ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.64.1
राजोपरिचरो नाम धर्मनित्यो महीपतिः ।
बभूव मृगयाशीलः शश्वत्स्वाध्यायवाञ्छुचिः ॥ १.६४.१ ॥
ಉಪರಿಚರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾಜನು, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಭೂಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಸದಾ ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಶುಚಿಯಾಗಿದ್ದನು.
1.64.2
स चेदिविषयं रम्यं वसुः पौरवनन्दनः ।
इन्द्रोपदेशाज्जग्राह रमणीयं महीपतिः ॥ १.६४.२ ॥
ಪೌರವ ವಂಶದ ಆನಂದ ವಸುವು ಇಂದ್ರನ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಆ ರಮಣೀಯವಾದ ಚೇದಿ ದೇಶವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಭೂಪತಿಯು ಆ ಮನೋಹರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.
1.64.3
तमाश्रमे न्यस्तशस्त्रं निवसन्तं तपोनिधिम् ।
देवाः शक्रपुरोगा वै राजानमुपतस्थिरे ॥ १.६४.३ ॥
ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯಂತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ, ಶಕ್ರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಬಂದು ನಿಂತರು.
1.64.4
इन्द्रत्वमर्हो राजायं तपसेत्यनुचिन्त्य वै ।
तं सान्त्वेन नृपं साक्षात्तपसः संन्यवर्तयन् ॥ १.६४.४ ॥
'ಈ ರಾಜನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಪದವಿಗೆ ಅರ್ಹನು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವರು ಸಾಂತ್ವನದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಆ ರಾಜನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು.
1.64.5
न संकीर्येत धर्मोऽयं पृथिव्यां पृथिवीपते ।
त्वया हि धर्मो विधृतः कृत्स्नं धारयते जगत् ॥ १.६४.५ ॥
ಪೃಥ್ವೀಪತಿಯೇ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಈ ಧರ್ಮವು ಕಲಕಲ್ಪಡಬಾರದು; ನಿನ್ನಿಂದ ಧರ್ಮವು ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅದು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
1.64.6
देवानहं पालयिता पालय त्वं हि मानुषान् ।
लोके धर्मं पालय त्वं नित्ययुक्तः समाहितः।
धर्मयुक्तस्ततो लोकान्पुण्यान्प्राप्स्यसि शाश्वतान् ॥ १.६४.६ ॥
ನಾನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು; ನೀನು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಪಾಲಿಸು. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡು, ಸದಾ ನಿರತನಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ. ಧರ್ಮಯುಕ್ತನಾದರೆ ನೀನು ಪುಣ್ಯವಾದ ಶಾಶ್ವತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
1.64.7
दिविष्ठस्य भुविष्ठस्त्वं सखाभूतो मम प्रियः ।
ऊधः पृथिव्या यो देशस्तमावस नराधिप ॥ १.६४.७ ॥
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನನಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯ ಮಿತ್ರನಾಗಿರುವೆ. ಭೂಮಿಯ ಫಲವತ್ತಾದ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸು, ಓ ನರಾಧಿಪ.
1.64.8
पशव्यश्चैव पुण्यश्च प्रभूतधनधान्यवान् ।
स्वारक्ष्यश्चैव सौम्यश्च भोग्यैर्भूमिगुणैर्युतः ॥ १.६४.८ ॥
ಈ ದೇಶವು ಪಶುಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಪುಣ್ಯಪ್ರದವಾಗಿದ್ದು, ಅಪಾರ ಧನಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸುಲಭವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ, ಸೌಮ್ಯವಾದ, ಭೂಮಿಯ ಭೋಗ್ಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
1.64.9
अर्थवानेष देशो हि धनरत्नादिभिर्युतः ।
वसुपूर्णा च वसुधा वस चेदिषु चेदिप ॥ १.६४.९ ॥
ಈ ದೇಶ ನಿಜಕ್ಕೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು; ಧನರತ್ನಾದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಭೂಮಿ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಚೇದಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸು.
1.64.10
धर्मशीला जनपदाः सुसंतोषाश्च साधवः ।
न च मिथ्या प्रलापोऽत्र स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥ १.६४.१० ॥
ಇಲ್ಲಿನ ಜನಪದಗಳು ಧರ್ಮಶೀಲವಾಗಿವೆ; ಸಾಧುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೃಪ್ತರು. ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮವರ ನಡುವೆಯೂ ಸುಳ್ಳು ಮಾತುಗಳಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು?
1.64.11
न च पित्रा विभज्यन्ते पुत्रा गुरुहिते रताः ।
युञ्जते धुरि नो गाश्च कृशान्संधुक्षयन्ति च ॥ १.६४.११ ॥
ತಂದೆಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಭಾಗ ಮಾಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಹಿರಿಯರ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಮ್ಮ ಹಸುಗಳನ್ನು ನೇಗಿಲ ನೊಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಕೃಶ ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕಿ ಪುಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
1.64.12
सर्वे वर्णाः स्वधर्मस्थाः सदा चेदिषु मानद ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचित्त्रिषु लोकेषु यद्भवेत् ॥ १.६४.१२ ॥
ಚೇದಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣದವರೂ ಸದಾ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಓ ಮಾನದ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಬಹುದಾದ ಯಾವುದೂ ನಿನಗೆ ಅಜ್ಞಾತವಲ್ಲ.
1.64.13
दैवोपभोग्यं दिव्यं त्वामाकाशे स्फाटिकं महत् ।
आकाशगं त्वां मद्दत्तं विमानमुपपत्स्यते ॥ १.६४.१३ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಅನುಭವಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾ ಸ್ಫಟಿಕ ವಿಮಾನ — ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುವ ಆಕಾಶಗಾಮಿ ವಿಮಾನ ನಿನ್ನದಾಗುವುದು.
1.64.14
त्वमेकः सर्वमर्त्येषु विमानवरमास्थितः ।
चरिष्यस्युपरिस्थो हि देवो विग्रहवानिव ॥ १.६४.१४ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಮರ್ತ್ಯರಲ್ಲಿ ನೀನೊಬ್ಬನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನೇರಿ, ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ದೇಹಧಾರಿ ದೇವನಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವೆ.
1.64.15
ददामि ते वैजयन्तीं मालामम्लानपङ्कजाम् ।
धारयिष्यति सङ्ग्रामे या त्वां शस्त्रैरविक्षतम् ॥ १.६४.१५ ॥
ಎಂದೂ ಬಾಡದ ಕಮಲಗಳ ವೈಜಯಂತಿ ಮಾಲೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಗಾಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಧರಿಸಿರುವುದು.
1.64.16
लक्षणं चैतदेवेह भविता ते नराधिप ।
इन्द्रमालेति विख्यातं धन्यमप्रतिमं महत् ॥ १.६४.१६ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ಇದೇ ನಿನ್ನ ಲಕ್ಷಣವಾಗುವುದು; 'ಇಂದ್ರಮಾಲೆ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ, ಪುಣ್ಯದಾಯಕ, ಅಪ್ರತಿಮ, ಮಹತ್ ಮಾಲೆಯಾಗುವುದು.
1.64.17
यष्टिं च वैणवीं तस्मै ददौ वृत्रनिषूदनः ।
इष्टप्रदानमुद्दिश्य शिष्टानां प्रतिपालिनीम् ॥ १.६४.१७ ॥
ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಇಂದ್ರನು ಅವನಿಗೆ ಬಿದಿರಿನ ದಂಡವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಅದು ಇಷ್ಟವನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕೂ ಶಿಷ್ಟರನ್ನು ಕಾಯುವುದಕ್ಕೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು.
1.64.18
एवं संसान्त्व्य नृपतिं तपसः संन्यवर्तयत् ।
प्रययौ दैवतैः सार्धं कृत्वा कार्यं दिवौकसाम् ॥ १.६४.१८ ॥
ಹೀಗೆ ರಾಜನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.
1.64.19
ततस्तु राजा चेदीनामिन्द्राभरणभूषितः ।
इन्द्रदत्तं विमानं तदास्थाय प्रययौ पुरीम् ॥ १.६४.१९ ॥
ನಂತರ ಚೇದಿಗಳ ರಾಜನು ಇಂದ್ರನು ನೀಡಿದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರನು ನೀಡಿದ ಆ ವಿಮಾನವನ್ನೇರಿ ನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
1.64.20
तस्याः शक्रस्य पूजार्थं भूमौ भूमिपतिस्तदा ।
प्रवेशं कारयामास सर्वोत्सववरं तदा ॥ १.६४.२० ॥
ಆಗ ಭೂಪತಿಯು ಇಂದ್ರನ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪ್ರವೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು.
1.64.21
मार्गशीर्षे महाराज पूर्वपक्षे महामखम् ।
ततःप्रभृति चाद्यापि यष्टेः क्षितिपसत्तमैः ॥ १.६४.२१ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹಾಯಜ್ಞವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು; ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜರು ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
1.64.22
प्रवेशः क्रियते राजन्यथा तेन प्रवर्तितः ।
अपरेद्युस्ततस्तस्याः क्रियतेऽत्युच्छ्रयो नृपैः ॥ १.६४.२२ ॥
ರಾಜನೇ, ಅವನು ಆರಂಭಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರವೇಶೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಮರುದಿನ ರಾಜರಿಂದ ಅದರ ಎತ್ತರದ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
1.64.23
अलङ्कृताया पिटकैर्गन्धमाल्यैश्च भूषणैः ।
माल्यदामपरिक्षिप्तां द्वात्रिंशत्किष्कुसंमिताम् ॥ १.६४.२३ ॥
ಬುಟ್ಟಿಗಳಿಂದ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಮಾಲೆಗಳಿಂದ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದುದನ್ನು, ಮಾಲೆಗಳ ಸರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿ, ಮೂವತ್ತೆರಡು ಕಿಷ್ಕುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿ (ಮಾಡುತ್ತಾರೆ).
1.64.24
उद्धृत्य पिटके चापि द्वादशारत्निकोच्छ्रये ।
महारजनवासांसि परिक्षिप्य ध्वजोत्तमम् ॥ १.६४.२४ ॥
ಹನ್ನೆರಡು ಅರತ್ನಿ ಎತ್ತರದ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಮಹಾ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿ, ಉತ್ತಮ ಧ್ವಜವನ್ನು (ಏರಿಸುತ್ತಾರೆ).
1.64.25
वासोभिरन्नपानैश्च पूजितैर्ब्राह्मणर्षभैः ।
पुण्याहं वाचयित्वाथ ध्वज उच्छ्रियते तदा ॥ १.६४.२५ ॥
ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅನ್ನಪಾನಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಪುಣ್ಯಾಹವಾಚನ ಮಾಡಿಸಿ, ಆಗ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ.
1.64.26
शङ्खभेरीमृदङ्गैश्च संनादः क्रियते तदा ।
भगवान्पूज्यते चात्र यष्टिरूपेण वासवः ॥ १.६४.२६ ॥
ಆಗ ಶಂಖ, ಭೇರಿ, ಮೃದಂಗಗಳ ನಾದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಯಷ್ಟಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಾಸವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
1.64.27
स्वयमेव गृहीतेन वसोः प्रीत्या महात्मनः ।
माणिभद्रादयो यक्षाः पूज्यन्ते दैवतैः सह ॥ १.६४.२७ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಸುವಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಾನೇ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದರಿಂದ, ಮಣಿಭದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಯಕ್ಷರು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
1.64.28
नानाविधानि दानानि दत्त्वार्थिभ्यः सुहृज्जनैः ।
अलङ्कृत्वा माल्यदामैर्वस्त्रैर्नानाविधैस्तथा ॥ १.६४.२८ ॥
ಯಾಚಕರಿಗೆ ನಾನಾ ವಿಧದ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನಾನಾ ವಿಧದ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡರು.
1.64.29
दृतिभिः सजलैः सर्वैः क्रीडित्वा नृपशासनात् ।
सभाजयित्वा राजानं कृत्वा नर्माश्रयाः कथाः ॥ १.६४.२९ ॥
ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ನೀರು ತುಂಬಿದ ಚರ್ಮದ ಚೀಲಗಳಿಂದ ಆಡಿದರು; ರಾಜನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ ಹಾಸ್ಯಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
1.64.30
रमन्ते नागराः सर्वे तथा जानपदैः सह ।
सूताश्च मागधाश्चैव रमन्ते नटनर्तकाः ॥ १.६४.३० ॥
ಪಟ್ಟಣವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಗ್ರಾಮೀಣರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸೂತರು ಮತ್ತು ಮಾಗಧರು, ನಟರು ಮತ್ತು ನರ್ತಕರೂ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
1.64.31
प्रीत्या तु नृपशार्दूल सर्वे चक्रुर्महोत्सवम् ।
सान्तःपुरः सहामात्यः सर्वाभरणभूषितः ॥ १.६४.३१ ॥
ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಮಹೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿದರು; ಅಂತಃಪುರ ಮತ್ತು ಅಮಾತ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ.
1.64.32
महारजनवासांसि वसित्वा चेदिराट् तदा ।
जातिहिङ्गुलकेनाक्तः सदारो मुमुदे तदा ॥ १.६४.३२ ॥
ಆಗ ಚೇದಿರಾಜನು ದೊಡ್ಡ ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಜಾತಿಹಿಂಗುಲಕದಿಂದ ಲೇಪಿತನಾಗಿ, ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.
1.64.33
एवं जानपदाः सर्वे चक्रुरिन्द्रमहं वसुः ।
यथा चेदिपतिः प्रीतश्चकारेन्द्रमहं वसुः ॥ १.६४.३३ ॥
ಹೀಗೆ ಜನಪದರೆಲ್ಲರೂ ಇಂದ್ರಮಹೋತ್ಸವ ಮಾಡಿದರು; ವಸು, ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಚೇದಿಪತಿ ಇಂದ್ರಮಹೋತ್ಸವ ಮಾಡಿದಂತೆ.
1.64.34
एतां पूजां महेन्द्रस्तु दृष्ट्वा वसुकृतां शुभाम् ।
हरिभिर्वाजिभिर्युक्तमन्तरिक्षगतं रथम् ॥ १.६४.३४ ॥
ವಸು ಮಾಡಿದ ಈ ಶುಭ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಹೇಂದ್ರನು ನೋಡಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ಹರಿ ಅಶ್ವಗಳು ಕಟ್ಟಿದ ರಥದಲ್ಲಿ.
1.64.35
आस्थाय सह शच्या च वृतो ह्यप्सरसां गणैः ।
वसुना राजमुख्येन समागम्याब्रवीद्वचः ॥ १.६४.३५ ॥
ಶಚಿಯೊಂದಿಗೆ ರಥವೇರಿ, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸುವಿನ ಬಳಿ ಬಂದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.64.36
ये पूजयिष्यन्ति च मुदा यथा चेदिपतिर्नृपः ।
कारयिष्यन्ति च मुदा यथा चेदिपतिर्नृपः ॥ १.६४.३६ ॥
ಚೇದಿಪತಿ ನೃಪನು ಮಾಡಿದಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪೂಜಿಸುವವರು, ಚೇದಿಪತಿ ನೃಪನು ಮಾಡಿಸಿದಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾಡಿಸುವವರು.
1.64.37
तेषां श्रीर्विजयश्चैव सराष्ट्राणां भविष्यति ।
तथा स्फीतो जनपदो मुदितश्च भविष्यति ॥ १.६४.३७ ॥
ಅವರಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ವಿಜಯ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಜನಪದವು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವುದು.
1.64.38
निरीतिकानि सस्यानि भवन्ति बहुधा नृप ।
राक्षसाश्च पिशाचाश्च न लुम्पन्ते कथंचन ॥ १.६४.३८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಬೆಳೆಗಳು ಹಲವು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಉಪದ್ರವವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುವವು. ರಾಕ್ಷಸರೂ ಪಿಶಾಚರೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡರು.
1.64.39
एवं महात्मना तेन महेन्द्रेण नराधिप ।
वसुः प्रीत्या मघवता महाराजोऽभिसत्कृतः।
एवं कृत्वा महेन्द्रस्तु जगाम स्वं निवेशनम् ॥ १.६४.३९ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಮಹೇಂದ್ರನಿಂದ ಮಘವಾನನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಹಾರಾಜ ವಸುವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ ಮಹೇಂದ್ರನು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟುಹೋದನು.
1.64.40
उत्सवं कारयिष्यन्ति सदा शक्रस्य ये नराः ।
भूमिरत्नादिभिर्दानैस्तथा पूज्या भवन्ति ते।
वरदानमहायज्ञैस्तथा शक्रोत्सवेन च ॥ १.६४.४० ॥
ಯಾರು ಸದಾ ಶಕ್ರನ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭೂಮಿ, ರತ್ನ ಮುಂತಾದ ದಾನಗಳಿಂದ, ವರದಾನ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಶಕ್ರೋತ್ಸವದಿಂದ ಪೂಜ್ಯರಾಗುವರು.
1.64.41
संपूजितो मघवता वसुश्चेदीश्वरो नृपः ।
पालयामास धर्मेण चेदिस्थः पृथिवीमिमाम् ॥ १.६४.४१ ॥
ಮಘವಾನನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚೇದಿಯ ಅಧಿಪತಿ ರಾಜ ವಸು, ಚೇದಿಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪಾಲಿಸಿದನು.
1.64.42
इन्द्रपीत्या चेदिपतिश्चकारेन्द्रमहं वसुः ।
पुत्राश्चास्य महावीर्याः पञ्चासन्नमितौजसः ॥ १.६४.४२ ॥
ಇಂದ್ರನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಚೇದಿಪತಿ ವಸು ಇಂದ್ರೋತ್ಸವವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಅವನಿಗೆ ಅಪರಿಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಐವರು ಪುತ್ರರಿದ್ದರು.
1.64.43
नानाराज्येषु च सुतान्स सम्राडभ्यषेचयत् ।
महारथो मागधानां विश्रुतो यो बृहद्रथः ॥ १.६४.४३ ॥
ನಾನಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಸಾಮ್ರಾಟನು ತನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು. ಮಾಗಧರ ಮಹಾರಥ, ಖ್ಯಾತ ಬೃಹದ್ರಥ.
1.64.44
प्रत्यग्रहः कुशाम्बश्च यमाहुर्मणिवाहनम् ।
मत्सिल्लश्च यदुश्चैव राजन्यश्चापराजितः ॥ १.६४.४४ ॥
ಪ್ರತ್ಯಗ್ರಹ, ಕುಶಾಂಬ, ಮಣಿವಾಹನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು, ಮತ್ಸಿಲ್ಲ, ಯದು, ಅಪರಾಜಿತ ರಾಜನ್ಯ.
1.64.45
एते तस्य सुता राजन्राजर्षेर्भूरितेजसः ।
न्यवेशयन्नामभिः स्वैस्ते देशांश्च पुराणि च ॥ १.६४.४५ ॥
ರಾಜನೇ, ಇವರು ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಜರ್ಷಿಯ ಪುತ್ರರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ನಗರಗಳನ್ನೂ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರು.
1.64.46
वासवाः पञ्च राजानः पृथग्वंशाश्च शास्वताः ।
वसन्तमिन्द्रप्रासादे आकाशे स्फाटिके च तम् ॥ १.६४.४६ ॥
ವಸುವಿನ ವಂಶದ ಐದು ರಾಜರು, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಂಶದವರು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತರು. ಇಂದ್ರನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಸ್ಫಟಿಕದ ಭವನದಲ್ಲಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
1.64.47
उपतस्थुर्महात्मानं गन्धर्वाप्सरसो नृपम् ।
राजोपरिचरेत्येवं नाम तस्याथ विश्रुतम् ॥ १.६४.४७ ॥
ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರು ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವನ ಹೆಸರು 'ರಾಜ ಉಪರಿಚರ' ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಯಿತು.
1.64.48
पुरोपवाहिनीं तस्य नदीं शुक्तमतीं गिरिः ।
अरौत्सीच्चेतनायुक्तः कामात्कोलाहलः किल ॥ १.६४.४८ ॥
ಅವನ ನಗರದ ಮುಂದೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಶುಕ್ತಿಮತಿ ನದಿಯನ್ನು, ಚೇತನವುಳ್ಳ ಪರ್ವತ ಕೋಲಾಹಲವು ಕಾಮವಶದಿಂದ ತಡೆಯಿತು.
1.64.49
गिरिं कोलाहलं तं तु पदा वसुरताडयत् ।
निश्चक्राम ततस्तेन प्रहारविवरेण सा ॥ १.६४.४९ ॥
ವಸು ಆ ಕೋಲಾಹಲ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದನು; ಆಗ ಆ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ರಂಧ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವಳು ಹೊರಬಂದಳು.
1.64.50
तस्यां नद्यां स जनयन्मिथुनं पर्वतः स्वयम् ।
तस्माद्विमोक्षणात्प्रीता नदी राज्ञे न्यवेदयत् ॥ १.६४.५० ॥
ಆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತವೇ ತಾನೇ ಒಂದು ಜೋಡಿಯನ್ನು (ಅವಳಿಗಳನ್ನು) ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು; ಆ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ನದಿ ರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿತು.
1.64.51
महिषी भविता कन्या पुमान्सेनापतिर्भवेत् ।
शुक्तिमत्या वचःश्रुत्वा दृष्ट्वा तौ राजसत्तमः ॥ १.६४.५१ ॥
"ಕನ್ಯೆ ಮಹಿಷಿ (ಪಟ್ಟದರಾಣಿ) ಆಗುವಳು, ಗಂಡು ಸೇನಾಪತಿ ಆಗುವನು." ಶುಕ್ತಿಮತಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು (ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು).
1.64.52
यः पुमानभवत्तत्र तं स राजर्षिसत्तमः ।
वसुर्वसुप्रदश्चक्रे सेनापतिमरिन्दमः ॥ १.६४.५२ ॥
ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಗಂಡು (ಶಿಶು)ವನ್ನು, ಆ ರಾಜರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಧನವನ್ನು ನೀಡುವವನೂ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸುವವನೂ ಆದ ವಸು ಸೇನಾಪತಿ ಮಾಡಿದನು.
1.64.53
चकार पत्नीं कन्यां तु तथा तां गिरिकां नृपः ।
वसोः पत्नी तु गिरिका कामकालं न्यवेदयत् ॥ १.६४.५३ ॥
ರಾಜನು ಆ ಕನ್ಯೆ ಗಿರಿಕಾಳನ್ನು ಪತ್ನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ವಸುವಿನ ಪತ್ನಿ ಗಿರಿಕಾ ತನ್ನ ಕಾಮಕಾಲವನ್ನು (ಋತುಕಾಲವನ್ನು) ತಿಳಿಸಿದಳು.
1.64.54
ऋतुकालमनुप्राप्ता स्नाता पुंसवने शुचिः ।
तदहः पितरश्चैनपूचुर्जहि मृगानिति ॥ १.६४.५४ ॥
ಋತುಕಾಲ ಬಂದು, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪುಂಸವನ (ಸಂಸ್ಕಾರ)ಕ್ಕೆ ಶುಚಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಳಿಗೆ, ಆ ದಿನ ಪಿತೃಗಳು, "ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
1.64.55
तं राजसत्तमं प्रीतास्तदा मतिमतां वरः ।
स पितॄणां नियोगेन तामतिक्रम्य पार्थिवः ॥ १.६४.५५ ॥
ಪಿತೃಗಳ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ದಾಟಿದನು; ಆಗ ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡವರು…
1.64.56
चकार मृगयां कामी गिरिकामेव संस्मरन् ।
अतीव रूपसंपन्नां साक्षाच्छ्रियमिवापराम् ॥ १.६४.५६ ॥
ಕಾಮಾಸಕ್ತನಾಗಿ ಆ ಗಿರಿಕಾಳನ್ನೇ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಬೇಟೆಯಾಡಿದನು; ಅವಳು ಅತಿಸುಂದರಿಯಾಗಿ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತಿದ್ದಳು.
1.64.57
अशोकैश्चम्पकैश्चूतैरनेकैरतिमुक्तकैः ।
पुन्नागैः कर्णिकारैश्च बकुलैर्दिव्यपाटलैः ॥ १.६४.५७ ॥
ಅಶೋಕ, ಚಂಪಕ, ಮಾವು, ಅನೇಕ ಅತಿಮುಕ್ತಕ, ಪುನ್ನಾಗ, ಕರ್ಣಿಕಾರ, ಬಕುಳ, ದಿವ್ಯ ಪಾಟಲ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ…
1.64.58
पनसैर्नारिकेलैश्च चन्दनैश्चार्जुनैस्तथा ।
एतै रम्यैर्महावृक्षैः पुण्यैः स्वादुफलैर्युतम् ॥ १.६४.५८ ॥
ಹಲಸು, ತೆಂಗು, ಶ್ರೀಗಂಧ, ಅರ್ಜುನ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ, ಈ ರಮ್ಯ ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ, ಪವಿತ್ರ ಸಿಹಿ ಫಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ…
1.64.59
कोकिलाकुलसन्नादं मत्तभ्रमरनादितम् ।
वसन्तकाले तत्पश्यन्वनं चैत्ररथोपमम् ॥ १.६४.५९ ॥
ವಸಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮತ್ತ ದುಂಬಿಗಳ ನಾದದಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದ, ಚೈತ್ರರಥ ವನದಂತಿದ್ದ ಆ ವನವನ್ನು ನೋಡುತ್ತ…
1.64.60
मन्मथाभिपरीतात्मा नापश्यद्गिरिकां तदा ।
अपश्यन्कामसंतप्तश्चरमाणो यदृच्छया ॥ १.६४.६० ॥
ಮನ್ಮಥನಿಂದ ಆವೃತ ಮನಸ್ಸಿನವನಾದ ಅವನು ಆಗ ಆ ಗಿರಿಕಾಳನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಕಾಮತಾಪದಿಂದ ಬಳಲಿ, ಯಾದೃಚ್ಛೆಯಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತ ಅವನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
1.64.61
पुष्पसंछन्नशाखाग्रं पल्लवैरुपशोभितम् ।
अशोकस्तबकैश्छन्नं रमणीयमपश्यत ॥ १.६४.६१ ॥
ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೊಂಬೆಗಳ ತುದಿಗಳು, ಚಿಗುರುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ, ಅಶೋಕ ಗೊಂಚಲುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ರಮಣೀಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.
1.64.62
अधस्यात्तस्य छायायां सुखासीनो नराधिपः ।
मधुगन्धैश्च संयुक्तं पुष्पगन्धमनोहरम् ॥ १.६४.६२ ॥
ಅದರ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತ ರಾಜನು, ಜೇನಿನ ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಮನೋಹರವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿದನು.
1.64.63
वायुना प्रेर्यमाणस्तु धूम्राय मुदमन्वगात् ।
भार्यां चिन्तयमानस्य मन्मथाग्निरवर्धत।
तस्य रेतः प्रचस्कन्द चरतो गहने वने ॥ १.६४.६३ ॥
ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಅವನು ಧೂಮ್ರೆಯ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು; ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಮನ್ಮಥಾಗ್ನಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ರೇತಸ್ಸು ಸ್ರವಿಸಿತು.
1.64.64
स्कन्नमात्रं च तद्रेतो वृक्षपत्रेण भूमिपः ।
प्रतिजग्राह मिथ्या मे न पतेद्रेत इत्युत ॥ १.६४.६४ ॥
ಬಿದ್ದ ಕೂಡಲೇ ಆ ರೇತಸ್ಸನ್ನು ರಾಜನು ಮರದ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು; 'ನನ್ನ ರೇತಸ್ಸು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಬೀಳಬಾರದು' ಎಂದು.
1.64.65
अङ्गुलीयेन शुक्लस्य रक्षां च विदधे नृपः ।
अशोकस्तबकै रक्तैः पल्लवैश्चाप्यबन्धयत् ॥ १.६४.६५ ॥
ರಾಜನು ಆ ಶುಕ್ಲವನ್ನು ಉಂಗುರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ಕೆಂಪು ಅಶೋಕ ಗೊಂಚಲು ಮತ್ತು ಚಿಗುರುಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು.
1.64.66
इदं मिथ्या परिस्कन्नं रेतो मे न भवेदिति ।
ऋतुश्च तस्याः पत्न्या मे न मोघः स्यादिति प्रभुः ॥ १.६४.६६ ॥
'ಈ ನನ್ನ ರೇತಸ್ಸು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಚೆಲ್ಲಿದ್ದು ಆಗಬಾರದು; ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಋತುಕಾಲವೂ ಫಲವಿಲ್ಲದಾಗಬಾರದು' ಎಂದು ಆ ಪ್ರಭು ಯೋಚಿಸಿದನು.
1.64.67
संचिन्त्यैवं तदा राजा विचार्य च पुनःपुनः ।
अमोघत्वं च विज्ञाय रेतसो राजसत्तमः ॥ १.६४.६७ ॥
ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಆ ರಾಜನು ಪದೇ ಪದೇ ವಿಚಾರಿಸಿ, ವೀರ್ಯವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದನು; ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು (ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡನು).
1.64.68
शुक्रप्रस्थापने कालं महिष्या प्रसमीक्ष्य वै ।
अभिमन्त्र्याथ तच्छुक्रमारात्तिष्ठन्तमाशुगम् ॥ १.६४.६८ ॥
ರಾಣಿಯ ಋತುಕಾಲವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ, ನಂತರ ಆ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ವೇಗದ (ಹದ್ದನ್ನು) (ಕಂಡನು).
1.64.69
सूक्ष्मधर्मार्थतत्त्वज्ञो गत्वा श्येनं ततोऽब्रवीत् ।
मत्प्रियार्थमिदं सौम्य शुक्रं मम गृहं नय ॥ १.६४.६९ ॥
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಹದ್ದಿನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದನು: "ಸೌಮ್ಯನೇ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವೀರ್ಯವನ್ನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯು."
1.64.70
गिरिकायाः प्रयच्छाशु तस्या ह्यार्तवमद्य वै ।
गृहीत्वा तत्तदा श्येनस्तूर्णमुत्पत्य वेगवान् ॥ १.६४.७० ॥
"ಗಿರಿಕೆಗೆ ಬೇಗನೆ ಕೊಡು, ಏಕೆಂದರೆ ಇಂದು ಅವಳ ಋತುವಿಗಾಗಿ ಇದು." ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಆಗ ವೇಗದ ಹದ್ದು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹಾರಿತು.
1.64.71
जवं परममास्थाय प्रदुद्राव विहंगमः ।
तमपश्यदथायान्तं श्येनं श्येनस्तथाऽपरः ॥ १.६४.७१ ॥
ಪರಮ ವೇಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಆ ಪಕ್ಷಿ ಧಾವಿಸಿತು. ಆಗ ಅದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಹದ್ದನ್ನು ನೋಡಿತು; ಇನ್ನೊಂದು ಹದ್ದೂ ಹಾಗೆಯೇ (ನೋಡಿತು).
1.64.72
अभ्यद्रवच्च तं सद्यो दृष्ट्वैवामिषशङ्कया ।
तुण्डयुद्धमथाकाशे तावुभौ संप्रचक्रतुः ॥ १.६४.७२ ॥
ಮಾಂಸದ ಶಂಕೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ನೋಡಿದೊಡನೆ, ಮತ್ತೊಂದು ತಕ್ಷಣ ಅದರ ಮೇಲೆ ಎರಗಿತು. ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದವು.
1.64.73
युद्ध्यतोरपतद्रेतस्तच्चापि यमुनाम्भसि ।
तत्राद्रिकेति विख्याता ब्रह्मशापाद्वराप्सरा ॥ १.६४.७३ ॥
ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಿಬ್ಬರ ವೀರ್ಯವು ಯಮುನಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪದಿಂದ ಅದ್ರಿಕಾ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರೆ ಇದ್ದಳು.
1.64.74
मीनभावमनुप्राप्ता बभूव यमुनाचरी ।
श्येनपादपरिभ्रष्टं तद्वीर्यमथ वासवम् ॥ १.६४.७४ ॥
ಮೀನಿನ ರೂಪ ಪಡೆದು ಅವಳು ಯಮುನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವಳಾದಳು. ಗಿಡುಗನ ಉಗುರಿನಿಂದ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದ ವಸುವಿನ ಆ ವೀರ್ಯವನ್ನು.
1.64.75
जग्राह तरसोपेत्य साऽद्रिका मत्स्यरूपिणी ।
कदाचिदपि मत्सीं तां बबन्धुर्मत्स्यजीविनः ॥ १.६४.७५ ॥
ಮೀನಿನ ರೂಪದ ಅದ್ರಿಕಾ ಅದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು. ಒಮ್ಮೆ ಮೀನುಗಾರರು ಆ ಹೆಣ್ಣು ಮೀನನ್ನು ಹಿಡಿದರು.
1.64.76
मासे च दशमे प्राप्ते तदा भरतसत्तम ।
उज्जह्रुरुदरात्तस्याः स्त्रीं पुमांसं च मानुषौ ॥ १.६४.७६ ॥
ಹತ್ತನೆಯ ತಿಂಗಳು ಬಂದಾಗ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವಳ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಪುರುಷ, ಇಬ್ಬರು ಮಾನವರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದರು.
1.64.77
आश्चर्यभूतं तद्गत्वा राज्ञेऽथ प्रत्यवेदयन् ।
काये मत्स्या इमौ राजन्संभूतौ मानुषाविति ॥ १.६४.७७ ॥
ಆ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ರಾಜನೇ, ಮೀನಿನ ದೇಹದಿಂದ ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಾನವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು.
1.64.78
तयोः पुमांसं जग्राह राजोपरिचरस्तदा ।
स मत्स्यो नाम राजासीद्धार्मिकः सत्यसङ्गरः ॥ १.६४.७८ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಪುರುಷನನ್ನು ಆಗ ರಾಜ ಉಪರಿಚರನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಆ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯ ರಾಜ ಮತ್ಸ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
1.64.79
साऽप्सरा मुक्तशापा च क्षणेन समपद्यत ।
या पुरोक्ता भगवता तिर्यग्योनिगता शुभा ॥ १.६४.७९ ॥
ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾದ ಆ ಅಪ್ಸರೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಳು; ಹಿಂದೆ ಭಗವಂತನಿಂದ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗೆ ಹೋದ ಶುಭೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವಳು ಅವಳೇ.
1.64.80
मानुषौ जनयित्वा त्वं शापमोक्षमवाप्स्यसि ।
ततः साजनयित्वा तौ विशस्ता मत्स्यघातिभिः ॥ १.६४.८० ॥
ಇಬ್ಬರು ಮಾನವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತ ಬಳಿಕ ನೀನು ಶಾಪವಿಮೋಚನೆ ಪಡೆಯುವೆ. ನಂತರ ಅವಳು ಅವರನ್ನು ಹೆತ್ತು ಮೀನುಗಾರರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಳು.
1.64.81
संत्यज्य मत्स्यरूपं सा दिव्यं रूपमवाप्य च ।
सिद्धर्षिचारणपथं जगामाथ वराप्सराः ॥ १.६४.८१ ॥
ಮೀನಿನ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರೆ ಸಿದ್ಧ, ಋಷಿ, ಚಾರಣರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಟುಹೋದಳು.
1.64.82
सा कन्या दुहिता तस्या मत्स्या मत्स्यसगन्धिनी ।
राज्ञा दत्ता च दाशाय कन्येयं ते भवत्विति ॥ १.६४.८२ ॥
ಆಕೆ ಆ ಕನ್ಯೆ, ಅವಳ ಮಗಳು — ಮೀನಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಮೀನಿನ ವಾಸನೆಯುಳ್ಳವಳು. ರಾಜನು ಆಕೆಯನ್ನು ಬೆಸ್ತನಿಗೆ 'ಈ ಕನ್ಯೆ ನಿನ್ನವಳಾಗಲಿ' ಎಂದು ಕೊಟ್ಟನು.
1.64.83
रूपसत्वसमायुक्ता सर्वैः समुदिता गुणैः ।
सा तु सत्यवती नाम मत्स्यघात्यभिसंश्रयात् ॥ १.६४.८३ ॥
ರೂಪ ಮತ್ತು ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದವಳೂ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳೂ ಆದ ಆಕೆ ಬೆಸ್ತನ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಳು.
1.64.84
आसीत्सा मत्स्यगन्धैव कंचित्कालं शुचिस्मिता ।
शुश्रूषार्थं पितुर्नावं वाहयन्तीं जले च ताम् ॥ १.६४.८४ ॥
ಕೆಲಕಾಲ ಆಕೆ ಮೀನಿನ ವಾಸನೆಯುಳ್ಳವಳಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಳು; ಶುಚಿಯಾದ ನಗೆಯುಳ್ಳವಳು. ತಂದೆಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಅವಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೋಣಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
1.64.85
तीर्थयात्रां परिक्रामन्नपश्यद्वै पराशरः ।
अतीव रूपसंपन्नां सिद्धानामपि काङ्क्षिताम् ॥ १.६४.८५ ॥
ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪರಾಶರನು ಅತ್ಯಂತ ರೂಪವತಿಯಾದ, ಸಿದ್ಧರಿಗೂ ಬಯಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಿದನು.
1.64.86
दृष्ट्वैव स च तां धीमांश्चकमे चारुहासिनीम् ।
दिव्यां तां वासवीं कन्यां रम्भोरूं मुनिपुङ्गवः ॥ १.६४.८६ ॥
ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆ ಸುಂದರ ನಗೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಿದೊಡನೆಯೇ ಅವಳನ್ನು ಬಯಸಿದನು — ಆ ದಿವ್ಯ ವಾಸವಿ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು, ಬಾಳೆ ಕಂಬದಂತಹ ತೊಡೆಗಳುಳ್ಳವಳನ್ನು.
1.64.87
संभवं चिन्तयित्वा तां ज्ञात्वा प्रोवाच शक्तिजः ।
क्व कर्णधारो नौर्येन नीयते ब्रूहि भामिनि ॥ १.६४.८७ ॥
ಅವಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಅವಳು ಯಾರೆಂದು ತಿಳಿದು ಶಕ್ತಿಯ ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು — "ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಈ ದೋಣಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅಂಬಿಗ ಎಲ್ಲಿ? ಹೇಳು."
1.64.88
अनपत्यस्य दाशस्य सुता तत्प्रियकाम्यया ।
सहस्रजनसंपन्ना नौर्मया वाह्यते द्विज ॥ १.६४.८८ ॥
"ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ದಾಶನ ಮಗಳು ನಾನು; ಅವನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ, ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ಹೊರಬಲ್ಲ ಈ ದೋಣಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ."
1.64.89
शोभनं वासवि शुभे किं चिरायसि वाह्यताम् ।
कलशं भविता भद्रे सहस्रार्धेन संमितम् ॥ १.६४.८९ ॥
"ವಾಸವಿ, ಶುಭೆ, ಇದು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ; ಏಕೆ ತಡಮಾಡುತ್ತೀ? ದೋಣಿಯನ್ನು ನಡೆಯಲಿ. ಭದ್ರೆ, ಸಾವಿರದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಕಲಶವಾಗುವುದು."
1.64.90
अहं शेषो भिविष्यामि नीयतामचिरेण वै ।
मत्स्यगन्धा तथेत्युक्त्वा नावं वाहयतां जले ॥ १.६४.९० ॥
"ನಾನು ಉಳಿದವನಾಗುವೆನು; ಬೇಗನೆ ಇದನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಿ." "ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಾ ದೋಣಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದಳು.
1.64.91
वीक्षमाणं मुनिं दृष्ट्वा प्रोवाचेदं वचस्तदा ।
मत्स्यगन्धेति मामाहुर्दाशराजसुतां जनाः ॥ १.६४.९१ ॥
ಮುನಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳು ಆಗ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು. ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಾ, ದಾಶರಾಜನ ಮಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
1.64.92
जन्म शोकाभितप्तायाः कथं ज्ञास्यसि कथ्यताम् ।
दिव्यज्ञानेन दृष्टं हि दृष्टमात्रेण ते वपुः ॥ १.६४.९२ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುವ ನನ್ನ ಜನ್ಮವನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯುವೆ? ಹೇಳು. ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ನೀನು ತಿಳಿದಿರುವೆ.
1.64.93
प्रणयग्रहणार्थाय वक्ष्येव वासवि तच्छृणु ।
बर्हिषद इति ख्याताः पितरः सोमपास्तुते ॥ १.६४.९३ ॥
ನಿನ್ನ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ವಾಸವಿ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು. ಬರ್ಹಿಷದರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ, ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಪಿತೃಗಳು ಅವರು.
1.64.94
तेषां त्वं मानसी कन्या अच्छोदा नाम विश्रुता ।
अच्छोदं नाम तद्दिव्यं सरो यस्मात्समुत्थितम् ॥ १.६४.९४ ॥
ಅವರ ಮಾನಸ ಪುತ್ರಿ ನೀನು, ಅಚ್ಛೋದಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು. ಆ ದಿವ್ಯ ಸರೋವರ ಅಚ್ಛೋದ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನದು, ಅದರಿಂದಲೇ ಅದು ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.
1.64.95
त्वया न दृष्टपूर्वास्तु पितरस्ते कदाचन ।
संभूता मनसा तेषां पितॄन्स्वान्नाभिजानती ॥ १.६४.९५ ॥
ನೀನು ಆ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಎಂದೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ನೀನು ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
1.64.96
सा त्वन्यं पितरं वव्रे स्वानतिक्रम्य तान्पितॄन् ।
नाम्ना वसुरिति ख्यातं मनुपुत्रं दिवि स्थितम् ॥ १.६४.९६ ॥
ಆದರೆ ಅವಳು ತನ್ನ ಆ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಬೇರೊಬ್ಬ ತಂದೆಯನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ವಸು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮನುವಿನ ಮಗನನ್ನು.
1.64.97
अद्रिकाऽप्सरसा युक्तं विमाने दिवि विष्ठितम् ।
सा तेन व्यभिचारेण मनसा कामचारिणी ॥ १.६४.९७ ॥
ಅದ್ರಿಕಾ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದವನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಳು. ಆ ವ್ಯಭಿಚಾರದಿಂದ ಆಕೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವವಳಾದಳು.
1.64.98
पितरं प्रार्थयित्वाऽन्यं योगाद्भष्टा पपात सा ।
अपश्यत्पतमाना सा विमानत्रयमन्तिकात् ॥ १.६४.९८ ॥
ಬೇರೆ ಪತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ, ಯೋಗದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಳಾಗಿ ಆಕೆ ಬಿದ್ದಳು. ಬೀಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡಳು.
1.64.99
त्रसरेणुप्रमाणांस्तांस्तत्रापश्यत्स्वकान्पितॄन् ।
सुसूक्ष्मानपरिव्यक्तानङ्गैरङ्गेष्विवाहितान् ॥ १.६४.९९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಧೂಳಿನ ಕಣದಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡಳು; ಅವರ ಅಂಗಗಳು ಒಂದರೊಳಗೊಂದು ಸೇರಿದಂತಿದ್ದವು.
1.64.100
तातेति तानुवाचार्ता पतन्ती सा ह्यधोमुखी ।
तैरुक्ता सा तु माभैषीस्तेन सा संस्थिता दिवि ॥ १.६४.१०० ॥
'ತಾತಾ' ಎಂದು ದುಃಖದಿಂದ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಾ ಆಕೆ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಅವರು 'ಹೆದರಬೇಡ' ಎಂದರು; ಅದರಿಂದ ಆಕೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದಳು.
1.64.101
ततः प्रसादयामास स्वान्पितॄन्दीनया गिरा ।
तामूचुः पितरः कन्यां भ्रैष्टश्वर्यां व्यतिक्रमात् ॥ १.६४.१०१ ॥
ನಂತರ ಆಕೆ ದೀನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದಳು. ತನ್ನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ಮರ್ಯಾದೆ ಮೀರಿದ ಆ ಕನ್ಯೆಗೆ ಪಿತೃಗಳು ಹೇಳಿದರು.
1.64.102
भ्रष्टैश्वर्या स्वदोषेण पतसि त्वं शुचिस्मिते ।
यैरारभन्ते कर्माणि शरीरैरिह देवताः ॥ १.६४.१०२ ॥
'ಶುಚಿ ನಗೆಯುಳ್ಳವಳೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ದೋಷದಿಂದ ಐಶ್ವರ್ಯ ಕಳೆದು ನೀನು ಬೀಳುತ್ತಿರುವೆ. ದೇವತೆಗಳು ಯಾವ ಶರೀರಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ನೀನು ಬೀಳುತ್ತಿರುವೆ.'
1.64.103
तैरेव तत्कर्मफलं प्राप्नुवन्ति स्म देवताः ।
मनुष्यास्त्वन्यदेहेन शुभाशुभमिति स्थितिः ॥ १.६४.१०३ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಆ ದೇಹಗಳಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮನುಷ್ಯರು ಬೇರೆ ದೇಹದಿಂದ ಶುಭಾಶುಭ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
1.64.104
सद्यः फलन्ति कर्माणि देवत्वे प्रेत्य मानुषे ।
तस्मात्त्वं पतसे पुत्रि प्रेत्यत्वं प्राप्स्यसे फलम् ॥ १.६४.१०४ ॥
ದೇವತ್ವದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಫಲ ತಕ್ಷಣ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ; ಮಾನವ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮರಣದ ನಂತರ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗಳೇ, ನೀನು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ; ಮರಣದ ನಂತರ ನಿನ್ನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
1.64.105
पितृहीना तु कन्या त्वं वसोर्हि त्वं सुता मता ।
मत्स्ययोनौ समुत्पन्ना सुताराज्ञो भविष्यसि ॥ १.६४.१०५ ॥
ನೀನು ತಂದೆಯಿಲ್ಲದ ಕನ್ಯೆ; ಆದರೆ ನೀನು ವಸುವಿನ ಮಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿತಳಾಗಿರುವೆ. ಮತ್ಸ್ಯ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ನೀನು ರಾಜನ ಮಗಳಾಗುವೆ.
1.64.106
अद्रिका मत्स्यरूपाऽभूद्गङ्गायमनुसङ्गमे ।
पराशरस्य दायादं त्वं पुत्रं जनयिष्यसि ॥ १.६४.१०६ ॥
ಅದ್ರಿಕಾ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ-ಯಮುನೆಯರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಳು. ನೀನು ಪರಾಶರನ ವಾರಸುದಾರ ಮಗನನ್ನು ಹೆರುವೆ.
1.64.107
यो वेदमेकं ब्रह्मर्षिश्चतुर्धा विबजिष्यति ।
महाभिषक्सुतस्यैव शन्तनोः कीर्तिवर्धनम् ॥ १.६४.१०७ ॥
ಒಂದೇ ವೇದವನ್ನು ನಾಲ್ಕಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ, ಮಹಾಭಿಷಕನ ಮಗ ಶಂತನುವಿನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವನು.
1.64.108
ज्येष्ठं चित्राङ्गदं वीरं चित्रवीरं च विश्रुतम् ।
एतान्सूत्वा सुपुत्रांस्त्वं पुनरेव गमिष्यसि ॥ १.६४.१०८ ॥
ಹಿರಿಯ ವೀರ ಚಿತ್ರಾಂಗದನನ್ನೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರವೀರ್ಯನನ್ನೂ ಹೆತ್ತು, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುವೆ.
1.64.109
व्यतिक्रमात्पितॄणां च प्राप्स्यसे जन्म कुत्सितम् ।
अस्यैव राज्ञस्त्वं कन्या ह्यद्रिकायां भविष्यसि ॥ १.६४.१०९ ॥
ಪಿತೃಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಿಂದ ನೀನು ನಿಂದಿತ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಈ ರಾಜನ ಮಗಳಾಗಿ, ಅದ್ರಿಕೆಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀನು ಜನಿಸುವೆ.
1.64.110
अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा ।
एवमुक्ता पुरा तैस्त्वं जाता सत्यवती शुभा ॥ १.६४.११० ॥
ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆಯ ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮತ್ಸ್ಯಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸುವೆ. ಹಿಂದೆ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಶುಭೆ ಸತ್ಯವತಿ ಜನಿಸಿದಳು.
1.64.111
अद्रिकेत्यभिविख्याता ब्रह्मशापाद्वराप्सरा ।
मीनभावमनुप्राप्ता त्वं जनित्वा गता दिवम् ॥ १.६४.१११ ॥
ಅದ್ರಿಕಾ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರೆ ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪದಿಂದ ಮತ್ಸ್ಯಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದಳು. ಜನ್ಮ ನೀಡಿ ನೀನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದೆ.
1.64.112
तस्यां जातासि सा कन्या राज्ञो वीर्येण चैवहि ।
तस्माद्वासवि भद्रं ते याचे वंशकरं सुतम् ॥ १.६४.११२ ॥
ಆಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ರಾಜನ ವೀರ್ಯದಿಂದಲೇ ನೀನು ಕನ್ಯೆಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದೀ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಾಸವಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ವಂಶವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮಗನನ್ನು ನಾನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ.
1.64.113
संगमं मम कल्याणि कुरुष्वेत्यभ्यभाषत ॥ १.६४.११३ ॥
ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಿಸು — ಎಂದು ಅವನು ಆಕೆಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.64.114
विस्मयाविष्टसर्वाङ्गी जातिस्मरणतां गता ।
साब्रवीत्पश्य भगवन्परपारे स्थितानृषीन् ॥ १.६४.११४ ॥
ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಅಂಗಾಂಗಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತನ್ನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದವಳಾಗಿ ಆಕೆ ಹೇಳಿದಳು — "ಭಗವನ್, ಆಚೆ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಋಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ."
1.64.115
आवयोर्दृष्टयोरेभिः कथं नु स्यात्समागमः ।
एवं तयोक्तो भगवान्नीहारमसृजत्प्रभुः ॥ १.६४.११५ ॥
ನಾವಿಬ್ಬರನ್ನು ಇವರು ನೋಡಿದರೆ ಸಮಾಗಮ ಹೇಗೆ ಆಗಬಲ್ಲದು? ಹೀಗೆ ಅವಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಭು ಮಂಜನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
1.64.116
येन देशः स सर्वस्तु तमोभूत इवाभवत् ।
दृष्ट्वा सृष्टं तु नीहारं ततस्तं परमर्षिणा ॥ १.६४.११६ ॥
ಅದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶವೆಲ್ಲವೂ ಕತ್ತಲಾದಂತಾಯಿತು. ಆಗ ಆ ಪರಮ ಋಷಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಂಜನ್ನು ನೋಡಿದನು.
1.64.117
विस्मिता साभवत्कन्या व्रीडिता च तपस्विनी ।
विद्धि मां भगवन्कन्यां सदा पितृवशानुगाम् ॥ १.६४.११७ ॥
ಆ ಕನ್ಯೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ನಾಚಿಕೆಪಟ್ಟಳು; ತಪಸ್ವಿನಿಯಾದ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು: "ಭಗವಂತನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಗೆ ವಶಳಾದ ಕನ್ಯೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ."
1.64.118
त्वत्संयोगाच्च दुष्येत कन्याभावो ममाऽनघ ।
कन्यात्वे दूषिते वापि कथं शक्ष्ये द्विजोत्तम ॥ १.६४.११८ ॥
ನಿಮ್ಮ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನ ಕನ್ಯಾತ್ವ ಕೆಡುತ್ತದೆ, ಪಾಪರಹಿತನೇ. ಕನ್ಯಾತ್ವ ಕೆಟ್ಟರೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲೆ, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ?
1.64.119
गृह गन्तुमुषे चाहं धीमन्न स्थातुमुत्सहे ।
एतत्संचिन्त्य भगवन्विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ १.६४.११९ ॥
ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಓ ಬುದ್ಧಿವಂತನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಇರಲು ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಿ, ಭಗವಂತನೇ, ಮುಂದೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿ.
1.64.120
एवमुक्तवतीं तीं तु प्रीतिमानुषिसत्तमः ।
उवाच मत्प्रियं कृत्वा कन्यैव त्वं भविष्यति ॥ १.६४.१२० ॥
ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ನೀನು ಕನ್ಯೆಯೇ ಆಗಿರುವೆ."
1.64.121
वृणीष्व च वरं भीरुं यं त्वमिच्छसि भामिनि ।
वृथा हि न प्रसादो मे भूतपूर्वः शुचिस्मिते ॥ १.६४.१२१ ॥
ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಭೀರು, ನೀನು ಬಯಸುವ ವರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೋ. ಓ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆ, ನನ್ನ ಕೃಪೆ ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
1.64.122
एवमुक्ता वरं वव्रे गात्रसौगन्ध्यमुत्तमम् ।
सचास्यै भगवान्प्रादान्मनः काङ्क्षितं प्रभुः ॥ १.६४.१२२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವಳು ದೇಹದ ಉತ್ತಮ ಸುಗಂಧವನ್ನು ವರವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಆ ಭಗವಂತನು ಅವಳಿಗೆ ಅವಳು ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ನೀಡಿದನು.
1.64.123
ततो लब्धवरा प्रीता स्त्रीभावगुणभूषिता ।
जगाम सह संसर्गमृषिणाऽद्भुतकर्मणा ॥ १.६४.१२३ ॥
ನಂತರ ವರ ಪಡೆದ ಆಕೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಸ್ತ್ರೀಗುಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ಅದ್ಭುತ ಕರ್ಮಗಳ ಋಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.
1.64.124
तस्यास्तु योजनाद्गन्धमाजिघ्रन्त नरा भुवि ॥ १.६४.१२४ ॥
ಅವಳ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಒಂದು ಯೋಜನ ದೂರದಿಂದಲೇ ಭೂಮಿಯ ಮನುಷ್ಯರು ಆಘ್ರಾಣಿಸಿದರು.
1.64.125
तस्या योजनगन्धेति ततो नामापरं स्मृतम् ।
इति सत्यवती हृष्टा लब्ध्वा वरमनुत्तमम् ॥ १.६४.१२५ ॥
ಆಗಿನಿಂದ ಅವಳಿಗೆ 'ಯೋಜನಗಂಧಾ' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೀಗೆ ಸತ್ಯವತಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರ ಪಡೆದು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಳು.
1.64.126
पराशरेण संयुक्ता सद्यो गर्भं सुषाव सा ।
जज्ञे च यमुनाद्वीपे पाराशर्यः स वीर्यवान् ॥ १.६४.१२६ ॥
ಪರಾಶರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಿಸಿದ ಆಕೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಗರ್ಭಧರಿಸಿ ಹೆತ್ತಳು. ಯಮುನಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಪರಾಶರನ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪುತ್ರ ಜನಿಸಿದನು.
1.64.127
स मातरमनुज्ञाप्य तपस्येव मनो दधे ।
स्मृतोऽहं दर्शयिष्यामि कृत्येष्विति च सोऽब्रवीत् ॥ १.६४.१२७ ॥
ಅವರು ತಾಯಿಯ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರು; ಅಗತ್ಯದ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ತಾನು ದರ್ಶನ ನೀಡುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿದರು.
1.64.128
एवं द्वैपायनो जज्ञे सत्यवत्यां पराशरात् ।
न्यस्तोद्वीपे यद्बालस्तस्माद्द्वैपायनःस्मृतः ॥ १.६४.१२८ ॥
ಹೀಗೆ ಪರಾಶರರಿಂದ ಸತ್ಯವತಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವೈಪಾಯನ ಜನಿಸಿದರು; ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾಲಕನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ದ್ವೈಪಾಯನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.
1.64.129
पादापसारिणं धर्मं स तु विद्वान्युगे युगे ।
आयुः शक्तिं च मर्त्यानां युगावस्थामवेक्ष्यच ॥ १.६४.१२९ ॥
ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮದ ಪಾದ ಕುಗ್ಗುವುದನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿದಿದ್ದರು; ಮನುಷ್ಯರ ಆಯಸ್ಸು, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು.
1.64.130
ब्रह्मणो ब्राह्मणानां च तथानुग्रहकाङ्क्षया ।
विव्यास वेदान्यस्मत्स तस्माद्व्यास इति स्मृतः ॥ १.६४.१३० ॥
ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಅವರು ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ವ್ಯಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು.
1.64.131
वेदानध्यापयामास महाभारतपञ्चमान् ।
सुमन्तुं जैमिनिं पैलं शुकं चैव स्वमात्मजम् ॥ १.६४.१३१ ॥
ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಐದನೆಯ ವೇದವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವೇದಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು; ಸುಮಂತು, ಜೈಮಿನಿ, ಪೈಲ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮಗ ಶುಕರಿಗೆ.
1.64.132
प्रभुर्वरिष्ठो वरदो वैशंपायनमेव च ।
संहितास्तैः पृथक्त्वेन भारतस्य प्रकाशिताः ॥ १.६४.१३२ ॥
ಸಮರ್ಥ, ಶ್ರೇಷ್ಠ, ವರದಾತನಾದ ಅವರು ವೈಶಂಪಾಯನನಿಗೂ ಕಲಿಸಿದರು; ಅವರಿಂದ ಭಾರತದ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದವು.
1.64.133
तथा भीष्मः शान्तनवो गङ्गायाममितद्युतिः ।
वसुवीर्यात्समभवन्महावीर्यो महायशाः ॥ १.६४.१३३ ॥
ಅದೇ ರೀತಿ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು, ಅಪರಿಮಿತ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನು, ವಸುವಿನ ವೀರ್ಯದಿಂದ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು.
1.64.134
वैदार्थविच्च भगवानृषिर्विप्रो महायशाः ।
शूले प्रोतः पुराणर्षिरचोरश्चोरशङ्कया ॥ १.६४.१३४ ॥
ವೇದಾರ್ಥವನ್ನು ಬಲ್ಲ, ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿ (ಮಾಂಡವ್ಯ) ಕಳ್ಳನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಳ್ಳತನದ ಸಂದೇಹದಿಂದ ಶೂಲಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
1.64.135
अणीमाण्डव्य इत्येवं विख्यातः स महायशाः ।
स धर्ममाहूय पुरा महर्षिरिदमुक्तवान् ॥ १.६४.१३५ ॥
ಅಣೀಮಾಂಡವ್ಯನೆಂದು ಹೀಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ಹಿಂದೆ ಧರ್ಮನನ್ನು ಕರೆದು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.64.136
इषीकया मया बाल्याद्विद्धा ह्येका शकुन्तिका ।
तत्किल्बिषं स्मरे धर्म नान्यत्पापमहं स्मरे ॥ १.६४.१३६ ॥
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಕಡ್ಡಿಯಿಂದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದೆ; ಆ ದೋಷವನ್ನೇ ನಾನು ನೆನೆಯುತ್ತೇನೆ, ಧರ್ಮನೇ. ಬೇರೆ ಪಾಪವನ್ನು ನಾನು ನೆನೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
1.64.137
तन्मे सहस्रममितं कस्मान्नेहाजयत्तपः ।
गरीयान्ब्राह्मणवधः सर्वभूतवधाद्यतः ॥ १.६४.१३७ ॥
ಹಾಗಾದರೆ ನನ್ನ ಅಪರಿಮಿತ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತಪಸ್ಸು ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ? ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಧೆ ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಧೆಗಿಂತ ಭಾರವಾದುದು.
1.64.138
तस्मात्त्वं किल्बिषादस्माच्छूद्रयोनौ जनिष्यसि ।
तेन शापेन धर्मोऽपि शूद्रयोनावजायत ॥ १.६४.१३८ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದೋಷದಿಂದ ನೀನು ಶೂದ್ರ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸುವೆ. ಆ ಶಾಪದಿಂದ ಧರ್ಮನೂ ಶೂದ್ರ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು.
1.64.139
विद्वान्विदुररूपेण धार्मिकः किल्बिषात्ततः ।
संजयो मुनिकल्पस्तु जज्ञे सूतो गवल्गणात् ॥ १.६४.१३९ ॥
ವಿದುರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸನೂ ಧಾರ್ಮಿಕನೂ ಆದವನು; ಆ ದೋಷದಿಂದ ನಂತರ ಮುನಿಸದೃಶನಾದ ಸಂಜಯನು ಗವಲ್ಗಣನಿಂದ ಸೂತನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.
1.64.140
सूर्याच्च कुन्तिकन्यायां जज्ञे कर्णो महाबलः ।
सहजं कवचं बिभ्रत्कुण्डलोद्योतिताननः ॥ १.६४.१४० ॥
ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಕುಂತಿಕನ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿ ಕರ್ಣನು ಜನಿಸಿದನು; ಸಹಜ ಕವಚವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಬೆಳಗಿದ ಮುಖವುಳ್ಳವನು.
1.64.141
अनुग्रहार्थं लोकानां विष्णुर्लोकनमस्कृतः ।
वसुदेवात्तु देवक्यां प्रादुर्भूतो महायशाः ॥ १.६४.१४१ ॥
ಲೋಕಗಳ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ, ಲೋಕಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಷ್ಣು, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯು ವಸುದೇವನಿಂದ ದೇವಕಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು.
1.64.142
अनादिनिधनो देवः स कर्ता जगतः प्रभुः ।
अव्यक्तमक्षरं ब्रह्म प्रधानं त्रिगुणात्मकम् ॥ १.६४.१४२ ॥
ಆದಿ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆ ದೇವನು, ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತನೂ ಪ್ರಭುವೂ; ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪ್ರಧಾನ, ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕ.
1.64.143
आत्मानमव्ययं चैव प्रकृतिं प्रभवं प्रभुम् ।
पुरुषं विश्वकर्माणं सत्वयोगं ध्रुवाक्षरम् ॥ १.६४.१४३ ॥
ಅವನು ಅವ್ಯಯ ಆತ್ಮ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಉದ್ಭವ-ಮೂಲ, ಪ್ರಭು; ಪುರುಷ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು, ಸತ್ತ್ವಯೋಗಿ, ಧ್ರುವ ಅಕ್ಷರನು.
1.64.144
अनन्तमचलं देवं हंसं नारायणं प्रभुम् ।
धातारमजमव्यक्तं यमाहुः परमव्ययम् ॥ १.६४.१४४ ॥
ಅನಂತನು, ಅಚಲನು, ದೇವನು, ಹಂಸನು, ನಾರಾಯಣನು, ಪ್ರಭು, ಧಾತೃ, ಅಜನು, ಅವ್ಯಕ್ತನು—ಅವನನ್ನು ಪರಮ, ಅವ್ಯಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
1.64.145
कैवल्यं निर्गुणं विश्वमनादिमजमव्ययम् ।
पुरुषः स विभुः कर्ता सर्वभूतपितामहः ॥ १.६४.१४५ ॥
ಅವನು ಕೈವಲ್ಯ, ನಿರ್ಗುಣ, ವಿಶ್ವ, ಅನಾದಿ, ಅಜ, ಅವ್ಯಯ. ಅವನು ಪುರುಷ, ವಿಭು, ಕರ್ತ, ಸರ್ವಭೂತಪಿತಾಮಹ.
1.64.146
धर्मसंस्थापनार्थाय प्रजज्ञेऽन्धकवृष्णिषु ।
अस्त्रज्ञौ तु महावीर्यौ सर्वशास्त्रविशारदौ ॥ १.६४.१४६ ॥
ಧರ್ಮ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಅವರು ಅಂಧಕ-ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಗಳೂ, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಪಂಡಿತರೂ ಆದ ಆ ಇಬ್ಬರು.
1.64.147
सात्यकिः कृतवर्मा च नारायणमनुव्रतौ ।
सत्यकाद्धृदिकाच्चैव जज्ञातेऽस्त्रविशारदौ ॥ १.६४.१४७ ॥
ಸಾತ್ಯಕಿ ಮತ್ತು ಕೃತವರ್ಮ, ನಾರಾಯಣನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು, ಸತ್ಯಕ ಮತ್ತು ಹೃದಿಕರಿಂದ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯಾ ನಿಪುಣರು.
1.64.148
भरद्वाजस्य च स्कन्नं द्रोण्यां शुक्रमवर्धत ।
सहर्षेरुग्रतपसस्तस्माद्द्रोणो व्यजायत ॥ १.६४.१४८ ॥
ಭಾರದ್ವಾಜನ ಶುಕ್ರವು ದ್ರೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಬೆಳೆಯಿತು. ಉಗ್ರ ತಪಸ್ವಿಯಾದ ಆ ಋಷಿಯಿಂದ ದ್ರೋಣ ಜನಿಸಿದನು.
1.64.149
गौतमान्मिथुनं जज्ञे शरस्तम्बाच्छरद्वतः ।
अश्वत्थाम्नश्च जननी कृपश्चैव महाबलः ॥ १.६४.१४९ ॥
ಗೌತಮನಿಂದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಜನಿಸಿತು; ಶರಸ್ತಂಭದಿಂದ ಶರದ್ವಾನ್. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಿ ಕೃಪನೂ ಜನಿಸಿದರು.
1.64.150
अश्वत्थामा ततो जज्ञे द्रोणादेव महाबलः ।
तथैव धृष्टद्युम्नोऽपि साक्षादग्निसमद्युतिः ॥ १.६४.१५० ॥
ನಂತರ ದ್ರೋಣನಿಂದಲೇ ಮಹಾಬಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಜನಿಸಿದನು. ಅಂತೆಯೇ ಅಗ್ನಿಸಮ ತೇಜಸ್ವಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಜನಿಸಿದನು.
1.64.151
वैताने कर्मणि तते पावकात्समजायत ।
वीरो द्रोणविनाशाय धनुरादाय वीर्यवान् ॥ १.६४.१५१ ॥
ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವೈತಾನ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದ್ರೋಣನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದ ವೀರ್ಯವಂತ ವೀರನು ಜನಿಸಿದನು.
1.64.152
तथैव वेद्यां कृष्णापि जज्ञे तेजस्विनी शुभा ।
विभ्राजमाना वपुषा बिभ्रती रूपमुत्तमम् ॥ १.६४.१५२ ॥
ಅಂತೆಯೇ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣೆಯೂ ಜನಿಸಿದಳು; ತೇಜಸ್ವಿನಿ, ಶುಭೆ, ದೇಹದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ ಉತ್ತಮ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳು.
1.64.153
प्रह्रादशिष्यो नग्नजित्सुबलश्चाभवत्ततः ।
तस्य प्रजा धर्महन्त्री जज्ञे देवप्रकोपनात् ॥ १.६४.१५३ ॥
ನಂತರ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಶಿಷ್ಯರಾದ ನಗ್ನಜಿತ್ ಮತ್ತು ಸುಬಲರಾದರು; ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕೋಪಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಸಂತಾನ ಧರ್ಮನಾಶಕರಾಗಿ ಜನಿಸಿತು.
1.64.154
गान्धारराजपुत्रोऽभूच्छकुनिः सौबलस्तथा ।
दुर्योधनस्य जननी जज्ञातेऽर्थविशारदौ ॥ १.६४.१५४ ॥
ಗಾಂಧಾರ ರಾಜನ ಪುತ್ರನಾದ ಶಕುನಿ ಆದನು, ಅವನು ಸುಬಲನ ವಂಶಜ; ದುರ್ಯೋಧನನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಶಕುನಿ ಇಬ್ಬರೂ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.
1.64.155
कृष्णद्वैपायनाज्जज्ञे धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
क्षेत्रे विचित्रवीर्यस्य पाण्डुश्चैव महाबलः ॥ १.६४.१५५ ॥
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರಿಂದ ಜನೇಶ್ವರ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಜನಿಸಿದನು; ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲ ಪಾಂಡುವೂ ಜನಿಸಿದನು.
1.64.156
धर्मार्थकुशलो धीमान्मेधावी धूतकल्मषः ।
विदुरः शूद्रयोनौ तु जज्ञे द्वैपायनादपि ॥ १.६४.१५६ ॥
ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಕುಶಲ, ಧೀಮಂತ, ಮೇಧಾವಿ, ನಿಷ್ಕಳಂಕ ವಿದುರನು ಶೂದ್ರ ಯೋನಿಯಿಂದ, ಆದರೆ ದ್ವೈಪಾಯನರಿಂದಲೂ ಜನಿಸಿದನು.
1.64.157
पाण्डोस्तु जज्ञिरे पञ्च पुत्रा देवसमाः पृथक् ।
द्वयोः स्त्रियोर्गुणज्येष्ठस्तेषामासीद्युधिष्ठिरः ॥ १.६४.१५७ ॥
ಪಾಂಡುವಿಗೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ ಐದು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವರಲ್ಲಿ ಗುಣದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯವನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಾಗಿದ್ದನು.
1.64.158
धर्माद्युधिष्ठिरो जज्ञे मारुताच्च वृकोदरः ।
इन्द्राद्धनंजयः श्रीमान्सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ १.६४.१५८ ॥
ಧರ್ಮದೇವನಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೂ, ವಾಯುವಿನಿಂದ ವೃಕೋದರನೂ (ಭೀಮ), ಇಂದ್ರನಿಂದ ಸರ್ವ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನಂಜಯನೂ (ಅರ್ಜುನ) ಜನಿಸಿದರು.
1.64.159
जज्ञाते रूपसंपन्नावश्विभ्यां च यमावपि ।
नकुलः सहदेवश्च गुरुशुश्रूषणे रतौ ॥ १.६४.१५९ ॥
ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸುಂದರ ಅವಳಿಗಳಾದ ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವ ಜನಿಸಿದರು; ಇಬ್ಬರೂ ಗುರುಹಿರಿಯರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು.
1.64.160
तथा पुत्रशतं जज्ञे धृतराष्ट्रस्य धीमतः ।
दुर्योधनप्रभृतयो युयुत्सुः करणस्तथा ॥ १.६४.१६० ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ದುರ್ಯೋಧನನೇ ಮೊದಲಾದ ನೂರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಯುಯುತ್ಸು ಮತ್ತು ಕರಣನೂ ಸೇರಿದ್ದರು.
1.64.161
ततो दुःशासनश्चैव दुःसहश्चापि भारत ।
दुर्मर्षणो विकर्णश्च चित्रसेनो विविंशतिः ॥ १.६४.१६१ ॥
ನಂತರ ದುಶ್ಶಾಸನ, ದುಸ್ಸಹ, ಓ ಭರತನೇ, ದುರ್ಮರ್ಷಣ, ವಿಕರ್ಣ, ಚಿತ್ರಸೇನ ಮತ್ತು ವಿವಿಂಶತಿಯೂ.
1.64.162
जयः सत्यव्रतश्चैव पुरुमित्रश्च भारत ।
वैश्यापुत्रो युयुत्सुश्च एकादश महारथाः ॥ १.६४.१६२ ॥
ಜಯ, ಸತ್ಯವ್ರತ, ಪುರುಮಿತ್ರ, ಓ ಭರತನೇ, ವೈಶ್ಯಪುತ್ರ ಯುಯುತ್ಸು — ಇವರು ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಾರಥರು.
1.64.163
अभिमन्युः सुभद्रायामर्जुनादभ्यजायत ।
स्वस्रीयो वासुदेवस्य पौत्रः पाण्डोर्महात्मनः ॥ १.६४.१६३ ॥
ಅಭಿಮನ್ಯು ಸುಭದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ವಾಸುದೇವನ ಸೋದರಳಿಯ, ಮಹಾತ್ಮ ಪಾಂಡುವಿನ ಮೊಮ್ಮಗ.
1.64.164
पाण्डवेभ्यो हि पाञ्चाल्यां द्रौपद्यां पञ्च जज्ञिरे ।
कुमारा रूपसंपन्नाः सर्वशास्त्रविशारदाः ॥ १.६४.१६४ ॥
ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಪಾಂಚಾಲಿ ದ್ರೌಪದಿಯಲ್ಲಿ ಐವರು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ರೂಪವಂತರೂ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರೂ ಆಗಿದ್ದರು.
1.64.165
प्रतिविन्ध्यो युधिष्ठिरात्सुतसोमो वृकोदरात् ।
अर्जुनाच्छ्रुतकीर्तिस्तु शतानीकस्तु नाकुलिः ॥ १.६४.१६५ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಂದ ಪ್ರತಿವಿಂಧ್ಯ, ವೃಕೋದರನಿಂದ ಸುತಸೋಮ, ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ, ಮತ್ತು ನಕುಲನಿಂದ ಶತಾನೀಕ.
1.64.166
तथैव सहदेवाच्च श्रुतसेनः प्रतापवान् ।
हिडिम्बायां च भीमेन वने जज्ञे घटोत्कचः ॥ १.६४.१६६ ॥
ಅಂತೆಯೇ ಸಹದೇವನಿಂದ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಶ್ರುತಸೇನ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭೀಮನಿಂದ ಹಿಡಿಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಘಟೋತ್ಕಚ ಜನಿಸಿದನು.
1.64.167
शिखण्डी द्रुपदाज्जज्ञे कन्या पुत्रत्वभागता ।
यां यक्षः पुरुषं चक्रे स्थूमः प्रियचिकीर्षया ॥ १.६४.१६७ ॥
ದ್ರುಪದನಿಂದ ಶಿಖಂಡಿ ಜನಿಸಿದನು. ಆಕೆ ಕನ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪುತ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದವಳು; ಪ್ರಿಯಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಯಕ್ಷ ಸ್ಥೂಮನು ಆಕೆಯನ್ನು ಪುರುಷನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
1.64.168
कुरूणां विग्रहे तस्मिन्समागच्छन्बहून्यथ ।
राज्ञां शतसहस्राणि योत्स्यमानानि संयुगे ॥ १.६४.१६८ ॥
ಆ ಕೌರವರ ಕಲಹದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಾಜರು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ರಾಜರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದರು.
1.64.169
तेषामपरिमेयानां नामधेयानि सर्वशः ।
न शक्यानि समाख्यातुं वर्षाणामयुतैरपि।
एते तु कीर्तिता मुख्या यैराख्यानमिदं ततम् ॥ १.६४.१६९ ॥
ಅಪರಿಮಿತರಾದ ಅವರೆಲ್ಲರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವರೇ ಪ್ರಮುಖರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇವರಿಂದಲೇ ಈ ಆಖ್ಯಾನ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.