മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.69.1
त्वत्तः श्रुतमिदं ब्रह्मन्देवदानवरक्षसाम् ।
अंशावतरणं सम्यग्गन्धर्वाप्सरसां तथा ॥ १.६९.१ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും അപ്സരസ്സുകളുടെയും അംശാവതരണം അങ്ങയിൽനിന്ന് ഞാൻ പൂർണ്ണമായി കേട്ടിരിക്കുന്നു.
1.69.2
इमं तु भूय इच्छामि कुरूणां वंशमादितः ।
कथ्यमानं त्वया विप्र विप्रर्षिगणसन्निधौ ॥ १.६९.२ ॥
എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണാ, ബ്രാഹ്മണ ഋഷിസംഘത്തിന്റെ സന്നിധിയിൽ കൗരവവംശം ആദിമുതൽ അങ്ങ് വീണ്ടും പറയണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.69.3
धर्मार्थकामसहितं राजर्षीणां प्रकीर्तितम् ।
पवित्रं कीर्त्यमानं मे निबोधेदं मनीषिणाम् ॥ १.६९.३ ॥
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയോടുകൂടിയ, രാജർഷിമാർ കീർത്തിച്ച ഈ പവിത്രമായ വൃത്താന്തം ഞാൻ പറയുമ്പോൾ, ജ്ഞാനികളേ, കേട്ടുകൊള്ളൂ.
1.69.4
प्रजापतेस्तु दक्षस्य मनोर्वैवस्वतस्य च ।
भरतस्य कुरोः पूरोराजमीढस्य चानघ ॥ १.६९.४ ॥
നിർമ്മലനേ, പ്രജാപതി, ദക്ഷൻ, മനു, വൈവസ്വതൻ, ഭരതൻ, കുരു, പൂരു, രാജമീഢൻ എന്നിവരുടെ വംശം.
1.69.5
यादवानामिमं वंशं कौरवाणां च सर्वशः ।
तथैव भरतानां च पुण्यं स्वस्त्ययनं महत् ॥ १.६९.५ ॥
യാദവരുടെ ഈ വംശവും കൗരവരുടെ വംശമൊക്കെയും ഭരതരുടെ വംശവും പവിത്രവും മഹത്തായ ശുഭകരവുമാണ്.
1.69.6
धन्यं यशस्यमायुष्यं कीर्तयिष्यामि तेऽनघ ।
तेजोभिरुदिताः सर्वे महर्षिसमतेजसः ॥ १.६९.६ ॥
നിർമ്മലനേ, ഐശ്വര്യവും കീർത്തിയും ദീർഘായുസ്സും നൽകുന്ന ഈ വൃത്താന്തം ഞാൻ അങ്ങയോട് പറയാം; മഹർഷിമാർക്ക് തുല്യമായ തേജസ്സോടെ അവരെല്ലാം തങ്ങളുടെ തേജസ്സാൽ ഉദിച്ചവരാണ്.
1.69.7
दश प्राचेतसः पुत्राः सन्तः पुण्यजनाः स्मृताः ।
मुखजेनाग्निना यैस्ते पूर्वं दग्धा महौजसः ॥ १.६९.७ ॥
പ്രചേതസിന്റെ പത്തു പുത്രന്മാർ പുണ്യജനർ എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെട്ടു; മുഖത്തുനിന്നുണ്ടായ അഗ്നിയാൽ ആ മഹാതേജസ്വികൾ മുമ്പ് ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
1.69.8
तेभ्यः प्राचेतसो जज्ञे दक्षो दक्षादिमाः प्रजाः ।
संभूताः पुरुषव्याघ्र स हि लोकपितामहः ॥ १.६९.८ ॥
അവരിൽനിന്ന് പ്രചേതസിലൂടെ ദക്ഷൻ ജനിച്ചു; ദക്ഷനിൽനിന്ന് ഈ പ്രജകൾ ഉണ്ടായി. പുരുഷവ്യാഘ്രാ, അവനാണ് ലോകപിതാമഹൻ.
1.69.9
वीरिण्या सह सङ्गम्य दक्षः प्राचेतसो मुनिः ।
आत्मतुल्यानजनयत्सहस्रं संशितव्रतान् ॥ १.६९.९ ॥
വീരിണിയുമായി ചേർന്ന് പ്രചേതസിന്റെ പുത്രനായ മുനി ദക്ഷൻ തന്നോടു തുല്യരായ, കഠിന വ്രതമുള്ള ആയിരം പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
1.69.10
सहस्रसङ्ख्यानसंभूतान्दक्षपुत्रांश्च नारदः ।
मोक्षमध्यापयामास साङ्ख्यज्ञानमनुत्तमम् ॥ १.६९.१० ॥
നാരദൻ ദക്ഷന്റെ ആ ആയിരക്കണക്കിനു പുത്രന്മാർക്ക് മോക്ഷവും സാംഖ്യജ്ഞാനത്തിലെ പരമോത്തമ ജ്ഞാനവും പഠിപ്പിച്ചു.
1.69.11
नाशार्थं योजयामास दिगन्तज्ञानकर्मसु ।
ततः पञ्चाशतं कन्या पुत्रिका अभिसन्दधे।
प्रजापतिः प्रजा दक्षः सिसृक्षुर्जनमेजय ॥ १.६९.११ ॥
അവരെ നാശത്തിനായി, ദിക്കുകളുടെ അറ്റംവരെയുള്ള ജ്ഞാനത്തിലും കർമ്മത്തിലും നിയോഗിച്ചു. പിന്നെ പ്രജാപതിയായ ദക്ഷൻ, ജനമേജയാ, പ്രജകളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അമ്പത് കന്യകമാരെയും പുത്രികമാരെയും ഉണ്ടാക്കി.
1.69.12
ददौ दश स धर्माय कश्यपाय त्रयोदश ।
कालस्य नयने युक्ताः सप्तविंशतिमिन्दवे ॥ १.६९.१२ ॥
അവൻ പത്തിനെ ധർമ്മന് നൽകി, പതിമൂന്നിനെ കശ്യപന് നൽകി. കാലത്തിന്റെ നയനങ്ങളായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഇരുപത്തേഴിനെ ചന്ദ്രന് നൽകി.
1.69.13
त्रयोदशानां पत्नीनां या तु दाक्षायणी वरा ।
मारीचः कश्यपस्त्वस्यामादित्यान्समजीजनत् ॥ १.६९.१३ ॥
പതിമൂന്ന് ഭാര്യമാരിൽ ദക്ഷപുത്രിയായ ആ ശ്രേഷ്ഠയിൽ മരീചിപുത്രനായ കശ്യപൻ ആദിത്യന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
1.69.14
इन्द्रादीन्वीर्यसंपन्नान्विवस्वन्तमथापि च ।
विवस्वतः सुतो जज्ञे यमो वैवस्वतः प्रभुः ॥ १.६९.१४ ॥
ഇന്ദ്രാദികളായ വീര്യസമ്പന്നരെയും വിവസ്വാനെയും അവൻ ജനിപ്പിച്ചു; വിവസ്വാന്റെ പുത്രനായ പ്രഭുവായ യമൻ വൈവസ്വതൻ ജനിച്ചു.
1.69.15
मार्ताण्डस्य यमी चापि सुता राजन्नजायत ।
मार्तण्डस्य मनुर्धीमानजायत सुतः प्रभुः ॥ १.६९.१५ ॥
രാജാവേ, മാർത്താണ്ഡന്റെ പുത്രി യമിയും ജനിച്ചു; മാർത്താണ്ഡന്റെ ബുദ്ധിമാനായ പ്രഭുപുത്രൻ മനുവും ജനിച്ചു.
1.69.16
धर्मात्मा स मनुर्धीमान्यत्र वंशः प्रतिष्ठितः ।
मनोर्वंशो मानवानां ततोऽयं प्रथितोऽभवत् ॥ १.६९.१६ ॥
ധർമാത്മാവായ ആ ബുദ്ധിമാനായ മനുവിൽനിന്ന് വംശം സ്ഥാപിതമായി; മനുവിന്റെ വംശം മാനവരുടെ വംശമെന്ന് അതുമുതൽ പ്രസിദ്ധമായി.
1.69.17
ब्रह्मक्षत्रादयस्तस्मान्मनोर्जातास्तु मानवाः ।
ततोऽभवन्महाराज ब्रह्म क्षत्रेण सङ्गतम् ॥ १.६९.१७ ॥
മനുവിൽനിന്ന് ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും മറ്റുള്ള മാനവരും ജനിച്ചു; അനന്തരം മഹാരാജാവേ, ബ്രഹ്മം ക്ഷത്രവുമായി ചേർന്നു.
1.69.18
ब्राह्मणा मानवास्तेषां साङ्गं वेदमदारयन् ।
वेनं धृष्णुं नरिष्यन्तं नाभागेक्ष्वाकुमेव च ॥ १.६९.१८ ॥
അവരിൽ മാനവബ്രാഹ്മണർ അംഗങ്ങളോടുകൂടിയ വേദത്തെ വിഭജിച്ചു; വേനനെയും ധൃഷ്ണുവിനെയും നരിഷ്യന്തനെയും നാഭാഗനെയും ഇക്ഷ്വാകുവിനെയും.
1.69.19
कारूषमथ शर्यातिं तथा चैवाष्टमीमिलाम् ।
पृष्टध्रं नवमं प्राहुः क्षत्रधर्मपरायणम् ॥ १.६९.१९ ॥
കാരൂഷൻ, പിന്നെ ശര്യാതി, അതുപോലെ എട്ടാമനായി ഇല, ഒമ്പതാമനായി ക്ഷത്രധർമ്മപരായണനായ പൃഷ്ടധ്രനെ എന്നു പറയുന്നു.
1.69.20
नाभागारिष्टदशमान्मनोः पुत्रान्प्रचक्षते ।
पञ्चाशत्तु मनोः पुत्रास्तथैवान्येऽभवन्क्षितौ ॥ १.६९.२० ॥
നാഭാഗനും അരിഷ്ടനും പത്താമൻ; മനുവിന്റെ പുത്രന്മാരെന്ന് അവർ പറയുന്നു. മനുവിന് അൻപതു പുത്രന്മാരുണ്ടായിരുന്നു; മറ്റുള്ളവരും ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചു.
1.69.21
अन्योन्यभेदात्ते सर्वे विनेशुरिति नः श्रुतम् ।
पुरूरवास्ततो विद्वानिलायां समपद्यत ॥ १.६९.२१ ॥
പരസ്പര ഭിന്നതകൊണ്ട് അവരെല്ലാം നശിച്ചുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് വിദ്വാനായ പുരൂരവസ്സ് ഇലയിൽ ജനിച്ചു.
1.69.22
सा वै तस्याभवन्माता पिता चैवेति नः श्रुतम् ।
त्रयोदश समुद्रस्य द्वीपानश्नन्पुरूरवाः ॥ १.६९.२२ ॥
അവൾ തന്നെയാണ് അവന്റെ അമ്മയും അച്ഛനുമായിരുന്നതെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. പുരൂരവസ്സ് സമുദ്രത്തിലെ പതിമൂന്നു ദ്വീപുകൾ ഭരിച്ചു.
1.69.23
अमानुषैर्वृतः सत्वैर्मानुषः सन्महायशाः ।
विप्रैः स विग्रहं चक्रे वीर्योन्मत्तः पुरूरवाः ॥ १.६९.२३ ॥
അമാനുഷ ജീവികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, മനുഷ്യനായിരുന്നിട്ടും മഹായശസ്വിയായ പുരൂരവസ്സ്, വീര്യമദത്താൽ ഉന്മത്തനായി ബ്രാഹ്മണരോട് കലഹിച്ചു.
1.69.24
जहार च स विप्राणां रत्नान्युत्क्रोशतामपि ।
सनत्कुमारस्तं राजन्ब्रह्मलोकादुपेत्य ह ॥ १.६९.२४ ॥
ബ്രാഹ്മണർ നിലവിളിക്കുമ്പോഴും അവൻ അവരുടെ രത്നങ്ങൾ അപഹരിച്ചു. രാജാവേ, അപ്പോൾ സനത്കുമാരൻ ബ്രഹ്മലോകത്തുനിന്ന് വന്ന് അവനെ സമീപിച്ചു.
1.69.25
अनुदर्शं ततश्चक्रे प्रत्यगृह्णान्न चाप्यसौ ।
ततो महर्षिभिः क्रुद्धैः सद्यः शप्तो व्यनश्यत ॥ १.६९.२५ ॥
പിന്നെ അവൻ ഓരോന്നായി നോക്കി; എന്നാൽ അവയൊന്നും സ്വീകരിച്ചില്ല. അപ്പോൾ കോപിച്ച മഹർഷിമാർ അവനെ ഉടൻ ശപിച്ചു, അവൻ നശിച്ചു.
1.69.26
लोभान्वितो बलमदान्नष्टसंज्ञो नराधिपः ।
स हि गन्धर्वलोकस्थानुर्वश्या सहितो विराट् ॥ १.६९.२६ ॥
ലോഭം നിറഞ്ഞവനും ബലമദത്താൽ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവനുമായ ആ നരാധിപൻ — ഗന്ധർവലോകത്ത് ഉർവശിയോടൊപ്പം കഴിഞ്ഞിരുന്ന വിരാട്.
1.69.27
आनिनाय क्रियार्थेऽग्नीन्यथावद्विहितांस्त्रिधा ।
षट् सुता जज्ञिरे चैलादायुर्धीमानमावसुः ॥ १.६९.२७ ॥
യാഗകർമ്മത്തിനായി വിധിപ്രകാരം നിർദ്ദേശിച്ച മൂന്നുതരം അഗ്നികളെ അവൻ യഥാവിധി കൊണ്ടുവന്നു. അവന് ആറു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു — ഐലപുത്രനായ ആയു, ബുദ്ധിമാനായ അമാവസു.
1.69.28
दृढायुश्च वनायुश्च शतायुश्चोर्वशीसुताः ।
नहुषं वृद्धशर्माणं रजिं गयमनेनसम् ॥ १.६९.२८ ॥
ദൃഢായു, വനായു, ശതായു — ഇവർ ഉർവശിയുടെ പുത്രന്മാർ; നഹുഷൻ, വൃദ്ധശർമ്മൻ, രജി, ഗയൻ, അനേനസൻ.
1.69.29
स्वर्भानवी सुतानेतानायोः पुत्रान्प्रचक्षते ।
आयुषो नहुषः पुत्रो धीमान्सत्यपराक्रमः ॥ १.६९.२९ ॥
സ്വർഭാനുവിന്റെ പുത്രിയുടെ ഈ പുത്രന്മാരെ ആയുവിന്റെ പുത്രന്മാർ എന്ന് പറയുന്നു. ആയുവിന്റെ പുത്രൻ നഹുഷൻ — ബുദ്ധിമാനും സത്യപരാക്രമിയും.
1.69.30
राज्यं शशास सुमहद्धर्मेण पृथिवीपते ।
पितॄन्देवानृषीन्विप्रान्गन्धर्वोरगराक्षसान् ॥ १.६९.३० ॥
ഹേ ഭൂപതേ, അവൻ ധർമ്മത്താൽ വിശാലമായ രാജ്യം ഭരിച്ചു — പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും ഗന്ധർവരെയും ഉരഗരെയും രാക്ഷസരെയും.
1.69.31
नहुषः पालयामास ब्रह्मक्षत्रमथो विशः ।
स हत्वा दस्युसंघातानृषीन्करमदापयत् ॥ १.६९.३१ ॥
നഹുഷൻ ബ്രാഹ്മണരെയും ക്ഷത്രിയരെയും വൈശ്യരെയും പാലിച്ചു. ദസ്യുസംഘങ്ങളെ വധിച്ച് ഋഷിമാരെക്കൊണ്ട് കരം നൽകിച്ചു.
1.69.32
पशुवच्चैव तान्पृष्ठे वाहयामास वीर्यवान् ।
कारयामास चेन्द्रत्वमभिभूय दिवौकसः ॥ १.६९.३२ ॥
വീര്യവാനായ നഹുഷൻ അവരെ മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ തന്റെ പുറത്ത് ചുമപ്പിച്ചു. ദേവന്മാരെ കീഴടക്കി ഇന്ദ്രപദവിയുടെ ജോലികൾ അവരെക്കൊണ്ട് ചെയ്യിച്ചു.
1.69.33
तेजसा तपसा चैव विक्रमेणौजसा तथा ।
विश्लिष्टो नहुषः शप्तः सद्यो ह्यजगरोऽभवत्।
यतिं ययातिं संयातिमायातिमयतिं ध्रुवम् ॥ १.६९.३३ ॥
തേജസ്സ്, തപസ്സ്, വിക്രമം, ഓജസ്സ് ഇവയിൽനിന്ന് വീണ നഹുഷൻ ശപിക്കപ്പെട്ട് ഉടനെ അജഗരമായി മാറി. യതി, യയാതി, സംയാതി, ആയാതി, അയതി, ധ്രുവൻ.
1.69.34
नहुषो जनयामास षट् सुतान्प्रियवादिनः ।
यतिस्तु योगमास्थाय ब्रह्मीभूतोऽभवन्मुनिः ॥ १.६९.३४ ॥
നഹുഷൻ പ്രിയം പറയുന്ന ആറു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. യതിയാകട്ടെ യോഗം അവലംബിച്ച് ബ്രഹ്മീഭൂതനായ മുനിയായി.
1.69.35
ययातिर्नाहुषः सम्राडासीत्सत्यपराक्रमः ।
स पालयामास महीमीजे च बहुभिर्मखैः ॥ १.६९.३५ ॥
നഹുഷപുത്രനായ യയാതി സത്യപരാക്രമിയായ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു. അവൻ ഭൂമിയെ പാലിച്ചു, പല യാഗങ്ങളാൽ യജിച്ചു.
1.69.36
अतिभक्त्या पितॄनर्चन्देवांश्च प्रयतः सदा ।
अन्वगृह्णात्प्रजाः सर्वा ययातिरपराजितः ॥ १.६९.३६ ॥
അതിഭക്തിയോടെ പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും എപ്പോഴും സംയമത്തോടെ പൂജിച്ച അപരാജിതനായ യയാതി സകല പ്രജകൾക്കും അനുഗ്രഹം നൽകി.
1.69.37
तस्य पुत्रा महेष्वासाः सर्वैः समुदिता गुणैः ।
देवयान्यां महाराज शर्मिष्ठायां च जज्ञिरे ॥ १.६९.३७ ॥
അവന്റെ മഹാധനുർധരരായ പുത്രന്മാർ സർവഗുണസമ്പന്നരായിരുന്നു. ഹേ മഹാരാജാവേ, ദേവയാനിയിലും ശർമിഷ്ഠയിലും അവർ ജനിച്ചു.
1.69.38
देवयान्यामजायेतां यदुस्तुर्वसुरेव च ।
द्रुह्युश्चानुश्च पूरुश्च शर्मिष्ठायां च जज्ञिरे ॥ १.६९.३८ ॥
ദേവയാനിയിൽ യദുവും തുർവസുവും ജനിച്ചു; ശർമിഷ്ഠയിൽ ദ്രുഹ്യുവും അനുവും പൂരുവും ജനിച്ചു.
1.69.39
स शाश्वतीः समा राजन्प्रजा धर्मेण पालयन् ।
जरामार्च्छन्महाघोरां नाहुषो रूपनाशिनीम् ॥ १.६९.३९ ॥
ഹേ രാജാവേ, ആ നഹുഷപുത്രൻ ദീർഘകാലം ധർമത്താൽ പ്രജകളെ പാലിച്ചു; പിന്നീട് സൗന്ദര്യം നശിപ്പിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ വാർധക്യം അവനെ പിടികൂടി.
1.69.40
जराऽभिभूतः पुत्रान्स राजा वचनमब्रवीत् ।
यदुं पूरुं तुर्वसुं च द्रुह्युं चानुं च भारत ॥ १.६९.४० ॥
വാർധക്യത്താൽ ഗ്രസിക്കപ്പെട്ട ആ രാജാവ് തന്റെ പുത്രന്മാരായ യദു, പൂരു, തുർവസു, ദ്രുഹ്യു, അനു എന്നിവരോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. ഹേ ഭാരതാ!
1.69.41
यौवनेन चरन्कामान्युवा युवतिभिः सह ।
बिहर्तुमहमिच्छामि साह्यं कुरुत पुत्रकाः ॥ १.६९.४१ ॥
യൗവനത്താൽ കാമസുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, യുവതികളോടൊപ്പം യുവാവായി വിഹരിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പുത്രന്മാരേ, എന്നെ സഹായിക്കൂ.
1.69.42
तं पुत्रो दैवयानेयः पूर्वजो वाक्यमब्रवीत् ।
किं कार्यं भवतः कार्यमस्माकं यौवनेन ते ॥ १.६९.४२ ॥
അപ്പോൾ ദേവയാനിയുടെ മൂത്ത പുത്രൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് കാര്യം വേണം? നിങ്ങളുടെ യൗവനം കൊണ്ട് ഞങ്ങൾക്ക് എന്ത് ആവശ്യം?"
1.69.43
ययातिरब्रवीत्तं वै जरा मे प्रतिगृह्यताम् ।
यौवनेन त्वदीयेन चरेयं विषयानहम् ॥ १.६९.४३ ॥
യയാതി അവനോട് പറഞ്ഞു: "എന്റെ വാർധക്യം സ്വീകരിക്കൂ; നിന്റെ യൗവനംകൊണ്ട് ഞാൻ വിഷയസുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും."
1.69.44
यजतो दीर्घसत्रैर्मे शापाच्चोशनसो मुनेः ।
कामार्थः परिहीणोऽयं तप्येयं तेन पुत्रकाः ॥ १.६९.४४ ॥
"ദീർഘയാഗസത്രങ്ങൾ ചെയ്തിരുന്ന എനിക്ക് ഉശനസ് മുനിയുടെ ശാപത്താൽ കാമാർഥം കുറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ, മക്കളേ, ഞാൻ വേദനിക്കുന്നു."
1.69.45
मामकेन शरीरेण राज्यमेकः प्रशास्तु वः ।
अहं तन्वाऽभिनवया युवा काममवाप्नुयाम् ॥ १.६९.४५ ॥
"എന്റെ ഈ ശരീരത്തോടെ നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ മാത്രം രാജ്യം ഭരിക്കട്ടെ; ഞാൻ പുതിയ ശരീരത്താൽ യുവാവായി കാമം നേടും."
1.69.46
ते न तस्य प्रत्यगृह्णन्यदुप्रभृतयो जराम् ।
तमब्रवीत्ततः पूरुः कनीयान्सत्यविक्रमः ॥ १.६९.४६ ॥
യദു മുതലായവർ അവന്റെ വാർധക്യം സ്വീകരിച്ചില്ല; അപ്പോൾ സത്യവിക്രമിയായ ഇളയവനായ പൂരു അവനോട് പറഞ്ഞു.
1.69.47
राजंश्चराभिनवया तन्वा यौवनगोचरः ।
अहं जरां समादाय राज्ये स्थास्यामि तेज्ञया ॥ १.६९.४७ ॥
"രാജാവേ, നിങ്ങൾ പുതിയ ശരീരത്താൽ യൗവനം അനുഭവിക്കുക; നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞാൻ നിങ്ങളുടെ വാർധക്യം സ്വീകരിച്ച് രാജ്യത്തിൽ നിലകൊള്ളും."
1.69.48
एवमुक्तः स राजर्षिस्तपोवीर्यसमाश्रयात् ।
संचारयामास जरां तदा पुत्रे महात्मनि ॥ १.६९.४८ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ആ രാജർഷി തപോവീര്യത്തെ ആശ്രയിച്ച്, അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ പുത്രനിലേക്ക് തന്റെ വാർധക്യം കൈമാറി.
1.69.49
पौरवेणाथ वयसा राजा यौवनमास्थितः ।
यायातेनापि वयसा राज्यं पूरुरकारयत् ॥ १.६९.४९ ॥
അപ്പോൾ രാജാവ് പൗരവനിൽനിന്ന് യൗവനം സ്വീകരിച്ചു; യയാതിയും തന്റെ വയസ്സിനാൽ രാജ്യം പൂരുവിനെക്കൊണ്ട് ഭരിപ്പിച്ചു.
1.69.50
ततो वर्षसहस्राणि ययातिरपराजितः ।
स्थितः स नृपशार्दूलः शार्दूलसमविक्रमः ॥ १.६९.५० ॥
പിന്നെ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ തോൽവിയറിയാത്ത യയാതി നിലനിന്നു; ആ രാജശാർദൂലൻ പുലിയെപ്പോലെ വീര്യമുള്ളവനായിരുന്നു.
1.69.51
ययातिरपि पत्नीभ्यां दीर्घकालं विहृत्य च ।
विश्वाच्या सहितो रेमे पुनश्चैत्ररथे वने ॥ १.६९.५१ ॥
യയാതിയും തന്റെ രണ്ടു ഭാര്യമാരോടുകൂടി ദീർഘകാലം വിഹരിച്ചശേഷം, വിശ്വാചിയോടുകൂടി വീണ്ടും ചൈത്രരഥവനത്തിൽ രമിച്ചു.
1.69.52
नाध्यगच्छत्तदा तृप्तिं कामानां स महायशाः ।
अवेत्य मनसा राजन्निमां गाथां तदा जगौ ॥ १.६९.५२ ॥
ആ മഹായശസ്വിക്ക് അപ്പോൾ ആഗ്രഹങ്ങളാൽ തൃപ്തി ലഭിച്ചില്ല; രാജാവേ, മനസ്സിൽ ഇത് മനസ്സിലാക്കി അദ്ദേഹം ഈ ഗാഥ പാടി.
1.69.53
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति ।
इविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥ १.६९.५३ ॥
ആഗ്രഹം ഒരിക്കലും ആഗ്രഹങ്ങളുടെ അനുഭവത്താൽ ശമിക്കുന്നില്ല; നെയ്യാൽ അഗ്നിപോലെ അത് വീണ്ടും വളരുന്നു.
1.69.54
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः ।
नालमेकस्य तत्सर्वमिति मत्वा शमं व्रजेत् ॥ १.६९.५४ ॥
ഭൂമിയിലെ നെല്ല്, യവം, സ്വർണം, കന്നുകാലികൾ, സ്ത്രീകൾ — ഇവയെല്ലാം ഒരാൾക്ക് മതിയാകില്ല എന്നു കരുതി ശാന്തി നേടണം.
1.69.55
यदा न कुरुते पापं सर्वभूतेषु कर्हिचित् ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १.६९.५५ ॥
ഏത് സമയത്ത് ഒരാൾ കർമ്മം കൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കുകൊണ്ടും ഒരു ജീവിയോടും ഒരിക്കലും പാപം ചെയ്യുന്നില്ലയോ, അപ്പോൾ അവൻ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
1.69.56
न बिभेति यदा चायं यदा चास्मान्न बिभ्यति ।
यदा नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १.६९.५६ ॥
ആരെയും അവൻ ഭയപ്പെടാതിരിക്കുമ്പോഴും, ആരും അവനെ ഭയപ്പെടാതിരിക്കുമ്പോഴും, അവൻ ആഗ്രഹിക്കാതെയും ദ്വേഷിക്കാതെയും ഇരിക്കുമ്പോഴും, അപ്പോൾ അവൻ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
1.69.57
इत्यवेक्ष्य महाप्राज्ञः कामानां फल्गुतां नृप ।
समाधाय मनो बुद्ध्या प्रत्यगृह्णाज्जरां सुतात् ॥ १.६९.५७ ॥
രാജാവേ, ഇങ്ങനെ കാമങ്ങളുടെ നിസ്സാരത മനസ്സിലാക്കി, ആ മഹാപ്രാജ്ഞൻ ബുദ്ധികൊണ്ട് മനസ്സിനെ സമാധാനപ്പെടുത്തി, മകനിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയ വാർദ്ധക്യം വീണ്ടും സ്വീകരിച്ചു.
1.69.58
ततो वर्षसहस्रान्ते ययातिरपराजितः ।
दत्वा च यौवनं राजा पूरुं राज्येऽभिषिच्य च।
अतृप्त एव कामानां पूरुं पुत्रमुवाच ह ॥ १.६९.५८ ॥
പിന്നെ ആയിരം സംവത്സരങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അജയ്യനായ രാജാവ് യയാതി യൗവനം തിരികെ നൽകി, പൂരുവിനെ രാജ്യത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, കാമങ്ങളിൽ തൃപ്തനാകാതെ മകൻ പൂരുവിനോട് പറഞ്ഞു.
1.69.59
त्वया दायादवानस्मि त्वं मे वंशकरः सुतः ।
पौरवो वंश इति ते ख्यातिं लोके गमिष्यति ॥ १.६९.५९ ॥
നിന്നാൽ ഞാൻ അവകാശികളുള്ളവനായി; നീ എന്റെ വംശം നിലനിർത്തുന്ന മകനാണ്. ഇത് പൗരവ വംശം എന്ന് പ്രസിദ്ധമാകും, നിന്റെ കീർത്തി ലോകത്തിൽ വ്യാപിക്കും.
1.69.60
ततः स नृपशार्दूल पूरुं राज्येऽभिषिच्य च ।
ततः सुचरितं कृत्वा भृगुतुङ्गे महातपाः ॥ १.६९.६० ॥
പിന്നെ ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ യയാതി പൂരുവിനെ രാജ്യത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, സദാചാരമുള്ള ജീവിതം നയിച്ച്, ഭൃഗുശൃംഗത്തിൽ മഹാതപസ്വിയായി.
1.69.61
कालेन महता पश्चात्कालधर्ममुपेयिवान् ।
कारयित्वा त्वनशनं सदारः स्वर्गमाप्तवान् ॥ १.६९.६१ ॥
വളരെക്കാലത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം കാലധർമ്മത്തെ പ്രാപിച്ചു; ഉപവാസം ചെയ്ത് ഭാര്യയോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു.