マハーバーラタ · 章 1.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.64.1
राजोपरिचरो नाम धर्मनित्यो महीपतिः ।
बभूव मृगयाशीलः शश्वत्स्वाध्यायवाञ्छुचिः ॥ १.६४.१ ॥
ウパリチャラという名の王がいた。ダルマに常に堅固で、大地の主であった。彼は狩猟を好み、常にヴェーダの読誦に励み、清浄であった。
1.64.2
स चेदिविषयं रम्यं वसुः पौरवनन्दनः ।
इन्द्रोपदेशाज्जग्राह रमणीयं महीपतिः ॥ १.६४.२ ॥
パウラヴァ族の喜びであるヴァス王は、インドラの教えに従い、あの麗しいチェーディ国を領有した。その快い地を、大地の主として治めたのである。
1.64.3
तमाश्रमे न्यस्तशस्त्रं निवसन्तं तपोनिधिम् ।
देवाः शक्रपुरोगा वै राजानमुपतस्थिरे ॥ १.६४.३ ॥
武器を置き、苦行の宝として庵に住むその王のもとへ、シャクラを先頭とする神々が実際に来て立った。
1.64.4
इन्द्रत्वमर्हो राजायं तपसेत्यनुचिन्त्य वै ।
तं सान्त्वेन नृपं साक्षात्तपसः संन्यवर्तयन् ॥ १.६४.४ ॥
「この王は苦行によってインドラの位に値する」と考え、彼らは慰めの言葉で、その王を直接苦行から引き戻した。
1.64.5
न संकीर्येत धर्मोऽयं पृथिव्यां पृथिवीपते ।
त्वया हि धर्मो विधृतः कृत्स्नं धारयते जगत् ॥ १.६४.५ ॥
大地の主よ、この地上でこのダルマが乱れることがあってはならない。あなたによってダルマは保たれ、それが全世界を支えているのだから。
1.64.6
देवानहं पालयिता पालय त्वं हि मानुषान् ।
लोके धर्मं पालय त्वं नित्ययुक्तः समाहितः।
धर्मयुक्तस्ततो लोकान्पुण्यान्प्राप्स्यसि शाश्वतान् ॥ १.६४.६ ॥
私は神々の守護者である。あなたは人間を守れ。世において、常に専心し心を集中させてダルマを守れ。ダルマを備えれば、あなたは功徳ある永遠の世界に至るであろう。
1.64.7
दिविष्ठस्य भुविष्ठस्त्वं सखाभूतो मम प्रियः ।
ऊधः पृथिव्या यो देशस्तमावस नराधिप ॥ १.६४.७ ॥
天に住む私の大切な友となり、地上に住みなさい。人の王よ、大地の乳房であるその地域に住みなさい。
1.64.8
पशव्यश्चैव पुण्यश्च प्रभूतधनधान्यवान् ।
स्वारक्ष्यश्चैव सौम्यश्च भोग्यैर्भूमिगुणैर्युतः ॥ १.६४.८ ॥
この地は家畜に富み、吉祥で、財と穀物に満ち、守りやすく、穏やかで、大地の享受すべき徳を備えている。
1.64.9
अर्थवानेष देशो हि धनरत्नादिभिर्युतः ।
वसुपूर्णा च वसुधा वस चेदिषु चेदिप ॥ १.६४.९ ॥
この地は実に価値があり、財宝や宝石などに恵まれている。大地は宝に満ち、チェーディの国に住みなさい。
1.64.10
धर्मशीला जनपदाः सुसंतोषाश्च साधवः ।
न च मिथ्या प्रलापोऽत्र स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥ १.६४.१० ॥
ここの諸国の民はダルマを守り、善人は大いに満足している。ここでは身内の間でさえ偽りの空言はない。さもなければどうしてそうなろうか。
1.64.11
न च पित्रा विभज्यन्ते पुत्रा गुरुहिते रताः ।
युञ्जते धुरि नो गाश्च कृशान्संधुक्षयन्ति च ॥ १.६४.११ ॥
息子たちは父によって分けられることがなく、年長者の福利を喜んで行う。彼らは我らの牛を犂の轅に繋ぎ、痩せた牛さえ養って元気づける。
1.64.12
सर्वे वर्णाः स्वधर्मस्थाः सदा चेदिषु मानद ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचित्त्रिषु लोकेषु यद्भवेत् ॥ १.६४.१२ ॥
チェーディの国では、すべての種姓が常に自らの義務に安んじている。誉れを与える者よ、三界において起こりうることで、汝に知られていないものは何もない。
1.64.13
दैवोपभोग्यं दिव्यं त्वामाकाशे स्फाटिकं महत् ।
आकाशगं त्वां मद्दत्तं विमानमुपपत्स्यते ॥ १.६४.१३ ॥
神々が享受するにふさわしい、天にある壮大な水晶の天界の車。私が与えるこの空を行く車は、あなたのものとなるだろう。
1.64.14
त्वमेकः सर्वमर्त्येषु विमानवरमास्थितः ।
चरिष्यस्युपरिस्थो हि देवो विग्रहवानिव ॥ १.६४.१४ ॥
すべての死すべき者の中で、ただ一人あなたが最上の車に乗り、上空に留まって、身体を得た神のように行き来するだろう。
1.64.15
ददामि ते वैजयन्तीं मालामम्लानपङ्कजाम् ।
धारयिष्यति सङ्ग्रामे या त्वां शस्त्रैरविक्षतम् ॥ १.६४.१५ ॥
決して萎れない蓮で編んだヴァイジャヤンティーの花輪をあなたに与えよう。戦いでそれを身につければ、武器によって傷つけられることはない。
1.64.16
लक्षणं चैतदेवेह भविता ते नराधिप ।
इन्द्रमालेति विख्यातं धन्यमप्रतिमं महत् ॥ १.६४.१६ ॥
人の王よ、これがここでのあなたの印となろう。インドラの花輪として名高い、吉祥で比類なく偉大なものだ。
1.64.17
यष्टिं च वैणवीं तस्मै ददौ वृत्रनिषूदनः ।
इष्टप्रदानमुद्दिश्य शिष्टानां प्रतिपालिनीम् ॥ १.६४.१७ ॥
ヴリトラを滅ぼしたインドラは、彼に竹の杖を与えた。それは望みを与え、善き人々を守るためのものであった。
1.64.18
एवं संसान्त्व्य नृपतिं तपसः संन्यवर्तयत् ।
प्रययौ दैवतैः सार्धं कृत्वा कार्यं दिवौकसाम् ॥ १.६४.१८ ॥
こうして王を慰め、苦行から引き戻し、天界の者たちの務めを果たして、インドラは神々とともに去っていった。
1.64.19
ततस्तु राजा चेदीनामिन्द्राभरणभूषितः ।
इन्द्रदत्तं विमानं तदास्थाय प्रययौ पुरीम् ॥ १.६४.१९ ॥
そこでチェーディの王はインドラから賜った装飾に飾られ、インドラから賜った天車に乗って都へ向かった。
1.64.20
तस्याः शक्रस्य पूजार्थं भूमौ भूमिपतिस्तदा ।
प्रवेशं कारयामास सर्वोत्सववरं तदा ॥ १.६४.२० ॥
そのとき大地の主はシャクラを供養するため、地上で入場の儀式を行わせた。あらゆる祭りの中で最も優れたものであった。
1.64.21
मार्गशीर्षे महाराज पूर्वपक्षे महामखम् ।
ततःप्रभृति चाद्यापि यष्टेः क्षितिपसत्तमैः ॥ १.६४.२१ ॥
大王よ、マールガシールシャ月の白分にこの大祭が行われた。それ以来今日に至るまで、最も優れた王たちがこれを行ってきた。
1.64.22
प्रवेशः क्रियते राजन्यथा तेन प्रवर्तितः ।
अपरेद्युस्ततस्तस्याः क्रियतेऽत्युच्छ्रयो नृपैः ॥ १.६४.२२ ॥
王よ、入場の儀式は彼が定めた通りに行われる。その翌日、王たちはその高い旗を掲げる。
1.64.23
अलङ्कृताया पिटकैर्गन्धमाल्यैश्च भूषणैः ।
माल्यदामपरिक्षिप्तां द्वात्रिंशत्किष्कुसंमिताम् ॥ १.६४.२३ ॥
籠や香、花飾り、装身具で飾られ、花飾りの紐で囲まれたそれは、高さ三十二キシュクにされる。
1.64.24
उद्धृत्य पिटके चापि द्वादशारत्निकोच्छ्रये ।
महारजनवासांसि परिक्षिप्य ध्वजोत्तमम् ॥ १.६४.२४ ॥
高さ十二アラトニの籠にそれを掲げ、大きな色布で包むと、最上の旗が掲げられる。
1.64.25
वासोभिरन्नपानैश्च पूजितैर्ब्राह्मणर्षभैः ।
पुण्याहं वाचयित्वाथ ध्वज उच्छ्रियते तदा ॥ १.६४.२५ ॥
衣服と飲食で供養された最上のバラモンに吉祥の祝詞を唱えさせた後、そのとき旗を掲げる。
1.64.26
शङ्खभेरीमृदङ्गैश्च संनादः क्रियते तदा ।
भगवान्पूज्यते चात्र यष्टिरूपेण वासवः ॥ १.६४.२६ ॥
そのとき法螺貝と太鼓と鼓の音が鳴らされ、ここでは杖の姿をしたバガヴァーン・ヴァーサヴァ（インドラ）が礼拝される。
1.64.27
स्वयमेव गृहीतेन वसोः प्रीत्या महात्मनः ।
माणिभद्रादयो यक्षाः पूज्यन्ते दैवतैः सह ॥ १.६४.२७ ॥
偉大な魂のヴァス王の慈しみによって自ずから受け入れられ、マニバドラらのヤクシャは神々とともに礼拝される。
1.64.28
नानाविधानि दानानि दत्त्वार्थिभ्यः सुहृज्जनैः ।
अलङ्कृत्वा माल्यदामैर्वस्त्रैर्नानाविधैस्तथा ॥ १.६४.२८ ॥
求める人々に様々な布施を与え、友人や親族は花輪と様々な衣服で身を飾った。
1.64.29
दृतिभिः सजलैः सर्वैः क्रीडित्वा नृपशासनात् ।
सभाजयित्वा राजानं कृत्वा नर्माश्रयाः कथाः ॥ १.६४.२९ ॥
王の命により、皆は水を満たした革袋で遊び、王を敬い、冗談めいた話を語った。
1.64.30
रमन्ते नागराः सर्वे तथा जानपदैः सह ।
सूताश्च मागधाश्चैव रमन्ते नटनर्तकाः ॥ १.६४.३० ॥
都の人々はみな地方の人々とともに楽しみ、スータやマーガダ、俳優や舞踊家たちも喜び楽しむ。
1.64.31
प्रीत्या तु नृपशार्दूल सर्वे चक्रुर्महोत्सवम् ।
सान्तःपुरः सहामात्यः सर्वाभरणभूषितः ॥ १.६४.३१ ॥
王の中の虎よ、皆が喜びのうちに大祭を催した。後宮と大臣たちとともに、あらゆる装身具で飾って。
1.64.32
महारजनवासांसि वसित्वा चेदिराट् तदा ।
जातिहिङ्गुलकेनाक्तः सदारो मुमुदे तदा ॥ १.६४.३२ ॥
そのとき、チェーディ王は大きな赤い衣を身にまとい、ジャーティ・ヒングラを塗って、妃たちとともに喜んだ。
1.64.33
एवं जानपदाः सर्वे चक्रुरिन्द्रमहं वसुः ।
यथा चेदिपतिः प्रीतश्चकारेन्द्रमहं वसुः ॥ १.६४.३३ ॥
このようにして地方の民はみなインドラの祭りを行った。喜んだチェーディの王ヴァスが行ったように。
1.64.34
एतां पूजां महेन्द्रस्तु दृष्ट्वा वसुकृतां शुभाम् ।
हरिभिर्वाजिभिर्युक्तमन्तरिक्षगतं रथम् ॥ १.६४.३४ ॥
ヴァスの行ったこの吉祥の供養を見て、大インドラは、茶色の駿馬に牽かれ空を行く戦車に乗った。
1.64.35
आस्थाय सह शच्या च वृतो ह्यप्सरसां गणैः ।
वसुना राजमुख्येन समागम्याब्रवीद्वचः ॥ १.६४.३५ ॥
シャチーとともに戦車に登り、アプサラスの群れに囲まれて、王の中の第一人者ヴァスのもとへ来て、この言葉を述べた。
1.64.36
ये पूजयिष्यन्ति च मुदा यथा चेदिपतिर्नृपः ।
कारयिष्यन्ति च मुदा यथा चेदिपतिर्नृपः ॥ १.६४.३६ ॥
チェーディの王が喜んで行ったように喜んで崇拝する者、そして、チェーディの王が行わせたように喜んで行わせる者。
1.64.37
तेषां श्रीर्विजयश्चैव सराष्ट्राणां भविष्यति ।
तथा स्फीतो जनपदो मुदितश्च भविष्यति ॥ १.६४.३७ ॥
彼らには王国とともに繁栄と勝利が訪れ、国土もまた豊かで喜びに満ちるであろう。
1.64.38
निरीतिकानि सस्यानि भवन्ति बहुधा नृप ।
राक्षसाश्च पिशाचाश्च न लुम्पन्ते कथंचन ॥ १.६४.३८ ॥
王よ、作物は様々な面で災厄から免れ、羅刹や毘舎遮も決して害することはないであろう。
1.64.39
एवं महात्मना तेन महेन्द्रेण नराधिप ।
वसुः प्रीत्या मघवता महाराजोऽभिसत्कृतः।
एवं कृत्वा महेन्द्रस्तु जगाम स्वं निवेशनम् ॥ १.६४.३९ ॥
人の主よ、かの大いなる魂のマヘーンドラは、愛情をもってマガヴァンを通じて大王ヴァスを敬った。そうして後、マヘーンドラは自らの住処へ去った。
1.64.40
उत्सवं कारयिष्यन्ति सदा शक्रस्य ये नराः ।
भूमिरत्नादिभिर्दानैस्तथा पूज्या भवन्ति ते।
वरदानमहायज्ञैस्तथा शक्रोत्सवेन च ॥ १.६४.४० ॥
常にシャクラの祭りを催す人々は、土地や宝玉などの布施、恩恵を与える大祭、そしてシャクラの祭りによって尊ばれるであろう。
1.64.41
संपूजितो मघवता वसुश्चेदीश्वरो नृपः ।
पालयामास धर्मेण चेदिस्थः पृथिवीमिमाम् ॥ १.६४.४१ ॥
マガヴァンによってよく敬われたチェーディの主なる王ヴァスは、チェーディに住みながら、法に従ってこの大地を治めた。
1.64.42
इन्द्रपीत्या चेदिपतिश्चकारेन्द्रमहं वसुः ।
पुत्राश्चास्य महावीर्याः पञ्चासन्नमितौजसः ॥ १.६४.४२ ॥
インドラへの愛情から、チェーディの主ヴァスはインドラの祭りを行った。彼には、大いなる勇猛と無量の力をもつ五人の息子が生まれた。
1.64.43
नानाराज्येषु च सुतान्स सम्राडभ्यषेचयत् ।
महारथो मागधानां विश्रुतो यो बृहद्रथः ॥ १.६४.४३ ॥
様々な王国で、その皇帝は息子たちに灌頂を施した。マガダの大戦車兵、名高いブリハドラタである。
1.64.44
प्रत्यग्रहः कुशाम्बश्च यमाहुर्मणिवाहनम् ।
मत्सिल्लश्च यदुश्चैव राजन्यश्चापराजितः ॥ १.६४.४४ ॥
プラティヤグラハ、クシャーンバ、マニヴァーハナと呼ばれる者、マトシッラ、ヤドゥ、そして無敗のラージャニヤ。
1.64.45
एते तस्य सुता राजन्राजर्षेर्भूरितेजसः ।
न्यवेशयन्नामभिः स्वैस्ते देशांश्च पुराणि च ॥ १.६४.४५ ॥
王よ、これらはあの大いに輝く王仙の息子たちである。彼らは自らの名によって国土と都市を定めた。
1.64.46
वासवाः पञ्च राजानः पृथग्वंशाश्च शास्वताः ।
वसन्तमिन्द्रप्रासादे आकाशे स्फाटिके च तम् ॥ १.६४.४६ ॥
ヴァス族の五人の王は、それぞれ別の系統をもち永遠であり、インドラの宮殿、天空の水晶の館で彼と共に住んだ。
1.64.47
उपतस्थुर्महात्मानं गन्धर्वाप्सरसो नृपम् ।
राजोपरिचरेत्येवं नाम तस्याथ विश्रुतम् ॥ १.६४.४७ ॥
ガンダルヴァとアプサラスたちが、その大いなる魂の王に仕えた。こうして彼は「王ウパリチャラ」という名で名高くなった。
1.64.48
पुरोपवाहिनीं तस्य नदीं शुक्तमतीं गिरिः ।
अरौत्सीच्चेतनायुक्तः कामात्कोलाहलः किल ॥ १.६४.४८ ॥
都の前を流れるシュクティマティー川は、意識をもつ山コーラーハラが欲情から堰き止めたのだという。
1.64.49
गिरिं कोलाहलं तं तु पदा वसुरताडयत् ।
निश्चक्राम ततस्तेन प्रहारविवरेण सा ॥ १.६४.४९ ॥
ヴァス王はその山コーラーハラを足で蹴った。その一撃で開いた裂け目から、彼女は流れ出た。
1.64.50
तस्यां नद्यां स जनयन्मिथुनं पर्वतः स्वयम् ।
तस्माद्विमोक्षणात्प्रीता नदी राज्ञे न्यवेदयत् ॥ १.६४.५० ॥
その川の中で山自身が双子を一組生んだ。その解放を喜んだ川は、王にそのことを報告した。
1.64.51
महिषी भविता कन्या पुमान्सेनापतिर्भवेत् ।
शुक्तिमत्या वचःश्रुत्वा दृष्ट्वा तौ राजसत्तमः ॥ १.६४.५१ ॥
「娘は第一王妃となり、息子は軍の司令官となるでしょう。」シュクティマティーの言葉を聞き、その二人を見て、あの王の中の最上の王は（喜んだ）。
1.64.52
यः पुमानभवत्तत्र तं स राजर्षिसत्तमः ।
वसुर्वसुप्रदश्चक्रे सेनापतिमरिन्दमः ॥ १.६४.५२ ॥
そこで生まれた男子を、あの王家の聖仙の中の最上の者、富を与え、敵を征服するヴァスが軍の司令官に任じた。
1.64.53
चकार पत्नीं कन्यां तु तथा तां गिरिकां नृपः ।
वसोः पत्नी तु गिरिका कामकालं न्यवेदयत् ॥ १.६४.५३ ॥
王はその娘ギリカーを妻とした。その後、ヴァスの妻ギリカーは、自分の欲望の時（月経の時期）を王に告げた。
1.64.54
ऋतुकालमनुप्राप्ता स्नाता पुंसवने शुचिः ।
तदहः पितरश्चैनपूचुर्जहि मृगानिति ॥ १.६४.५४ ॥
月経の時が来て、沐浴して男児を授かる儀式のために清浄になった彼女に、その日、祖霊たちは言った。「鹿を殺せ。」
1.64.55
तं राजसत्तमं प्रीतास्तदा मतिमतां वरः ।
स पितॄणां नियोगेन तामतिक्रम्य पार्थिवः ॥ १.६४.५५ ॥
祖霊の命により、王は彼女を通り過ぎた。そのとき、賢者の中で最も優れた者たちは、王の中の最良の王を喜んで……
1.64.56
चकार मृगयां कामी गिरिकामेव संस्मरन् ।
अतीव रूपसंपन्नां साक्षाच्छ्रियमिवापराम् ॥ १.६४.५६ ॥
欲望に駆られ、ただあの山の娘のみを思い出しながら、彼は狩りをした。彼女は極めて美しく、まさにもう一人のシュリーのようであった。
1.64.57
अशोकैश्चम्पकैश्चूतैरनेकैरतिमुक्तकैः ।
पुन्नागैः कर्णिकारैश्च बकुलैर्दिव्यपाटलैः ॥ १.६४.५७ ॥
アショーカ、チャンパカ、マンゴー、多くのアティムクタカ、プンナーガ、カルニカーラ、バクラ、そして神聖なパータラの木々で…
1.64.58
पनसैर्नारिकेलैश्च चन्दनैश्चार्जुनैस्तथा ।
एतै रम्यैर्महावृक्षैः पुण्यैः स्वादुफलैर्युतम् ॥ १.६४.५८ ॥
パナス、ココナッツ、白檀、アルジュナの木々、この美しい大木、清浄で甘い実に満ちた…
1.64.59
कोकिलाकुलसन्नादं मत्तभ्रमरनादितम् ।
वसन्तकाले तत्पश्यन्वनं चैत्ररथोपमम् ॥ १.६४.५९ ॥
春の季節、カッコウの声に満ち、酔った蜜蜂の羽音が響く、チャイトララタの園に似たその森を見ながら…
1.64.60
मन्मथाभिपरीतात्मा नापश्यद्गिरिकां तदा ।
अपश्यन्कामसंतप्तश्चरमाणो यदृच्छया ॥ १.६४.६० ॥
マンマタ（愛神）に心を奪われた彼は、そのときあの山の娘を見なかった。欲望に苦しめられ、あてどなく歩きながら、彼は彼女を見つけられなかった。
1.64.61
पुष्पसंछन्नशाखाग्रं पल्लवैरुपशोभितम् ।
अशोकस्तबकैश्छन्नं रमणीयमपश्यत ॥ १.६४.६१ ॥
花に覆われた枝先、若芽で飾られ、アショーカの花房に覆われた美しい場所を彼は見た。
1.64.62
अधस्यात्तस्य छायायां सुखासीनो नराधिपः ।
मधुगन्धैश्च संयुक्तं पुष्पगन्धमनोहरम् ॥ १.६४.६२ ॥
その木陰に心地よく座った王は、蜜の香と花の芳香に満ちた美しい場所を見た。
1.64.63
वायुना प्रेर्यमाणस्तु धूम्राय मुदमन्वगात् ।
भार्यां चिन्तयमानस्य मन्मथाग्निरवर्धत।
तस्य रेतः प्रचस्कन्द चरतो गहने वने ॥ १.६४.६३ ॥
風に駆られて、彼はダームラーとの喜びに身を委ねた。妻を思うと、彼の愛欲の火は燃え上がった。深い森をさまよう間に、彼の精液がこぼれ落ちた。
1.64.64
स्कन्नमात्रं च तद्रेतो वृक्षपत्रेण भूमिपः ।
प्रतिजग्राह मिथ्या मे न पतेद्रेत इत्युत ॥ १.६४.६४ ॥
落ちるやいなや王はその精液を木の葉で受け止めた。「私の精液が無駄に落ちることがないように」と思って。
1.64.65
अङ्गुलीयेन शुक्लस्य रक्षां च विदधे नृपः ।
अशोकस्तबकै रक्तैः पल्लवैश्चाप्यबन्धयत् ॥ १.६४.६५ ॥
王はその白い精液を指輪で守り、赤いアショーカの花房と若芽で包んで結びつけた。
1.64.66
इदं मिथ्या परिस्कन्नं रेतो मे न भवेदिति ।
ऋतुश्च तस्याः पत्न्या मे न मोघः स्यादिति प्रभुः ॥ १.६४.६६ ॥
「この私の精液が無駄にこぼれることがなく、妻の月経の時もまた実りなきものとならぬように」と、その主は考えた。
1.64.67
संचिन्त्यैवं तदा राजा विचार्य च पुनःपुनः ।
अमोघत्वं च विज्ञाय रेतसो राजसत्तमः ॥ १.६४.६७ ॥
このように思い巡らし、幾度も考えた末、王の中の最上の王は、精液が無駄にはならないと悟った。
1.64.68
शुक्रप्रस्थापने कालं महिष्या प्रसमीक्ष्य वै ।
अभिमन्त्र्याथ तच्छुक्रमारात्तिष्ठन्तमाशुगम् ॥ १.६४.६८ ॥
王妃の時期をよく見定め、その精液を真言で清めた後、遠くに立つ素早い鷹を見た。
1.64.69
सूक्ष्मधर्मार्थतत्त्वज्ञो गत्वा श्येनं ततोऽब्रवीत् ।
मत्प्रियार्थमिदं सौम्य शुक्रं मम गृहं नय ॥ १.६४.६९ ॥
微妙な法と利の真理を知る王は、鷹のもとへ行って言った。「善き友よ、わが愛する人のために、この精液を我が家へ運んでくれ。」
1.64.70
गिरिकायाः प्रयच्छाशु तस्या ह्यार्तवमद्य वै ।
गृहीत्वा तत्तदा श्येनस्तूर्णमुत्पत्य वेगवान् ॥ १.६४.७० ॥
「ギリカーに早く渡せ。今日は彼女の時期のためのものだ。」それを受け取ると、素早い鷹はすぐに舞い上がった。
1.64.71
जवं परममास्थाय प्रदुद्राव विहंगमः ।
तमपश्यदथायान्तं श्येनं श्येनस्तथाऽपरः ॥ १.६४.७१ ॥
最高の速さをとって、その鳥は駆け去った。そして近づいてくる鷹を見た。もう一羽の鷹もまた同じく見た。
1.64.72
अभ्यद्रवच्च तं सद्यो दृष्ट्वैवामिषशङ्कया ।
तुण्डयुद्धमथाकाशे तावुभौ संप्रचक्रतुः ॥ १.६४.७२ ॥
それを見て肉だと疑い、もう一羽はすぐに襲いかかった。すると空中で二羽は嘴で戦い始めた。
1.64.73
युद्ध्यतोरपतद्रेतस्तच्चापि यमुनाम्भसि ।
तत्राद्रिकेति विख्याता ब्रह्मशापाद्वराप्सरा ॥ १.६४.७३ ॥
二人が戦っている間に、その精液はヤムナー川の水に落ちた。そこにはブラーフマナの呪いによって、アドリカーという名高い天界の女がいた。
1.64.74
मीनभावमनुप्राप्ता बभूव यमुनाचरी ।
श्येनपादपरिभ्रष्टं तद्वीर्यमथ वासवम् ॥ १.६४.७४ ॥
魚の姿をとって、彼女はヤムナー川を泳ぎ回る者となった。鷹の爪から落ちたヴァスの、その精液を。
1.64.75
जग्राह तरसोपेत्य साऽद्रिका मत्स्यरूपिणी ।
कदाचिदपि मत्सीं तां बबन्धुर्मत्स्यजीविनः ॥ १.६४.७५ ॥
魚の姿のアドリカーは素早く近づいてそれを取り込んだ。ある時、漁師たちがその雌魚を捕らえた。
1.64.76
मासे च दशमे प्राप्ते तदा भरतसत्तम ।
उज्जह्रुरुदरात्तस्याः स्त्रीं पुमांसं च मानुषौ ॥ १.६४.७६ ॥
バラタ族の最良の者よ、十か月目が来たとき、彼女の腹から人間二人、女と男を取り出した。
1.64.77
आश्चर्यभूतं तद्गत्वा राज्ञेऽथ प्रत्यवेदयन् ।
काये मत्स्या इमौ राजन्संभूतौ मानुषाविति ॥ १.६४.७७ ॥
彼らはその驚くべき出来事を王のもとへ行って報告した。「王よ、魚の体からこの二人の人間が生まれたのです」と。
1.64.78
तयोः पुमांसं जग्राह राजोपरिचरस्तदा ।
स मत्स्यो नाम राजासीद्धार्मिकः सत्यसङ्गरः ॥ १.६४.७८ ॥
二人のうち、男はその時王ウパリチャラが引き取った。その正しく誓いを守る王は、マツヤという名で知られるようになった。
1.64.79
साऽप्सरा मुक्तशापा च क्षणेन समपद्यत ।
या पुरोक्ता भगवता तिर्यग्योनिगता शुभा ॥ १.६४.७९ ॥
呪いから解放されたそのアプサラスは、一瞬にして元の姿を取り戻した。以前に世尊が畜生の胎に入ったと告げた吉祥な女である。
1.64.80
मानुषौ जनयित्वा त्वं शापमोक्षमवाप्स्यसि ।
ततः साजनयित्वा तौ विशस्ता मत्स्यघातिभिः ॥ १.६४.८० ॥
二人の人間の子を産んだ後、おまえは呪いからの解放を得るであろう。その後、彼女は彼らを産み、漁師たちに打ち倒された。
1.64.81
संत्यज्य मत्स्यरूपं सा दिव्यं रूपमवाप्य च ।
सिद्धर्षिचारणपथं जगामाथ वराप्सराः ॥ १.६४.८१ ॥
魚の姿を捨て神々しい姿を得て、その優れたアプサラスは成就者・聖仙・チャーラナの道へ去っていった。
1.64.82
सा कन्या दुहिता तस्या मत्स्या मत्स्यसगन्धिनी ।
राज्ञा दत्ता च दाशाय कन्येयं ते भवत्विति ॥ १.६४.८२ ॥
その少女は彼女の娘であった。魚から生まれ、魚の香りを持つ者である。王は「この娘をおまえに」と言って、漁師に彼女を与えた。
1.64.83
रूपसत्वसमायुक्ता सर्वैः समुदिता गुणैः ।
सा तु सत्यवती नाम मत्स्यघात्यभिसंश्रयात् ॥ १.६४.८३ ॥
美と善性を備え、あらゆる徳に恵まれた彼女は、漁師のもとに身を寄せたことから、サティヤヴァティーと呼ばれた。
1.64.84
आसीत्सा मत्स्यगन्धैव कंचित्कालं शुचिस्मिता ।
शुश्रूषार्थं पितुर्नावं वाहयन्तीं जले च ताम् ॥ १.६४.८४ ॥
しばらくの間、彼女は魚の香りのままで、清らかな微笑みをたたえていた。父に仕えるため、彼女は水上で舟を操っていた。
1.64.85
तीर्थयात्रां परिक्रामन्नपश्यद्वै पराशरः ।
अतीव रूपसंपन्नां सिद्धानामपि काङ्क्षिताम् ॥ १.६४.८५ ॥
巡礼をして歩いていたパラーシャラは、まことに非常に美しい女性を見た。それは聖者たちにさえ望まれるほどであった。
1.64.86
दृष्ट्वैव स च तां धीमांश्चकमे चारुहासिनीम् ।
दिव्यां तां वासवीं कन्यां रम्भोरूं मुनिपुङ्गवः ॥ १.६४.८६ ॥
その賢明な聖者の中の最上の者は、美しく微笑むその女性を見るやいなや彼女を望んだ。バサの娘である神々しい乙女、芭蕉の幹のような腿を持つ彼女を。
1.64.87
संभवं चिन्तयित्वा तां ज्ञात्वा प्रोवाच शक्तिजः ।
क्व कर्णधारो नौर्येन नीयते ब्रूहि भामिनि ॥ १.६४.८७ ॥
その可能性を考え、彼女が誰かを知った上で、シャクティの子は言った。「ご婦人よ、この舟を操る舵取りはどこにいるのか。言いなさい。」
1.64.88
अनपत्यस्य दाशस्य सुता तत्प्रियकाम्यया ।
सहस्रजनसंपन्ना नौर्मया वाह्यते द्विज ॥ १.६४.८८ ॥
「再生者よ、私は子のない漁師ダーシャの娘です。その方を喜ばせたいと願い、千人を載せられるこの舟を操っているのです。」
1.64.89
शोभनं वासवि शुभे किं चिरायसि वाह्यताम् ।
कलशं भविता भद्रे सहस्रार्धेन संमितम् ॥ १.६४.८९ ॥
「ヴァスの娘よ、吉祥なる人よ、それは良い。なぜ遅れるのか。舟を進めよ。善き女よ、千の半分の量の壺ができるであろう。」
1.64.90
अहं शेषो भिविष्यामि नीयतामचिरेण वै ।
मत्स्यगन्धा तथेत्युक्त्वा नावं वाहयतां जले ॥ १.६४.९० ॥
「私は残りの分となりましょう。速やかにこれを運ばせなさい。」「そのとおりに」と言ってマツヤガンダーは水の上で舟を進めさせた。
1.64.91
वीक्षमाणं मुनिं दृष्ट्वा प्रोवाचेदं वचस्तदा ।
मत्स्यगन्धेति मामाहुर्दाशराजसुतां जनाः ॥ १.६४.९१ ॥
聖者が自分を見つめているのを見て、彼女はそのとき次のように言った。「人々は私を魚の香りのマツヤガンダー、漁師王の娘と呼びます。」
1.64.92
जन्म शोकाभितप्तायाः कथं ज्ञास्यसि कथ्यताम् ।
दिव्यज्ञानेन दृष्टं हि दृष्टमात्रेण ते वपुः ॥ १.६४.९२ ॥
「悲しみに苦しむ私の生まれを、あなたはどうして知るのでしょう。おっしゃってください。神聖な知によって、あなたはお姿を見ただけで見抜いたのですから。」
1.64.93
प्रणयग्रहणार्थाय वक्ष्येव वासवि तच्छृणु ।
बर्हिषद इति ख्याताः पितरः सोमपास्तुते ॥ १.६४.९३ ॥
「あなたの愛を得るために、ヴァーサヴィーよ、お話ししましょう。聞きなさい。彼らはバルヒシャドと呼ばれて名高い、ソーマを飲む祖霊です。」
1.64.94
तेषां त्वं मानसी कन्या अच्छोदा नाम विश्रुता ।
अच्छोदं नाम तद्दिव्यं सरो यस्मात्समुत्थितम् ॥ १.६४.९४ ॥
「あなたは彼らの心から生まれた娘で、アッチョーダーの名で名高い。その神聖な湖はアッチョーダと呼ばれます。そこから生じたからです。」
1.64.95
त्वया न दृष्टपूर्वास्तु पितरस्ते कदाचन ।
संभूता मनसा तेषां पितॄन्स्वान्नाभिजानती ॥ १.६४.९५ ॥
「あなたはかつてあの祖霊たちを見たことがありませんでした。彼らの心から生まれたのに、自分自身の祖霊を知らなかったのです。」
1.64.96
सा त्वन्यं पितरं वव्रे स्वानतिक्रम्य तान्पितॄन् ।
नाम्ना वसुरिति ख्यातं मनुपुत्रं दिवि स्थितम् ॥ १.६४.९६ ॥
「しかし彼女は自分の祖霊を飛び越えて、別の父を選んだのです。名をヴァスといい、天に住むマヌの息子です。」
1.64.97
अद्रिकाऽप्सरसा युक्तं विमाने दिवि विष्ठितम् ।
सा तेन व्यभिचारेण मनसा कामचारिणी ॥ १.६४.९७ ॥
天界で天車に座る彼と共にいたアドリカーという天女は、その姦通によって心のままに振る舞う者となった。
1.64.98
पितरं प्रार्थयित्वाऽन्यं योगाद्भष्टा पपात सा ।
अपश्यत्पतमाना सा विमानत्रयमन्तिकात् ॥ १.६४.९८ ॥
別の夫を望んだため、彼女はヨーガの力を失って落下した。落ちながら、近くに三台の天車を見た。
1.64.99
त्रसरेणुप्रमाणांस्तांस्तत्रापश्यत्स्वकान्पितॄन् ।
सुसूक्ष्मानपरिव्यक्तानङ्गैरङ्गेष्विवाहितान् ॥ १.६४.९९ ॥
そこで彼女は自分の祖先たちを、塵の粒のように極めて微細で不鮮明に見た。その肢体は互いの肢体に差し入れられたかのようであった。
1.64.100
तातेति तानुवाचार्ता पतन्ती सा ह्यधोमुखी ।
तैरुक्ता सा तु माभैषीस्तेन सा संस्थिता दिवि ॥ १.६४.१०० ॥
苦しみながら頭を下にして落ちる彼女は、彼らに「父よ」と呼びかけた。彼らは「恐れるな」と言い、それゆえ彼女は天に留まった。
1.64.101
ततः प्रसादयामास स्वान्पितॄन्दीनया गिरा ।
तामूचुः पितरः कन्यां भ्रैष्टश्वर्यां व्यतिक्रमात् ॥ १.६४.१०१ ॥
そこで彼女は哀れな声で自分の祖先たちをなだめた。祖先たちは、逸脱のために力を失ったその乙女に語った。
1.64.102
भ्रष्टैश्वर्या स्वदोषेण पतसि त्वं शुचिस्मिते ।
यैरारभन्ते कर्माणि शरीरैरिह देवताः ॥ १.६४.१०२ ॥
「清らかな微笑みの女よ、お前は自らの過ちによって力を失い、墜ちてゆくのだ。神々がここで祭祀を行うその身体によって、お前は墜ちているのだ。」
1.64.103
तैरेव तत्कर्मफलं प्राप्नुवन्ति स्म देवताः ।
मनुष्यास्त्वन्यदेहेन शुभाशुभमिति स्थितिः ॥ १.६४.१०३ ॥
神々はまさにその身体によって行為の果報を得る。人間は別の身体で善と悪を受ける——これが定めである。
1.64.104
सद्यः फलन्ति कर्माणि देवत्वे प्रेत्य मानुषे ।
तस्मात्त्वं पतसे पुत्रि प्रेत्यत्वं प्राप्स्यसे फलम् ॥ १.६४.१०४ ॥
神の境涯では行為はただちに実を結び、人間の生では死後に実を結ぶ。ゆえに娘よ、お前は堕ちている。死後にお前は自分の果報を得るであろう。
1.64.105
पितृहीना तु कन्या त्वं वसोर्हि त्वं सुता मता ।
मत्स्ययोनौ समुत्पन्ना सुताराज्ञो भविष्यसि ॥ १.६४.१०५ ॥
あなたは父のない乙女だが、ヴァスの娘と見なされている。魚の胎から生まれて、あなたは王の娘となるだろう。
1.64.106
अद्रिका मत्स्यरूपाऽभूद्गङ्गायमनुसङ्गमे ।
पराशरस्य दायादं त्वं पुत्रं जनयिष्यसि ॥ १.६४.१०६ ॥
アドリカーはガンガーとヤムナーの合流点で魚の姿となった。あなたはパラーシャラの世継ぎとなる息子を産むだろう。
1.64.107
यो वेदमेकं ब्रह्मर्षिश्चतुर्धा विबजिष्यति ।
महाभिषक्सुतस्यैव शन्तनोः कीर्तिवर्धनम् ॥ १.६४.१०७ ॥
一つのヴェーダを四つに分けるブラフマルシは、マハーバишャクの子シャンタヌの名声を高めるであろう。
1.64.108
ज्येष्ठं चित्राङ्गदं वीरं चित्रवीरं च विश्रुतम् ।
एतान्सूत्वा सुपुत्रांस्त्वं पुनरेव गमिष्यसि ॥ १.६४.१०८ ॥
長子の英雄チトラーンガダと名高いチトラヴィーリヤという、これら優れた息子たちを産んだのち、お前は再び去るであろう。
1.64.109
व्यतिक्रमात्पितॄणां च प्राप्स्यसे जन्म कुत्सितम् ।
अस्यैव राज्ञस्त्वं कन्या ह्यद्रिकायां भविष्यसि ॥ १.६४.१०९ ॥
祖霊への違反により、あなたは卑しい生を得るでしょう。この王の娘として、アドリカーの胎から生まれることになります。
1.64.110
अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा ।
एवमुक्ता पुरा तैस्त्वं जाता सत्यवती शुभा ॥ १.६४.११० ॥
第二十八のドヴァーパラ期に、あなたは魚の胎から生まれるでしょう。以前そう告げられたとおり、吉祥なサティャヴァティーが生まれたのです。
1.64.111
अद्रिकेत्यभिविख्याता ब्रह्मशापाद्वराप्सरा ।
मीनभावमनुप्राप्ता त्वं जनित्वा गता दिवम् ॥ १.६४.१११ ॥
アドリカーとして名高いその優れたアプサラスは、婆羅門の呪いにより魚の姿となりました。出産ののち、あなたは天界へ去りました。
1.64.112
तस्यां जातासि सा कन्या राज्ञो वीर्येण चैवहि ।
तस्माद्वासवि भद्रं ते याचे वंशकरं सुतम् ॥ १.६४.११२ ॥
彼女から、王の精によって、あなたは乙女として生まれたのです。ゆえに、ヴァーサヴィーよ、あなたに幸あれ。家系を継ぐ息子を私は求めます。
1.64.113
संगमं मम कल्याणि कुरुष्वेत्यभ्यभाषत ॥ १.६४.११३ ॥
「吉祥なる女よ、私と交わりなさい」と、彼は彼女に告げた。
1.64.114
विस्मयाविष्टसर्वाङ्गी जातिस्मरणतां गता ।
साब्रवीत्पश्य भगवन्परपारे स्थितानृषीन् ॥ १.६४.११४ ॥
驚きに全身を包まれ、自らの出生を思い出した彼女は言った。「尊き方よ、向こう岸に立つ聖者たちをご覧ください。」
1.64.115
आवयोर्दृष्टयोरेभिः कथं नु स्यात्समागमः ।
एवं तयोक्तो भगवान्नीहारमसृजत्प्रभुः ॥ १.६४.११५ ॥
この者たちに見られては、二人の逢瀬はどうして叶うのか。そう言われて、尊い主は霧を生み出した。
1.64.116
येन देशः स सर्वस्तु तमोभूत इवाभवत् ।
दृष्ट्वा सृष्टं तु नीहारं ततस्तं परमर्षिणा ॥ १.६४.११६ ॥
そのため、その地はすべて闇に包まれたかのようになった。そこで大仙は、造られたその霧を見た。
1.64.117
विस्मिता साभवत्कन्या व्रीडिता च तपस्विनी ।
विद्धि मां भगवन्कन्यां सदा पितृवशानुगाम् ॥ १.६४.११७ ॥
その乙女は驚き、また恥じらった。苦行の女は言った。「尊き方よ、私が常に父の意に従う娘であることをお知りください。」
1.64.118
त्वत्संयोगाच्च दुष्येत कन्याभावो ममाऽनघ ।
कन्यात्वे दूषिते वापि कथं शक्ष्ये द्विजोत्तम ॥ १.६४.११८ ॥
あなたと結ばれれば私の乙女の身は汚れてしまいます、無垢なるお方。乙女であることが汚されたなら、どうして生きてゆけましょう、再生族の最上の方よ。
1.64.119
गृह गन्तुमुषे चाहं धीमन्न स्थातुमुत्सहे ।
एतत्संचिन्त्य भगवन्विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ १.६४.११९ ॥
賢き方よ、私は家に帰りたい。ここに留まる勇気はありません。このことをお考えになり、尊き方よ、この後になすべきことをなさってください。
1.64.120
एवमुक्तवतीं तीं तु प्रीतिमानुषिसत्तमः ।
उवाच मत्प्रियं कृत्वा कन्यैव त्वं भविष्यति ॥ १.६४.१२० ॥
彼女がそう言うと、喜んだ聖仙の最上の方は彼女に言った。「私の望みを果たしても、そなたは乙女のままでいるだろう。」
1.64.121
वृणीष्व च वरं भीरुं यं त्वमिच्छसि भामिनि ।
वृथा हि न प्रसादो मे भूतपूर्वः शुचिस्मिते ॥ १.६४.१२१ ॥
臆病な美しき女よ、望む恩恵を選べ。清らかな微笑みの女よ、私の恵みがこれまで無駄になったことはない。
1.64.122
एवमुक्ता वरं वव्रे गात्रसौगन्ध्यमुत्तमम् ।
सचास्यै भगवान्प्रादान्मनः काङ्क्षितं प्रभुः ॥ १.६४.१२२ ॥
そう言われて彼女は、身体の最上の芳香を恵みとして選んだ。その尊き主は彼女の心の望みを与えた。
1.64.123
ततो लब्धवरा प्रीता स्त्रीभावगुणभूषिता ।
जगाम सह संसर्गमृषिणाऽद्भुतकर्मणा ॥ १.६४.१२३ ॥
そうして恵みを得て喜び、女性の徳に飾られた彼女は、驚くべき行いをする仙人と交わるために赴いた。
1.64.124
तस्यास्तु योजनाद्गन्धमाजिघ्रन्त नरा भुवि ॥ १.६४.१२४ ॥
地上の人々は、一ヨージャナ離れていても彼女の香りをかいだ。
1.64.125
तस्या योजनगन्धेति ततो नामापरं स्मृतम् ।
इति सत्यवती हृष्टा लब्ध्वा वरमनुत्तमम् ॥ १.६४.१२५ ॥
そこで彼女にはもう一つの名、ヨージャナガンダーが伝えられた。こうしてサティヤヴァティーは無上の恵みを得て喜んだ。
1.64.126
पराशरेण संयुक्ता सद्यो गर्भं सुषाव सा ।
जज्ञे च यमुनाद्वीपे पाराशर्यः स वीर्यवान् ॥ १.६४.१२६ ॥
パラーシャラと交わるや彼女はすぐに懐妊して出産した。ヤムナー川の中洲で、パラーシャラの力強い息子が生まれた。
1.64.127
स मातरमनुज्ञाप्य तपस्येव मनो दधे ।
स्मृतोऽहं दर्शयिष्यामि कृत्येष्विति च सोऽब्रवीत् ॥ १.६४.१२७ ॥
母に別れを告げると、ただ苦行に心を定め、「必要なときに私を思い出せば、私は姿を現そう」と言った。
1.64.128
एवं द्वैपायनो जज्ञे सत्यवत्यां पराशरात् ।
न्यस्तोद्वीपे यद्बालस्तस्माद्द्वैपायनःस्मृतः ॥ १.६४.१२८ ॥
こうしてパラーシャラによってサティヤヴァティーに、ドヴァイパーヤナが生まれた。幼子が島に捨て置かれたため、ドヴァイパーヤナと呼ばれた。
1.64.129
पादापसारिणं धर्मं स तु विद्वान्युगे युगे ।
आयुः शक्तिं च मर्त्यानां युगावस्थामवेक्ष्यच ॥ १.६४.१२९ ॥
ダルマは各ユガごとに一足ずつ退くことを知っていた。彼は人間の寿命と力、そしてユガの状態をも見極めた。
1.64.130
ब्रह्मणो ब्राह्मणानां च तथानुग्रहकाङ्क्षया ।
विव्यास वेदान्यस्मत्स तस्माद्व्यास इति स्मृतः ॥ १.६४.१३० ॥
ブラフマーとバラモンに恩恵を与えたいと願い、彼はヴェーダを編成した。それゆえヴィヤーサと呼ばれた。
1.64.131
वेदानध्यापयामास महाभारतपञ्चमान् ।
सुमन्तुं जैमिनिं पैलं शुकं चैव स्वमात्मजम् ॥ १.६४.१३१ ॥
『マハーバーラタ』を第五のヴェーダとして、彼はスマントゥ、ジャイミニ、パイラ、そして自分の息子シュカにヴェーダを教えた。
1.64.132
प्रभुर्वरिष्ठो वरदो वैशंपायनमेव च ।
संहितास्तैः पृथक्त्वेन भारतस्य प्रकाशिताः ॥ १.६४.१३२ ॥
その力強く最も優れた恩恵を与える人は、ヴァイシャンパーヤナにも教えた。彼らによって『バーラタ』の諸本は別々に世に知られた。
1.64.133
तथा भीष्मः शान्तनवो गङ्गायाममितद्युतिः ।
वसुवीर्यात्समभवन्महावीर्यो महायशाः ॥ १.६४.१३३ ॥
同様に、シャンタヌの子ビーシュマは、無量の輝きを持ち、ヴァスの力によってガンガーから生まれた。彼は大いなる勇気と大いなる名声を持っていた。
1.64.134
वैदार्थविच्च भगवानृषिर्विप्रो महायशाः ।
शूले प्रोतः पुराणर्षिरचोरश्चोरशङ्कया ॥ १.६४.१३४ ॥
ヴェーダの意味に通じた尊き仙人、バラモン、大いなる名声を持つ古の聖仙は、盗人ではなかったのに盗みの疑いで杭に刺し貫かれた。
1.64.135
अणीमाण्डव्य इत्येवं विख्यातः स महायशाः ।
स धर्ममाहूय पुरा महर्षिरिदमुक्तवान् ॥ १.६४.१३५ ॥
アニーマーンダヴィヤとしてこのように名高い、その大いなる名声の人は、昔ダルマを呼び寄せてこう言った。
1.64.136
इषीकया मया बाल्याद्विद्धा ह्येका शकुन्तिका ।
तत्किल्बिषं स्मरे धर्म नान्यत्पापमहं स्मरे ॥ १.६४.१३६ ॥
幼い頃、私は葦で小さな鳥を突き刺した。ダルマよ、その過ちを私は覚えている。それ以外の罪は私には思い当たらない。
1.64.137
तन्मे सहस्रममितं कस्मान्नेहाजयत्तपः ।
गरीयान्ब्राह्मणवधः सर्वभूतवधाद्यतः ॥ १.६४.१३७ ॥
ならば、私の無量の千年の苦行はなぜここで勝利しなかったのか？ バラモンを殺すことは、あらゆる生き物を殺すことより重いからである。
1.64.138
तस्मात्त्वं किल्बिषादस्माच्छूद्रयोनौ जनिष्यसि ।
तेन शापेन धर्मोऽपि शूद्रयोनावजायत ॥ १.६४.१३८ ॥
それゆえ、この過ちのために、お前はシュードラの胎に生まれるであろう。その呪いによって、ダルマもまたシュードラの胎に生まれた。
1.64.139
विद्वान्विदुररूपेण धार्मिकः किल्बिषात्ततः ।
संजयो मुनिकल्पस्तु जज्ञे सूतो गवल्गणात् ॥ १.६४.१३९ ॥
ヴィドゥラの姿で賢く正しい者が生まれ、その後その過ちのために、聖仙のようなサンジャヤがガヴァルガナからスータ（御者）として生まれた。
1.64.140
सूर्याच्च कुन्तिकन्यायां जज्ञे कर्णो महाबलः ।
सहजं कवचं बिभ्रत्कुण्डलोद्योतिताननः ॥ १.६४.१४० ॥
太陽神から未婚の女性クンティーに、大力のカルナが生まれた。生来の鎧をまとい、耳飾りに照らされた顔をしていた。
1.64.141
अनुग्रहार्थं लोकानां विष्णुर्लोकनमस्कृतः ।
वसुदेवात्तु देवक्यां प्रादुर्भूतो महायशाः ॥ १.६४.१४१ ॥
世界への恩恵のため、世界に礼拝されるヴィシュヌが、大いなる名声をもって、ヴァス デーヴァからデーヴァキーに現れた。
1.64.142
अनादिनिधनो देवः स कर्ता जगतः प्रभुः ।
अव्यक्तमक्षरं ब्रह्म प्रधानं त्रिगुणात्मकम् ॥ १.६४.१४२ ॥
始めも終わりもないその神は、世界の創造者であり主である。彼は未顕現の不滅のブラフマンであり、三つの性質からなる根源（プラダーナ）である。
1.64.143
आत्मानमव्ययं चैव प्रकृतिं प्रभवं प्रभुम् ।
पुरुषं विश्वकर्माणं सत्वयोगं ध्रुवाक्षरम् ॥ १.६४.१४३ ॥
彼は不滅の我、自性、生起の根源、主である。プルシャ、一切の業を行う者、サットヴァと結ばれた、堅固で不滅の者である。
1.64.144
अनन्तमचलं देवं हंसं नारायणं प्रभुम् ।
धातारमजमव्यक्तं यमाहुः परमव्ययम् ॥ १.६४.१४४ ॥
無限で不動の神、白鳥、ナーラーヤナ、主、維持者、不生、未顕現者——人々はこれを至高にして不滅のものと呼ぶ。
1.64.145
कैवल्यं निर्गुणं विश्वमनादिमजमव्ययम् ।
पुरुषः स विभुः कर्ता सर्वभूतपितामहः ॥ १.६४.१४५ ॥
彼はカイヴァリヤ、無徳、宇宙、無始、不生、不滅である。彼はプルシャ、遍在者、創造者、一切衆生の祖父である。
1.64.146
धर्मसंस्थापनार्थाय प्रजज्ञेऽन्धकवृष्णिषु ।
अस्त्रज्ञौ तु महावीर्यौ सर्वशास्त्रविशारदौ ॥ १.६४.१४६ ॥
ダルマを確立するために、彼らはアンダカとヴリシュニの間に生まれた。二人とも武器に通じ、大いなる勇力を持ち、あらゆる聖典に精通していた。
1.64.147
सात्यकिः कृतवर्मा च नारायणमनुव्रतौ ।
सत्यकाद्धृदिकाच्चैव जज्ञातेऽस्त्रविशारदौ ॥ १.६४.१४७ ॥
ナーラーヤナに帰依するサーティヤキとクリタヴァルマンは、サティヤカとフリディカから生まれた。二人とも武芸に秀でていた。
1.64.148
भरद्वाजस्य च स्कन्नं द्रोण्यां शुक्रमवर्धत ।
सहर्षेरुग्रतपसस्तस्माद्द्रोणो व्यजायत ॥ १.६४.१४८ ॥
バラドヴァージャの精液は一つの容器（ドローニー）に落ちて育った。その厳しい苦行の仙人から、ドローナが生まれた。
1.64.149
गौतमान्मिथुनं जज्ञे शरस्तम्बाच्छरद्वतः ।
अश्वत्थाम्नश्च जननी कृपश्चैव महाबलः ॥ १.६४.१४९ ॥
ゴータマからは双子が生まれ、葦の茂みからはシャラドヴァットが生まれた。アシュヴァッターマンの母と、大力のクリパも生まれた。
1.64.150
अश्वत्थामा ततो जज्ञे द्रोणादेव महाबलः ।
तथैव धृष्टद्युम्नोऽपि साक्षादग्निसमद्युतिः ॥ १.६४.१५० ॥
その後、ドローナから大力のアシュヴァッターマンが生まれた。同様に、火のように輝くドリシュタデュムナも生まれた。
1.64.151
वैताने कर्मणि तते पावकात्समजायत ।
वीरो द्रोणविनाशाय धनुरादाय वीर्यवान् ॥ १.६४.१५१ ॥
盛大に行われていたヴァイターナの祭儀で、火からドローナの破滅のために弓を取る勇猛な英雄が生まれた。
1.64.152
तथैव वेद्यां कृष्णापि जज्ञे तेजस्विनी शुभा ।
विभ्राजमाना वपुषा बिभ्रती रूपमुत्तमम् ॥ १.६४.१५२ ॥
同様に祭壇からクリシュナーも生まれた。輝かしく吉祥で、身体は輝き、この上ない美しさをまとっていた。
1.64.153
प्रह्रादशिष्यो नग्नजित्सुबलश्चाभवत्ततः ।
तस्य प्रजा धर्महन्त्री जज्ञे देवप्रकोपनात् ॥ १.६४.१५३ ॥
その後、ナグナジットとスバラはプラフラーダの弟子となった。神々を怒らせたため、その子孫が法を滅ぼす者として生まれた。
1.64.154
गान्धारराजपुत्रोऽभूच्छकुनिः सौबलस्तथा ।
दुर्योधनस्य जननी जज्ञातेऽर्थविशारदौ ॥ १.६४.१५४ ॥
ガーンダーラ王の子シャクニは、スバラの子孫として生まれた。ドゥルヨーダナの母とシャクニは共に、富の事に通じた者として生まれた。
1.64.155
कृष्णद्वैपायनाज्जज्ञे धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
क्षेत्रे विचित्रवीर्यस्य पाण्डुश्चैव महाबलः ॥ १.६४.१५५ ॥
クリシュナ・ドヴァイパーヤナからは人々の主ドリタラーシトラが生まれ、ヴィチトラヴィーリヤの田で勇猛なパーンドゥも生まれた。
1.64.156
धर्मार्थकुशलो धीमान्मेधावी धूतकल्मषः ।
विदुरः शूद्रयोनौ तु जज्ञे द्वैपायनादपि ॥ १.६४.१५६ ॥
ダルマと富に通じ、賢明で聡明、汚れなきヴィドゥラは、シュードラの胎から生まれたが、ドヴァイパーヤナからも生まれた。
1.64.157
पाण्डोस्तु जज्ञिरे पञ्च पुत्रा देवसमाः पृथक् ।
द्वयोः स्त्रियोर्गुणज्येष्ठस्तेषामासीद्युधिष्ठिरः ॥ १.६४.१५७ ॥
パーンドゥには神々に等しい五人の息子が生まれた。二人の妃から生まれた彼らのうち、徳において最年長はユディシュティラであった。
1.64.158
धर्माद्युधिष्ठिरो जज्ञे मारुताच्च वृकोदरः ।
इन्द्राद्धनंजयः श्रीमान्सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ १.६४.१५८ ॥
ダルマからユディシュティラが、ヴァーユからヴリコーダラ（ビーマ）が、インドラから、あらゆる武器を持つ者の中で最も優れた栄光あるダナンジャヤ（アルジュナ）が生まれた。
1.64.159
जज्ञाते रूपसंपन्नावश्विभ्यां च यमावपि ।
नकुलः सहदेवश्च गुरुशुश्रूषणे रतौ ॥ १.६४.१५९ ॥
アシュヴィン双神から、美貌の双子ナクラとサハデーヴァが生まれた。二人とも年長者への奉仕に専念していた。
1.64.160
तथा पुत्रशतं जज्ञे धृतराष्ट्रस्य धीमतः ।
दुर्योधनप्रभृतयो युयुत्सुः करणस्तथा ॥ १.६४.१६० ॥
同様に、賢明なドリタラーシュトラには、ドゥルヨーダナを筆頭とする百人の息子が生まれた。ユユツとカルナも含まれていた。
1.64.161
ततो दुःशासनश्चैव दुःसहश्चापि भारत ।
दुर्मर्षणो विकर्णश्च चित्रसेनो विविंशतिः ॥ १.६४.१६१ ॥
次いで、ドゥフシャーサナ、ドゥッサハ、バーラタよ、ドゥルマルシャナ、ヴィカルナ、チトラセーナ、そしてヴィヴィンシャティも。
1.64.162
जयः सत्यव्रतश्चैव पुरुमित्रश्च भारत ।
वैश्यापुत्रो युयुत्सुश्च एकादश महारथाः ॥ १.६४.१६२ ॥
ジャヤ、サティヤヴラタ、プルミトラ、バーラタよ、そしてヴァイシャ女性の子ユユツ、この十一人が大戦車の勇士であった。
1.64.163
अभिमन्युः सुभद्रायामर्जुनादभ्यजायत ।
स्वस्रीयो वासुदेवस्य पौत्रः पाण्डोर्महात्मनः ॥ १.६४.१६३ ॥
アビマニユは、スバドラーに対してアルジュナから生まれた。彼はヴァスデーヴァの甥で、偉大な心のパーンドゥの孫であった。
1.64.164
पाण्डवेभ्यो हि पाञ्चाल्यां द्रौपद्यां पञ्च जज्ञिरे ।
कुमारा रूपसंपन्नाः सर्वशास्त्रविशारदाः ॥ १.६४.१६४ ॥
パーンダヴァたちには、パーンチャーラの娘ドラウパディーによって五人の息子が生まれた。彼らは美しい王子で、あらゆる学問に通じていた。
1.64.165
प्रतिविन्ध्यो युधिष्ठिरात्सुतसोमो वृकोदरात् ।
अर्जुनाच्छ्रुतकीर्तिस्तु शतानीकस्तु नाकुलिः ॥ १.६४.१६५ ॥
ユディシュティラからプラティヴィンディヤ、ヴリコーダラ（ビーマ）からスタソーマ、アルジュナからシュルタキールティ、ナクラからシャタニーカが生まれた。
1.64.166
तथैव सहदेवाच्च श्रुतसेनः प्रतापवान् ।
हिडिम्बायां च भीमेन वने जज्ञे घटोत्कचः ॥ १.६४.१६६ ॥
同様にサハデーヴァからは勇猛なシュルタセーナが生まれた。また森で、ビーマとヒディンバーとの間にガトートカチャが生まれた。
1.64.167
शिखण्डी द्रुपदाज्जज्ञे कन्या पुत्रत्वभागता ।
यां यक्षः पुरुषं चक्रे स्थूमः प्रियचिकीर्षया ॥ १.६४.१६७ ॥
ドルパダからシキャンディンが生まれた。彼女は娘であったが息子の身分を得ており、ヤクシャのスターマが好意を望んで彼女を男にした。
1.64.168
कुरूणां विग्रहे तस्मिन्समागच्छन्बहून्यथ ।
राज्ञां शतसहस्राणि योत्स्यमानानि संयुगे ॥ १.६४.१६८ ॥
クルの争いには、多くの、数十万の王たちが集まり、戦いで戦おうとしていた。
1.64.169
तेषामपरिमेयानां नामधेयानि सर्वशः ।
न शक्यानि समाख्यातुं वर्षाणामयुतैरपि।
एते तु कीर्तिता मुख्या यैराख्यानमिदं ततम् ॥ १.६४.१६९ ॥
その計り知れない人々の名前は、何万年かけても全てを数え上げることはできない。しかしここに挙げられた主要な者たちによって、この物語は広く語り広められたのである。