మహాభారతం · అధ్యాయం 1.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.63.1
पूरोर्वंशमहं धन्यं राज्ञाममिततेजसाम् ।
प्रवक्ष्यामि पितॄणां ते तेषां नामानि मे शृमु ॥ १.६३.१ ॥
అపారమైన తేజస్సు గల రాజుల, పూరుని పవిత్ర వంశాన్ని, నీ పితృదేవతలను నేను వివరిస్తాను. వారి నామాలను నా నుండి వినుము.
1.63.2
अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः ।
तस्मान्मरीचिः संजज्ञे दक्षश्चैव प्रजापतिः ॥ १.६३.२ ॥
అవ్యక్తం నుండి ఉద్భవించిన బ్రహ్మ, శాశ్వతుడు, నిత్యుడు, అవ్యయుడు. ఆయన నుండి మరీచి జన్మించెను; దక్షుడు కూడా ప్రజాపతి అయ్యెను.
1.63.3
अङ्गुष्ठाद्दक्षमसृजच्चक्षुर्भ्यां च मरीचिनम् ।
मरीचेः कश्यपः पुत्रो दक्षस्य दुहिताऽऽदितिः ॥ १.६३.३ ॥
ఆయన బొటనవేలి నుండి దక్షుని సృష్టించెను, రెండు కన్నుల నుండి మరీచిని. మరీచి కుమారుడు కశ్యపుడు; దక్షుని కుమార్తె అదితి.
1.63.4
अदित्यां कश्यपाद्विवस्थान् ।
विवस्वतो मनुर्मनोरिला ॥ १.६३.४ ॥
కశ్యపుని నుండి అదితిలో వివస్వానుడు జన్మించెను. వివస్వానుని నుండి మనువు; మనువు నుండి ఇల.
1.63.5
इलायाः पुरूरवाः ।
पुरूरवस आयुः।
आयुषो नहुषः ।
नहुषस्य ययातिः ॥ १.६३.५ ॥
ఇల నుండి పురూరవుడు. పురూరవుని నుండి ఆయువు. ఆయువు నుండి నహుషుడు. నహుషుని నుండి యయాతి.
1.63.6
ययातेर्द्वे भार्ये बभूवतुः ।
उशनसो दुहिता देवयानी वृषपर्वणश्च दुहिता शर्मिष्ठा नाम ॥ १.६३.६ ॥
యయాతికి ఇద్దరు భార్యలు ఉండిరి: ఉశనసుని కుమార్తె దేవయాని, వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ అనే పేరుగలది.
1.63.7
तत्रानुवंशो भवति ।
यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत।
द्रुह्यं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ॥ १.६३.७ ॥
ఇక్కడ వంశానుక్రమం ఇలా ఉంది. దేవయాని యదు, తుర్వసులకు జన్మనిచ్చింది; వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ ద్రుహ్యు, అను, పూరులకు జన్మనిచ్చింది.
1.63.8
तत्र यदोर्यादवाः ।
पूरोः पौरवाः।
पूरोर्भार्या कौसल्या बभूव ।
तस्यामस्य जज्ञे जनमेजयः ॥ १.६३.८ ॥
అక్కడ యదు సంతతి యాదవులు, పూరు సంతతి పౌరవులు. పూరుని భార్య కౌసల్య; ఆమె వలన అతనికి జనమేజయుడు జన్మించాడు.
1.63.9
स त्रीन्हयमेधानाजहार ।
विश्वजिता चेष्ट्वा वनं प्रविवेश ॥ १.६३.९ ॥
అతడు మూడు అశ్వమేధ యాగాలు చేశాడు; విశ్వజిత్ యాగం చేసి అడవిలో ప్రవేశించాడు.
1.63.10
जनमेजयस्तु सुनन्दां नामोपयेमे मागधीं ।
तस्यामस्य जज्ञे प्राचीन्वान् ॥ १.६३.१० ॥
జనమేజయుడు మాగధి అయిన సునందను వివాహమాడాడు; ఆమె వలన అతనికి ప్రాచీన్వంతుడు జన్మించాడు.
1.63.11
यः प्राचीं दिशं जिगाय ।
यावत्सूर्यादयात् तत्तस्य प्राचीनत्वम् ॥ १.६३.११ ॥
తూర్పు దిక్కును జయించినవాడు; సూర్యుడు ఉదయించే వరకు అది అతని ప్రాచీనత్వం.
1.63.12
प्राचीन्वांस्तु खल्वाश्मकीमुपयेमे यादवीम् ।
तस्यामस्य जज्ञे शस्यातिः ॥ १.६३.१२ ॥
ప్రాచీన్వంతుడు ఆశ్మకి, యాదవి అనే స్త్రీని వివాహమాడాడు; ఆమె వలన అతనికి శస్యాతి జన్మించాడు.
1.63.13
शय्यातिस्तु त्रिशङ्कोर्दुहितरं वराङ्गीं नामोपयेमे तस्यामस्य जज्ञेऽहंयातिः ॥ १.६३.१३ ॥
శయ్యాతి త్రిశంకుని కుమార్తె, సుందరాంగి అయిన వరాంగి అనే ఆమెను వివాహమాడెను. ఆమె వలన ఆయనకు అహంయాతి జన్మించెను.
1.63.14
अहंयातिस्तु खलु कृतवीर्यदुहितरं भानुमतीं नामोपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे सार्वभौमः ॥ १.६३.१४ ॥
అహంయాతి కృతవీర్యుని కుమార్తె భానుమతిని వివాహమాడెను. ఆమె వలన ఆయనకు సార్వభౌముడు జన్మించెను.
1.63.15
सार्वभौमस्तु खलु जित्वाऽऽजहार कैकयीं सुन्दरां नाम तामुपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे जयत्सेनः ॥ १.६३.१५ ॥
సార్వభౌముడు జయించి కైకేయి అనే సుందరిని తీసుకువచ్చి ఆమెను వివాహమాడెను. ఆమె వలన ఆయనకు జయత్సేనుడు జన్మించెను.
1.63.16
जयत्सेनस्तु खलु वैदर्भीमुपयेमे सुश्रवां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञेऽपराचीनः ॥ १.६३.१६ ॥
జయత్సేనుడు వైదర్భి అయిన సుశ్రవను వివాహమాడెను. ఆమె వలన ఆయనకు అపరాచీనుడు జన్మించెను.
1.63.17
अपराचीनस्तु खलु वैदर्भीमपरामुपयेमे मर्यादां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञेऽरिहः ॥ १.६३.१७ ॥
అపరాచీనుడు మరొక వైదర్భి అయిన మర్యాదను వివాహమాడెను. ఆమె వలన ఆయనకు అరిహుడు జన్మించెను.
1.63.18
अरिहः खल्वाङ्गीमुपेयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे महाभौमः ॥ १.६३.१८ ॥
అరిహుడు ఆంగిని వివాహమాడెను. ఆమె వలన ఆయనకు మహాభౌముడు జన్మించెను.
1.63.19
महाभौमस्तु खलु प्रसेनजिद्दुहितरमुपयेमे सुयज्ञां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे अयुतानायी ॥ १.६३.१९ ॥
మహాభౌముడు ప్రసేనజిత్తు కుమార్తె సుయజ్ఞ అనే కన్యను వివాహమాడెను. ఆమె ద్వారా అతనికి అయుతానాయి అనే కుమారుడు జన్మించెను.
1.63.20
यः पुरुषमेधे पुरुषाणामयुतमानयत्तत्तस्यायुतानायित्वम् ॥ १.६३.२० ॥
పురుషమేధ యాగంలో పదివేల మంది పురుషులను తీసుకువచ్చినవాడు కావున అతనికి అయుతానాయిత్వం అనే పేరు కలిగెను.
1.63.21
अयुतानायी तु खलु पृथुश्रवसो दुहितरमुपयेमे भासां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञेऽक्रोधनः ॥ १.६३.२१ ॥
అయుతానాయి పృథుశ్రవసు కుమార్తె భాస అనే కన్యను వివాహమాడెను. ఆమె ద్వారా అక్రోధనుడు జన్మించెను.
1.63.22
अक्रोधनस्तु खलु कालिङ्गीं कण्डूं नामोपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे देवातिथिः ॥ १.६३.२२ ॥
అక్రోధనుడు కాలింగ కన్య కండు అనే స్త్రీని వివాహమాడెను. ఆమె ద్వారా దేవాతిథి జన్మించెను.
1.63.23
देवातिथिस्तु खलु वैदर्भीमुपयेमे मर्यादां नाम तस्यामस्य जज्ञे ऋचः ॥ १.६३.२३ ॥
దేవాతిథి విదర్భ కన్య మర్యాద అనే స్త్రీని వివాహమాడెను. ఆమె ద్వారా ఋచుడు జన్మించెను.
1.63.24
ऋचस्तु खलु वामदेव्यामङ्गराजकन्यायामृक्षं पुत्रमजीजनत् ॥ १.६३.२४ ॥
ఋచుడు అంగరాజు కుమార్తె వామదేవిలో ఋక్షుడు అనే కుమారుని కనెను.
1.63.25
ऋक्षस्तु खलु तक्षकदुहितरं ज्वलन्तीं नामोपयेमे ।
तस्यामन्त्यनारमुत्पादयामास ॥ १.६३.२५ ॥
ఋక్షుడు తక్షకుని కుమార్తె జ్వలంతి అనే పేరుగల కన్యను వివాహమాడెను. ఆమెయందు అతడు అంత్యనరుని కనెను.
1.63.26
अन्त्यनारस्तु खलु सरस्वत्यां द्वादशवार्षिकं सत्रमाजहार ।
तमुदवसाने सरस्वत्यभिगम्य भर्तारं वरयामास ॥ १.६३.२६ ॥
అంత్యనరుడు సరస్వతీ తీరంలో పన్నెండు సంవత్సరాల సత్రాన్ని నిర్వహించెను. దాని ముగింపులో సరస్వతి అతని వద్దకు వచ్చి అతనిని భర్తగా వరించెను.
1.63.27
तस्यां पुत्रं जनयामास त्रस्नुं नाम ।
अत्रानुवंशो भवति ॥ १.६३.२७ ॥
ఆమెయందు అతడు త్రస్నువు అనే కుమారుని కనెను. ఇక్కడ వంశానుక్రమం ఇలా ఉంది.
1.63.28
त्रस्नुं सरस्वती पुत्रमन्त्यनारादजीजनत् ।
इलिलं जनयामास कालिन्द्यांत्रस्नुरात्मजम् ॥ १.६३.२८ ॥
సరస్వతి అంత్యనరుని వలన త్రస్నువును కనెను. త్రస్నువు కాలింది యందు తన కుమారుడైన ఇలిలుని కనెను.
1.63.29
इलिलस्तु रथन्तर्यां दुष्यन्तादीन्पञ्च पुत्रानजीजनत् ॥ १.६३.२९ ॥
ఇలిలుడు రథంతరి యందు దుష్యంతుడు మొదలైన ఐదుగురు కుమారులను కనెను.
1.63.30
दुष्यन्तस्तु लाक्षीं नाम भागीरथीमुपयेमे तस्यामस्य जज्ञे जनमेजयः ॥ १.६३.३० ॥
దుష్యంతుడు భాగీరథి అయిన లాక్షి అనే కన్యను వివాహమాడెను. ఆమె యందు అతనికి జనమేజయుడు జన్మించెను.
1.63.31
सएव दुष्यन्तो विश्वामित्रदुहितरं शकुन्तलां नामोपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे भरतः ॥ १.६३.३१ ॥
ఆ దుష్యంతుడు విశ్వామిత్రుని కుమార్తె శకుంతల అనే స్త్రీని వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా ఇతనికి భరతుడు జన్మించాడు.
1.63.32
तत्रेमौ श्लोकौ भवतः ।
माता भस्त्रा पितुः पुत्रो यस्माज्जातः स एव सः।
भरस्व पुत्रं दौष्यन्तिं सत्यमाह शकुन्तला ॥ १.६३.३२ ॥
ఇక్కడ ఈ రెండు శ్లోకాలు ఉన్నాయి. తల్లి కొలిమి తిత్తి వంటిది; కొడుకు తండ్రినుండి పుట్టినవాడు కాబట్టి అతడే అతడు. దుష్యంతుని కుమారుని పోషించు — శకుంతల సత్యం పలికింది.
1.63.33
रेतोधाः पुत्र उन्नयति नरदेव यमक्षयात् ।
त्वं चास्य धाता गर्भस्य सत्यमाह शकुन्तला ॥ १.६३.३३ ॥
బీజాన్ని ధరించే తండ్రే కొడుకును యమలోక నాశం నుండి ఉద్ధరిస్తాడు. ఓ నరదేవా, ఈ గర్భానికి ధారకుడివి నీవే — శకుంతల సత్యం పలికింది.
1.63.34
ततोऽस्य भरतत्वम् ।
भरतस्तु खलु काशेयीं सार्वसेनीमुपयेमे सुनन्दां नाम।
तस्यामस्य जज्ञे भुमन्युः ॥ १.६३.३४ ॥
అప్పటినుండి ఇతనికి భరతుడు అనే పేరు వచ్చింది. భరతుడు కాశీ సార్వసేనీ రాకుమారి సునందను వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా ఇతనికి భుమన్యుడు జన్మించాడు.
1.63.35
भुमन्युस्तु खलु दाशार्हीमुपयेमे सुवर्णां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे सुहोत्रः ॥ १.६३.३५ ॥
భుమన్యుడు దాశార్హ వంశపు సువర్ణ అనే స్త్రీని వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా ఇతనికి సుహోత్రుడు జన్మించాడు.
1.63.36
सुहोत्रस्तु खल्वैक्ष्वाकीमुपयेमे जयन्तीं नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे हस्ती।
य इदं पुरं निर्मापयामास ॥ १.६३.३६ ॥
సుహోత్రుడు ఇక్ష్వాకు వంశపు జయంతి అనే స్త్రీని వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా ఇతనికి హస్తి జన్మించాడు; అతడే ఈ నగరాన్ని నిర్మింపజేశాడు.
1.63.37
तस्माद्धास्तिनपुरत्वम् ।
हस्ती खलु त्रैगर्तीमुपयेमे यशोदां नाम तस्यामस्य जज्ञे विकुञ्जतः ॥ १.६३.३७ ॥
అందుచేతనే దానికి హాస్తినపురం అని పేరు వచ్చింది. హస్తి త్రైగర్తి యశోదను వివాహమాడెను; ఆమె వల్ల వికుంజతుడు జన్మించెను.
1.63.38
विकुञ्जनस्तु खलु दाशार्हीमुपयेमे सुन्दरां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञेऽजमीढः ॥ १.६३.३८ ॥
వికుంజనుడు దాశార్హి సుందరను వివాహమాడెను; ఆమె వల్ల అజమీఢుడు జన్మించెను.
1.63.39
अजमीढस्य तु चतुर्विंशतिपुत्रशतं बभूव ।
कैकय्यां नागायां गान्धार्यां विमलायामृक्षायामिति ॥ १.६३.३९ ॥
అజమీఢునికి నూటయిరవై నలుగురు కుమారులు కలిగారు; కైకేయి, నాగ, గాంధారి, విమల, ఋక్ష అనే భార్యల వల్ల వారు జన్మించారు.
1.63.40
पृथग्वंशकर्तारो नृपतयः ।
तत्र अजमीढादृक्षायां संवरणो जज्ञे स वंशकरः ॥ १.६३.४० ॥
వారు వేర్వేరు వంశాలకు మూలపురుషులైన రాజులు. వారిలో అజమీఢుని నుండి ఋక్ష వల్ల సంవరణుడు జన్మించెను; అతడే వంశాన్ని నిలబెట్టినవాడు.
1.63.41
सवरणस्तु वैवस्वतीं तपतीं नामोपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे कुरुः ॥ १.६३.४१ ॥
సంవరణుడు వైవస్వతి తపతిని వివాహమాడెను; ఆమె వల్ల కురుడు జన్మించెను.
1.63.42
कुरुस्तु खलु दाशार्हीमुपयेमे शुभाङ्गीं नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे विदूरथः ॥ १.६३.४२ ॥
కురుడు దాశార్హి శుభాంగిని వివాహమాడెను; ఆమె వల్ల విదూరథుడు జన్మించెను.
1.63.43
विदूरथस्तु खलु मागधीमुपयेमे संप्रियां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञेऽनश्वान् ॥ १.६३.४३ ॥
విదూరథుడు మాగధి అనే స్త్రీని, సంప్రియ అనే పేరుగల ఆమెను, వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా ఇతనికి అనశ్వానుడు జన్మించాడు.
1.63.44
अनश्वांस्तु खलु मागधीमुपयेमेऽमृतां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे परिक्षित् ॥ १.६३.४४ ॥
అనశ్వానుడు మాగధి అనే స్త్రీని, అమృత అనే పేరుగల ఆమెను, వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా ఇతనికి పరీక్షితుడు జన్మించాడు.
1.63.45
परिक्षित्खलु बाहुकामुपयेमे सुवेषां नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे भीमसेनः ॥ १.६३.४५ ॥
పరీక్షితుడు బాహుక అనే స్త్రీని, సువేష అనే పేరుగల ఆమెను, వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా ఇతనికి భీమసేనుడు జన్మించాడు.
1.63.46
भीमसेनस्तु खलु कैकयीमुपयेमे सुकुमारीं नाम ।
तस्यामस्य जज्ञे परिश्रवाः ॥ १.६३.४६ ॥
భీమసేనుడు కైకేయి అనే స్త్రీని, సుకుమారి అనే పేరుగల ఆమెను, వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా ఇతనికి పరిశ్రవుడు జన్మించాడు.
1.63.47
यमाहुः प्रतीप इति ।
प्रतीपस्तु खलु शैब्यामुपयेमे सुनन्दीं नाम।
तस्यां त्रीन्पुत्रानुत्पादयामास देवापिं शन्तनुं बाह्लीकं चेति ॥ १.६३.४७ ॥
ఇతనిని ప్రతీపుడు అంటారు. ప్రతీపుడు శైబ్య అనే స్త్రీని, సునంది అనే పేరుగల ఆమెను, వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా అతడు మూడు కుమారులను కనాడు: దేవాపి, శంతనుడు, బాహ్లీకుడు.
1.63.48
देवापिस्तु खलु बाल एवारण्यं प्रविवेश ।
शन्तनुस्तु महीपालोऽभवत् ॥ १.६३.४८ ॥
దేవాపి బాలుడిగానే అరణ్యంలో ప్రవేశించాడు. శంతనుడు మహీపాలకుడైన రాజు అయ్యాడు.
1.63.49
तत्र श्लोको भवति ।
यं यं कराभ्यां स्पृशति जीर्णं स सुखमश्नुते।
पुनर्युवा च भवति तस्मात्तं शन्तनुं विदुः ॥ १.६३.४९ ॥
ఇక్కడ ఒక శ్లోకం ఉంది: ఎవరిని అతడు తన చేతులతో తాకుతాడో, ముసలివాడు కూడా సుఖం పొందుతాడు, మళ్లీ యువకుడవుతాడు; కాబట్టి ఆయనను శంతనుడు అని తెలుసుకుంటారు.
1.63.50
तदस्य शन्तनुत्वं ।
शन्तनुस्तु खलु गङ्गां भागीरथीमुपयेमे तस्यामस्य जज्ञे देवव्रतः।
यमाहुर्भीष्म इति ॥ १.६३.५० ॥
ఇది ఆయన శంతనుత్వము. శంతనుడు భాగీరథి గంగను వివాహమాడెను; ఆమెవలన దేవవ్రతుడు జన్మించెను, అతడిని భీష్ముడు అని పిలుస్తారు.
1.63.51
भीष्मस्तु खलु पितुः प्रियचिकीर्षया सत्यवतीमानयामास मातरं ।
यामाहुः कालीति ॥ १.६३.५१ ॥
భీష్ముడు తండ్రిని సంతోషపెట్టాలనే కోరికతో సత్యవతిని తల్లిగా తీసుకువచ్చెను; ఆమెను కాళి అని పిలుస్తారు.
1.63.52
तस्यां पूर्वं पुराशरात्कन्यागर्भो द्वैपायनः ।
तस्यामेव शन्तनोर्द्वौ पुत्रौ बभूवतुः चित्राङ्गदो विचित्रवीर्यश्च ॥ १.६३.५२ ॥
ఆమె వలన పూర్వం పరాశరుని ద్వారా కన్యాగర్భమున ద్వైపాయనుడు జన్మించెను. ఆమె వలననే శంతనునికి ఇద్దరు కుమారులు కలిగిరి: చిత్రాంగదుడు మరియు విచిత్రవీర్యుడు.
1.63.53
चित्राङ्गदस्तु प्राप्तराज्य एव गन्धर्वेण निहृतः ।
ततो विचित्रवीर्यो राजा बभूव ॥ १.६३.५३ ॥
చిత్రాంగదుడు రాజ్యం పొందిన వెంటనే ఒక గంధర్వునిచే చంపబడెను. తరువాత విచిత్రవీర్యుడు రాజయ్యెను.
1.63.54
विचित्रवीर्यस्तु खलुकाशिराजस्य सुते अम्बिकाम्बालिके उदवहत् ।
विचित्रवीर्योऽनुत्पन्नापत्य एव विदेहत्वं प्राप्तः ॥ १.६३.५४ ॥
విచిత్రవీర్యుడు కాశిరాజు ఇద్దరు కుమార్తెలు అంబిక మరియు అంబాలికలను వివాహమాడెను. సంతానం లేకుండానే విచిత్రవీర్యుడు విదేహత్వం (మరణం) పొందెను.
1.63.55
ततः सत्यवती चिन्तयामास कथं नु खलु शन्तनोः पिण्डविच्छेदो न स्यादिति ॥ १.६३.५५ ॥
అప్పుడు సత్యవతి ఆలోచించింది: శంతనుని పిండ-వంశం తెగిపోకుండా ఎలా ఉంటుంది?
1.63.56
साथ द्वैपायनं चिन्तयामास सोऽग्रतः स्थितः किं करवाणीति ।
तं सत्यवत्युवाच भ्राता तेऽनपत्य एव स्वर्गतः तस्यार्थेऽपत्यमुत्पादयेति ॥ १.६३.५६ ॥
ఆమె ద్వైపాయనుని గురించి ఆలోచించింది; అతడు ఎదుట నిలిచి, 'నేను ఏమి చేయాలి?' అని అడిగాడు. సత్యవతి అతనితో అంది: 'నీ సోదరుడు సంతానం లేకుండానే స్వర్గానికి వెళ్ళాడు; అతని కోసం సంతానం కను.'
1.63.57
स परमित्युवाच स तत्र त्रीन्पुत्रानुत्पादयामास धृतराष्ट्रं पाण्डुं विदुरं चेति ॥ १.६३.५७ ॥
అతడు, 'సరే' అన్నాడు. అక్కడ అతడు ముగ్గురు కుమారులను కన్నాడు: ధృతరాష్ట్రుడు, పాండు, విదురుడు.
1.63.58
धृतराष्ट्रात्पुत्रशतं बभूव गान्धार्यां वरदानाद्द्वैपायनस्य तेषां च ।
धार्तराष्ट्राणां चत्वारः प्रधानाः दुर्योधनो दुश्शासनो विकर्णश्चित्रसेनश्चेति ॥ १.६३.५८ ॥
ధృతరాష్ట్రునికి గాంధారిలో ద్వైపాయనుని వరప్రభావంతో వంద మంది కుమారులు కలిగారు. ధార్తరాష్ట్రులలో ప్రధానులు నలుగురు: దుర్యోధనుడు, దుశ్శాసనుడు, వికర్ణుడు, చిత్రసేనుడు.
1.63.59
पाण्डोस्तु कुन्ती माद्रीति स्त्रीरत्ने बभूवतुः ।
स मृगयां चरन्मैथुनगतमृषिं मृगचारिणं बाणेन जघान ॥ १.६३.५९ ॥
పాండునికి కుంతి, మాద్రి అనే ఇద్దరు స్త్రీరత్నాలు ఉన్నారు. అతడు వేటలో తిరుగుతూ, మైథునంలో ఉన్న మృగరూప ఋషిని బాణంతో కొట్టాడు.
1.63.60
स बाणविद्ध उवाच पाण्डुम् ।
अत्र श्लोको भवति ॥ १.६३.६० ॥
బాణంతో గాయపడిన అతడు పాండునితో మాట్లాడాడు. ఈ విషయంలో ఒక శ్లోకం ఉంది.
1.63.61
योऽकृतार्थं हि मां ग्रूर बाणेनाघ्ना मृगव्रतम् ।
त्वामप्येतादृशो भावः क्षिप्रमेवागमिष्यति ॥ १.६३.६१ ॥
మృగవ్రతాన్ని పూర్తి చేయని నన్ను బాణంతో చంపినవాడా, నీకూ ఇటువంటి స్థితి త్వరలోనే వస్తుంది.
1.63.62
इति मृगव्रतचारिणा ऋषिणा शप्तः ।
स विषण्णरूपः पाण्डुस्तं शापं परिहरन्नोपसर्पति भार्ये ॥ १.६३.६२ ॥
మృగవ్రతం ఆచరిస్తున్న ఋషి ఇలా శపించగా, విషణ్ణ రూపుడైన పాండువు ఆ శాపాన్ని తప్పించుకోవడానికి భార్యల దగ్గరకు వెళ్ళలేదు.
1.63.63
कदाचित्स आह ।
स्वचापल्यादिदं प्राप्तवानहम्।
पुराणेषु पठ्यमानं शृणोमि नानपत्यस्य लोकाः सन्तीति ॥ १.६३.६३ ॥
ఒకప్పుడు అతడు ఇలా అన్నాడు: నా స్వీయ చపలత్వం వల్ల ఈ స్థితి నాకు కలిగింది. పురాణాలలో చదివేది నేను వింటున్నాను, సంతానం లేనివారికి లోకాలు ఉండవని.
1.63.64
सा त्वं मदर्थे पुत्रानुत्पादयेति कुन्तीमुवाच ॥ १.६३.६४ ॥
"నీవు నా కోసం పుత్రులను కను" అని అతడు కుంతితో అన్నాడు.
1.63.65
सा कुन्ती पुत्रानुत्पादयामास धर्माद्युधिष्ठिरं मारुताद्भीमसेनमिन्द्रादर्जुनमिति ।
स हृष्टरूपः पाण्डुरुवाच।
इयं ते सपत्नी भवति माद्र्यनपत्या व्रीडिता साध्वी अस्यामपत्यमुत्पाद्यतामिति ॥ १.६३.६५ ॥
కుంతి ధర్ముని వల్ల యుధిష్ఠిరుని, వాయువు వల్ల భీమసేనుని, ఇంద్రుని వల్ల అర్జునుని కన్నది. అప్పుడు సంతోషించిన పాండువు ఇలా అన్నాడు: ఈమె నీ సవతి మాద్రి; సంతానం లేనిది, సిగ్గుపడేది, సాధ్వి; ఈమెకూ సంతానం కలగనివ్వండి.
1.63.66
सा कुन्ती तस्यै माद्र्यै तथेति व्रतमादिदेश ।
ततस्तस्यां नकुलसहदेवौ यमावश्विभ्यां जज्ञाते ॥ १.६३.६६ ॥
కుంతి "అలాగే కానివ్వు" అని చెప్పి మాద్రికి వ్రతాన్ని ఉపదేశించింది. అప్పుడు ఆమె వల్ల అశ్వినుల ద్వారా నకులుడు, సహదేవుడు అనే యమళులు జన్మించారు.
1.63.67
माद्रीं तु खलु स्वलङ्कृतां दृष्ट्वा पाण्डुर्भावं चक्रे ।
स तां प्राप्यैव विदेहत्वं प्राप्तः ॥ १.६३.६७ ॥
అందంగా అలంకరించుకున్న మాద్రిని చూసి పాండువు కోరిక కలిగాడు. ఆమెను పొందిన వెంటనే అతను దేహరహిత స్థితిని పొందాడు.
1.63.68
ततस्तेन सह चितामन्वारुरोह माद्री ।
कुन्तीं चोवाच यमयोरार्ययाऽप्रमत्तया भवितव्यमिति ॥ १.६३.६८ ॥
అప్పుడు మాద్రి అతనితో కలిసి చితిపైకి ఎక్కింది. కుంతితో ఆమె, 'ఆర్యా, యమళ కుమారుల విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి' అని చెప్పింది.
1.63.69
ततः पञ्चपाण्डवान्सह कुन्त्या हास्तिनपुरं नयन्ति स्म तपस्विनः ॥ १.६३.६९ ॥
అప్పుడు తపస్వులు ఐదుగురు పాండవులను కుంతితో కలిసి హస్తినాపురానికి తీసుకువెళ్లారు.
1.63.70
तत्र भीष्माय धृतराष्ट्रविदुरयोः पाण्डोः स्वर्गगमनं याथातथ्यं निवेदयन्तिस्म तपस्विनः ॥ १.६३.७० ॥
అక్కడ తపస్వులు భీష్మునికి, ధృతరాష్ట్రునికి, విదురునికి పాండువు స్వర్గగమనాన్ని యథార్థంగా తెలియజేశారు.
1.63.71
पाण्डवान्सह कुन्त्या जतुगृहे दाहयितुकामो धृतराष्ट्रात्मजोऽभूत् ॥ १.६३.७१ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు పాండవులను కుంతితో కలిపి లక్కఇంట్లో దహించాలని కోరుకున్నాడు.
1.63.72
तांश्च विदुरो मोक्षयामास ।
ततो भीमो हिडिम्बं हत्वा पुत्रमुत्पादयामास हिडिम्बायां घटोत्कचं नाम ॥ १.६३.७२ ॥
విదురుడు వారిని విడిపించాడు. తరువాత భీముడు హిడింబుని చంపి హిడింబ వల్ల ఘటోత్కచుడు అనే కుమారుని పొందాడు.
1.63.73
ततश्चैकचक्रां जग्मुः कुशलिनः ।
ततः पाञ्चालविषयं गत्वा स्वयंवरे द्रौपदीं लब्ध्वाऽर्धराज्यं प्राप्येन्द्रप्रस्थनिवासिनस्तस्यां पुत्रानुत्पादयामासुर्द्रौपद्याम् ॥ १.६३.७३ ॥
అప్పుడు వారు క్షేమంగా ఏకచక్రకు వెళ్లారు. తర్వాత పాంచాల దేశానికి వెళ్లి స్వయంవరంలో ద్రౌపదిని గెలిచి, సగం రాజ్యాన్ని పొంది, ఇంద్రప్రస్థంలో నివసిస్తూ ఆమెకు పుత్రులను కన్నారు.
1.63.74
श्रुतसेनं सहदेव इति ॥ १.६३.७४ ॥
సహదేవుని ద్వారా కలిగిన శ్రుతసేనుడు.
1.63.75
शैव्यस्य कन्यां देवकीं नामोपयेमे युधिष्ठिरः ।
तस्यां पुत्रं जनयामास यौधेयं नाम ॥ १.६३.७५ ॥
యుధిష్ఠిరుడు శైబ్యుని కుమార్తె దేవకిని వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా యౌధేయుడు అనే కుమారుని కన్నాడు.
1.63.76
भीमसेनस्तु वाराणस्यां काशिराजकन्यां जलन्धरां नामोपयेमे स्वयंवरस्थां ।
तस्यामस्य जज्ञे शर्वत्रातः ॥ १.६३.७६ ॥
భీమసేనుడు వారణాసిలో స్వయంవరంలో ఉన్న కాశీరాజు కుమార్తె జలంధర అనే ఆమెను వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా అతనికి సర్వత్రాతుడు జన్మించాడు.
1.63.77
अर्जुनस्तु खलु द्वारवतीं गत्वा भगवतो वासुदेवस्य भगिनीं सुभद्रां नामोदवहद्भार्यां ।
तस्यामभिमन्युं नाम पुत्रं जनयामास ॥ १.६३.७७ ॥
అర్జునుడు ద్వారకకు వెళ్లి, భగవంతుడైన వాసుదేవుని సోదరి సుభద్రను భార్యగా స్వీకరించాడు. ఆమె ద్వారా అభిమన్యుడనే కుమారుని కన్నాడు.
1.63.78
नकुलस्तु खलु चैद्यां रेणुमतीं नामोदवहत् ।
तस्यां पुत्रं जनयामास निरमित्रं नाम ॥ १.६३.७८ ॥
నకులుడు చైద్య రాజు కుమార్తె రేణుమతిని వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా నిరమిత్రుడనే కుమారుని కన్నాడు.
1.63.79
सहदेवस्तु खलु माद्रीमेव स्वयंवरे विजयां नामोदवहद्भार्याम् ।
तस्यां पुत्रं जनयामास सुहोत्रं नाम ॥ १.६३.७९ ॥
సహదేవుడు స్వయంవరంలో మాద్రి కూతురైన విజయ అనే భార్యను వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా అతడు సుహోత్రుడు అనే కుమారుని కన్నాడు.
1.63.80
भीमसेनश्च पूर्वमेव हिडिम्बायां राक्षस्यां पुत्रमुत्पादयामास घटोत्कचं नाम ।
अर्जुनस्तु नागकन्यायामुलूप्यामिरावन्तं नाम पुत्रं जनयामास ॥ १.६३.८० ॥
భీమసేనుడు ఇంతకు ముందే రాక్షసి హిడింబ ద్వారా ఘటోత్కచుడు అనే కుమారుని కన్నాడు. అర్జునుడు నాగకన్య ఉలూపి ద్వారా ఇరావంతుడు అనే కుమారుని కన్నాడు.
1.63.81
ततो मणलूरुपतिकन्यायां चित्राङ्गदायामर्जुनः पुत्रमुत्पादयामास बभ्रुवाहनं नाम ।
एते त्रयोदश पुत्राः पाण्डवानाम् ॥ १.६३.८१ ॥
తరువాత మణలూరు రాజు కుమార్తె చిత్రాంగదలో అర్జునుడు బభ్రువాహనుడు అనే కుమారుని కన్నాడు. ఇవే పాండవుల పదముగ్గురు కుమారులు.
1.63.82
विराटस्य दुहितरमुत्तरां नामाभिमन्युरुपेयेमे ।
तस्यामस्य परासुर्गर्भोऽजायत ॥ १.६३.८२ ॥
అభిమన్యుడు విరాటుని కుమార్తె ఉత్తరను వివాహమాడాడు. ఆమె ద్వారా అతని గర్భం ప్రాణం లేనిదిగా జన్మించింది.
1.63.83
तमुत्सङ्गे प्रतिजग्राह पृथा नियोगात्पुरुषोत्तमस्य ।
षाण्मासिकं गर्भमहं जीवयामि पादस्पर्शादिति वासुदेव उवाच ॥ १.६३.८३ ॥
పురుషోత్తముని ఆజ్ఞ మేరకు పృథ దానిని తన ఒడిలో స్వీకరించింది. "ఆరు నెలల ఈ గర్భాన్ని నా పాదస్పర్శతో బ్రతికిస్తాను" అని వాసుదేవుడు అన్నాడు.
1.63.84
अहं जीवयामि कुमारमनन्तवीर्यं जात एवायमजायत ।
अभिमन्योः सत्येन चेयं पृथिवी धारयत्विति वासुदेवस्य पादस्पर्शात्सजीवोऽजायत।
नाम तस्याकरोत्सुभद्रा ॥ १.६३.८४ ॥
అనంత వీర్యుడైన ఈ కుమారుని నేను జీవింపజేస్తాను. పుట్టిన వెంటనే ఇతడు జన్మించాడు. అభిమన్యుని సత్యం చేత, ఈ భూమి ధరించుగాక అని, వాసుదేవుని పాద స్పర్శ చేత అతడు జీవంతో జన్మించాడు. అతనికి సుభద్ర పేరు పెట్టింది.
1.63.85
परिक्षीणे कुले जात उत्तरायां परंतपः ।
परिक्षिदभवत्तस्मात्सौभद्रात्तु यशस्विनः ॥ १.६३.८५ ॥
కులం దాదాపు అంతరించిపోతున్న సమయంలో ఉత్తరకు శత్రుసంహారకుడైన కుమారుడు జన్మించాడు. అందువల్ల యశస్వి అయిన సుభద్రా కుమారుని వలన అతడు పరీక్షిత్ అయ్యాడు.
1.63.86
परीक्षित्तु खलु भद्रवतीं नामोपयेमे ।
तस्यां तत्र भवाञ्जनमेजयः ॥ १.६३.८६ ॥
పరీక్షిత్ నిశ్చయంగా భద్రవతి అనే పేరు గల కన్యను వివాహమాడాడు. ఆమె వలన అక్కడ పూజ్యుడైన జనమేజయుడు జన్మించాడు.
1.63.87
जनमेजयात्तु भवतः खलु वपुष्टमायां पुत्रौ द्वौ शतानीकः शङ्कुकर्णश्च ॥ १.६३.८७ ॥
జనమేజయుని వలన, నిశ్చయంగా, మీ వపుష్టమ యందు ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు — శతానీకుడు మరియు శంకుకర్ణుడు.
1.63.88
शतानीकस्तु खलु वैदेहीमुपयेमे ।
तस्यामस्य जज्ञे पुत्रोऽश्वमेधदत्तः ॥ १.६३.८८ ॥
శతానీకుడు నిశ్చయంగా వైదేహిని వివాహమాడాడు. ఆమె యందు అతనికి అశ్వమేధదత్తుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు.
1.63.89
इत्येष पूरोर्वंशस्तु पाण्डवानां च कीर्तितः ।
पूरोर्वंशमिमं श्रुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १.६३.८९ ॥
ఇలా పూరు వంశం, పాండవుల వంశం కీర్తించబడింది. పూరు ఈ వంశాన్ని విన్నవాడు సర్వ పాపాల నుండి విముక్తుడౌతాడు.