Mahābhārata · Adhyāya 1.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.67.1
ब्रह्मणो मानसाः पुत्रा विदिताः षण्महर्षयः ।
एकादश सुताः स्थाणोः ख्याताः परमतेजसः ॥ १.६७.१ ॥
Los seis grandes sabios, hijos de Brahmā nacidos de su mente, son conocidos; los once hijos de Sthāṇu (Śiva) son célebres por su resplandor supremo.
1.67.2
मृगव्याधश्च सर्पश्च निर्ऋतिश्च महायशाः ।
अजैकपादहिर्बिध्न्यः पिनाकी च परन्तपः ॥ १.६७.२ ॥
Mṛgavyādha y Sarpa, y Nirṛti, de gran fama; Aja-Ekapād, Ahirbradhna y Pinākin, azote de enemigos.
1.67.3
दहनोऽथेश्वरश्चैव कपाली च महाद्युतिः ।
स्थाणुर्भगश्च भगवान् रुद्रा एकादश स्मृताः ॥ १.६७.३ ॥
Dahana, luego Īśvara, y Kapālin de gran brillo, Sthāṇu, Bhaga y el bienaventurado señor — estos once Rudras son recordados.
1.67.4
मरीचिरङ्गिरा अत्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
षडेते ब्रह्मणः पुत्रा वीर्यवन्तो महर्षयः ॥ १.६७.४ ॥
Marīci, Aṅgiras, Atri, Pulastya, Pulaha y Kratu — estos seis, hijos de Brahmā, son poderosos grandes sabios.
1.67.5
त्रयस्त्वङ्गिरसः पुत्रा लोके सर्वत्र विश्रुताः ।
बृहस्पतिरुतथ्यश्च संवर्तश्च धृतव्रताः ॥ १.६७.५ ॥
Los tres hijos de Aṅgiras son renombrados en todo el mundo: Bṛhaspati, Utathya y Saṃvarta, firmes en sus votos.
1.67.6
अत्रेस्तु बहवः पुत्राः श्रूयन्ते मनुजाधिप ।
सर्वे वेदविदः सिद्धाः शान्तात्मानो महर्षयः ॥ १.६७.६ ॥
Oh señor de los hombres, se dice que Atri tuvo muchos hijos: todos son conocedores de los Vedas, seres perfeccionados, grandes sabios de mente serena.
1.67.7
राक्षसाश्च पुलस्त्यस्य वानराः किन्नरास्तथा ।
यक्षाश्च मनुजव्याघ्र पुत्रास्तस्य च धीमतः ॥ १.६७.७ ॥
Los hijos del sabio Pulastya fueron los rākṣasas, los vānaras, los kinnaras y los yakṣas, oh tigre entre los hombres.
1.67.8
पुलहस्य सुता राजञ्शरभाश्च प्रकीर्तिताः ।
सिंहाः किपुरुषा व्याघ्रा ऋक्षा ईहामृगास्तथा ॥ १.६७.८ ॥
Oh rey, se declara que los hijos de Pulaha son los śarabhas, los leones, los kimpuruṣas, los tigres, los osos y los lobos.
1.67.9
क्रतोः क्रतुसमाः पुत्राः पतङ्गसहचारिणः ।
विश्रुतास्त्रिषु लोकेषु सत्यव्रतपरायणाः ॥ १.६७.९ ॥
Los hijos de Kratu, iguales a Kratu, compañeros del sol, fueron famosos en los tres mundos y devotos del voto de verdad.
1.67.10
दक्षस्त्वजायताङ्गुष्ठाद्दक्षिणाद्भगवानृषिः ।
ब्रह्मणः पृथिवीपाल शान्तात्मा सुमहातपाः ॥ १.६७.१० ॥
Del pulgar derecho de Brahmā, oh protector de la tierra, nació el venerable sabio Dakṣa, de alma serena y gran austeridad.
1.67.11
वामादजायताङ्गुष्ठाद्भार्या तस्य महात्मनः ।
तस्यां पञ्चाशतं कन्याः स एवाजनयन्मुनिः ॥ १.६७.११ ॥
Del pulgar izquierdo nació su esposa, y en ella aquel sabio engendró cincuenta hijas.
1.67.12
ताः सर्वास्त्वनवद्याङ्ग्यः कन्याः कमललोचनाः ।
पुत्रिकाः स्थापयामास नष्टपुत्रः प्रजापतिः ॥ १.६७.१२ ॥
Todas ellas eran hijas de miembros irreprochables y ojos de loto; el Señor de las criaturas, habiendo perdido a sus hijos, las estableció como hijas en lugar de hijos.
1.67.13
ददौ स दश धर्माय सप्तविंशतिमिन्दवे ।
दिव्येन विधिना राजन्कश्यपाय त्रयोदश ॥ १.६७.१३ ॥
Dio diez a Dharma, veintisiete a Indu, y, oh rey, por el rito divino, trece a Kaśyapa.
1.67.14
नामतो धर्मपत्न्यस्ताः कीर्त्यमाना निबोध मे ।
कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिर्मेधा पुष्टिः श्रद्धा क्रिया तथा ॥ १.६७.१४ ॥
Las esposas de Dharma, cuyos nombres voy a recitar — escucha: Kīrti, Lakṣmī, Dhṛti, Medhā, Puṣṭi, Śraddhā, Kriyā, y también…
1.67.15
बुद्धिर्लज्जा मतिश्चैव पत्न्यो धर्मस्य ता दश ।
द्वाराण्येतानि धर्मस्य विहितानि स्वयंभुवा ॥ १.६७.१५ ॥
Buddhi, Lajjā y Mati también — estas son las diez esposas de Dharma. Estas puertas de Dharma fueron establecidas por el Autoexistente.
1.67.16
सप्तविंशतिः सोमस्य पत्न्यो लोकस्य विश्रुताः ।
कालस्य नयने युक्ताः सोमपत्न्याः शुचिव्रताः ॥ १.६७.१६ ॥
Las veintisiete esposas de Soma son célebres en el mundo; unidas a los ojos del Tiempo, estas esposas de Soma son puras en sus votos.
1.67.17
सर्वा नक्षत्रयोगिन्यो लोकयात्राविधानतः ।
पैतामहो मुनिर्देवस्तस्य पुत्रः प्रजापतिः।
तस्याष्टौ वसवः पुत्रास्तेषां वक्ष्यामि विस्तरम् ॥ १.६७.१७ ॥
Todas ellas son las yoginis de las mansiones lunares, según el orden del curso del mundo. El dios-sabio, nieto de Brahmā, tuvo un hijo, Prajāpati; sus ocho hijos fueron los Vasus — hablaré de ellos en detalle.
1.67.18
धरो ध्रुवश्च सोमश्च अहश्चैवानिलोऽनलः ।
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः ॥ १.६७.१८ ॥
Dhara, Dhruva, Soma, Ahaḥ, Anila, Anala, Pratyūṣa y Prabhāsa — estos ocho son proclamados como los Vasus.
1.67.19
धूम्रायास्तु धरः पुत्रो ब्रह्मविद्यो ध्रुवस्तथा ।
चन्द्रमास्तु मनस्विन्याः श्वासायाः श्वसनस्तथा ॥ १.६७.१९ ॥
El hijo de Dhūmrā fue Dhara, y de igual modo Dhruva, conocedor de la ciencia de Brahman. El hijo de Manasvinī fue Candramas, y el de Śvasā fue igualmente Śvasana.
1.67.20
रतायाश्चाप्यहः पुत्रः शाण्डिल्याश्च हुताशनः ।
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च प्रभातायाः सुतौ स्मृतौ ॥ १.६७.२० ॥
El hijo de Ratā fue Ahaḥ, y el de Śāṇḍilyā fue Hutāśana; los dos hijos de Prabhātā son recordados como Pratyūṣa y Prabhāsa.
1.67.21
धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस्तथा ।
आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः शान्तोमुनिस्तथा।
ध्रुवस्य पुत्रो भगवान्कालो लोकप्रकालनः ॥ १.६७.२१ ॥
El hijo de Dhara fue Draviṇa, y de igual modo Hutahavyavaha; el hijo de Āpa fue Vaitaṇḍya, y asimismo Śrama y el sabio Śānta; el hijo de Dhruva fue el bendito Kāla, destructor de los mundos.
1.67.22
सोमस्य तु सुतो वर्चा वर्चस्वी येन जायते ।
मनोहरायाः शिशिरः प्राणोऽथ रमणस्तथा ॥ १.६७.२२ ॥
El hijo de Soma fue Varcā, por quien nace el resplandeciente; los hijos de Manoharā fueron Śiśira, y asimismo Prāṇa y Ramaṇa.
1.67.23
अह्नः सुतस्तथा ज्योतिः शमः शान्तस्तथा मुनिः ।
अग्नेः पुत्रः कुमारस्तु श्रीमाञ्छरवणालयः ॥ १.६७.२३ ॥
El hijo de Ahaḥ fue Jyotis, y de igual modo Śama y el sabio Śānta; el hijo de Agni fue Kumāra, el glorioso morador del cañaveral.
1.67.24
तस्य शाखो विशाखश्च नैगमेयश्च पृष्ठजः ।
कृत्तिकाभ्युपपत्तेश्च कार्तिकेय इति स्मृतः ॥ १.६७.२४ ॥
Sus hijos fueron Śākha, Viśākha y Naigameya, nacido de la espalda; por haber sido adoptado por las Kṛttikās, es recordado como Kārtikeya.
1.67.25
अनिलस्य शिवा भार्या तस्याः पुत्रो मनोजवः ।
अविज्ञातगतिश्चैव द्वौ पुत्रावनिलस्य तु ॥ १.६७.२५ ॥
Śivā era la esposa de Anila; su hijo fue Manojava, y también Avijñātagati; Anila tuvo dos hijos.
1.67.26
प्रत्यूषस्य विदुः पुत्रमृषिं नाम्नाऽथ देवलम् ।
द्वौ पुत्रौ देवलस्यापि क्षमावन्तौ मनीषिणौ।
बृहस्पतेस्तु भगिनी वरस्त्री ब्रह्मवादिनी ॥ १.६७.२६ ॥
El hijo de Pratyūṣa es conocido como el sabio llamado Devala; Devala también tuvo dos hijos pacientes y sabios. La hermana de Bṛhaspati era una mujer excelente, una practicante de los Vedas.
1.67.27
योगसिद्धा जगत्कृत्स्नमसक्ता विचचार ह ।
प्रभासस्य तु भार्या सा वसूनामष्टमस्य ह ॥ १.६७.२७ ॥
Ella, perfecta en el yoga, recorría el mundo entero sin apego. Era la esposa de Prabhāsa, el octavo de los Vasus.
1.67.28
विश्वकर्मा महाभागो जज्ञे शिल्पप्रजापतिः ।
कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानां च वर्धकिः ॥ १.६७.२८ ॥
El muy afortunado Viśvakarman nació como Śilpa-Prajāpati, señor de las artes; fue el creador de mil artes y el carpintero de los dioses.
1.67.29
भूषणानां च सर्वेषां कर्ता शिल्पवतां वरः ।
यो दिव्यानि विमानानि त्रिदशानां चकार ह ॥ १.६७.२९ ॥
Fue el creador de todos los ornamentos y el mejor de los artesanos; hizo los carros celestiales divinos para los dioses.
1.67.30
मनुष्याश्चोपजीवन्ति यस्य शिल्पं महात्मनः ।
पूजयन्ति च यं नित्यं विश्वकर्माणमव्ययम् ॥ १.६७.३० ॥
Los hombres viven del arte de aquel gran espíritu, y siempre adoran al imperecedero Viśvakarman.
1.67.31
स्तनं तु दक्षिणं भित्त्वा ब्रह्मणो नरविग्रहः ।
निःसृतो भगवान्धर्मः सर्वलोकसुखावहः ॥ १.६७.३१ ॥
Tras abrir el pecho derecho de Brahmā, salió el bienaventurado Dharma en forma humana, que trae felicidad a todos los mundos.
1.67.32
त्रयस्तस्य वराः पुत्राः सर्वभूतमनोहराः ।
शमः कामश्च हर्षश्च तेजसा लोकधारिणः ॥ १.६७.३२ ॥
Tuvo tres hijos excelentes, que deleitaban el corazón de todos los seres: Śama, Kāma y Harṣa, que con su resplandor sostenían los mundos.
1.67.33
कामस्य तु रतिर्भार्या शमस्य प्राप्तिरङ्गना ।
नन्दा तु भार्या हर्षस्य यासु लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १.६७.३३ ॥
Rati fue la esposa de Kāma; Prāpti, una mujer, fue la esposa de Śama; Nandā fue la esposa de Harṣa — en quienes se asientan los mundos.
1.67.34
मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपस्य सुरासुराः ।
जज्ञिरे नृपशार्दूल लोकानां प्रभवस्तु सः ॥ १.६७.३४ ॥
Kaśyapa fue hijo de Marīci; de Kaśyapa nacieron los dioses y los demonios. Oh tigre entre los reyes, él fue el origen de los mundos.
1.67.35
त्वाष्ट्री तु सवितुर्भार्या वडवारूपधारिणी ।
असूयत महाभागा सान्तरिक्षेऽस्विनावुभौ ॥ १.६७.३५ ॥
La hija de Tvaṣṭṛ, esposa de Savitṛ, tomando forma de yegua, dio a luz en el cielo a los dos Aśvin.
1.67.36
द्वादशैवादितेः पुत्राः शक्रमुख्या नराधिप ।
तेषामवरजो विष्णुर्यत्र लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १.६७.३६ ॥
Aditi tuvo doce hijos, con Śakra como el principal. Oh señor de los hombres, el menor de ellos fue Viṣṇu, en quien están establecidos los mundos.
1.67.37
त्रयस्त्रिंशत यत्येते देवास्तेषामहं तव ।
अन्वयं संप्रवक्ष्यामि पक्षैश्च कुलतो गणान् ॥ १.६७.३७ ॥
Estos son los treinta y tres dioses; te relataré su linaje, sus grupos según sus facciones y familias.
1.67.38
रुद्राणामपरः पक्षः साध्यानां मरुतां तथा ।
वसूनां भार्गवं विद्याद्विश्वेदेवांस्तथैव च ॥ १.६७.३८ ॥
La otra facción es la de los Rudras; igualmente los Sādhyas y los Maruts. Sabe que Bhārgava (Śukra) pertenece a los Vasus, y los Viśvedevas igualmente.
1.67.39
वैनतेयस्तु गरुडो बलवानरुणस्तथा ।
बृहस्पतिश्च भगवानादित्येष्वेव गण्यते ॥ १.६७.३९ ॥
Garuḍa, el poderoso hijo de Vinatā, y también Aruṇa; y el bienaventurado Bṛhaspati también se cuenta entre los Ādityas.
1.67.40
अश्विनौ गुह्यकान्विद्धि सर्वौषध्यस्तथा पशून् ।
एते देवगणा राजन्कीर्तितास्तेऽनुपूर्वशः ॥ १.६७.४० ॥
Sabe que los dos Aśvins y los Guhyakas, y todas las hierbas y los animales también. Estos grupos de dioses, oh rey, han sido nombrados en su orden.
1.67.41
यान्कीर्तयित्वा मनुजः सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
ब्रह्मणो हृदयं भित्त्वा निःसृतो भगवान्भृगुः ॥ १.६७.४१ ॥
Quien recita sus nombres queda libre de todos los pecados. El bienaventurado Bhṛgu salió del corazón de Brahmā, habiéndolo partido.
1.67.42
भृगोः पुत्रः कविर्विद्वाञ्छुक्रः कविसुतो ग्रहः ।
त्रैलोक्यप्राणयात्रार्थं वर्षावर्षे भयाभये।
स्वयंभुवा नियुक्तः सन्भुवनं परिधावति ॥ १.६७.४२ ॥
El hijo de Bhṛgu fue el erudito Kavi, y el hijo de Kavi fue el planeta Śukra. Designado por el Autoexistente para el sustento de los tres mundos, para la lluvia y la sequía, para el temor y la seguridad, recorre el mundo.
1.67.43
योगाचार्यो महाबुद्धिर्दैत्यानामभवद्गुरुः ।
सुराणां चापि मेधावी ब्रह्मचारी यतव्रतः ॥ १.६७.४३ ॥
Aquel maestro de yoga, de gran intelecto, llegó a ser preceptor de los Daityas, y también el sabio preceptor de los dioses; era un estudiante célibe, firme en sus votos.
1.67.44
तस्मिन्नियुक्ते विधिना योगक्षेमाय भार्गवे ।
अन्यमुत्पादयामास पुत्रं भृगुरनिन्दितम् ॥ १.६७.४४ ॥
Cuando Bhārgava (Śukra) fue debidamente nombrado para el bienestar y la seguridad, Bhṛgu hizo nacer otro hijo sin reproche.
1.67.45
च्यवनं दीप्ततपसं धर्मात्मानं यशस्विनम् ।
यः स रोषाच्च्युतो गर्भान्मातुर्मोक्षाय भारत ॥ १.६७.४५ ॥
Cyavana, cuyo ascetismo resplandece, de alma justa y glorioso; él, que por ira se desprendió del vientre de su madre para liberarse, oh Bhārata.
1.67.46
आरुषी तु मनोः कन्या तस्य पत्नी मनीषिणः ।
और्वस्तस्यां समभवदूरुं भित्त्वा महायशाः ॥ १.६७.४६ ॥
Āruṣī, hija de Manu, era la esposa de aquel sabio; en ella nació el de gran fama, Aurva, habiendo partido el muslo.
1.67.47
महातेजा महावीर्यो बाल एव गुणैर्युतः ।
ऋचीकस्तस्य पुत्रस्तु जमदग्निस्ततोऽभवत् ॥ १.६७.४७ ॥
Ṛcīka, de gran resplandor y gran valor, dotado de virtudes ya desde niño; su hijo fue Jamadagni, nacido de él.
1.67.48
जमदग्नेस्तु चत्वार आसन्पुत्रा महात्मनः ।
रामस्तेषां जघन्योऽभूदजघन्यैर्गुणैर्युतः।
सर्वशस्त्रेषु कुशलः क्षत्रियान्तकरो वशी ॥ १.६७.४८ ॥
Al gran Jamadagni le nacieron cuatro hijos; entre ellos, Rāma era el menor, pero dotado de virtudes no inferiores a las de ningún otro. Era diestro en todas las armas, destructor de los kṣatriyas y dueño de sí mismo.
1.67.49
और्वस्यासीत्पुत्रशतं जमदग्निपुरोगमम् ।
तेषां पुत्रसहस्राणि बभूवुर्भुवि विस्तरः ॥ १.६७.४९ ॥
Aurva tuvo cien hijos, con Jamadagni a la cabeza. Sus miles de hijos se extendieron por la tierra.
1.67.50
द्वौ पुत्रो ब्रह्मणस्त्वन्यौ ययोस्तिष्ठति लक्षणम् ।
लोके धाता विधाता च यौ स्थितौ मनुना सह ॥ १.६७.५० ॥
Brahmā tuvo otros dos hijos, cuyas marcas permanecen en el mundo: Dhātṛ y Vidhātṛ, que estuvieron junto a Manu.
1.67.51
तयोरेव स्वसा देवी लक्ष्मीः पद्मगृहा शुभा ।
तस्यास्तु मानसाः पुत्रास्तुरगा व्योमचारिणः ॥ १.६७.५१ ॥
Su hermana fue la diosa Lakṣmī, auspiciosa, cuyo hogar es el loto. Sus hijos nacidos de la mente fueron caballos que se mueven por el cielo.
1.67.52
वरुणस्य भार्या या ज्येष्ठा शुक्राद्देवी व्यजायत ।
तस्याः पुत्रं बलं विद्धि सुरां च सुरनन्दिनीम् ॥ १.६७.५२ ॥
La esposa mayor de Varuṇa, la diosa nacida de Śukra: sabe que su hijo es Bala, y sabe también que Surā, la hija que deleita a los dioses.
1.67.53
प्रजानामन्नकामानामन्योन्यपरिभक्षणात् ।
अधर्मस्तत्र संजातः सर्वभूतविनाशकः ॥ १.६७.५३ ॥
Cuando las criaturas que deseaban alimento empezaron a devorarse unas a otras, surgió allí la injusticia, destructora de todos los seres.
1.67.54
तस्यापि निर्ऋतिर्भार्या नैर्ऋता येन राक्षसाः ।
घोरास्तस्यास्त्रयः पुत्राः पापकर्मरताः सदा ॥ १.६७.५४ ॥
Su esposa también fue Nirṛti, de quien nacieron los Nairṛtas y los terribles rākṣasas. Tuvo tres hijos, siempre deleitados en obras pecaminosas.
1.67.55
भयो महाभयश्चैव मृत्युर्भूतान्तकस्तथा ।
न तस्य भार्या पुत्रो वा कश्चिदस्त्यन्तको हि सः ॥ १.६७.५५ ॥
Bhaya, Mahābhaya, Mṛtyu y Bhūtāntaka igualmente (nacieron). Él no tiene esposa ni hijo; él es, en efecto, Antaka.
1.67.56
काकीं श्येनीं तथा भासीं धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम् ।
ताम्रा तु सुषुवे देवी पञ्चैता लोकविश्रुताः ॥ १.६७.५६ ॥
Kākī, Śyenī, Bhāsī, Dhṛtarāṣṭrī y Śukī — estas cinco, renombradas en los mundos, fueron dadas a luz por la diosa Tāmrā.
1.67.57
उलूकान्सुषुवे काकी श्येनी श्येनान्व्यजायत ।
भासी भासानजनयद्गृध्रांश्चैव जनाधिप ॥ १.६७.५७ ॥
Kākī engendró búhos; Śyenī, halcones; Bhāsī, garzas; y, oh señor de los hombres, también buitres.
1.67.58
धृतराष्ट्री तु हंसांश्च कलहंसांश्च सर्वशः ।
चक्रवाकांश्च भद्रा तु जनयामास सैव तु ॥ १.६७.५८ ॥
Dhṛtarāṣṭrī engendró cisnes y grullas, y toda clase de chakravākas; y Bhadrā también los engendró.
1.67.59
शुकी च जनयामास शुकानेव यशस्विनी ।
कल्याणगुणसंपन्ना सर्वलक्षणपूजिता ॥ १.६७.५९ ॥
La gloriosa Śukī engendró loros; estaba dotada de cualidades auspiciosas y honrada por todas las marcas auspiciosas.
1.67.60
नव क्रोधवशा नारीः प्रजज्ञे क्रोधसंभवाः ।
मृगी च मृगमन्दा च हरी भद्रमना अपि ॥ १.६७.६० ॥
Krodhavaśā engendró nueve mujeres nacidas de la ira: Mṛgī, Mṛgamandā, Harī y también Bhadramanā.
1.67.61
मातङ्गी त्वथ शार्दूली श्वेता सुरभिरेव च ।
सर्वलक्षणसंपन्ना सुरसा चैव भामिनी ॥ १.६७.६१ ॥
Luego nacieron Mātaṅgī, Śārdūlī, Śvetā y también Surabhi, y Surasā, la bella mujer dotada de todas las marcas auspiciosas.
1.67.62
अपत्यं तु मृगाः सर्वे मृग्या नरवरोत्तम ।
ऋक्षाश्च मृगमन्दायाः सृमराश्च परंतप ॥ १.६७.६२ ॥
Los descendientes de Mṛgī fueron todos ciervos, mejor de los hombres; los de Mṛgamandā, osos y sṛmaras, oh abrasador de enemigos.
1.67.63
ततस्त्वैरावतं नागं जज्ञे भद्रमनाः सुतम् ।
ऐरावतः सुतस्तस्या देवनागो महागजः ॥ १.६७.६३ ॥
Entonces Bhadramanā dio a luz al hijo, el elefante-serpiente Airāvata; Airāvata, su hijo, el elefante divino y gran elefante.
1.67.64
हर्याश्च हरयोऽपत्यं वानराश्च तरस्विनः ।
गोलाङ्गूलांश्च भद्रं ते हर्याः पुत्रान्प्रचक्षते ॥ १.६७.६४ ॥
La descendencia de Haryā fueron los haris, y también los vānaras veloces. Que te vaya bien: los golāṅgūlas también se llaman hijos de Haryā.
1.67.65
प्रजज्ञे त्वथ शार्दूली सिंहान्व्याग्राननेकशः ।
द्वीपिनश्च महासत्वान्सर्वानेव न सशंयः ॥ १.६७.६५ ॥
Luego Śārdūlī dio a luz muchos leones y tigres, y también a los leopardos de gran fuerza; de esto no hay duda.
1.67.66
मातङ्ग्यपि च मातङ्गानपत्यानि नराधिप ।
दिशां गजं तु श्वेताख्यं श्वेताऽजनयदाशुगम् ॥ १.६७.६६ ॥
Mātaṅgī también dio a luz elefantes, oh señor de los hombres; y Śvetā dio a luz al veloz elefante llamado Śveta, uno de los elefantes de las direcciones.
1.67.67
तथा दुहितरौ राजन्सुरभिर्वै व्यजायत ।
रोहिणी चैव भद्रं ते गन्धर्वी तु यशस्विनी ॥ १.६७.६७ ॥
Oh rey, asimismo Surabhi dio a luz dos hijas: Rohiṇī y la gloriosa Gandharvī. Que te vaya bien.
1.67.68
विमलामपि भद्रं ते अनलामपि भारत ।
रोहिण्यां जज्ञिरे गावो गन्धर्व्यां वाजिनः सुताः ॥ १.६७.६८ ॥
Oh Bhārata, que te vaya bien. De Rohiṇī nacieron también Vimalā y Analā — nacieron vacas; de la Gandharvī nacieron caballos como hijos.
1.67.69
इरायाः कन्यका जातास्तिस्रः कमललोचनाः ।
वनस्पतीनां वृक्षाणां वीरुधां चैव मातरः ॥ १.६७.६९ ॥
A Irā le nacieron tres hijas de ojos de loto; llegaron a ser las madres de las plantas, de los árboles y de las enredaderas.
1.67.70
लतारुहे च द्वे प्रोक्ते वीरुधां चैव ताः स्मृताः ।
गृह्णन्ति ये विना पुष्पं फलानि तरवः पृथक् ॥ १.६७.७० ॥
Se dice que dos, llamadas Latā y Ruhā, son madres de las enredaderas; aquellos árboles que dan fruto por separado, sin flor —
1.67.71
लतासुतास्ते विज्ञेयास्तानेवाहुर्वनस्पतीन् ।
पुष्पैः फलग्रहान्वृक्षान्रुहायाः प्रसवं विदुः ॥ १.६७.७१ ॥
Deben conocerse como hijos de las enredaderas; en efecto, se les llama vanaspatis. Los árboles que llevan fruto con flores se sabe que son la descendencia de Ruhā.
1.67.72
लतागुल्मानि वृक्षाश्च त्वक्सारतृणजन्तवः ।
वीरुधो याः प्रजास्तस्यास्तत्र वंशः समाप्यते ॥ १.६७.७२ ॥
Enredaderas, arbustos, árboles, plantas de corteza dura, hierbas y seres vivos; las enredaderas que son su descendencia — aquí se completa su linaje.
1.67.73
सप्तपिम्डफलान्वृक्षाननलापि व्यजायत ॥ १.६७.७३ ॥
Analā también dio a luz árboles que llevaban siete racimos de frutos.
1.67.74
अनलायाः शुकी पुत्री कंकस्तु सुरसासुतः ।
अरुणस्य भार्या श्येनी तु वीर्यवन्तौ महाबलौ ॥ १.६७.७४ ॥
Śukī era hija de Analā; Kaṅka era hijo de Surasā. Śyenī era la esposa de Aruṇa; ambos eran poderosos y de gran fuerza.
1.67.75
संपातिं जनयामास वीर्यवन्तं जटायुषम् ।
सुरसाऽजनयन्नागान्कद्रूः पुत्रांस्तु पन्नगान् ॥ १.६७.७५ ॥
Śukī engendró al poderoso Sampāti y a Jaṭāyu. Surasā engendró a los nāgas; Kadrū engendró a los pannagas como hijos.
1.67.76
द्वौ पुत्रौ विनतायास्तु विख्यातौ गरुडारुणौ ।
इत्येष सर्वभूतानां महतां मनुजाधिप।
प्रभवः कीर्तितः सम्यङ्मया मतिमतां वर ॥ १.६७.७६ ॥
Vinatā tuvo dos hijos famosos, Garuḍa y Aruṇa. Así, oh señor de los hombres, oh mejor de los sabios, he relatado cabalmente el origen de todos los seres y de los grandes.
1.67.77
यं श्रुत्वा पुरुषः सम्यङ्मुक्तो भवति पाप्मनः ।
सर्वज्ञतां च लभते रतिमग्र्यां च विन्दति ॥ १.६७.७७ ॥
Quien lo escucha queda plenamente libre del pecado, alcanza la omnisciencia y obtiene el supremo deleite.