มหาภารตะ · อัธยายะ 1.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.67.1

ब्रह्मणो मानसाः पुत्रा विदिताः षण्महर्षयः ।
एकादश सुताः स्थाणोः ख्याताः परमतेजसः ॥ १.६७.१ ॥

บุตรของพระพรหมซึ่งเกิดจากพระทัย คือมหาฤๅษีหกองค์ เป็นที่รู้จักกันดี ส่วนบุตรทั้งสิบเอ็ดของท้าวสถาณุ (พระศิวะ) มีชื่อเสียงในความรุ่งโรจน์อันยิ่งใหญ่

1.67.2

मृगव्याधश्च सर्पश्च निर्ऋतिश्च महायशाः ।
अजैकपादहिर्बिध्न्यः पिनाकी च परन्तपः ॥ १.६७.२ ॥

มฤควยาธ สรรปะ และนิรฤติ ผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ อชไอกปาท อหิรพุธนยะ และปินากิน ผู้ทำให้ศัตรูหวาดหวั่น

1.67.3

दहनोऽथेश्वरश्चैव कपाली च महाद्युतिः ।
स्थाणुर्भगश्च भगवान् रुद्रा एकादश स्मृताः ॥ १.६७.३ ॥

ทหนะ อีศวร กปาลิน ผู้มีแสงรุ่งโรจน์ยิ่งใหญ่ สถาณุ ภค และพระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณ ท่านทั้งสิบเอ็ดนี้เรียกกันว่ารุทรทั้งสิบเอ็ด

1.67.4

मरीचिरङ्गिरा अत्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
षडेते ब्रह्मणः पुत्रा वीर्यवन्तो महर्षयः ॥ १.६७.४ ॥

มรีจิ อังคิรส อัตริ ปุลัสตยะ ปุลหะ และกระตุ หกองค์นี้คือบุตรของพระพรหม เป็นมหาฤๅษีผู้ทรงพลัง

1.67.5

त्रयस्त्वङ्गिरसः पुत्रा लोके सर्वत्र विश्रुताः ।
बृहस्पतिरुतथ्यश्च संवर्तश्च धृतव्रताः ॥ १.६७.५ ॥

บุตรทั้งสามของอังคิรสเป็นที่รู้จักแพร่หลายไปทั่วโลก ได้แก่ พฤหัสปติ อุตถยะ และสํวรรตะ ผู้มั่นคงในคำปฏิญาณ

1.67.6

अत्रेस्तु बहवः पुत्राः श्रूयन्ते मनुजाधिप ।
सर्वे वेदविदः सिद्धाः शान्तात्मानो महर्षयः ॥ १.६७.६ ॥

ข้าแต่จอมมนุษย์ ว่ากันว่าอตริมีบุตรจำนวนมาก ทุกองค์ล้วนรู้พระเวท เป็นสิทธะ และเป็นมหาฤๅษีผู้มีจิตสงบ

1.67.7

राक्षसाश्च पुलस्त्यस्य वानराः किन्नरास्तथा ।
यक्षाश्च मनुजव्याघ्र पुत्रास्तस्य च धीमतः ॥ १.६७.७ ॥

รากษสและวานร กินนรและยักษ์ ก็เป็นบุตรของปุลัสตยะผู้มีปัญญา โอ้ ผู้เสือในหมู่มนุษย์

1.67.8

पुलहस्य सुता राजञ्शरभाश्च प्रकीर्तिताः ।
सिंहाः किपुरुषा व्याघ्रा ऋक्षा ईहामृगास्तथा ॥ १.६७.८ ॥

ข้าแต่พระราชา ว่ากันว่าบุตรของปุลหะคือศรภะ สิงโต กิมปุรุษะ เสือ หมี และหมาป่า

1.67.9

क्रतोः क्रतुसमाः पुत्राः पतङ्गसहचारिणः ।
विश्रुतास्त्रिषु लोकेषु सत्यव्रतपरायणाः ॥ १.६७.९ ॥

บุตรของกฤตุ ผู้เสมอด้วยกฤตุ เป็นสหายของพระอาทิตย์ มีชื่อเสียงในสามโลก และมุ่งมั่นในคำปฏิญาณแห่งสัจจะ

1.67.10

दक्षस्त्वजायताङ्गुष्ठाद्दक्षिणाद्भगवानृषिः ।
ब्रह्मणः पृथिवीपाल शान्तात्मा सुमहातपाः ॥ १.६७.१० ॥

ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ฤๅษีทักษะผู้ทรงเกียรติเกิดจากนิ้วโป้งขวาของพระพรหม มีจิตสงบและบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่

1.67.11

वामादजायताङ्गुष्ठाद्भार्या तस्य महात्मनः ।
तस्यां पञ्चाशतं कन्याः स एवाजनयन्मुनिः ॥ १.६७.११ ॥

จากนิ้วโป้งซ้ายเกิดภรรยาของท่านผู้ยิ่งใหญ่ และฤๅษีผู้นั้นได้ให้กำเนิดบุตรสาวห้าสิบคนกับนางนั้น

1.67.12

ताः सर्वास्त्वनवद्याङ्ग्यः कन्याः कमललोचनाः ।
पुत्रिकाः स्थापयामास नष्टपुत्रः प्रजापतिः ॥ १.६७.१२ ॥

บุตรสาวเหล่านั้นทั้งหมดไม่มีที่ติในอวัยวะ มีดวงตาดุจดอกบัว ท้าวปชาบดีผู้สูญเสียบุตรชาย จึงแต่งตั้งให้เป็นบุตรสาวแทนบุตรชาย

1.67.13

ददौ स दश धर्माय सप्तविंशतिमिन्दवे ।
दिव्येन विधिना राजन्कश्यपाय त्रयोदश ॥ १.६७.१३ ॥

ท่านได้มอบบุตรสาวสิบคนแก่พระธรรม ยี่สิบเจ็ดคนแก่พระจันทร์ และข้าแต่พระราชา ด้วยพิธีอันศักดิ์สิทธิ์ ได้มอบสิบสามคนแก่กัศยปะ

1.67.14

नामतो धर्मपत्न्यस्ताः कीर्त्यमाना निबोध मे ।
कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिर्मेधा पुष्टिः श्रद्धा क्रिया तथा ॥ १.६७.१४ ॥

ภรรยาของธรรม ซึ่งข้าพเจ้าจะเล่าชื่อให้ฟัง จงฟังเถิด ได้แก่ กีรติ ลักษมี ธฤติ เมธา ปุษฏิ ศรัทธา และกริยา และอีกองค์หนึ่ง...

1.67.15

बुद्धिर्लज्जा मतिश्चैव पत्न्यो धर्मस्य ता दश ।
द्वाराण्येतानि धर्मस्य विहितानि स्वयंभुवा ॥ १.६७.१५ ॥

พุทธิ ลัชชา มติ ภรรยาของพระธรรมทั้งสิบนี้ ประตูแห่งธรรมเหล่านี้ พระสวยัมภูทรงกำหนดไว้

1.67.16

सप्तविंशतिः सोमस्य पत्न्यो लोकस्य विश्रुताः ।
कालस्य नयने युक्ताः सोमपत्न्याः शुचिव्रताः ॥ १.६७.१६ ॥

ภรรยาของพระจันทร์ยี่สิบเจ็ดคนเป็นที่เลื่องลือในโลก ผูกพันกับดวงตาของกาล ภรรยาของพระจันทร์เหล่านี้ล้วนบริสุทธิ์ในคำปฏิญาณ

1.67.17

सर्वा नक्षत्रयोगिन्यो लोकयात्राविधानतः ।
पैतामहो मुनिर्देवस्तस्य पुत्रः प्रजापतिः।
तस्याष्टौ वसवः पुत्रास्तेषां वक्ष्यामि विस्तरम् ॥ १.६७.१७ ॥

ทั้งหมดเป็นโยคินีแห่งดาวฤกษ์ ตามบัญญัติแห่งการดำเนินของโลก ฤๅษีผู้เป็นเทพซึ่งเป็นหลานของพระพรหมมีบุตรชื่อประชาบดี บุตรทั้งแปดของท่านคือวสุ ข้าจะเล่าถึงพวกเขาโดยละเอียด

1.67.18

धरो ध्रुवश्च सोमश्च अहश्चैवानिलोऽनलः ।
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः ॥ १.६७.१८ ॥

ธระ ธรุวะ โสมะ อหะ อนิละ อนละ ประตยูษะ และประภาสะ ทั้งแปดองค์นี้ได้รับการประกาศว่าเป็นวสุ

1.67.19

धूम्रायास्तु धरः पुत्रो ब्रह्मविद्यो ध्रुवस्तथा ।
चन्द्रमास्तु मनस्विन्याः श्वासायाः श्वसनस्तथा ॥ १.६७.१९ ॥

บุตรของธูมรายือธระ และธรุวะผู้รู้พรหมวิทยาก็เช่นกัน บุตรของมนัสวินีคือจันทรมัส และบุตรของศวาสาคือศวสนะเช่นกัน

1.67.20

रतायाश्चाप्यहः पुत्रः शाण्डिल्याश्च हुताशनः ।
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च प्रभातायाः सुतौ स्मृतौ ॥ १.६७.२० ॥

บุตรของรตาคืออหะ และบุตรของศาณฑิลยาคือหุตาศนะ บุตรสองคนของประภาตาถูกบันทึกว่าคือประตูษะและประภาสะ

1.67.21

धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस्तथा ।
आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः शान्तोमुनिस्तथा।
ध्रुवस्य पुत्रो भगवान्कालो लोकप्रकालनः ॥ १.६७.२१ ॥

บุตรของธระคือทรวิณะ และหุตหวยวหะเช่นกัน บุตรของอาปะคือไวตัณฑยะ ศรมะ และฤๅษีศานตะเช่นกัน บุตรของธรุวะคือกาลผู้ทรงพระคุณ ผู้ทำลายโลกทั้งหลาย

1.67.22

सोमस्य तु सुतो वर्चा वर्चस्वी येन जायते ।
मनोहरायाः शिशिरः प्राणोऽथ रमणस्तथा ॥ १.६७.२२ ॥

โสมะมีบุตรชื่อวรจา ผู้ซึ่งให้กำเนิดผู้รุ่งเรือง มโนหราแห่งบุตรทั้งหลายคือศิศิระ และปราณะ กับรมณะก็เช่นกัน

1.67.23

अह्नः सुतस्तथा ज्योतिः शमः शान्तस्तथा मुनिः ।
अग्नेः पुत्रः कुमारस्तु श्रीमाञ्छरवणालयः ॥ १.६७.२३ ॥

อหะมีบุตรชื่อชโยติส และศมะกับฤๅษีศานตะก็เช่นกัน อัคนีมีบุตรชื่อกุมาระ ผู้รุ่งเรืองและประทับอยู่ในป่าอ้อ

1.67.24

तस्य शाखो विशाखश्च नैगमेयश्च पृष्ठजः ।
कृत्तिकाभ्युपपत्तेश्च कार्तिकेय इति स्मृतः ॥ १.६७.२४ ॥

บุตรของพระองค์คือศาขะ วิศาขะ และไนคเมยะซึ่งเกิดจากด้านหลัง เพราะกฤตติกาทั้งหลายรับเป็นบุตรบุญธรรม จึงเป็นที่จดจำในนามการติเกยะ

1.67.25

अनिलस्य शिवा भार्या तस्याः पुत्रो मनोजवः ।
अविज्ञातगतिश्चैव द्वौ पुत्रावनिलस्य तु ॥ १.६७.२५ ॥

ศิวาเป็นชายาของอนิละ บุตรของนางคือมโนชวะ และอวิชญาตคติก็เช่นกัน อนิละมีบุตรสองคน

1.67.26

प्रत्यूषस्य विदुः पुत्रमृषिं नाम्नाऽथ देवलम् ।
द्वौ पुत्रौ देवलस्यापि क्षमावन्तौ मनीषिणौ।
बृहस्पतेस्तु भगिनी वरस्त्री ब्रह्मवादिनी ॥ १.६७.२६ ॥

บุตรของประตยูษะ มีผู้รู้กล่าวว่าคือฤๅษีนามว่าเทวละ เทวละก็มีบุตรสองคน ผู้อดทนและมีปัญญา พฤหัสปติมีน้องสาวผู้เป็นสตรีประเสริฐ ผู้กล่าวพระเวท

1.67.27

योगसिद्धा जगत्कृत्स्नमसक्ता विचचार ह ।
प्रभासस्य तु भार्या सा वसूनामष्टमस्य ह ॥ १.६७.२७ ॥

นางผู้สำเร็จโยคะ ท่องเที่ยวไปทั่วโลกโดยไม่ยึดติด นางเป็นชายาของประภาสผู้เป็นวสุองค์ที่แปด

1.67.28

विश्वकर्मा महाभागो जज्ञे शिल्पप्रजापतिः ।
कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानां च वर्धकिः ॥ १.६७.२८ ॥

วิศวกรรมผู้มีบุญยิ่ง เกิดเป็นศิลปปชาบดี เป็นผู้เป็นใหญ่แห่งศิลปะ ท่านเป็นผู้สร้างศิลปะนับพันอย่าง และเป็นช่างไม้ของเหล่าเทวดา

1.67.29

भूषणानां च सर्वेषां कर्ता शिल्पवतां वरः ।
यो दिव्यानि विमानानि त्रिदशानां चकार ह ॥ १.६७.२९ ॥

ท่านเป็นผู้สร้างเครื่องประดับทั้งปวง และเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ช่างฝีมือ ท่านได้สร้างวิมานทิพย์ทั้งหลายให้แก่เหล่าเทวดา

1.67.30

मनुष्याश्चोपजीवन्ति यस्य शिल्पं महात्मनः ।
पूजयन्ति च यं नित्यं विश्वकर्माणमव्ययम् ॥ १.६७.३० ॥

มนุษย์ดำรงชีพด้วยศิลปะของมหาตมาผู้นั้น และบูชาวิศวกรรมผู้ไม่รู้เสื่อมอยู่เป็นนิตย์

1.67.31

स्तनं तु दक्षिणं भित्त्वा ब्रह्मणो नरविग्रहः ।
निःसृतो भगवान्धर्मः सर्वलोकसुखावहः ॥ १.६७.३१ ॥

พระผู้เป็นเจ้าธรรมะ เมื่อผ่าอกขวาของพระพรหม ก็ปรากฏออกมาในร่างมนุษย์ นำความสุขมาสู่โลกทั้งปวง

1.67.32

त्रयस्तस्य वराः पुत्राः सर्वभूतमनोहराः ।
शमः कामश्च हर्षश्च तेजसा लोकधारिणः ॥ १.६७.३२ ॥

ท่านมีบุตรประเสริฐสามคน ผู้ทำให้จิตใจของสรรพสัตว์เพลิดเพลิน คือศมะ กามะ และหรรษะ ผู้ค้ำจุนโลกด้วยรัศมีของตน

1.67.33

कामस्य तु रतिर्भार्या शमस्य प्राप्तिरङ्गना ।
नन्दा तु भार्या हर्षस्य यासु लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १.६७.३३ ॥

รติเป็นชายาของกาม ปราปติซึ่งเป็นสตรีเป็นชายาของศมะ นันทาเป็นชายาของหรรษะ ซึ่งโลกทั้งหลายตั้งมั่นอยู่ในนาง

1.67.34

मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपस्य सुरासुराः ।
जज्ञिरे नृपशार्दूल लोकानां प्रभवस्तु सः ॥ १.६७.३४ ॥

กัศยปเป็นบุตรของมรีจิ จากกัศยปเกิดเทวดาและอสูร ข้าแต่ราชสิงห์ในหมู่กษัตริย์ ท่านเป็นต้นกำเนิดของโลกทั้งหลาย

1.67.35

त्वाष्ट्री तु सवितुर्भार्या वडवारूपधारिणी ।
असूयत महाभागा सान्तरिक्षेऽस्विनावुभौ ॥ १.६७.३५ ॥

ธิดาของตวัษฏฤ ผู้เป็นชายาของสวิตฤ แปลงร่างเป็นนางม้า และในท้องฟ้าได้ให้กำเนิดอัศวินทั้งสอง

1.67.36

द्वादशैवादितेः पुत्राः शक्रमुख्या नराधिप ।
तेषामवरजो विष्णुर्यत्र लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १.६७.३६ ॥

อทิติมีบุตรสิบสองคน มีศักระเป็นประธาน ข้าแต่จอมมนุษย์ ในบรรดานั้นผู้เกิดทีหลังสุดคือพระวิษณุ ผู้ที่โลกทั้งหลายตั้งมั่นอยู่

1.67.37

त्रयस्त्रिंशत यत्येते देवास्तेषामहं तव ।
अन्वयं संप्रवक्ष्यामि पक्षैश्च कुलतो गणान् ॥ १.६७.३७ ॥

เหล่านี้คือเทวดาสามสิบสามองค์ ข้าจะเล่าสายตระกูลของเทวดาเหล่านั้นให้ท่านฟัง และหมู่คณะของท่านแยกตามฝ่ายและตระกูล

1.67.38

रुद्राणामपरः पक्षः साध्यानां मरुतां तथा ।
वसूनां भार्गवं विद्याद्विश्वेदेवांस्तथैव च ॥ १.६७.३८ ॥

ฝ่ายที่สองคือของรุทรทั้งหลาย และของสาธยะและมรุตทั้งหลายเช่นกัน พึงทราบว่าภารควะ (ศุกระ) เป็นของวสุทั้งหลาย และวิศเวเทวะทั้งหลายก็เช่นกัน

1.67.39

वैनतेयस्तु गरुडो बलवानरुणस्तथा ।
बृहस्पतिश्च भगवानादित्येष्वेव गण्यते ॥ १.६७.३९ ॥

ครุฑบุตรของวินตา ผู้ทรงพลัง และอรุณเช่นกัน ส่วนพระพฤหัสปติผู้เป็นเจ้า ก็นับรวมอยู่ในหมู่อาทิตย์

1.67.40

अश्विनौ गुह्यकान्विद्धि सर्वौषध्यस्तथा पशून् ।
एते देवगणा राजन्कीर्तितास्तेऽनुपूर्वशः ॥ १.६७.४० ॥

จงทราบว่าอัศวินทั้งสอง และคุหยกะทั้งหลาย รวมทั้งพืชสมุนไพรทั้งปวงและสัตว์เลี้ยงทั้งหลาย ข้าแต่พระราชา หมู่เทวดาเหล่านี้ได้ถูกกล่าวถึงตามลำดับแล้ว

1.67.41

यान्कीर्तयित्वा मनुजः सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
ब्रह्मणो हृदयं भित्त्वा निःसृतो भगवान्भृगुः ॥ १.६७.४१ ॥

ผู้ใดสวดเอ่ยนามของท่านเหล่านี้ ย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง พระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐภฤคุทะลุออกมาจากหทัยของพระพรหม ด้วยการผ่าหทัยนั้นออกมา

1.67.42

भृगोः पुत्रः कविर्विद्वाञ्छुक्रः कविसुतो ग्रहः ।
त्रैलोक्यप्राणयात्रार्थं वर्षावर्षे भयाभये।
स्वयंभुवा नियुक्तः सन्भुवनं परिधावति ॥ १.६७.४२ ॥

โอรสของภฤคุคือกวีผู้รอบรู้ และโอรสของกวีคือดาวศุกระ ท่านได้รับแต่งตั้งจากพระสยัมภูให้เป็นไปเพื่อการดำรงอยู่ของโลกทั้งสาม เพื่อฝนและความแห้งแล้ง เพื่อความกลัวและความไม่กลัว ท่านเคลื่อนไปทั่วโลก

1.67.43

योगाचार्यो महाबुद्धिर्दैत्यानामभवद्गुरुः ।
सुराणां चापि मेधावी ब्रह्मचारी यतव्रतः ॥ १.६७.४३ ॥

ท่านผู้เป็นอาจารย์แห่งโยคะ มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ได้เป็นครูของเหล่าไทตยะ และยังเป็นครูผู้ฉลาดของเหล่าเทพด้วย ท่านเป็นพรหมจารีผู้ยึดมั่นในวัตรของตน

1.67.44

तस्मिन्नियुक्ते विधिना योगक्षेमाय भार्गवे ।
अन्यमुत्पादयामास पुत्रं भृगुरनिन्दितम् ॥ १.६७.४४ ॥

เมื่อภารควะได้รับการแต่งตั้งโดยถูกต้องตามวิธีเพื่อความผาสุกและความมั่นคงของทุกคน ภฤคุจึงให้กำเนิดโอรสอีกองค์หนึ่งซึ่งไร้ตำหนิ

1.67.45

च्यवनं दीप्ततपसं धर्मात्मानं यशस्विनम् ।
यः स रोषाच्च्युतो गर्भान्मातुर्मोक्षाय भारत ॥ १.६७.४५ ॥

จยวนะผู้มีตบะรุ่งโรจน์ มีจิตใจในธรรม และมีเกียรติยศ ผู้ซึ่งเพราะความโกรธได้หลุดออกจากครรภ์มารดา เพื่อการหลุดพ้นของมารดา โอ ภารตะ

1.67.46

आरुषी तु मनोः कन्या तस्य पत्नी मनीषिणः ।
और्वस्तस्यां समभवदूरुं भित्त्वा महायशाः ॥ १.६७.४६ ॥

อารุษีเป็นธิดาของมนุ และเป็นภริยาของฤๅษีผู้มีปัญญานั้น ในนางได้เกิดเอารวะผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ โดยการผ่าต้นขาออกมา

1.67.47

महातेजा महावीर्यो बाल एव गुणैर्युतः ।
ऋचीकस्तस्य पुत्रस्तु जमदग्निस्ततोऽभवत् ॥ १.६७.४७ ॥

ฤจีกะผู้มีรัศมีและพลังยิ่งใหญ่ มีคุณธรรมครบถ้วนตั้งแต่ยังเป็นเด็ก โอรสของท่านคือชมทัคนีที่เกิดจากท่าน

1.67.48

जमदग्नेस्तु चत्वार आसन्पुत्रा महात्मनः ।
रामस्तेषां जघन्योऽभूदजघन्यैर्गुणैर्युतः।
सर्वशस्त्रेषु कुशलः क्षत्रियान्तकरो वशी ॥ १.६७.४८ ॥

ชมทัคนีผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่มีโอรสสี่องค์ ในบรรดาโอรสเหล่านั้น พระรามเป็นองค์สุดท้อง แต่มีคุณธรรมที่ไม่ด้อยกว่าใคร ท่านชำนาญในอาวุธทั้งปวง เป็นผู้ทำลายกษัตริย์ และเป็นผู้ควบคุมตนได้

1.67.49

और्वस्यासीत्पुत्रशतं जमदग्निपुरोगमम् ।
तेषां पुत्रसहस्राणि बभूवुर्भुवि विस्तरः ॥ १.६७.४९ ॥

เอารวะมีโอรสหนึ่งร้อยองค์ มีชมทัคนีเป็นหัวหน้า โอรสของโอรสเหล่านั้นมีจำนวนนับพัน แผ่ขยายไปทั่วแผ่นดิน

1.67.50

द्वौ पुत्रो ब्रह्मणस्त्वन्यौ ययोस्तिष्ठति लक्षणम् ।
लोके धाता विधाता च यौ स्थितौ मनुना सह ॥ १.६७.५० ॥

พระพรหมมีโอรสอีกสององค์ ซึ่งร่องรอยของท่านยังคงอยู่ในโลก คือธาตฤและวิธาตฤ ทั้งสองยืนอยู่เคียงข้างมนุ

1.67.51

तयोरेव स्वसा देवी लक्ष्मीः पद्मगृहा शुभा ।
तस्यास्तु मानसाः पुत्रास्तुरगा व्योमचारिणः ॥ १.६७.५१ ॥

น้องสาวของทั้งสององค์นั้นคือพระลักษมีผู้เป็นเทวี ผู้เป็นมงคล มีที่อยู่คือดอกบัว บุตรที่เกิดจากใจของนางคือม้าที่ท่องไปในท้องฟ้า

1.67.52

वरुणस्य भार्या या ज्येष्ठा शुक्राद्देवी व्यजायत ।
तस्याः पुत्रं बलं विद्धि सुरां च सुरनन्दिनीम् ॥ १.६७.५२ ॥

ภริยาคนโตของวรุณ ผู้เทวีที่เกิดจากศุกระ จงรู้เถิดว่าโอรสของนางคือพละ และจงรู้ด้วยว่าสุรา ธิดาผู้ทำให้เหล่าเทพรื่นรมย์

1.67.53

प्रजानामन्नकामानामन्योन्यपरिभक्षणात् ।
अधर्मस्तत्र संजातः सर्वभूतविनाशकः ॥ १.६७.५३ ॥

เมื่อสรรพสัตว์ที่ปรารถนาอาหารต่างกัดกินกันเอง อธรรมจึงเกิดขึ้นตรงนั้น เป็นผู้ทำลายสรรพสัตว์ทั้งปวง

1.67.54

तस्यापि निर्ऋतिर्भार्या नैर्ऋता येन राक्षसाः ।
घोरास्तस्यास्त्रयः पुत्राः पापकर्मरताः सदा ॥ १.६७.५४ ॥

ภรรยาของพระองค์ก็คือนิรฤติ ซึ่งเป็นที่มาของไนรฤตและรากษสผู้น่าสะพรึงกลัว นางมีบุตรสามคน ซึ่งยินดีในการกระทำบาปอยู่เสมอ

1.67.55

भयो महाभयश्चैव मृत्युर्भूतान्तकस्तथा ।
न तस्य भार्या पुत्रो वा कश्चिदस्त्यन्तको हि सः ॥ १.६७.५५ ॥

ภยะ มหาภยะ และมฤตยู รวมทั้งผู้ทำลายสรรพสัตว์ ก็เกิดเช่นนั้นด้วย มฤตยูไม่มีภริยาหรือโอรสเลย เพราะท่านคืออันตกะผู้สิ้นสุดทุกสิ่ง

1.67.56

काकीं श्येनीं तथा भासीं धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम् ।
ताम्रा तु सुषुवे देवी पञ्चैता लोकविश्रुताः ॥ १.६७.५६ ॥

กากี ศยฐี ภาสี ธฤตราษฏรี และศุกี ทั้งห้านี้ซึ่งเป็นที่รู้จักในโลก เกิดจากเทวีตามรา

1.67.57

उलूकान्सुषुवे काकी श्येनी श्येनान्व्यजायत ।
भासी भासानजनयद्गृध्रांश्चैव जनाधिप ॥ १.६७.५७ ॥

กากีให้กำเนิดนกฮูก ศยฐีให้กำเนิดเหยี่ยว ภาสีให้กำเนิดนกกระสา และโอ เจ้าแห่งมนุษย์ ยังให้กำเนิดแร้งด้วย

1.67.58

धृतराष्ट्री तु हंसांश्च कलहंसांश्च सर्वशः ।
चक्रवाकांश्च भद्रा तु जनयामास सैव तु ॥ १.६७.५८ ॥

ธฤตราษฏรีให้กำเนิดหงส์และนกกระเรียน และนกชนิดต่าง ๆ ที่มีสีแดงทั้งปวง ส่วนภัทรานั้นก็ให้กำเนิดนกชักราวากะเช่นกัน

1.67.59

शुकी च जनयामास शुकानेव यशस्विनी ।
कल्याणगुणसंपन्ना सर्वलक्षणपूजिता ॥ १.६७.५९ ॥

ศุกีผู้มีเกียรติยศให้กำเนิดนกแก้ว นางประกอบด้วยคุณงามความดี และได้รับการเคารพด้วยลักษณะอันเป็นมงคลทั้งปวง

1.67.60

नव क्रोधवशा नारीः प्रजज्ञे क्रोधसंभवाः ।
मृगी च मृगमन्दा च हरी भद्रमना अपि ॥ १.६७.६० ॥

กรโธวศาให้กำเนิดสตรีเก้านางที่เกิดจากความโกรธ คือ มฤคี มฤคมันทา หรี และภัทรมนาด้วย

1.67.61

मातङ्गी त्वथ शार्दूली श्वेता सुरभिरेव च ।
सर्वलक्षणसंपन्ना सुरसा चैव भामिनी ॥ १.६७.६१ ॥

จากนั้นมาตังคี ศารทูลี เศวตา สุรภิ และสุรสา หญิงงามผู้ประกอบด้วยลักษณะมงคลทั้งปวง ก็ได้กำเนิดขึ้น

1.67.62

अपत्यं तु मृगाः सर्वे मृग्या नरवरोत्तम ।
ऋक्षाश्च मृगमन्दायाः सृमराश्च परंतप ॥ १.६७.६२ ॥

บุตรของมฤคีคือกวางทั้งหมด โอ้ผู้เป็นเลิศในหมู่มนุษย์ ส่วนบุตรของมฤคมันทาคือหมีและสฤมระ โอ้ผู้ทำลายศัตรู

1.67.63

ततस्त्वैरावतं नागं जज्ञे भद्रमनाः सुतम् ।
ऐरावतः सुतस्तस्या देवनागो महागजः ॥ १.६७.६३ ॥

ต่อมาภัทรมนาให้กำเนิดบุตรชื่อไอราวตะ ซึ่งเป็นนาคช้าง ไอราวตะบุตรของนางเป็นช้างใหญ่แห่งเทวดา

1.67.64

हर्याश्च हरयोऽपत्यं वानराश्च तरस्विनः ।
गोलाङ्गूलांश्च भद्रं ते हर्याः पुत्रान्प्रचक्षते ॥ १.६७.६४ ॥

บุตรของหรยาคือหรี และลิงผู้ว่องไวทั้งหลาย ขอให้เจริญรุ่งเรือง โคลางคูลทั้งหลายก็เรียกกันว่าบุตรของหรยา

1.67.65

प्रजज्ञे त्वथ शार्दूली सिंहान्व्याग्राननेकशः ।
द्वीपिनश्च महासत्वान्सर्वानेव न सशंयः ॥ १.६७.६५ ॥

จากนั้นศารทูลีให้กำเนิดสิงโตและเสือโคร่งจำนวนมาก และเสือดาวผู้มีกำลังมหาศาล ไม่ต้องสงสัยเลยว่าทั้งหมดนี้

1.67.66

मातङ्ग्यपि च मातङ्गानपत्यानि नराधिप ।
दिशां गजं तु श्वेताख्यं श्वेताऽजनयदाशुगम् ॥ १.६७.६६ ॥

มาตังคีก็ให้กำเนิดช้างเช่นกัน โอ้เจ้าผู้ปกครองมนุษย์ ส่วนเศวตาให้กำเนิดช้างที่วิ่งเร็วชื่อเศวต ซึ่งเป็นช้างประจำทิศทั้งหลาย

1.67.67

तथा दुहितरौ राजन्सुरभिर्वै व्यजायत ।
रोहिणी चैव भद्रं ते गन्धर्वी तु यशस्विनी ॥ १.६७.६७ ॥

โอ้พระราชา สุรภิก็ให้กำเนิดธิดาสองคนเช่นกัน คือโรหิณีและคันธรวีผู้มีชื่อเสียง ขอให้เจริญรุ่งเรือง

1.67.68

विमलामपि भद्रं ते अनलामपि भारत ।
रोहिण्यां जज्ञिरे गावो गन्धर्व्यां वाजिनः सुताः ॥ १.६७.६८ ॥

โอ้ภรตะ ขอให้เจริญรุ่งเรือง วิมลาและอนลาก็เกิดจากโรหิณี โคทั้งหลายเกิดจากโรหิณี ม้าทั้งหลายเกิดเป็นบุตรจากคันธรวี

1.67.69

इरायाः कन्यका जातास्तिस्रः कमललोचनाः ।
वनस्पतीनां वृक्षाणां वीरुधां चैव मातरः ॥ १.६७.६९ ॥

อิรามีธิดาสามคนผู้มีดวงตาดุจดอกบัว และได้เป็นมารดาของต้นไม้ในป่า ของพรรณไม้ใหญ่ และของเถาวัลย์ทั้งหลาย

1.67.70

लतारुहे च द्वे प्रोक्ते वीरुधां चैव ताः स्मृताः ।
गृह्णन्ति ये विना पुष्पं फलानि तरवः पृथक् ॥ १.६७.७० ॥

ลตาและรุหากล่าวกันว่าเป็นมารดาของเถาวัลย์สองชนิด นางทั้งสองนี้ก็ถือกันว่าเป็นมารดาของพืชเลื้อยทั้งหลาย ส่วนต้นไม้ที่ให้ผลโดยไม่ต้องมีดอกก่อนนั้น

1.67.71

लतासुतास्ते विज्ञेयास्तानेवाहुर्वनस्पतीन् ।
पुष्पैः फलग्रहान्वृक्षान्रुहायाः प्रसवं विदुः ॥ १.६७.७१ ॥

พึงทราบว่าเป็นบุตรของลตา และเรียกกันว่าพนัสปติ ส่วนต้นไม้ที่ออกผลพร้อมดอกนั้น รู้กันว่าเป็นลูกหลานของรุหา

1.67.72

लतागुल्मानि वृक्षाश्च त्वक्सारतृणजन्तवः ।
वीरुधो याः प्रजास्तस्यास्तत्र वंशः समाप्यते ॥ १.६७.७२ ॥

เถาวัลย์ พุ่มไม้ ต้นไม้ พืชเปลือกแข็ง หญ้า และสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ เถาวัลย์ที่เป็นลูกหลานของนางนั้น วงศ์ของนางจึงสิ้นสุดลงตรงนี้

1.67.73

सप्तपिम्डफलान्वृक्षाननलापि व्यजायत ॥ १.६७.७३ ॥

อนลาก็ให้กำเนิดต้นไม้ที่ออกผลเป็นพวงเจ็ดพวงเช่นกัน

1.67.74

अनलायाः शुकी पुत्री कंकस्तु सुरसासुतः ।
अरुणस्य भार्या श्येनी तु वीर्यवन्तौ महाबलौ ॥ १.६७.७४ ॥

ศุกีเป็นธิดาของอนลา ส่วนกังกะเป็นบุตรของสุรสา ศโยนีเป็นภรรยาของอรุณ ทั้งสองมีพลังและกำลังมหาศาล

1.67.75

संपातिं जनयामास वीर्यवन्तं जटायुषम् ।
सुरसाऽजनयन्नागान्कद्रूः पुत्रांस्तु पन्नगान् ॥ १.६७.७५ ॥

ศุกีให้กำเนิดสัมปาติและชฏายุผู้มีพลังมหาศาล สุรสาให้กำเนิดนาคทั้งหลาย ส่วนกทรูให้กำเนิดบุตรเป็นปันนคะ

1.67.76

द्वौ पुत्रौ विनतायास्तु विख्यातौ गरुडारुणौ ।
इत्येष सर्वभूतानां महतां मनुजाधिप।
प्रभवः कीर्तितः सम्यङ्मया मतिमतां वर ॥ १.६७.७६ ॥

วินตามีบุตรสองคนที่มีชื่อเสียง คือครุฑและอรุณ โอ้เจ้าผู้ปกครองมนุษย์ โอ้ผู้เป็นเลิศในหมู่ผู้มีปัญญา ข้าพเจ้าได้เล่าถึงกำเนิดของสรรพสัตว์และของผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลายโดยครบถ้วนแล้ว ดังนี้

1.67.77

यं श्रुत्वा पुरुषः सम्यङ्मुक्तो भवति पाप्मनः ।
सर्वज्ञतां च लभते रतिमग्र्यां च विन्दति ॥ १.६७.७७ ॥

เมื่อได้ฟังเรื่องนี้โดยครบถ้วน บุคคลย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง บรรลุความเป็นผู้รู้ทั้งหมด และได้รับความสุขอันสูงสุด