Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.67.1

ब्रह्मणो मानसाः पुत्रा विदिताः षण्महर्षयः ।
एकादश सुताः स्थाणोः ख्याताः परमतेजसः ॥ १.६७.१ ॥

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାନସପୁତ୍ର ଛଅ ମହର୍ଷି ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏବଂ ସ୍ଥାଣୁ (ଶିବ)ଙ୍କ ଏଗାର ପୁତ୍ର ପରମ ତେଜସ୍ୱୀ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ।

1.67.2

मृगव्याधश्च सर्पश्च निर्ऋतिश्च महायशाः ।
अजैकपादहिर्बिध्न्यः पिनाकी च परन्तपः ॥ १.६७.२ ॥

ମୃଗବ୍ୟାଧ, ସର୍ପ ଓ ନିର୍ଋତି ମହାଯଶସ୍ୱୀ; ଅଜୈକପାଦ, ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ ଓ ପିନାକୀ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା।

1.67.3

दहनोऽथेश्वरश्चैव कपाली च महाद्युतिः ।
स्थाणुर्भगश्च भगवान् रुद्रा एकादश स्मृताः ॥ १.६७.३ ॥

ଦହନ, ଈଶ୍ୱର, ମହାଦ୍ୟୁତି କପାଲୀ, ସ୍ଥାଣୁ, ଭଗ ଓ ଭଗବାନ — ଏହି ଏଗାର ରୁଦ୍ର ସ୍ମୃତ।

1.67.4

मरीचिरङ्गिरा अत्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
षडेते ब्रह्मणः पुत्रा वीर्यवन्तो महर्षयः ॥ १.६७.४ ॥

ମରୀଚି, ଅଙ୍ଗିରା, ଅତ୍ରି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ ଓ କ୍ରତୁ — ଏହି ଛଅ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ମହର୍ଷି।

1.67.5

त्रयस्त्वङ्गिरसः पुत्रा लोके सर्वत्र विश्रुताः ।
बृहस्पतिरुतथ्यश्च संवर्तश्च धृतव्रताः ॥ १.६७.५ ॥

ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କର ତିନି ପୁତ୍ର ଲୋକରେ ସର୍ବତ୍ର ବିଖ୍ୟାତ — ବୃହସ୍ପତି, ଉତଥ୍ୟ ଓ ସଂବର୍ତ୍ତ, ଯେଉଁମାନେ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ।

1.67.6

अत्रेस्तु बहवः पुत्राः श्रूयन्ते मनुजाधिप ।
सर्वे वेदविदः सिद्धाः शान्तात्मानो महर्षयः ॥ १.६७.६ ॥

ହେ ମନୁଜାଧିପ, ଅତ୍ରିଙ୍କ ଅନେକ ପୁତ୍ର ଶୁଣାଯାଏ — ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବେଦଜ୍ଞ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତାତ୍ମା ମହର୍ଷି।

1.67.7

राक्षसाश्च पुलस्त्यस्य वानराः किन्नरास्तथा ।
यक्षाश्च मनुजव्याघ्र पुत्रास्तस्य च धीमतः ॥ १.६७.७ ॥

ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ରାକ୍ଷସ, ବାନର, କିନ୍ନର ଓ ଯକ୍ଷ ଥିଲେ; ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର, ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ।

1.67.8

पुलहस्य सुता राजञ्शरभाश्च प्रकीर्तिताः ।
सिंहाः किपुरुषा व्याघ्रा ऋक्षा ईहामृगास्तथा ॥ १.६७.८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପୁଲହଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଶରଭ, ସିଂହ, କିମ୍ପୁରୁଷ, ବ୍ୟାଘ୍ର, ଋକ୍ଷ ଓ ଈହାମୃଗ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

1.67.9

क्रतोः क्रतुसमाः पुत्राः पतङ्गसहचारिणः ।
विश्रुतास्त्रिषु लोकेषु सत्यव्रतपरायणाः ॥ १.६७.९ ॥

କ୍ରତୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ କ୍ରତୁଙ୍କ ସମାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହଚର, ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତରେ ନିରତ।

1.67.10

दक्षस्त्वजायताङ्गुष्ठाद्दक्षिणाद्भगवानृषिः ।
ब्रह्मणः पृथिवीपाल शान्तात्मा सुमहातपाः ॥ १.६७.१० ॥

ହେ ପୃଥିବୀପାଳ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଡାହାଣ ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠିରୁ ଭଗବାନ ଋଷି ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ଶାନ୍ତାତ୍ମା ଓ ମହାତପସ୍ବୀ।

1.67.11

वामादजायताङ्गुष्ठाद्भार्या तस्य महात्मनः ।
तस्यां पञ्चाशतं कन्याः स एवाजनयन्मुनिः ॥ १.६७.११ ॥

ବାମ ଆଙ୍ଗୁଠିରୁ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ସେ ମୁନି ପଚାଶଟି କନ୍ୟା ଜନ୍ମାଇଲେ।

1.67.12

ताः सर्वास्त्वनवद्याङ्ग्यः कन्याः कमललोचनाः ।
पुत्रिकाः स्थापयामास नष्टपुत्रः प्रजापतिः ॥ १.६७.१२ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଖୁଣ ଅଙ୍ଗର, କମଳନୟନା କନ୍ୟା; ପୁତ୍ରହରା ପ୍ରଜାପତି ସେମାନଙ୍କୁ ପୁତ୍ରିକା ରୂପେ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

1.67.13

ददौ स दश धर्माय सप्तविंशतिमिन्दवे ।
दिव्येन विधिना राजन्कश्यपाय त्रयोदश ॥ १.६७.१३ ॥

ସେ ଦଶ ଜଣଙ୍କୁ ଧର୍ମଙ୍କୁ, ସତାଇଶ ଜଣଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ଦିବ୍ୟ ବିଧିରେ ତେର ଜଣଙ୍କୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଲେ।

1.67.14

नामतो धर्मपत्न्यस्ताः कीर्त्यमाना निबोध मे ।
कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिर्मेधा पुष्टिः श्रद्धा क्रिया तथा ॥ १.६७.१४ ॥

ଧର୍ମଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ମୁଁ କହୁଛି, ଶୁଣ: କୀର୍ତ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ମେଧା, ପୁଷ୍ଟି, ଶ୍ରଦ୍ଧା, କ୍ରିୟା ଏବଂ ସେପରି।

1.67.15

बुद्धिर्लज्जा मतिश्चैव पत्न्यो धर्मस्य ता दश ।
द्वाराण्येतानि धर्मस्य विहितानि स्वयंभुवा ॥ १.६७.१५ ॥

ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା ଏବଂ ମତି, ସେମାନେ ଧର୍ମଙ୍କ ଦଶ ପତ୍ନୀ। ଧର୍ମର ଏହି ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ବିହିତ କରିଛନ୍ତି।

1.67.16

सप्तविंशतिः सोमस्य पत्न्यो लोकस्य विश्रुताः ।
कालस्य नयने युक्ताः सोमपत्न्याः शुचिव्रताः ॥ १.६७.१६ ॥

ସୋମଙ୍କ ସତାଇଶ ପତ୍ନୀ ଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ; କାଳର ନୟନ ସହ ଯୁକ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧବ୍ରତା ସୋମପତ୍ନୀମାନେ।

1.67.17

सर्वा नक्षत्रयोगिन्यो लोकयात्राविधानतः ।
पैतामहो मुनिर्देवस्तस्य पुत्रः प्रजापतिः।
तस्याष्टौ वसवः पुत्रास्तेषां वक्ष्यामि विस्तरम् ॥ १.६७.१७ ॥

ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ନକ୍ଷତ୍ର-ଯୋଗିନୀ, ଲୋକଯାତ୍ରା ବିଧାନ ଅନୁସାରେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୌତ୍ର ମୁନିଦେବ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରଜାପତି; ତାଙ୍କ ଆଠ ବସୁ ପୁତ୍ର — ସେମାନଙ୍କ ବିସ୍ତାର ମୁଁ କହିବି।

1.67.18

धरो ध्रुवश्च सोमश्च अहश्चैवानिलोऽनलः ।
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः ॥ १.६७.१८ ॥

ଧର, ଧ୍ରୁବ, ସୋମ, ଅହ, ଅନିଳ, ଅନଳ, ପ୍ରତ୍ୟୂଷ ଏବଂ ପ୍ରଭାସ — ଏହି ଆଠ ବସୁ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

1.67.19

धूम्रायास्तु धरः पुत्रो ब्रह्मविद्यो ध्रुवस्तथा ।
चन्द्रमास्तु मनस्विन्याः श्वासायाः श्वसनस्तथा ॥ १.६७.१९ ॥

ଧୂମ୍ରାର ପୁତ୍ର ଧର; ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାଜ୍ଞ ଧ୍ରୁବ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ମନସ୍ୱିନୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରମା; ଶ୍ୱାସାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ୱସନ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

1.67.20

रतायाश्चाप्यहः पुत्रः शाण्डिल्याश्च हुताशनः ।
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च प्रभातायाः सुतौ स्मृतौ ॥ १.६७.२० ॥

ରତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅହଃ; ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହୁତାଶନ। ପ୍ରଭାତାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପ୍ରତ୍ୟୂଷ ଓ ପ୍ରଭାସ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

1.67.21

धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस्तथा ।
आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः शान्तोमुनिस्तथा।
ध्रुवस्य पुत्रो भगवान्कालो लोकप्रकालनः ॥ १.६७.२१ ॥

ଧରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦ୍ରବିଣ; ହୁତହବ୍ୟବହ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ଆପଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୈତଣ୍ଡ୍ୟ; ଶ୍ରମ ଓ ଶାନ୍ତ ମୁନି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ଧ୍ରୁବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭଗବାନ କାଳ, ଲୋକମାନଙ୍କର ସଂହାରକ।

1.67.22

सोमस्य तु सुतो वर्चा वर्चस्वी येन जायते ।
मनोहरायाः शिशिरः प्राणोऽथ रमणस्तथा ॥ १.६७.२२ ॥

ସୋମଙ୍କ ପୁତ୍ର ବର୍ଚା; ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ତେଜସ୍ୱୀ ଜନ୍ମେ। ମନୋହରାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିଶିର; ପ୍ରାଣ ଓ ରମଣ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

1.67.23

अह्नः सुतस्तथा ज्योतिः शमः शान्तस्तथा मुनिः ।
अग्नेः पुत्रः कुमारस्तु श्रीमाञ्छरवणालयः ॥ १.६७.२३ ॥

ଅହଃଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜ୍ୟୋତି; ଶମ ଓ ଶାନ୍ତ ମୁନି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁମାର, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଶରବଣାଳୟ।

1.67.24

तस्य शाखो विशाखश्च नैगमेयश्च पृष्ठजः ।
कृत्तिकाभ्युपपत्तेश्च कार्तिकेय इति स्मृतः ॥ १.६७.२४ ॥

ତାଙ୍କର ଶାଖ ଓ ବିଶାଖ, ଏବଂ ପୃଷ୍ଠରୁ ଜାତ ନୈଗମେୟ; କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କ ଦତ୍ତକ ଗ୍ରହଣ ହେତୁ ସେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

1.67.25

अनिलस्य शिवा भार्या तस्याः पुत्रो मनोजवः ।
अविज्ञातगतिश्चैव द्वौ पुत्रावनिलस्य तु ॥ १.६७.२५ ॥

ଅନିଲଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଶିବା; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମନୋଜବ। ଅବିଜ୍ଞାତଗତି ମଧ୍ୟ; ଅନିଲଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର।

1.67.26

प्रत्यूषस्य विदुः पुत्रमृषिं नाम्नाऽथ देवलम् ।
द्वौ पुत्रौ देवलस्यापि क्षमावन्तौ मनीषिणौ।
बृहस्पतेस्तु भगिनी वरस्त्री ब्रह्मवादिनी ॥ १.६७.२६ ॥

ପ୍ରତ୍ୟୂଷଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେବଳ ନାମକ ଋଷି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଦେବଳଙ୍କର କ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ମନୀଷୀ ଦୁଇ ପୁତ୍ର। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଭଉଣୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମବାଦିନୀ।

1.67.27

योगसिद्धा जगत्कृत्स्नमसक्ता विचचार ह ।
प्रभासस्य तु भार्या सा वसूनामष्टमस्य ह ॥ १.६७.२७ ॥

ଯୋଗସିଦ୍ଧା ସେ ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ ସମଗ୍ର ଜଗତରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଷ୍ଟମ ପ୍ରଭାସଙ୍କ ପତ୍ନୀ।

1.67.28

विश्वकर्मा महाभागो जज्ञे शिल्पप्रजापतिः ।
कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानां च वर्धकिः ॥ १.६७.२८ ॥

ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଶିଳ୍ପପ୍ରଜାପତି ଭାବରେ ଜନ୍ମିଲେ। ହଜାର ହଜାର ଶିଳ୍ପର କର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କର ବର୍ଦ୍ଧକି ସେ।

1.67.29

भूषणानां च सर्वेषां कर्ता शिल्पवतां वरः ।
यो दिव्यानि विमानानि त्रिदशानां चकार ह ॥ १.६७.२९ ॥

ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରର କର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।

1.67.30

मनुष्याश्चोपजीवन्ति यस्य शिल्पं महात्मनः ।
पूजयन्ति च यं नित्यं विश्वकर्माणमव्ययम् ॥ १.६७.३० ॥

ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଶିଳ୍ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି, ସେହି ଅବ୍ୟୟ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ସେମାନେ ସର୍ବଦା ପୂଜା କରନ୍ତି।

1.67.31

स्तनं तु दक्षिणं भित्त्वा ब्रह्मणो नरविग्रहः ।
निःसृतो भगवान्धर्मः सर्वलोकसुखावहः ॥ १.६७.३१ ॥

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଡାହାଣ ସ୍ତନ ବିଦାରଣ କରି, ନରରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନ ଧର୍ମ ବାହାରିଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୁଖଦାତା।

1.67.32

त्रयस्तस्य वराः पुत्राः सर्वभूतमनोहराः ।
शमः कामश्च हर्षश्च तेजसा लोकधारिणः ॥ १.६७.३२ ॥

ତାଙ୍କର ତିନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମନ ହରଣ କରିଥିଲେ — ଶମ, କାମ ଓ ହର୍ଷ; ତେଜରେ ସେମାନେ ଲୋକଧାରଣକାରୀ ଥିଲେ।

1.67.33

कामस्य तु रतिर्भार्या शमस्य प्राप्तिरङ्गना ।
नन्दा तु भार्या हर्षस्य यासु लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १.६७.३३ ॥

କାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ରତି; ଶମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପ୍ରାପ୍ତି ନାମକ ନାରୀ; ହର୍ଷଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ନନ୍ଦା — ଯାହାଙ୍କଠାରେ ଲୋକସମୂହ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

1.67.34

मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपस्य सुरासुराः ।
जज्ञिरे नृपशार्दूल लोकानां प्रभवस्तु सः ॥ १.६७.३४ ॥

ମରୀଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର କଶ୍ୟପ; କଶ୍ୟପଙ୍କଠାରୁ ସୁର ଓ ଅସୁର ଜନ୍ମିଲେ; ହେ ନୃପଶାର୍ଦୂଳ, ସେ ହିଁ ଲୋକମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ।

1.67.35

त्वाष्ट्री तु सवितुर्भार्या वडवारूपधारिणी ।
असूयत महाभागा सान्तरिक्षेऽस्विनावुभौ ॥ १.६७.३५ ॥

ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ କନ୍ୟା, ସବିତୃଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ସେହି ମହାଭାଗା ଘୋଡ଼ୀରୂପ ଧାରଣ କରି, ଆକାଶରେ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କୁ ପ୍ରସବ କଲେ।

1.67.36

द्वादशैवादितेः पुत्राः शक्रमुख्या नराधिप ।
तेषामवरजो विष्णुर्यत्र लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ १.६७.३६ ॥

ଅଦିତିଙ୍କର ବାର ପୁତ୍ର, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ର ପ୍ରମୁଖ; ହେ ନରାଧିପ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କନିଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁ — ଯାହାଙ୍କଠାରେ ଲୋକସମୂହ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

1.67.37

त्रयस्त्रिंशत यत्येते देवास्तेषामहं तव ।
अन्वयं संप्रवक्ष्यामि पक्षैश्च कुलतो गणान् ॥ १.६७.३७ ॥

ଏମାନେ ତେତିଶ ଦେବତା; ସେମାନଙ୍କ ବଂଶ, ପକ୍ଷ ଓ କୁଳ ଅନୁସାରେ ଗଣ ସହିତ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।

1.67.38

रुद्राणामपरः पक्षः साध्यानां मरुतां तथा ।
वसूनां भार्गवं विद्याद्विश्वेदेवांस्तथैव च ॥ १.६७.३८ ॥

ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷ; ସାଧ୍ୟ ଓ ମରୁତ୍‌ମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ବସୁମାନଙ୍କର ଭାର୍ଗବ (ଶୁକ୍ର) ବୋଲି ଜାଣ; ବିଶ୍ୱଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

1.67.39

वैनतेयस्तु गरुडो बलवानरुणस्तथा ।
बृहस्पतिश्च भगवानादित्येष्वेव गण्यते ॥ १.६७.३९ ॥

ବିନତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବଳବାନ ଗରୁଡ଼ ଓ ଅରୁଣ; ଭଗବାନ ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଆନ୍ତି।

1.67.40

अश्विनौ गुह्यकान्विद्धि सर्वौषध्यस्तथा पशून् ।
एते देवगणा राजन्कीर्तितास्तेऽनुपूर्वशः ॥ १.६७.४० ॥

ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କୁ ଜାଣ; ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଓ ପଶୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଦେବଗଣ କ୍ରମାନୁସାରେ କୀର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ।

1.67.41

यान्कीर्तयित्वा मनुजः सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
ब्रह्मणो हृदयं भित्त्वा निःसृतो भगवान्भृगुः ॥ १.६७.४१ ॥

ସେମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭେଦ କରି ଭଗବାନ ଭୃଗୁ ବାହାରି ଆସିଲେ।

1.67.42

भृगोः पुत्रः कविर्विद्वाञ्छुक्रः कविसुतो ग्रहः ।
त्रैलोक्यप्राणयात्रार्थं वर्षावर्षे भयाभये।
स्वयंभुवा नियुक्तः सन्भुवनं परिधावति ॥ १.६७.४२ ॥

ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଦ୍ୱାନ କବି; କବିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗ୍ରହ ଶୁକ୍ର। ତ୍ରିଲୋକର ପ୍ରାଣଯାତ୍ରା ପାଇଁ, ବର୍ଷା ଓ ଅନାବୃଷ୍ଟି, ଭୟ ଓ ଅଭୟ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଜଗତରେ ବୁଲେ।

1.67.43

योगाचार्यो महाबुद्धिर्दैत्यानामभवद्गुरुः ।
सुराणां चापि मेधावी ब्रह्मचारी यतव्रतः ॥ १.६७.४३ ॥

ମହାବୁଦ୍ଧି ଯୋଗାଚାର୍ଯ୍ୟ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ଗୁରୁ ହେଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେ ମେଧାବୀ ଗୁରୁ ଥିଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ଯତବ୍ରତ ଥିଲେ।

1.67.44

तस्मिन्नियुक्ते विधिना योगक्षेमाय भार्गवे ।
अन्यमुत्पादयामास पुत्रं भृगुरनिन्दितम् ॥ १.६७.४४ ॥

ଭାର୍ଗବ (ଶୁକ୍ର) ଯୋଗକ୍ଷେମ ପାଇଁ ବିଧିମତେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ପରେ, ଭୃଗୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ନିର୍ଦୋଷ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

1.67.45

च्यवनं दीप्ततपसं धर्मात्मानं यशस्विनम् ।
यः स रोषाच्च्युतो गर्भान्मातुर्मोक्षाय भारत ॥ १.६७.४५ ॥

ଦୀପ୍ତ ତପସ୍ୟାଯୁକ୍ତ, ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ଯଶସ୍ବୀ ଚ୍ୟବନ; ହେ ଭାରତ, କ୍ରୋଧରେ ସେ ମାତାର ଗର୍ଭରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଖସିପଡ଼ିଲେ।

1.67.46

आरुषी तु मनोः कन्या तस्य पत्नी मनीषिणः ।
और्वस्तस्यां समभवदूरुं भित्त्वा महायशाः ॥ १.६७.४६ ॥

ମନୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଆରୁଷୀ ସେହି ମନୀଷୀଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ; ତାଙ୍କଠାରେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଔର୍ବ ଉରୁ ଭେଦି ଜନ୍ମିଲେ।

1.67.47

महातेजा महावीर्यो बाल एव गुणैर्युतः ।
ऋचीकस्तस्य पुत्रस्तु जमदग्निस्ततोऽभवत् ॥ १.६७.४७ ॥

ମହାତେଜ ଓ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଋଚୀକ ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜମଦଗ୍ନି ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ।

1.67.48

जमदग्नेस्तु चत्वार आसन्पुत्रा महात्मनः ।
रामस्तेषां जघन्योऽभूदजघन्यैर्गुणैर्युतः।
सर्वशस्त्रेषु कुशलः क्षत्रियान्तकरो वशी ॥ १.६७.४८ ॥

ମହାତ୍ମା ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କର ଚାରି ପୁତ୍ର ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାମ ସାନ ଥିଲେ, ତଥାପି ଗୁଣରେ କେହି ତଳ ନଥିଲେ। ସେ ସର୍ବ ଶସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବିନାଶକ ଓ ସଂଯମୀ ଥିଲେ।

1.67.49

और्वस्यासीत्पुत्रशतं जमदग्निपुरोगमम् ।
तेषां पुत्रसहस्राणि बभूवुर्भुवि विस्तरः ॥ १.६७.४९ ॥

ଔର୍ବଙ୍କର ଜମଦଗ୍ନି ପ୍ରମୁଖ ଶହେ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ହଜାର ହଜାର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମି ପୃଥିବୀରେ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କଲେ।

1.67.50

द्वौ पुत्रो ब्रह्मणस्त्वन्यौ ययोस्तिष्ठति लक्षणम् ।
लोके धाता विधाता च यौ स्थितौ मनुना सह ॥ १.६७.५० ॥

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ଜଗତରେ ରହିଛି — ଧାତା ଓ ବିଧାତା, ଯେଉଁମାନେ ମନୁଙ୍କ ସହ ରହୁଥିଲେ।

1.67.51

तयोरेव स्वसा देवी लक्ष्मीः पद्मगृहा शुभा ।
तस्यास्तु मानसाः पुत्रास्तुरगा व्योमचारिणः ॥ १.६७.५१ ॥

ସେ ଦୁଇଙ୍କ ଭଉଣୀ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ; ପଦ୍ମ ଯାହାର ଗୃହ, ସେ ଶୁଭା। ତାଙ୍କର ମାନସପୁତ୍ର ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ଥିଲେ।

1.67.52

वरुणस्य भार्या या ज्येष्ठा शुक्राद्देवी व्यजायत ।
तस्याः पुत्रं बलं विद्धि सुरां च सुरनन्दिनीम् ॥ १.६७.५२ ॥

ବରୁଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଯିଏ ଶୁକ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ବଳ ବୋଲି ଜାଣ, ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ କନ୍ୟା ସୁରାକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣ।

1.67.53

प्रजानामन्नकामानामन्योन्यपरिभक्षणात् ।
अधर्मस्तत्र संजातः सर्वभूतविनाशकः ॥ १.६७.५३ ॥

ଅନ୍ନ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଖାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ, ସେଠାରେ ଅଧର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ବିନାଶକ।

1.67.54

तस्यापि निर्ऋतिर्भार्या नैर्ऋता येन राक्षसाः ।
घोरास्तस्यास्त्रयः पुत्राः पापकर्मरताः सदा ॥ १.६७.५४ ॥

ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟ ନିରୃତି ଥିଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ନୈରୃତ ଓ ଘୋର ରାକ୍ଷସମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କର ତିନି ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସବୁବେଳେ ପାପକର୍ମରେ ନିରତ ରହିଥିଲେ।

1.67.55

भयो महाभयश्चैव मृत्युर्भूतान्तकस्तथा ।
न तस्य भार्या पुत्रो वा कश्चिदस्त्यन्तको हि सः ॥ १.६७.५५ ॥

ଭୟ, ମହାଭୟ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଭୂତାନ୍ତକ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି (ଜାତ ହେଲେ)। ତାଙ୍କର କୌଣସି ପତ୍ନୀ ବା ପୁତ୍ର ନଥିଲେ; ସେ ତ ଅନ୍ତକ।

1.67.56

काकीं श्येनीं तथा भासीं धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम् ।
ताम्रा तु सुषुवे देवी पञ्चैता लोकविश्रुताः ॥ १.६७.५६ ॥

କାକୀ, ଶ୍ୟେନୀ, ଭାସୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୀ ଓ ଶୁକୀ — ଏହି ପାଞ୍ଚ ଲୋକବିଖ୍ୟାତ; ଦେବୀ ତାମ୍ରା ଏମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସବ କଲେ।

1.67.57

उलूकान्सुषुवे काकी श्येनी श्येनान्व्यजायत ।
भासी भासानजनयद्गृध्रांश्चैव जनाधिप ॥ १.६७.५७ ॥

କାକୀ ପେଚା ପ୍ରସବ କଲେ; ଶ୍ୟେନୀ ବାଜ ପ୍ରସବ କଲେ; ଭାସୀ ଭାସ ପ୍ରସବ କଲେ; ହେ ଜନାଧିପ, ଗିଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ।

1.67.58

धृतराष्ट्री तु हंसांश्च कलहंसांश्च सर्वशः ।
चक्रवाकांश्च भद्रा तु जनयामास सैव तु ॥ १.६७.५८ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୀ ହଂସ, କଳହଂସ ଓ ସବୁ ପ୍ରକାର ଚକ୍ରବାକ ପ୍ରସବ କଲେ; ଭଦ୍ରା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରସବ କଲେ।

1.67.59

शुकी च जनयामास शुकानेव यशस्विनी ।
कल्याणगुणसंपन्ना सर्वलक्षणपूजिता ॥ १.६७.५९ ॥

ଯଶସ୍ୱିନୀ ଶୁକୀ ଶୁକ ପକ୍ଷୀ ପ୍ରସବ କଲେ; ସେ କଲ୍ୟାଣଗୁଣ ସମ୍ପନ୍ନା ଓ ସର୍ବଲକ୍ଷଣ ପୂଜିତା ଥିଲେ।

1.67.60

नव क्रोधवशा नारीः प्रजज्ञे क्रोधसंभवाः ।
मृगी च मृगमन्दा च हरी भद्रमना अपि ॥ १.६७.६० ॥

କ୍ରୋଧବଶା କ୍ରୋଧରୁ ଜାତ ନଅଟି ନାରୀ ପ୍ରସବ କଲେ — ମୃଗୀ, ମୃଗମନ୍ଦା, ହରୀ ଓ ଭଦ୍ରମନା ମଧ୍ୟ।

1.67.61

मातङ्गी त्वथ शार्दूली श्वेता सुरभिरेव च ।
सर्वलक्षणसंपन्ना सुरसा चैव भामिनी ॥ १.६७.६१ ॥

ପରେ ମାତଙ୍ଗୀ, ଶାର୍ଦୂଳୀ, ଶ୍ବେତା, ସୁରଭି ଏବଂ ସର୍ବଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନା ସୁରସା ଭାମିନୀ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

1.67.62

अपत्यं तु मृगाः सर्वे मृग्या नरवरोत्तम ।
ऋक्षाश्च मृगमन्दायाः सृमराश्च परंतप ॥ १.६७.६२ ॥

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୃଗୀର ସନ୍ତାନ ସମସ୍ତେ ମୃଗ; ମୃଗମନ୍ଦାର ସନ୍ତାନ ଋକ୍ଷ ଓ ସୃମର। ହେ ପରନ୍ତପ!

1.67.63

ततस्त्वैरावतं नागं जज्ञे भद्रमनाः सुतम् ।
ऐरावतः सुतस्तस्या देवनागो महागजः ॥ १.६७.६३ ॥

ପରେ ଭଦ୍ରମନା ଐରାବତ ନାମକ ନାଗ-ହସ୍ତୀକୁ ପୁତ୍ର ରୂପେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେହି ଐରାବତ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦେବନାଗ ଓ ମହାଗଜ।

1.67.64

हर्याश्च हरयोऽपत्यं वानराश्च तरस्विनः ।
गोलाङ्गूलांश्च भद्रं ते हर्याः पुत्रान्प्रचक्षते ॥ १.६७.६४ ॥

ହର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସନ୍ତାନ ହରି; ଓ ବେଗବାନ ବାନରମାନେ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ — ଗୋଲାଙ୍ଗୂଳମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁହାଯାଏ।

1.67.65

प्रजज्ञे त्वथ शार्दूली सिंहान्व्याग्राननेकशः ।
द्वीपिनश्च महासत्वान्सर्वानेव न सशंयः ॥ १.६७.६५ ॥

ପରେ ଶାର୍ଦୂଳୀ ଅନେକ ସିଂହ ଓ ବ୍ୟାଘ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ମହାବଳୀ ଚିତାବାଘମାନେ ମଧ୍ୟ — ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

1.67.66

मातङ्ग्यपि च मातङ्गानपत्यानि नराधिप ।
दिशां गजं तु श्वेताख्यं श्वेताऽजनयदाशुगम् ॥ १.६७.६६ ॥

ହେ ନରାଧିପ, ମାତଙ୍ଗୀ ମଧ୍ୟ ମାତଙ୍ଗ (ହସ୍ତୀ) ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଏବଂ ଶ୍ବେତା ଦିଗ୍ଗଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ବେତ ନାମକ ବେଗବାନ ଗଜକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

1.67.67

तथा दुहितरौ राजन्सुरभिर्वै व्यजायत ।
रोहिणी चैव भद्रं ते गन्धर्वी तु यशस्विनी ॥ १.६७.६७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହିପରି ସୁରଭି ଦୁଇ କନ୍ୟା ପ୍ରସବ କଲେ — ରୋହିଣୀ ଏବଂ ଯଶସ୍ବିନୀ ଗନ୍ଧର୍ବୀ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।

1.67.68

विमलामपि भद्रं ते अनलामपि भारत ।
रोहिण्यां जज्ञिरे गावो गन्धर्व्यां वाजिनः सुताः ॥ १.६७.६८ ॥

ହେ ଭାରତ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ରୋହିଣୀଙ୍କଠାରୁ ବିମଳା ଓ ଅନଳା ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ — ଗାଈ ଜନ୍ମିଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବୀଙ୍କଠାରୁ ଘୋଡ଼ା ପୁତ୍ରରୂପେ ଜନ୍ମିଲେ।

1.67.69

इरायाः कन्यका जातास्तिस्रः कमललोचनाः ।
वनस्पतीनां वृक्षाणां वीरुधां चैव मातरः ॥ १.६७.६९ ॥

ଇରାଙ୍କର ପଦ୍ମନୟନା ତିନି କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନେ ବନସ୍ପତି, ବୃକ୍ଷ ଓ ଲତାମାନଙ୍କର ମାତା ହେଲେ।

1.67.70

लतारुहे च द्वे प्रोक्ते वीरुधां चैव ताः स्मृताः ।
गृह्णन्ति ये विना पुष्पं फलानि तरवः पृथक् ॥ १.६७.७० ॥

ଲତା ଓ ରୁହା ନାମକ ଦୁଇ ଲତାମାନଙ୍କର ମାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଫୁଲ ବିନା ପୃଥକ ଭାବେ ଫଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବୃକ୍ଷ —

1.67.71

लतासुतास्ते विज्ञेयास्तानेवाहुर्वनस्पतीन् ।
पुष्पैः फलग्रहान्वृक्षान्रुहायाः प्रसवं विदुः ॥ १.६७.७१ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଲତାମାନଙ୍କର ପୁତ୍ର ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍; ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ବନସ୍ପତି କୁହାଯାଏ। ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଫଳ ଦେଉଥିବା ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ରୁହାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍।

1.67.72

लतागुल्मानि वृक्षाश्च त्वक्सारतृणजन्तवः ।
वीरुधो याः प्रजास्तस्यास्तत्र वंशः समाप्यते ॥ १.६७.७२ ॥

ଲତା, ଗୁଳ୍ମ, ବୃକ୍ଷ, ତ୍ୱକ୍ସାର, ତୃଣ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁ; ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଲତାଗୁଡ଼ିକ — ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ବଂଶ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।

1.67.73

सप्तपिम्डफलान्वृक्षाननलापि व्यजायत ॥ १.६७.७३ ॥

ଅନଳା ମଧ୍ୟ ସାତ ଗୁଚ୍ଛ ଫଳଯୁକ୍ତ ବୃକ୍ଷଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

1.67.74

अनलायाः शुकी पुत्री कंकस्तु सुरसासुतः ।
अरुणस्य भार्या श्येनी तु वीर्यवन्तौ महाबलौ ॥ १.६७.७४ ॥

ଅନଳାଙ୍କ କନ୍ୟା ଶୁକୀ; କଙ୍କ ସୁରସାଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଅରୁଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଶ୍ୟେନୀ; ସେମାନେ ଦୁହେଁ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଓ ମହାବଳୀ।

1.67.75

संपातिं जनयामास वीर्यवन्तं जटायुषम् ।
सुरसाऽजनयन्नागान्कद्रूः पुत्रांस्तु पन्नगान् ॥ १.६७.७५ ॥

ଶୁକୀ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସମ୍ପାତି ଓ ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସୁରସା ନାଗମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; କଦ୍ରୁ ପୁତ୍ରରୂପେ ପନ୍ନଗମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

1.67.76

द्वौ पुत्रौ विनतायास्तु विख्यातौ गरुडारुणौ ।
इत्येष सर्वभूतानां महतां मनुजाधिप।
प्रभवः कीर्तितः सम्यङ्मया मतिमतां वर ॥ १.६७.७६ ॥

ବିନତାଙ୍କର ଦୁଇ ବିଖ୍ୟାତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ଗରୁଡ଼ ଓ ଅରୁଣ। ହେ ମନୁଜାଧିପ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ମୁଁ ସର୍ବଭୂତ ଓ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ କହିଲି।

1.67.77

यं श्रुत्वा पुरुषः सम्यङ्मुक्तो भवति पाप्मनः ।
सर्वज्ञतां च लभते रतिमग्र्यां च विन्दति ॥ १.६७.७७ ॥

ଯାହା ଶୁଣି ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ସମ୍ୟକ୍ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସର୍ବଜ୍ଞତା ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।