మహాభారతం · అధ్యాయం 1.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.67.1
ब्रह्मणो मानसाः पुत्रा विदिताः षण्महर्षयः ।
एकादश सुताः स्थाणोः ख्याताः परमतेजसः ॥ १.६७.१ ॥
బ్రహ్మ మానస పుత్రులైన ఆరుగురు మహర్షులు ప్రసిద్ధులు; స్థాణువు (శివుని) పదకొండుగురు కుమారులు పరమ తేజస్వులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
1.67.2
मृगव्याधश्च सर्पश्च निर्ऋतिश्च महायशाः ।
अजैकपादहिर्बिध्न्यः पिनाकी च परन्तपः ॥ १.६७.२ ॥
మృగవ్యాధుడు, సర్పుడు, నిర్ఋతి కూడా మహా యశస్వులు; అజైకపాదుడు, అహిర్బుధ్న్యుడు, పినాకి కూడా శత్రువులను తపింపజేసేవారు.
1.67.3
दहनोऽथेश्वरश्चैव कपाली च महाद्युतिः ।
स्थाणुर्भगश्च भगवान् रुद्रा एकादश स्मृताः ॥ १.६७.३ ॥
దహనుడు, ఈశ్వరుడు, మహాతేజస్వి కపాలి, స్థాణువు, భగుడు, భగవంతుడు — ఈ పదకొండుగురు రుద్రులు స్మరించబడ్డారు.
1.67.4
मरीचिरङ्गिरा अत्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
षडेते ब्रह्मणः पुत्रा वीर्यवन्तो महर्षयः ॥ १.६७.४ ॥
మరీచి, అంగిరసుడు, అత్రి, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు — ఈ ఆరుగురు బ్రహ్మ కుమారులు, పరాక్రమశాలులైన మహర్షులు.
1.67.5
त्रयस्त्वङ्गिरसः पुत्रा लोके सर्वत्र विश्रुताः ।
बृहस्पतिरुतथ्यश्च संवर्तश्च धृतव्रताः ॥ १.६७.५ ॥
అంగిరసుని ముగ్గురు కుమారులు లోకమంతటా ప్రసిద్ధులు — బృహస్పతి, ఉతథ్యుడు, సంవర్తుడు; వీరు దృఢవ్రతులు.
1.67.6
अत्रेस्तु बहवः पुत्राः श्रूयन्ते मनुजाधिप ।
सर्वे वेदविदः सिद्धाः शान्तात्मानो महर्षयः ॥ १.६७.६ ॥
ఓ మనుజాధిపా, అత్రికి చాలా మంది కుమారులు వినబడుతున్నారు; వారంతా వేదజ్ఞులు, సిద్ధులు, శాంతాత్ములైన మహర్షులు.
1.67.7
राक्षसाश्च पुलस्त्यस्य वानराः किन्नरास्तथा ।
यक्षाश्च मनुजव्याघ्र पुत्रास्तस्य च धीमतः ॥ १.६७.७ ॥
పులస్త్యుని పుత్రులు రాక్షసులు, వానరులు, కిన్నరులు, యక్షులు కూడా; ఓ మనుష్యులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ బుద్ధిమంతుని పుత్రులు.
1.67.8
पुलहस्य सुता राजञ्शरभाश्च प्रकीर्तिताः ।
सिंहाः किपुरुषा व्याघ्रा ऋक्षा ईहामृगास्तथा ॥ १.६७.८ ॥
ఓ రాజా, పులహుని పుత్రులుగా శరభులు, సింహాలు, కింపురుషులు, పులులు, ఎలుగుబంట్లు, ఈహామృగాలు చెప్పబడ్డారు.
1.67.9
क्रतोः क्रतुसमाः पुत्राः पतङ्गसहचारिणः ।
विश्रुतास्त्रिषु लोकेषु सत्यव्रतपरायणाः ॥ १.६७.९ ॥
క్రతువు పుత్రులు క్రతువుతో సమానులు, సూర్యుని సహచరులు, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధులు, సత్యవ్రతంలో నిష్ఠగలవారు.
1.67.10
दक्षस्त्वजायताङ्गुष्ठाद्दक्षिणाद्भगवानृषिः ।
ब्रह्मणः पृथिवीपाल शान्तात्मा सुमहातपाः ॥ १.६७.१० ॥
ఓ భూపాలా, బ్రహ్మ కుడి బొటనవేలి నుండి భగవానుడైన ఋషి దక్షుడు జన్మించాడు; ఆయన శాంతాత్ముడు, గొప్ప తపస్వి.
1.67.11
वामादजायताङ्गुष्ठाद्भार्या तस्य महात्मनः ।
तस्यां पञ्चाशतं कन्याः स एवाजनयन्मुनिः ॥ १.६७.११ ॥
ఎడమ బొటనవేలి నుండి ఆ మహాత్ముని భార్య జన్మించింది; ఆమెలో ఆ ముని యాభై కుమార్తెలను కన్నాడు.
1.67.12
ताः सर्वास्त्वनवद्याङ्ग्यः कन्याः कमललोचनाः ।
पुत्रिकाः स्थापयामास नष्टपुत्रः प्रजापतिः ॥ १.६७.१२ ॥
వారందరూ దోషరహిత అంగాలు, కమల నేత్రాలు గల కన్యలు; పుత్రులు నశించిన ప్రజాపతి వారిని పుత్రికలుగా స్థాపించాడు.
1.67.13
ददौ स दश धर्माय सप्तविंशतिमिन्दवे ।
दिव्येन विधिना राजन्कश्यपाय त्रयोदश ॥ १.६७.१३ ॥
ఆయన పదిమందిని ధర్మునికి, ఇరవైఏడుమందిని చంద్రునికి ఇచ్చాడు; ఓ రాజా, దివ్య విధానంతో పదమూడుమందిని కశ్యపునికి ఇచ్చాడు.
1.67.14
नामतो धर्मपत्न्यस्ताः कीर्त्यमाना निबोध मे ।
कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिर्मेधा पुष्टिः श्रद्धा क्रिया तथा ॥ १.६७.१४ ॥
ధర్ముని భార్యలు, వారి పేర్లను నేను చెబుతాను, వినుము: కీర్తి, లక్ష్మి, ధృతి, మేధ, పుష్టి, శ్రద్ధ, క్రియ కూడా.
1.67.15
बुद्धिर्लज्जा मतिश्चैव पत्न्यो धर्मस्य ता दश ।
द्वाराण्येतानि धर्मस्य विहितानि स्वयंभुवा ॥ १.६७.१५ ॥
బుద్ధి, లజ్జ, మతి కూడా; ఇవే ధర్మునికి పది భార్యలు. ధర్మపు ఈ ద్వారాలను స్వయంభువు నిర్ణయించాడు.
1.67.16
सप्तविंशतिः सोमस्य पत्न्यो लोकस्य विश्रुताः ।
कालस्य नयने युक्ताः सोमपत्न्याः शुचिव्रताः ॥ १.६७.१६ ॥
సోముని ఇరవైఏడుమంది భార్యలు లోకంలో ప్రసిద్ధులు; కాలపు కన్నులతో కూడినవారు, శుద్ధ వ్రతం కలవారు.
1.67.17
सर्वा नक्षत्रयोगिन्यो लोकयात्राविधानतः ।
पैतामहो मुनिर्देवस्तस्य पुत्रः प्रजापतिः।
तस्याष्टौ वसवः पुत्रास्तेषां वक्ष्यामि विस्तरम् ॥ १.६७.१७ ॥
వీరంతా నక్షత్ర యోగినులు, లోకయాత్ర విధానం ప్రకారం. బ్రహ్మ మనవడు మునిదేవుడు; అతని కుమారుడు ప్రజాపతి; అతనికి ఎనిమిది వసువులు కుమారులు — వారి విస్తారాన్ని నేను చెబుతాను.
1.67.18
धरो ध्रुवश्च सोमश्च अहश्चैवानिलोऽनलः ।
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः ॥ १.६७.१८ ॥
ధరుడు, ధ్రువుడు, సోముడు, అహుడు, అనిలుడు, అనలుడు, ప్రత్యూషుడు, ప్రభాసుడు — ఈ ఎనిమిదిమంది వసువులు అని కీర్తించబడ్డారు.
1.67.19
धूम्रायास्तु धरः पुत्रो ब्रह्मविद्यो ध्रुवस्तथा ।
चन्द्रमास्तु मनस्विन्याः श्वासायाः श्वसनस्तथा ॥ १.६७.१९ ॥
ధూమ్రకు ధరుడు పుత్రుడు; బ్రహ్మవిద్యుడైన ధ్రువుడు కూడా అలాగే. మనస్వినికి చంద్రమా; శ్వాసకు శ్వసనుడు కూడా అలాగే.
1.67.20
रतायाश्चाप्यहः पुत्रः शाण्डिल्याश्च हुताशनः ।
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च प्रभातायाः सुतौ स्मृतौ ॥ १.६७.२० ॥
రతకు అహుడు పుత్రుడు; శాండిల్యకు హుతాశనుడు. ప్రభాతకు ప్రత్యూషుడు, ప్రభాసుడు అనే ఇద్దరు పుత్రులుగా స్మరించబడ్డారు.
1.67.21
धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस्तथा ।
आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः शान्तोमुनिस्तथा।
ध्रुवस्य पुत्रो भगवान्कालो लोकप्रकालनः ॥ १.६७.२१ ॥
ధరుని కుమారుడు ద్రవిణుడు; హుతహవ్యవహుడు కూడా అలాగే. ఆపుని కుమారుడు వైతండ్యుడు; శ్రముడు, శాంతముని కూడా అలాగే. ధ్రువుని కుమారుడు భగవంతుడైన కాలుడు, లోకాలను నాశనం చేసేవాడు.
1.67.22
सोमस्य तु सुतो वर्चा वर्चस्वी येन जायते ।
मनोहरायाः शिशिरः प्राणोऽथ रमणस्तथा ॥ १.६७.२२ ॥
సోముని కుమారుడు వర్చుడు; అతని ద్వారా తేజస్వి జన్మిస్తాడు. మనోహరకు శిశిరుడు; ప్రాణుడు, రమణుడు కూడా అలాగే.
1.67.23
अह्नः सुतस्तथा ज्योतिः शमः शान्तस्तथा मुनिः ।
अग्नेः पुत्रः कुमारस्तु श्रीमाञ्छरवणालयः ॥ १.६७.२३ ॥
అహుని కుమారుడు జ్యోతి; శముడు, శాంతముని కూడా అలాగే. అగ్ని కుమారుడు కుమారుడు, శ్రీమంతుడు, శరవణంలో నివసించేవాడు.
1.67.24
तस्य शाखो विशाखश्च नैगमेयश्च पृष्ठजः ।
कृत्तिकाभ्युपपत्तेश्च कार्तिकेय इति स्मृतः ॥ १.६७.२४ ॥
అతనికి శాఖుడు, విశాఖుడు, వెనుక నుండి పుట్టిన నైగమేయుడు; కృత్తికలు స్వీకరించినందున ఆయనను కార్తికేయుడు అని స్మరిస్తారు.
1.67.25
अनिलस्य शिवा भार्या तस्याः पुत्रो मनोजवः ।
अविज्ञातगतिश्चैव द्वौ पुत्रावनिलस्य तु ॥ १.६७.२५ ॥
అనిలుని భార్య శివ; ఆమె కుమారుడు మనోజవుడు. అవిజ్ఞాతగతి కూడా; అనిలునికి ఇద్దరు కుమారులు.
1.67.26
प्रत्यूषस्य विदुः पुत्रमृषिं नाम्नाऽथ देवलम् ।
द्वौ पुत्रौ देवलस्यापि क्षमावन्तौ मनीषिणौ।
बृहस्पतेस्तु भगिनी वरस्त्री ब्रह्मवादिनी ॥ १.६७.२६ ॥
ప్రత్యూషుని కుమారుడు దేవలుడనే ఋషి; దేవలునికి క్షమాశీలురు, మేధావులైన ఇద్దరు కుమారులు. బృహస్పతి సోదరి శ్రేష్ఠురాలు, బ్రహ్మవాదిని.
1.67.27
योगसिद्धा जगत्कृत्स्नमसक्ता विचचार ह ।
प्रभासस्य तु भार्या सा वसूनामष्टमस्य ह ॥ १.६७.२७ ॥
యోగసిద్ధురాలైన ఆమె అనాసక్తంగా జగత్తంతా సంచరించింది. ఆమె వసువులలో ఎనిమిదవవాడైన ప్రభాసుని భార్య.
1.67.28
विश्वकर्मा महाभागो जज्ञे शिल्पप्रजापतिः ।
कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानां च वर्धकिः ॥ १.६७.२८ ॥
మహాభాగ్యుడైన విశ్వకర్మ శిల్పప్రజాపతిగా జన్మించాడు. వేలాది శిల్పాలను చేసినవాడు, దేవతల వడ్రంగి అతడే.
1.67.29
भूषणानां च सर्वेषां कर्ता शिल्पवतां वरः ।
यो दिव्यानि विमानानि त्रिदशानां चकार ह ॥ १.६७.२९ ॥
అన్ని ఆభరణాలను చేసినవాడు, శిల్పులలో శ్రేష్ఠుడు. దేవతల కోసం దివ్య విమానాలను నిర్మించినవాడు అతడే.
1.67.30
मनुष्याश्चोपजीवन्ति यस्य शिल्पं महात्मनः ।
पूजयन्ति च यं नित्यं विश्वकर्माणमव्ययम् ॥ १.६७.३० ॥
ఏ మహాత్ముని శిల్పంతో మనుషులు జీవిస్తారో, ఆ నాశరహిత విశ్వకర్మను వారు నిత్యం పూజిస్తారు.
1.67.31
स्तनं तु दक्षिणं भित्त्वा ब्रह्मणो नरविग्रहः ।
निःसृतो भगवान्धर्मः सर्वलोकसुखावहः ॥ १.६७.३१ ॥
బ్రహ్మ కుడి స్తనాన్ని చీల్చుకుని, నరరూపం ధరించిన భగవాన్ ధర్ముడు వెలువడ్డాడు; ఆయన సర్వలోకాలకు సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడు.
1.67.32
त्रयस्तस्य वराः पुत्राः सर्वभूतमनोहराः ।
शमः कामश्च हर्षश्च तेजसा लोकधारिणः ॥ १.६७.३२ ॥
ఆయనకు ముగ్గురు శ్రేష్ఠ కుమారులు కలిగారు; వారు సర్వప్రాణుల మనసులను హరించేవారు — శమ, కామ, హర్షులు; తమ తేజస్సుతో లోకాలను ధరించేవారు.
1.67.33
कामस्य तु रतिर्भार्या शमस्य प्राप्तिरङ्गना ।
नन्दा तु भार्या हर्षस्य यासु लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १.६७.३३ ॥
కాముని భార్య రతి; శముని భార్య ప్రాప్తి అనే స్త్రీ; హర్షుని భార్య నంద — వీరియందు లోకాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.
1.67.34
मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपस्य सुरासुराः ।
जज्ञिरे नृपशार्दूल लोकानां प्रभवस्तु सः ॥ १.६७.३४ ॥
మరీచి కుమారుడు కశ్యపుడు; కశ్యపుని వలన సురులు, అసురులు జన్మించారు; నృపశార్దూలా, ఆయనే లోకాలకు మూలకర్త.
1.67.35
त्वाष्ट्री तु सवितुर्भार्या वडवारूपधारिणी ।
असूयत महाभागा सान्तरिक्षेऽस्विनावुभौ ॥ १.६७.३५ ॥
త్వష్ట కుమార్తె, సవిత భార్య అయిన ఆ మహాభాగ్యవతి, ఆడగుర్రం రూపం ధరించి, ఆకాశంలో ఇద్దరు అశ్వినీదేవతలను కన్నది.
1.67.36
द्वादशैवादितेः पुत्राः शक्रमुख्या नराधिप ।
तेषामवरजो विष्णुर्यत्र लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १.६७.३६ ॥
అదితికి పన్నెండుగురు కుమారులు; శక్రుడు ప్రధానుడు; నరాధిపా, వారిలో చిన్నవాడు విష్ణువు — ఆయనయందు లోకాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.
1.67.37
त्रयस्त्रिंशत यत्येते देवास्तेषामहं तव ।
अन्वयं संप्रवक्ष्यामि पक्षैश्च कुलतो गणान् ॥ १.६७.३७ ॥
ఈ ముప్పై ముగ్గురు దేవతలు; వారి వంశాన్ని, వారి పక్షాలు మరియు కులాల ప్రకారం వారి గణాలతో సహా మీకు నేను చెబుతాను.
1.67.38
रुद्राणामपरः पक्षः साध्यानां मरुतां तथा ।
वसूनां भार्गवं विद्याद्विश्वेदेवांस्तथैव च ॥ १.६७.३८ ॥
రుద్రుల రెండవ పక్షం, సాధ్యులు మరియు మరుత్తులు కూడా; వసువులకు భార్గవుడు (శుక్రుడు) అని తెలుసుకో; విశ్వదేవతలు కూడా అలాగే.
1.67.39
वैनतेयस्तु गरुडो बलवानरुणस्तथा ।
बृहस्पतिश्च भगवानादित्येष्वेव गण्यते ॥ १.६७.३९ ॥
వినత కుమారుడు బలవంతుడైన గరుత్మంతుడు, అరుణుడు; భగవంతుడైన బృహస్పతి కూడా ఆదిత్యులలో లెక్కించబడతారు.
1.67.40
अश्विनौ गुह्यकान्विद्धि सर्वौषध्यस्तथा पशून् ।
एते देवगणा राजन्कीर्तितास्तेऽनुपूर्वशः ॥ १.६७.४० ॥
అశ్వినులను, గుహ్యకులను తెలుసుకో; సమస్త ఓషధులు మరియు పశువులు కూడా; ఓ రాజా, ఈ దేవగణాలు వరుసగా చెప్పబడ్డాయి.
1.67.41
यान्कीर्तयित्वा मनुजः सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
ब्रह्मणो हृदयं भित्त्वा निःसृतो भगवान्भृगुः ॥ १.६७.४१ ॥
వారిని కీర్తించినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. బ్రహ్మ హృదయాన్ని చీల్చుకుని భగవంతుడైన భృగువు వెలువడ్డాడు.
1.67.42
भृगोः पुत्रः कविर्विद्वाञ्छुक्रः कविसुतो ग्रहः ।
त्रैलोक्यप्राणयात्रार्थं वर्षावर्षे भयाभये।
स्वयंभुवा नियुक्तः सन्भुवनं परिधावति ॥ १.६७.४२ ॥
భృగువు కుమారుడు విద్వాంసుడైన కవి; కవి కుమారుడు గ్రహమైన శుక్రుడు. త్రిలోకాల ప్రాణయాత్ర కోసం, వర్షం మరియు అనావృష్టి, భయం మరియు అభయం కోసం, స్వయంభువుచే నియమించబడి అతడు లోకమంతా తిరుగుతాడు.
1.67.43
योगाचार्यो महाबुद्धिर्दैत्यानामभवद्गुरुः ।
सुराणां चापि मेधावी ब्रह्मचारी यतव्रतः ॥ १.६७.४३ ॥
యోగాచార్యుడు, మహాబుద్ధిమంతుడు దైత్యులకు గురువయ్యాడు; దేవతలకు కూడా మేధావియైన గురువు. అతడు బ్రహ్మచారి, నియతవ్రతుడు.
1.67.44
तस्मिन्नियुक्ते विधिना योगक्षेमाय भार्गवे ।
अन्यमुत्पादयामास पुत्रं भृगुरनिन्दितम् ॥ १.६७.४४ ॥
భార్గవుడు (శుక్రుడు) యోగక్షేమం కోసం విధిప్రకారం నియమించబడిన తరువాత, భృగువు మరొక నిర్దోషమైన కుమారుడిని కన్నాడు.
1.67.45
च्यवनं दीप्ततपसं धर्मात्मानं यशस्विनम् ।
यः स रोषाच्च्युतो गर्भान्मातुर्मोक्षाय भारत ॥ १.६७.४५ ॥
దీప్తమైన తపస్సు కలిగిన, ధర్మాత్ముడు, యశస్వి అయిన చ్యవనుడు; ఓ భారతా, కోపంతో తల్లి గర్భం నుండి విడుదల కావడానికి అతడు జారిపడ్డాడు.
1.67.46
आरुषी तु मनोः कन्या तस्य पत्नी मनीषिणः ।
और्वस्तस्यां समभवदूरुं भित्त्वा महायशाः ॥ १.६७.४६ ॥
మనువు కుమార్తె ఆరుషి ఆ మనీషి భార్య; ఆమెలో మహాయశస్వి ఔర్వుడు తొడను చీల్చుకుని జన్మించాడు.
1.67.47
महातेजा महावीर्यो बाल एव गुणैर्युतः ।
ऋचीकस्तस्य पुत्रस्तु जमदग्निस्ततोऽभवत् ॥ १.६७.४७ ॥
మహాతేజస్వి, మహావీర్యవంతుడైన ఋచీకుడు చిన్న వయస్సు నుండే గుణాలతో కూడినవాడు; అతని కుమారుడు జమదగ్ని అతని నుండి జన్మించాడు.
1.67.48
जमदग्नेस्तु चत्वार आसन्पुत्रा महात्मनः ।
रामस्तेषां जघन्योऽभूदजघन्यैर्गुणैर्युतः।
सर्वशस्त्रेषु कुशलः क्षत्रियान्तकरो वशी ॥ १.६७.४८ ॥
మహాత్ముడైన జమదగ్నికి నలుగురు కుమారులు; వారిలో రాముడు చిన్నవాడు, అయినా గుణాల్లో తక్కువ కాదు. అతడు అన్ని ఆయుధాలలో నిపుణుడు, క్షత్రియులను నాశనం చేసేవాడు, ఆత్మనిగ్రహం కలవాడు.
1.67.49
और्वस्यासीत्पुत्रशतं जमदग्निपुरोगमम् ।
तेषां पुत्रसहस्राणि बभूवुर्भुवि विस्तरः ॥ १.६७.४९ ॥
ఔర్వునికి జమదగ్ని ముఖ్యులైన వంద మంది కుమారులు ఉండేవారు. వారికి వేలాది కుమారులు కలిగి భూమిపై విస్తరించారు.
1.67.50
द्वौ पुत्रो ब्रह्मणस्त्वन्यौ ययोस्तिष्ठति लक्षणम् ।
लोके धाता विधाता च यौ स्थितौ मनुना सह ॥ १.६७.५० ॥
బ్రహ్మకు మరో ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు; వారి లక్షణాలు లోకంలో నిలిచి ఉన్నాయి — ధాత, విధాత; వారు మనువుతో కలిసి ఉన్నారు.
1.67.51
तयोरेव स्वसा देवी लक्ष्मीः पद्मगृहा शुभा ।
तस्यास्तु मानसाः पुत्रास्तुरगा व्योमचारिणः ॥ १.६७.५१ ॥
వారిద్దరి సోదరి దేవి లక్ష్మి; పద్మమే నివాసమైన శుభురాలు. ఆమె మానసపుత్రులు ఆకాశంలో సంచరించే గుర్రాలు.
1.67.52
वरुणस्य भार्या या ज्येष्ठा शुक्राद्देवी व्यजायत ।
तस्याः पुत्रं बलं विद्धि सुरां च सुरनन्दिनीम् ॥ १.६७.५२ ॥
వరుణుని జ్యేష్ఠ భార్య, శుక్రుని నుండి జన్మించిన దేవి; ఆమె కుమారుడు బలుడని తెలుసుకో, దేవతలకు ఆనందం కలిగించే కుమార్తె సురను కూడా తెలుసుకో.
1.67.53
प्रजानामन्नकामानामन्योन्यपरिभक्षणात् ।
अधर्मस्तत्र संजातः सर्वभूतविनाशकः ॥ १.६७.५३ ॥
ఆహారం కోరిన ప్రాణులు ఒకదానికొకటి తినడం మొదలుపెట్టినప్పుడు, అక్కడ అధర్మం పుట్టింది; అది సర్వ ప్రాణులనూ నాశనం చేసేది.
1.67.54
तस्यापि निर्ऋतिर्भार्या नैर्ऋता येन राक्षसाः ।
घोरास्तस्यास्त्रयः पुत्राः पापकर्मरताः सदा ॥ १.६७.५४ ॥
అతనికి కూడా నిర్ఋతి అనే భార్య ఉండేది; ఆమె ద్వారా నైర్ఋతులు, భయంకర రాక్షసులు జన్మించారు. ఆమెకు ముగ్గురు కుమారులు ఉండేవారు; వారు ఎల్లప్పుడూ పాపకర్మల్లో మునిగి ఉండేవారు.
1.67.55
भयो महाभयश्चैव मृत्युर्भूतान्तकस्तथा ।
न तस्य भार्या पुत्रो वा कश्चिदस्त्यन्तको हि सः ॥ १.६७.५५ ॥
భయుడు, మహాభయుడు, మృత్యువు, భూతాంతకుడు కూడా అలాగే (జన్మించారు). అతనికి భార్యగానీ కుమారుడుగానీ ఎవరూ లేరు; అతడు అంతకుడే.
1.67.56
काकीं श्येनीं तथा भासीं धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम् ।
ताम्रा तु सुषुवे देवी पञ्चैता लोकविश्रुताः ॥ १.६७.५६ ॥
కాకి, శ్యేని, భాసి, ధృతరాష్ట్రి, శుకి — ఈ ఐదుగురు లోకవిఖ్యాతులు; వారిని దేవి తామ్రా కన్నది.
1.67.57
उलूकान्सुषुवे काकी श्येनी श्येनान्व्यजायत ।
भासी भासानजनयद्गृध्रांश्चैव जनाधिप ॥ १.६७.५७ ॥
కాకి గుడ్లగూబలను కన్నది; శ్యేని డేగలను కన్నది; భాసి భాసలను కన్నది; ఓ జనాధిపా, రాబందులను కూడా కన్నది.
1.67.58
धृतराष्ट्री तु हंसांश्च कलहंसांश्च सर्वशः ।
चक्रवाकांश्च भद्रा तु जनयामास सैव तु ॥ १.६७.५८ ॥
ధృతరాష్ట్రి హంసలను, కలహంసలను, అన్ని రకాల చక్రవాకాలను కన్నది; భద్రా కూడా వాటినే కన్నది.
1.67.59
शुकी च जनयामास शुकानेव यशस्विनी ।
कल्याणगुणसंपन्ना सर्वलक्षणपूजिता ॥ १.६७.५९ ॥
యశస్విని శుకి చిలుకలనే కన్నది; ఆమె కల్యాణ గుణాలతో కూడినది, సర్వ శుభలక్షణాలచే పూజింపబడినది.
1.67.60
नव क्रोधवशा नारीः प्रजज्ञे क्रोधसंभवाः ।
मृगी च मृगमन्दा च हरी भद्रमना अपि ॥ १.६७.६० ॥
క్రోధవశ క్రోధం నుండి జన్మించిన తొమ్మిది స్త్రీలను కన్నది — మృగి, మృగమందా, హరి, భద్రమన కూడా.
1.67.61
मातङ्गी त्वथ शार्दूली श्वेता सुरभिरेव च ।
सर्वलक्षणसंपन्ना सुरसा चैव भामिनी ॥ १.६७.६१ ॥
తరువాత మాతంగి, శార్దూలి, శ్వేత, సురభి, సర్వ శుభలక్షణాలతో కూడిన సురస అనే భామిని కూడా జన్మించారు.
1.67.62
अपत्यं तु मृगाः सर्वे मृग्या नरवरोत्तम ।
ऋक्षाश्च मृगमन्दायाः सृमराश्च परंतप ॥ १.६७.६२ ॥
నరశ్రేష్ఠా, మృగి సంతానం మృగాలన్నీ; మృగమందా సంతానం ఋక్షాలు, సృమరాలు. ఓ శత్రుతాపకా!
1.67.63
ततस्त्वैरावतं नागं जज्ञे भद्रमनाः सुतम् ।
ऐरावतः सुतस्तस्या देवनागो महागजः ॥ १.६७.६३ ॥
అప్పుడు భద్రమన ఐరావతం అనే నాగగజాన్ని కుమారునిగా కన్నది; ఆ ఐరావతుడు ఆమె కుమారుడు, దేవనాగుడు, మహాగజం.
1.67.64
हर्याश्च हरयोऽपत्यं वानराश्च तरस्विनः ।
गोलाङ्गूलांश्च भद्रं ते हर्याः पुत्रान्प्रचक्षते ॥ १.६७.६४ ॥
హర్యల సంతానం హరులు; వేగమైన వానరాలు కూడా. నీకు శుభం — గోలాంగూలాలను హర్య పుత్రులని అంటారు.
1.67.65
प्रजज्ञे त्वथ शार्दूली सिंहान्व्याग्राननेकशः ।
द्वीपिनश्च महासत्वान्सर्वानेव न सशंयः ॥ १.६७.६५ ॥
తరువాత శార్దూలి అనేక సింహాలను, వ్యాఘ్రాలను కన్నది; మహాబలులైన చిరుతలు కూడా — ఇందులో సందేహం లేదు.
1.67.66
मातङ्ग्यपि च मातङ्गानपत्यानि नराधिप ।
दिशां गजं तु श्वेताख्यं श्वेताऽजनयदाशुगम् ॥ १.६७.६६ ॥
నరాధిపా, మాతంగి కూడా ఏనుగులను కన్నది; శ్వేత దిశాగజాలలో శ్వేతం అనే వేగమైన గజాన్ని కన్నది.
1.67.67
तथा दुहितरौ राजन्सुरभिर्वै व्यजायत ।
रोहिणी चैव भद्रं ते गन्धर्वी तु यशस्विनी ॥ १.६७.६७ ॥
రాజా, అలాగే సురభి ఇద్దరు కుమార్తెలకు జన్మనిచ్చింది — రోహిణి మరియు యశస్విని అనే గంధర్వి. నీకు శుభం కలుగుగాక.
1.67.68
विमलामपि भद्रं ते अनलामपि भारत ।
रोहिण्यां जज्ञिरे गावो गन्धर्व्यां वाजिनः सुताः ॥ १.६७.६८ ॥
భారతా, నీకు శుభం. రోహిణి నుండి విమల మరియు అనల కూడా పుట్టారు — గోవులు జన్మించాయి; గంధర్వి నుండి గుర్రాలు కుమారులుగా జన్మించాయి.
1.67.69
इरायाः कन्यका जातास्तिस्रः कमललोचनाः ।
वनस्पतीनां वृक्षाणां वीरुधां चैव मातरः ॥ १.६७.६९ ॥
ఇరకు కమలనయనులైన ముగ్గురు కుమార్తెలు జన్మించారు; వారు వనస్పతులకు, వృక్షాలకు, తీగలకు తల్లులయ్యారు.
1.67.70
लतारुहे च द्वे प्रोक्ते वीरुधां चैव ताः स्मृताः ।
गृह्णन्ति ये विना पुष्पं फलानि तरवः पृथक् ॥ १.६७.७० ॥
లత మరియు రుహ అని చెప్పబడిన ఇద్దరు తీగలకు, లతలకు తల్లులు; పువ్వు లేకుండా పండ్లను ప్రత్యేకంగా ఇచ్చే వృక్షాలు —
1.67.71
लतासुतास्ते विज्ञेयास्तानेवाहुर्वनस्पतीन् ।
पुष्पैः फलग्रहान्वृक्षान्रुहायाः प्रसवं विदुः ॥ १.६७.७१ ॥
వారిని లతల పుత్రులుగా తెలుసుకోవాలి; వారినే వనస్పతులని అంటారు. పువ్వుల ద్వారా ఫలాలను ఇచ్చే వృక్షాలను రుహ సంతానమని తెలుసుకోవాలి.
1.67.72
लतागुल्मानि वृक्षाश्च त्वक्सारतृणजन्तवः ।
वीरुधो याः प्रजास्तस्यास्तत्र वंशः समाप्यते ॥ १.६७.७२ ॥
లతలు, గుల్మాలు, వృక్షాలు, త్వక్సారాలు, గడ్డి మరియు జీవజాలం; ఆమె సంతానమైన తీగలు — ఇక్కడ ఆమె వంశం ముగుస్తుంది.
1.67.73
सप्तपिम्डफलान्वृक्षाननलापि व्यजायत ॥ १.६७.७३ ॥
అనల కూడా ఏడు గుత్తుల ఫలాలు కలిగిన వృక్షాలకు జన్మనిచ్చింది.
1.67.74
अनलायाः शुकी पुत्री कंकस्तु सुरसासुतः ।
अरुणस्य भार्या श्येनी तु वीर्यवन्तौ महाबलौ ॥ १.६७.७४ ॥
అనల కుమార్తె శుకి; కంకుడు సురస కుమారుడు. అరుణుని భార్య శ్యేని; వారిద్దరూ పరాక్రమవంతులు, మహాబలులు.
1.67.75
संपातिं जनयामास वीर्यवन्तं जटायुषम् ।
सुरसाऽजनयन्नागान्कद्रूः पुत्रांस्तु पन्नगान् ॥ १.६७.७५ ॥
శుకి వీర్యవంతుడైన సంపాతిని, జటాయువును జన్మనిచ్చింది. సురస నాగులను కన్నది; కద్రువ పుత్రులుగా పన్నగులను కన్నది.
1.67.76
द्वौ पुत्रौ विनतायास्तु विख्यातौ गरुडारुणौ ।
इत्येष सर्वभूतानां महतां मनुजाधिप।
प्रभवः कीर्तितः सम्यङ्मया मतिमतां वर ॥ १.६७.७६ ॥
వినతకు గరుడుడు, అరుణుడు అనే ప్రసిద్ధ ఇద్దరు కుమారులు. మనుజాధిపా, బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ విధంగా సర్వప్రాణుల, మహాత్ముల ఉత్పత్తిని నేను సమగ్రంగా చెప్పాను.
1.67.77
यं श्रुत्वा पुरुषः सम्यङ्मुक्तो भवति पाप्मनः ।
सर्वज्ञतां च लभते रतिमग्र्यां च विन्दति ॥ १.६७.७७ ॥
దీనిని విన్న మానవుడు పాపం నుండి పూర్తిగా విముక్తుడవుతాడు; సర్వజ్ఞత్వాన్ని పొందుతాడు, అత్యున్నత ఆనందాన్ని పొందుతాడు.