મહાભારત · અધ્યાય 1.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.69.1
त्वत्तः श्रुतमिदं ब्रह्मन्देवदानवरक्षसाम् ।
अंशावतरणं सम्यग्गन्धर्वाप्सरसां तथा ॥ १.६९.१ ॥
હે બ્રાહ્મણ, દેવ, દાનવ, રાક્ષસ, ગંધર્વ અને અપ્સરાઓના અંશાવતરણનું આપના મુખેથી મેં સંપૂર્ણ શ્રવણ કર્યું છે.
1.69.2
इमं तु भूय इच्छामि कुरूणां वंशमादितः ।
कथ्यमानं त्वया विप्र विप्रर्षिगणसन्निधौ ॥ १.६९.२ ॥
પરંતુ હે વિપ્ર, બ્રાહ્મણ ઋષિઓની સભા સમક્ષ આપ કુરુવંશનું આ વૃત્તાંત આદિથી ફરીથી કહો, એવી મારી ઇચ્છા છે.
1.69.3
धर्मार्थकामसहितं राजर्षीणां प्रकीर्तितम् ।
पवित्रं कीर्त्यमानं मे निबोधेदं मनीषिणाम् ॥ १.६९.३ ॥
ધર્મ, અર્થ અને કામથી યુક્ત, રાજર્ષિઓએ કીર્તિત કરેલું આ પવિત્ર વૃત્તાંત હું કહું છું, હે મનીષીઓ, સાંભળો.
1.69.4
प्रजापतेस्तु दक्षस्य मनोर्वैवस्वतस्य च ।
भरतस्य कुरोः पूरोराजमीढस्य चानघ ॥ १.६९.४ ॥
હે નિષ્પાપ, પ્રજાપતિ, દક્ષ, મનુ, વૈવસ્વત, ભરત, કુરુ, પુરુ અને રાજમીઢનો વંશ.
1.69.5
यादवानामिमं वंशं कौरवाणां च सर्वशः ।
तथैव भरतानां च पुण्यं स्वस्त्ययनं महत् ॥ १.६९.५ ॥
યાદવોનો આ વંશ, કૌરવોનો સમગ્ર વંશ અને ભરતોનો વંશ પવિત્ર અને મહાન કલ્યાણકારી છે.
1.69.6
धन्यं यशस्यमायुष्यं कीर्तयिष्यामि तेऽनघ ।
तेजोभिरुदिताः सर्वे महर्षिसमतेजसः ॥ १.६९.६ ॥
હે નિષ્પાપ, સમૃદ્ધિ, યશ અને દીર્ઘાયુ આપનારું આ વૃત્તાંત હું આપને કહીશ; મહર્ષિઓના સમાન તેજવાળા તેઓ સૌ પોતાના તેજથી ઉદય પામ્યા.
1.69.7
दश प्राचेतसः पुत्राः सन्तः पुण्यजनाः स्मृताः ।
मुखजेनाग्निना यैस्ते पूर्वं दग्धा महौजसः ॥ १.६९.७ ॥
પ્રચેતસના દસ પુત્રો પુણ્યજન તરીકે સ્મરાય છે; મુખમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા અગ્નિ વડે તે મહાતેજસ્વીઓ પૂર્વે બળી ગયા હતા.
1.69.8
तेभ्यः प्राचेतसो जज्ञे दक्षो दक्षादिमाः प्रजाः ।
संभूताः पुरुषव्याघ्र स हि लोकपितामहः ॥ १.६९.८ ॥
તેમનાથી પ્રચેતસ દ્વારા દક્ષ જન્મ્યો; દક્ષથી આ પ્રજાઓ ઉત્પન્ન થઈ. હે પુરુષવ્યાઘ્ર, તે જ લોકપિતામહ છે.
1.69.9
वीरिण्या सह सङ्गम्य दक्षः प्राचेतसो मुनिः ।
आत्मतुल्यानजनयत्सहस्रं संशितव्रतान् ॥ १.६९.९ ॥
વીરિણી સાથે સંગમ કરીને પ્રચેતસનો પુત્ર મુનિ દક્ષ પોતાના જેવા, કઠોર વ્રતધારી હજાર પુત્રો ઉત્પન્ન કરતો હતો.
1.69.10
सहस्रसङ्ख्यानसंभूतान्दक्षपुत्रांश्च नारदः ।
मोक्षमध्यापयामास साङ्ख्यज्ञानमनुत्तमम् ॥ १.६९.१० ॥
નારદે દક્ષના તે હજારો પુત્રોને મોક્ષ અને સાંખ્યજ્ઞાનનું સર્વોત્તમ જ્ઞાન શીખવ્યું.
1.69.11
नाशार्थं योजयामास दिगन्तज्ञानकर्मसु ।
ततः पञ्चाशतं कन्या पुत्रिका अभिसन्दधे।
प्रजापतिः प्रजा दक्षः सिसृक्षुर्जनमेजय ॥ १.६९.११ ॥
તેણે તેમને નાશ માટે, દિશાઓના છેડા સુધીના જ્ઞાન અને કર્મોમાં જોડ્યા. પછી પ્રજાપતિ દક્ષે, હે જનમેજય, પ્રજા સર્જવાની ઇચ્છાથી પચાસ કન્યાઓ, પુત્રિકાઓ ઉત્પન્ન કરી.
1.69.12
ददौ दश स धर्माय कश्यपाय त्रयोदश ।
कालस्य नयने युक्ताः सप्तविंशतिमिन्दवे ॥ १.६९.१२ ॥
તેણે દસ ધર્મને, તેર કશ્યપને આપી. કાળનાં નેત્ર તરીકે નિયુક્ત સત્તાવીસ ચંદ્રને આપી.
1.69.13
त्रयोदशानां पत्नीनां या तु दाक्षायणी वरा ।
मारीचः कश्यपस्त्वस्यामादित्यान्समजीजनत् ॥ १.६९.१३ ॥
તેર પત્નીઓમાં જે દાક્ષાયણી શ્રેષ્ઠ હતી, તેનાથી મરીચિના પુત્ર કશ્યપે આદિત્યોને ઉત્પન્ન કર્યા.
1.69.14
इन्द्रादीन्वीर्यसंपन्नान्विवस्वन्तमथापि च ।
विवस्वतः सुतो जज्ञे यमो वैवस्वतः प्रभुः ॥ १.६९.१४ ॥
ઇન્દ્ર આદિ પરાક્રમી દેવતાઓને અને વિવસ્વાનને પણ તેણે ઉત્પન્ન કર્યા; વિવસ્વાનનો પુત્ર પ્રભુ યમ વૈવસ્વત જન્મ્યો.
1.69.15
मार्ताण्डस्य यमी चापि सुता राजन्नजायत ।
मार्तण्डस्य मनुर्धीमानजायत सुतः प्रभुः ॥ १.६९.१५ ॥
હે રાજન્, માર્તંડની પુત્રી યમી પણ જન્મી; અને માર્તંડનો બુદ્ધિમાન પ્રભુ પુત્ર મનુ જન્મ્યો.
1.69.16
धर्मात्मा स मनुर्धीमान्यत्र वंशः प्रतिष्ठितः ।
मनोर्वंशो मानवानां ततोऽयं प्रथितोऽभवत् ॥ १.६९.१६ ॥
તે ધર્માત્મા બુદ્ધિમાન મનુથી વંશ સ્થપાયો; મનુનો વંશ મનુષ્યોનો વંશ કહેવાયો અને ત્યારથી તે પ્રસિદ્ધ થયો.
1.69.17
ब्रह्मक्षत्रादयस्तस्मान्मनोर्जातास्तु मानवाः ।
ततोऽभवन्महाराज ब्रह्म क्षत्रेण सङ्गतम् ॥ १.६९.१७ ॥
મનુથી બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય આદિ મનુષ્યો ઉત્પન્ન થયા; ત્યારપછી, હે મહારાજ, બ્રહ્મ ક્ષત્ર સાથે સંયુક્ત થયું.
1.69.18
ब्राह्मणा मानवास्तेषां साङ्गं वेदमदारयन् ।
वेनं धृष्णुं नरिष्यन्तं नाभागेक्ष्वाकुमेव च ॥ १.६९.१८ ॥
તેમાંથી માનવ બ્રાહ્મણોએ અંગો સહિત વેદને વિભાજિત કર્યો; વેન, ધૃષ્ણુ, નરિષ્યંત, નાભાગ અને ઇક્ષ્વાકુને પણ.
1.69.19
कारूषमथ शर्यातिं तथा चैवाष्टमीमिलाम् ।
पृष्टध्रं नवमं प्राहुः क्षत्रधर्मपरायणम् ॥ १.६९.१९ ॥
કારૂષ, પછી શર્યાતિ, એ જ રીતે આઠમો ઇલા, અને નવમો ક્ષત્રધર્મપરાયણ પૃષ્ટધ્ર — એમ તેઓ કહે છે.
1.69.20
नाभागारिष्टदशमान्मनोः पुत्रान्प्रचक्षते ।
पञ्चाशत्तु मनोः पुत्रास्तथैवान्येऽभवन्क्षितौ ॥ १.६९.२० ॥
નાભાગ અને અરિષ્ટ દસમા — મનુના પુત્રો એમ કહેવાય છે. મનુના પચાસ પુત્રો હતા, અને બીજા પણ એ જ રીતે પૃથ્વી પર જન્મ્યા.
1.69.21
अन्योन्यभेदात्ते सर्वे विनेशुरिति नः श्रुतम् ।
पुरूरवास्ततो विद्वानिलायां समपद्यत ॥ १.६९.२१ ॥
પરસ્પરના ભેદથી તેઓ બધા નાશ પામ્યા એમ અમે સાંભળ્યું છે. પછી વિદ્વાન પુરૂરવા ઇલાથી જન્મ્યો.
1.69.22
सा वै तस्याभवन्माता पिता चैवेति नः श्रुतम् ।
त्रयोदश समुद्रस्य द्वीपानश्नन्पुरूरवाः ॥ १.६९.२२ ॥
તે જ તેની માતા અને પિતા હતી એમ અમે સાંભળ્યું છે. પુરૂરવાએ સમુદ્રના તેર દ્વીપોનો ઉપભોગ કર્યો.
1.69.23
अमानुषैर्वृतः सत्वैर्मानुषः सन्महायशाः ।
विप्रैः स विग्रहं चक्रे वीर्योन्मत्तः पुरूरवाः ॥ १.६९.२३ ॥
અમાનુષ જીવોથી ઘેરાયેલો, મનુષ્ય હોવા છતાં મહાયશસ્વી પુરૂરવા, પરાક્રમના મદથી ઉન્મત્ત થઈ બ્રાહ્મણો સાથે વિગ્રહ કર્યો.
1.69.24
जहार च स विप्राणां रत्नान्युत्क्रोशतामपि ।
सनत्कुमारस्तं राजन्ब्रह्मलोकादुपेत्य ह ॥ १.६९.२४ ॥
બ્રાહ્મણો પોકાર કરતા હતા ત્યારે પણ તેણે તેમના રત્નો હરી લીધાં. હે રાજન, ત્યારે સનત્કુમાર બ્રહ્મલોકથી આવી તેની પાસે પહોંચ્યા.
1.69.25
अनुदर्शं ततश्चक्रे प्रत्यगृह्णान्न चाप्यसौ ।
ततो महर्षिभिः क्रुद्धैः सद्यः शप्तो व्यनश्यत ॥ १.६९.२५ ॥
પછી તેણે એક પછી એક જોયું, પરંતુ કશું સ્વીકાર્યું નહીં. ત્યારે ક્રોધિત મહર્ષિઓએ તરત જ તેને શાપ આપ્યો અને તે નષ્ટ થયો.
1.69.26
लोभान्वितो बलमदान्नष्टसंज्ञो नराधिपः ।
स हि गन्धर्वलोकस्थानुर्वश्या सहितो विराट् ॥ १.६९.२६ ॥
લોભથી ભરેલો, બળના મદથી ભાન ગુમાવેલો તે નરાધિપ — ગંધર્વલોકમાં ઉર્વશી સાથે રહેતો વિરાટ.
1.69.27
आनिनाय क्रियार्थेऽग्नीन्यथावद्विहितांस्त्रिधा ।
षट् सुता जज्ञिरे चैलादायुर्धीमानमावसुः ॥ १.६९.२७ ॥
યજ્ઞકર્મ માટે વિધિ મુજબ નિર્ધારિત ત્રિવિધ અગ્નિઓ તેણે યથાવિધિ લાવ્યા. તેને છ પુત્રો થયા — ઐલપુત્ર આયુ, બુદ્ધિમાન અમાવસુ.
1.69.28
दृढायुश्च वनायुश्च शतायुश्चोर्वशीसुताः ।
नहुषं वृद्धशर्माणं रजिं गयमनेनसम् ॥ १.६९.२८ ॥
દૃઢાયુ, વનાયુ અને શતાયુ — આ ઉર્વશીના પુત્રો; તથા નહુષ, વૃદ્ધશર્મા, રજિ, ગય અને અનેનસ.
1.69.29
स्वर्भानवी सुतानेतानायोः पुत्रान्प्रचक्षते ।
आयुषो नहुषः पुत्रो धीमान्सत्यपराक्रमः ॥ १.६९.२९ ॥
સ્વર્ભાનુની પુત્રીના આ પુત્રો — તેમને આયુના પુત્રો કહેવામાં આવે છે. આયુનો પુત્ર નહુષ, બુદ્ધિમાન અને સત્યપરાક્રમી હતો.
1.69.30
राज्यं शशास सुमहद्धर्मेण पृथिवीपते ।
पितॄन्देवानृषीन्विप्रान्गन्धर्वोरगराक्षसान् ॥ १.६९.३० ॥
હે પૃથ્વીપતિ, તેણે ધર્મથી વિશાળ રાજ્ય શાસન કર્યું — પિતૃઓ, દેવો, ઋષિઓ, બ્રાહ્મણો, ગંધર્વો, ઉરગો અને રાક્ષસોનું પણ.
1.69.31
नहुषः पालयामास ब्रह्मक्षत्रमथो विशः ।
स हत्वा दस्युसंघातानृषीन्करमदापयत् ॥ १.६९.३१ ॥
નહુષે બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને વૈશ્યોનું પાલન કર્યું. દસ્યુ ટોળીઓનો વધ કરીને તેણે ઋષિઓ પાસે કર ભરાવ્યો.
1.69.32
पशुवच्चैव तान्पृष्ठे वाहयामास वीर्यवान् ।
कारयामास चेन्द्रत्वमभिभूय दिवौकसः ॥ १.६९.३२ ॥
પરાક્રમી નહુષે તેમને પશુની જેમ પોતાની પીઠ પર ઊંચકાવ્યા. દેવતાઓને હરાવીને તેણે તેમની પાસે ઇન્દ્રપદનાં કામ કરાવ્યાં.
1.69.33
तेजसा तपसा चैव विक्रमेणौजसा तथा ।
विश्लिष्टो नहुषः शप्तः सद्यो ह्यजगरोऽभवत्।
यतिं ययातिं संयातिमायातिमयतिं ध्रुवम् ॥ १.६९.३३ ॥
તેજ, તપ, પરાક્રમ અને ઓજથી ભ્રષ્ટ થયેલો નહુષ શાપિત થઈ તરત જ અજગર બની ગયો. યતિ, યયાતિ, સંયાતિ, આયાતિ, અયતિ અને ધ્રુવ.
1.69.34
नहुषो जनयामास षट् सुतान्प्रियवादिनः ।
यतिस्तु योगमास्थाय ब्रह्मीभूतोऽभवन्मुनिः ॥ १.६९.३४ ॥
નહુષને પ્રિય બોલનારા છ પુત્રો થયા. યતિએ યોગનો આશ્રય લઈ બ્રહ્મીભૂત મુનિ થયો.
1.69.35
ययातिर्नाहुषः सम्राडासीत्सत्यपराक्रमः ।
स पालयामास महीमीजे च बहुभिर्मखैः ॥ १.६९.३५ ॥
નહુષનો પુત્ર યયાતિ સત્યપરાક્રમી સમ્રાટ હતો. તેણે પૃથ્વીનું પાલન કર્યું અને અનેક યજ્ઞોથી યજન કર્યું.
1.69.36
अतिभक्त्या पितॄनर्चन्देवांश्च प्रयतः सदा ।
अन्वगृह्णात्प्रजाः सर्वा ययातिरपराजितः ॥ १.६९.३६ ॥
અતિ ભક્તિથી પિતૃઓ અને દેવોની સદા સંયમપૂર્વક પૂજા કરતા અપરાજિત યયાતિએ સર્વ પ્રજા પર અનુગ્રહ કર્યો.
1.69.37
तस्य पुत्रा महेष्वासाः सर्वैः समुदिता गुणैः ।
देवयान्यां महाराज शर्मिष्ठायां च जज्ञिरे ॥ १.६९.३७ ॥
તેના મહાન ધનુર્ધર પુત્રો સર્વ ગુણોથી સંપન્ન હતા. હે મહારાજ, દેવયાની અને શર્મિષ્ઠાથી તેઓ જન્મ્યા.
1.69.38
देवयान्यामजायेतां यदुस्तुर्वसुरेव च ।
द्रुह्युश्चानुश्च पूरुश्च शर्मिष्ठायां च जज्ञिरे ॥ १.६९.३८ ॥
દેવયાનીથી યદુ અને તુર્વસુ જન્મ્યા; શર્મિષ્ઠાથી દ્રુહ્યુ, અનુ અને પૂરુ જન્મ્યા.
1.69.39
स शाश्वतीः समा राजन्प्रजा धर्मेण पालयन् ।
जरामार्च्छन्महाघोरां नाहुषो रूपनाशिनीम् ॥ १.६९.३९ ॥
હે રાજન, તે નહુષપુત્ર લાંબા સમય સુધી ધર્મપૂર્વક પ્રજાનું પાલન કરતો રહ્યો; પછી રૂપનો નાશ કરનારી ભયંકર જરા તેને આવી પહોંચી.
1.69.40
जराऽभिभूतः पुत्रान्स राजा वचनमब्रवीत् ।
यदुं पूरुं तुर्वसुं च द्रुह्युं चानुं च भारत ॥ १.६९.४० ॥
ઘડપણથી ઘેરાયેલા તે રાજાએ પોતાના પુત્રો — યદુ, પૂરુ, તુર્વસુ, દ્રુહ્યુ અને અનુ — ને આ વચન કહ્યું. હે ભારત!
1.69.41
यौवनेन चरन्कामान्युवा युवतिभिः सह ।
बिहर्तुमहमिच्छामि साह्यं कुरुत पुत्रकाः ॥ १.६९.४१ ॥
યૌવનથી કામસુખ ભોગવતો, યુવતીઓ સાથે ફરી યુવાન બનીને વિહાર કરવા હું ઇચ્છું છું. હે પુત્રો, મને સહાય કરો.
1.69.42
तं पुत्रो दैवयानेयः पूर्वजो वाक्यमब्रवीत् ।
किं कार्यं भवतः कार्यमस्माकं यौवनेन ते ॥ १.६९.४२ ॥
ત્યારે દેવયાનીનો મોટો પુત્ર તેને બોલ્યો — "તમારું શું કાર્ય છે? તમારા યૌવનથી અમારે શું કામ?"
1.69.43
ययातिरब्रवीत्तं वै जरा मे प्रतिगृह्यताम् ।
यौवनेन त्वदीयेन चरेयं विषयानहम् ॥ १.६९.४३ ॥
યયાતિએ તેને કહ્યું, "મારી જરા સ્વીકાર; તારા યૌવનથી હું વિષયો ભોગવીશ."
1.69.44
यजतो दीर्घसत्रैर्मे शापाच्चोशनसो मुनेः ।
कामार्थः परिहीणोऽयं तप्येयं तेन पुत्रकाः ॥ १.६९.४४ ॥
"દીર્ઘ યજ્ઞસત્રો કરતાં ઉશનસ મુનિના શાપથી મારો કામાર્થ ઘટ્યો છે; તેથી હે પુત્રો, હું તપ્ત છું."
1.69.45
मामकेन शरीरेण राज्यमेकः प्रशास्तु वः ।
अहं तन्वाऽभिनवया युवा काममवाप्नुयाम् ॥ १.६९.४५ ॥
"મારા આ શરીરથી તમારામાંથી એક જ રાજ્ય કરે; હું નવા શરીરથી યુવાન થઈને કામના મેળવું."
1.69.46
ते न तस्य प्रत्यगृह्णन्यदुप्रभृतयो जराम् ।
तमब्रवीत्ततः पूरुः कनीयान्सत्यविक्रमः ॥ १.६९.४६ ॥
યદુ વગેરેએ તેની જરા સ્વીકારી નહીં; ત્યારે સત્યપરાક્રમી નાનો પૂરુ તેને બોલ્યો.
1.69.47
राजंश्चराभिनवया तन्वा यौवनगोचरः ।
अहं जरां समादाय राज्ये स्थास्यामि तेज्ञया ॥ १.६९.४७ ॥
"હે રાજા, તમે નવા શરીરથી યૌવન ભોગવો; તમારી આજ્ઞાથી હું તમારી જરા લઈને રાજ્યમાં રહીશ."
1.69.48
एवमुक्तः स राजर्षिस्तपोवीर्यसमाश्रयात् ।
संचारयामास जरां तदा पुत्रे महात्मनि ॥ १.६९.४८ ॥
આમ કહેવાયા પછી તે રાજર્ષિએ તપોબળના આશ્રયથી તે જ સમયે મહાત્મા પુત્રમાં પોતાની જરા સંક્રમિત કરી.
1.69.49
पौरवेणाथ वयसा राजा यौवनमास्थितः ।
यायातेनापि वयसा राज्यं पूरुरकारयत् ॥ १.६९.४९ ॥
ત્યારે રાજાએ પૌરવ પાસેથી યૌવન ગ્રહણ કર્યું; યયાતિએ પણ પોતાની ઉંમરે પૂરુ દ્વારા રાજ્ય ચલાવ્યું.
1.69.50
ततो वर्षसहस्राणि ययातिरपराजितः ।
स्थितः स नृपशार्दूलः शार्दूलसमविक्रमः ॥ १.६९.५० ॥
પછી હજારો વર્ષો સુધી અપરાજિત યયાતિ રહ્યો; તે નૃપશ્રેષ્ઠ વાઘ સમાન પરાક્રમી હતો.
1.69.51
ययातिरपि पत्नीभ्यां दीर्घकालं विहृत्य च ।
विश्वाच्या सहितो रेमे पुनश्चैत्ररथे वने ॥ १.६९.५१ ॥
યયાતિએ પણ પોતાની બે પત્નીઓ સાથે લાંબો સમય વિહાર કરીને, વિશ્વાચી સાથે ફરી ચૈત્રરથ વનમાં રમણ કર્યું.
1.69.52
नाध्यगच्छत्तदा तृप्तिं कामानां स महायशाः ।
अवेत्य मनसा राजन्निमां गाथां तदा जगौ ॥ १.६९.५२ ॥
તે મહાયશસ્વીને ત્યારે કામનાઓથી તૃપ્તિ ન મળી; હે રાજન, મનમાં આ સમજીને તેણે આ ગાથા ગાઈ.
1.69.53
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति ।
इविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥ १.६९.५३ ॥
કામના ક્યારેય કામનાઓના ઉપભોગથી શાંત થતી નથી; ઘીથી અગ્નિ વધે તેમ તે વધુ વધે છે.
1.69.54
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः ।
नालमेकस्य तत्सर्वमिति मत्वा शमं व्रजेत् ॥ १.६९.५४ ॥
પૃથ્વી પરના ચોખા, જવ, સોનું, પશુઓ, સ્ત્રીઓ — આ બધું એક જણ માટે પણ પૂરતું નથી એમ માનીને શાંતિ મેળવવી.
1.69.55
यदा न कुरुते पापं सर्वभूतेषु कर्हिचित् ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १.६९.५५ ॥
જ્યારે કોઈ કર્મ, મન કે વાણીથી કોઈ પણ પ્રાણી પ્રત્યે ક્યારેય પાપ કરતો નથી, ત્યારે તે બ્રહ્મને પ્રાપ્ત કરે છે.
1.69.56
न बिभेति यदा चायं यदा चास्मान्न बिभ्यति ।
यदा नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १.६९.५६ ॥
જ્યારે તે કોઈથી ડરતો નથી અને કોઈ તેનાથી ડરતું નથી, જ્યારે તે ન ઇચ્છે છે કે ન દ્વેષ કરે છે, ત્યારે તે બ્રહ્મને પ્રાપ્ત કરે છે.
1.69.57
इत्यवेक्ष्य महाप्राज्ञः कामानां फल्गुतां नृप ।
समाधाय मनो बुद्ध्या प्रत्यगृह्णाज्जरां सुतात् ॥ १.६९.५७ ॥
હે રાજન, આ રીતે કામનાઓની અસારતા વિચારીને તે મહાપ્રાજ્ઞે બુદ્ધિથી મનને સ્થિર કર્યું અને પુત્ર પાસેથી લીધેલી જરા ફરી સ્વીકારી.
1.69.58
ततो वर्षसहस्रान्ते ययातिरपराजितः ।
दत्वा च यौवनं राजा पूरुं राज्येऽभिषिच्य च।
अतृप्त एव कामानां पूरुं पुत्रमुवाच ह ॥ १.६९.५८ ॥
પછી હજાર વર્ષ પૂરાં થયા પછી અપરાજિત રાજા યયાતિએ યૌવન પાછું આપ્યું, પૂરુને રાજ્ય પર અભિષિક્ત કર્યો, અને કામનાઓથી અતૃપ્ત રહીને પુત્ર પૂરુને કહ્યું.
1.69.59
त्वया दायादवानस्मि त्वं मे वंशकरः सुतः ।
पौरवो वंश इति ते ख्यातिं लोके गमिष्यति ॥ १.६९.५९ ॥
તારા દ્વારા હું વારસદાર ધરાવતો થયો છું; તું મારા વંશને ચલાવનાર પુત્ર છે. આ વંશ પૌરવ વંશ તરીકે ઓળખાશે, અને જગતમાં તારી ખ્યાતિ ફેલાશે.
1.69.60
ततः स नृपशार्दूल पूरुं राज्येऽभिषिच्य च ।
ततः सुचरितं कृत्वा भृगुतुङ्गे महातपाः ॥ १.६९.६० ॥
પછી તે નૃપશ્રેષ્ઠ યયાતિએ પૂરુને રાજ્ય પર અભિષિક્ત કર્યો, પછી સદાચારપૂર્ણ જીવન વિતાવીને ભૃગુશિખર પર મહાતપસ્વી બન્યો.
1.69.61
कालेन महता पश्चात्कालधर्ममुपेयिवान् ।
कारयित्वा त्वनशनं सदारः स्वर्गमाप्तवान् ॥ १.६९.६१ ॥
ઘણા સમય પછી તેઓ કાળધર્મ પામ્યા; ઉપવાસ કરીને પત્ની સહિત સ્વર્ગ પામ્યા.