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕ।
1.63.48
देवापिस्तु खलु बाल एवारण्यं प्रविवेश ।
शन्तनुस्तु महीपालोऽभवत् ॥ १.६३.४८ ॥
ਦੇਵਾਪਿ ਬਾਲਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਸ਼ੰਤਨੁ ਮਹੀਪਾਲ, ਯਾਨੀ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
1.63.49
तत्र श्लोको भवति ।
यं यं कराभ्यां स्पृशति जीर्णं स सुखमश्नुते।
पुनर्युवा च भवति तस्मात्तं शन्तनुं विदुः ॥ १.६३.४९ ॥
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ: ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ, ਬੁੱਢਾ ਵੀ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੰਤਨੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
1.63.50
तदस्य शन्तनुत्वं ।
शन्तनुस्तु खलु गङ्गां भागीरथीमुपयेमे तस्यामस्य जज्ञे देवव्रतः।
यमाहुर्भीष्म इति ॥ १.६३.५० ॥
ਇਹ ਉਸਦਾ ਸ਼ੰਤਨੂਪਨ ਹੈ। ਸ਼ੰਤਨੂ ਨੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਵਰਤ ਜਨਮੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਭੀਸ਼ਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
1.63.51
भीष्मस्तु खलु पितुः प्रियचिकीर्षया सत्यवतीमानयामास मातरं ।
यामाहुः कालीति ॥ १.६३.५१ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਲਿਆਂਦਾ; ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕ ਕਾਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
1.63.52
तस्यां पूर्वं पुराशरात्कन्यागर्भो द्वैपायनः ।
तस्यामेव शन्तनोर्द्वौ पुत्रौ बभूवतुः चित्राङ्गदो विचित्रवीर्यश्च ॥ १.६३.५२ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਾਸ਼ਰ ਤੋਂ ਕੰਨਿਆ-ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਦਵੈਪਾਯਨ ਜਨਮੇ ਸਨ। ਉਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ੰਤਨੂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਚਿੱਤਰਾਂਗਦ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰਵੀਰਯ।
1.63.53
चित्राङ्गदस्तु प्राप्तराज्य एव गन्धर्वेण निहृतः ।
ततो विचित्रवीर्यो राजा बभूव ॥ १.६३.५३ ॥
ਚਿੱਤਰਾਂਗਦ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਗੰਧਰਵ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਵਿਚਿੱਤਰਵੀਰਯ ਰਾਜਾ ਬਣੇ।
1.63.54
विचित्रवीर्यस्तु खलुकाशिराजस्य सुते अम्बिकाम्बालिके उदवहत् ।
विचित्रवीर्योऽनुत्पन्नापत्य एव विदेहत्वं प्राप्तः ॥ १.६३.५४ ॥
ਵਿਚਿੱਤਰਵੀਰਯ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅੰਬਿਕਾ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਬਿਨਾਂ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰਵੀਰਯ ਵਿਦੇਹਤਵ (ਮੌਤ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
1.63.55
ततः सत्यवती चिन्तयामास कथं नु खलु शन्तनोः पिण्डविच्छेदो न स्यादिति ॥ १.६३.५५ ॥
ਫਿਰ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਸ਼ੰਤਨੂ ਦਾ ਪਿੰਡ-ਵਿੱਛੇਦ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਹੋਵੇ?
1.63.56
साथ द्वैपायनं चिन्तयामास सोऽग्रतः स्थितः किं करवाणीति ।
तं सत्यवत्युवाच भ्राता तेऽनपत्य एव स्वर्गतः तस्यार्थेऽपत्यमुत्पादयेति ॥ १.६३.५६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ; ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਸੀ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?' ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਬਿਨਾਂ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਸਵਰਗ ਗਿਆ; ਉਸ ਲਈ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ।'
1.63.57
स परमित्युवाच स तत्र त्रीन्पुत्रानुत्पादयामास धृतराष्ट्रं पाण्डुं विदुरं चेति ॥ १.६३.५७ ॥
ਉਹ ਬੋਲਿਆ, 'ਠੀਕ ਹੈ।' ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ: ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ।
1.63.58
धृतराष्ट्रात्पुत्रशतं बभूव गान्धार्यां वरदानाद्द्वैपायनस्य तेषां च ।
धार्तराष्ट्राणां चत्वारः प्रधानाः दुर्योधनो दुश्शासनो विकर्णश्चित्रसेनश्चेति ॥ १.६३.५८ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਗਾਂਧਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਧਾਰਤਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚਾਰ ਸਨ: ਦੁਰਯੋਧਨ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਵਿਕਰਣ, ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ।
1.63.59
पाण्डोस्तु कुन्ती माद्रीति स्त्रीरत्ने बभूवतुः ।
स मृगयां चरन्मैथुनगतमृषिं मृगचारिणं बाणेन जघान ॥ १.६३.५९ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੀਆਂ ਕੁੰਤੀ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਦੋ ਇਸਤਰੀ-ਰਤਨ ਸਨ। ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਥੁਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਮ੍ਰਿਗਰੂਪ ਧਾਰੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
1.63.60
स बाणविद्ध उवाच पाण्डुम् ।
अत्र श्लोको भवति ॥ १.६३.६० ॥
ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਉਹ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ।
1.63.61
योऽकृतार्थं हि मां ग्रूर बाणेनाघ्ना मृगव्रतम् ।
त्वामप्येतादृशो भावः क्षिप्रमेवागमिष्यति ॥ १.६३.६१ ॥
ਮਿਰਗ-ਵ੍ਰਤ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਆਵੇਗੀ।
1.63.62
इति मृगव्रतचारिणा ऋषिणा शप्तः ।
स विषण्णरूपः पाण्डुस्तं शापं परिहरन्नोपसर्पति भार्ये ॥ १.६३.६२ ॥
ਮ੍ਰਿਗ-ਵ੍ਰਤ ਧਾਰੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਦਾਸ ਪਾਂਡੂ ਉਸ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪਤਨੀਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਗਏ।
1.63.63
कदाचित्स आह ।
स्वचापल्यादिदं प्राप्तवानहम्।
पुराणेषु पठ्यमानं शृणोमि नानपत्यस्य लोकाः सन्तीति ॥ १.६३.६३ ॥
ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਆਪਣੀ ਹੀ ਚੰਚਲਤਾ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲਤ ਮਿਲੀ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਨਿਪੁੱਤਰ ਲਈ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
1.63.64
सा त्वं मदर्थे पुत्रानुत्पादयेति कुन्तीमुवाच ॥ १.६३.६४ ॥
"ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.63.65
सा कुन्ती पुत्रानुत्पादयामास धर्माद्युधिष्ठिरं मारुताद्भीमसेनमिन्द्रादर्जुनमिति ।
स हृष्टरूपः पाण्डुरुवाच।
इयं ते सपत्नी भवति माद्र्यनपत्या व्रीडिता साध्वी अस्यामपत्यमुत्पाद्यतामिति ॥ १.६३.६५ ॥
ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਭੀਮਸੇਨ, ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਖੁਸ਼ ਪਾਂਡੂ ਬੋਲਿਆ: ਇਹ ਮਾਦਰੀ ਤੇਰੀ ਸੌਂਕਣ ਹੈ; ਨਿਪੁੱਤਰੀ, ਲਜਾਈ ਹੋਈ, ਸਾਧਵੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ।
1.63.66
सा कुन्ती तस्यै माद्र्यै तथेति व्रतमादिदेश ।
ततस्तस्यां नकुलसहदेवौ यमावश्विभ्यां जज्ञाते ॥ १.६३.६६ ॥
ਕੁੰਤੀ ਨੇ "ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਕਹਿ ਕੇ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਨਾਮ ਦੇ ਜੁੜਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ।
1.63.67
माद्रीं तु खलु स्वलङ्कृतां दृष्ट्वा पाण्डुर्भावं चक्रे ।
स तां प्राप्यैव विदेहत्वं प्राप्तः ॥ १.६३.६७ ॥
ਸੁੰਦਰ ਸਜੀ ਹੋਈ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨਾ ਜਾਗੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹੀ ਉਹ ਦੇਹ-ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।
1.63.68
ततस्तेन सह चितामन्वारुरोह माद्री ।
कुन्तीं चोवाच यमयोरार्ययाऽप्रमत्तया भवितव्यमिति ॥ १.६३.६८ ॥
ਫਿਰ ਮਾਦਰੀ ਉਸ ਨਾਲ ਚਿਤਾ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਆਰਯਾ, ਜੁੜਵਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ।'
1.63.69
ततः पञ्चपाण्डवान्सह कुन्त्या हास्तिनपुरं नयन्ति स्म तपस्विनः ॥ १.६३.६९ ॥
ਫਿਰ ਤਪਸਵੀ ਪੰਜਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁੰਤੀ ਸਮੇਤ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਲੈ ਗਏ।
1.63.70
तत्र भीष्माय धृतराष्ट्रविदुरयोः पाण्डोः स्वर्गगमनं याथातथ्यं निवेदयन्तिस्म तपस्विनः ॥ १.६३.७० ॥
ਉੱਥੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਸਵਰਗ-ਗਮਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ।
1.63.71
पाण्डवान्सह कुन्त्या जतुगृहे दाहयितुकामो धृतराष्ट्रात्मजोऽभूत् ॥ १.६३.७१ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁੰਤੀ ਸਮੇਤ ਲਾਖ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਲੱਗਾ।
1.63.72
तांश्च विदुरो मोक्षयामास ।
ततो भीमो हिडिम्बं हत्वा पुत्रमुत्पादयामास हिडिम्बायां घटोत्कचं नाम ॥ १.६३.७२ ॥
ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ। ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੇ ਹਿਡਿੰਬ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਹਿਡਿੰਬਾ ਤੋਂ ਘਟੋਤਕਚ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
1.63.73
ततश्चैकचक्रां जग्मुः कुशलिनः ।
ततः पाञ्चालविषयं गत्वा स्वयंवरे द्रौपदीं लब्ध्वाऽर्धराज्यं प्राप्येन्द्रप्रस्थनिवासिनस्तस्यां पुत्रानुत्पादयामासुर्द्रौपद्याम् ॥ १.६३.७३ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਸੁਖ-ਸਾਂਤੀ ਨਾਲ ਏਕਚੱਕਰਾ ਗਏ। ਫਿਰ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇਸ਼ ਜਾ ਕੇ ਸਵੈਂਵਰ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਪਾ ਕੇ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਵਸਦਿਆਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
1.63.74
श्रुतसेनं सहदेव इति ॥ १.६३.७४ ॥
ਸਹਦੇਵ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸ਼੍ਰੁਤਸੇਨ।
1.63.75
शैव्यस्य कन्यां देवकीं नामोपयेमे युधिष्ठिरः ।
तस्यां पुत्रं जनयामास यौधेयं नाम ॥ १.६३.७५ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸ਼ੈਬ੍ਯ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਕੀ ਨਾਮਕ ਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਯੌਧੇਯ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
1.63.76
भीमसेनस्तु वाराणस्यां काशिराजकन्यां जलन्धरां नामोपयेमे स्वयंवरस्थां ।
तस्यामस्य जज्ञे शर्वत्रातः ॥ १.६३.७६ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਸਵੈਂਵਰ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਕਾਸ਼ੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਜਲੰਧਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵਤ੍ਰਾਤ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
1.63.77
अर्जुनस्तु खलु द्वारवतीं गत्वा भगवतो वासुदेवस्य भगिनीं सुभद्रां नामोदवहद्भार्यां ।
तस्यामभिमन्युं नाम पुत्रं जनयामास ॥ १.६३.७७ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਜਾ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਵਰਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
1.63.78
नकुलस्तु खलु चैद्यां रेणुमतीं नामोदवहत् ।
तस्यां पुत्रं जनयामास निरमित्रं नाम ॥ १.६३.७८ ॥
ਨਕੁਲ ਨੇ ਚੈਦ੍ਯ ਦੀ ਧੀ ਰੇਣੁਮਤੀ ਨਾਮਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਮਿੱਤ੍ਰ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
1.63.79
सहदेवस्तु खलु माद्रीमेव स्वयंवरे विजयां नामोदवहद्भार्याम् ।
तस्यां पुत्रं जनयामास सुहोत्रं नाम ॥ १.६३.७९ ॥
ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਸਵੈਂਵਰ ਵਿੱਚ ਮਾਦਰੀ ਦੀ ਹੀ ਧੀ ਵਿਜਯਾ ਨਾਮਕ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
1.63.80
भीमसेनश्च पूर्वमेव हिडिम्बायां राक्षस्यां पुत्रमुत्पादयामास घटोत्कचं नाम ।
अर्जुनस्तु नागकन्यायामुलूप्यामिरावन्तं नाम पुत्रं जनयामास ॥ १.६३.८० ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹਿੜਿੰਬਾ ਤੋਂ ਘਟੋਤਕਚ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਨਾਗਕੰਨਿਆ ਉਲੂਪੀ ਤੋਂ ਇਰਾਵਾਨ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
1.63.81
ततो मणलूरुपतिकन्यायां चित्राङ्गदायामर्जुनः पुत्रमुत्पादयामास बभ्रुवाहनं नाम ।
एते त्रयोदश पुत्राः पाण्डवानाम् ॥ १.६३.८१ ॥
ਫਿਰ ਮਣਲੂਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦਾ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਬਭ੍ਰੁਵਾਹਨ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
1.63.82
विराटस्य दुहितरमुत्तरां नामाभिमन्युरुपेयेमे ।
तस्यामस्य परासुर्गर्भोऽजायत ॥ १.६३.८२ ॥
ਅਭਿਮਨਯੂ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਧੀ ਉੱਤਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਬੱਚਾ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਜਨਮਿਆ।
1.63.83
तमुत्सङ्गे प्रतिजग्राह पृथा नियोगात्पुरुषोत्तमस्य ।
षाण्मासिकं गर्भमहं जीवयामि पादस्पर्शादिति वासुदेव उवाच ॥ १.६३.८३ ॥
ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। "ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਇਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਛੋਹ ਨਾਲ ਜੀਵਤ ਕਰਾਂਗਾ", ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ।
1.63.84
अहं जीवयामि कुमारमनन्तवीर्यं जात एवायमजायत ।
अभिमन्योः सत्येन चेयं पृथिवी धारयत्विति वासुदेवस्य पादस्पर्शात्सजीवोऽजायत।
नाम तस्याकरोत्सुभद्रा ॥ १.६३.८४ ॥
ਅਨੰਤ ਵੀਰਜ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜੀਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਇਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਇਸਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੇ, ਇਸ ਕਾਰਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਛੋਹ ਨਾਲ ਇਹ ਜੀਵਤ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮਿਆ। ਸੁਭਦਰਾ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ।
1.63.85
परिक्षीणे कुले जात उत्तरायां परंतपः ।
परिक्षिदभवत्तस्मात्सौभद्रात्तु यशस्विनः ॥ १.६३.८५ ॥
ਕੁਲ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰਾ ਤੋਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਸੌਭਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਉਹ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਕਹਾਇਆ।
1.63.86
परीक्षित्तु खलु भद्रवतीं नामोपयेमे ।
तस्यां तत्र भवाञ्जनमेजयः ॥ १.६३.८६ ॥
ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਭਦ੍ਰਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਪੂਜਨੀਕ ਜਨਮੇਜਯ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
1.63.87
जनमेजयात्तु भवतः खलु वपुष्टमायां पुत्रौ द्वौ शतानीकः शङ्कुकर्णश्च ॥ १.६३.८७ ॥
ਜਨਮੇਜਯ ਤੋਂ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਵਪੁਸ਼ਟਮਾ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ — ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕੁਕਰਣ।
1.63.88
शतानीकस्तु खलु वैदेहीमुपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे पुत्रोऽश्वमेधदत्तः ॥ १.६३.८८ ॥
ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧਦੱਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
1.63.89
इत्येष पूरोर्वंशस्तु पाण्डवानां च कीर्तितः ।
पूरोर्वंशमिमं श्रुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १.६३.८९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੂਰੂ ਦੇ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।