మహాభారతం · అధ్యాయం 1.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.69.1
त्वत्तः श्रुतमिदं ब्रह्मन्देवदानवरक्षसाम् ।
अंशावतरणं सम्यग्गन्धर्वाप्सरसां तथा ॥ १.६९.१ ॥
బ్రాహ్మణుడా, దేవతలు, దానవులు, రాక్షసులు, గంధర్వులు, అప్సరసల అంశావతరణాన్ని మీ నుండి పూర్తిగా విన్నాను.
1.69.2
इमं तु भूय इच्छामि कुरूणां वंशमादितः ।
कथ्यमानं त्वया विप्र विप्रर्षिगणसन्निधौ ॥ १.६९.२ ॥
కానీ బ్రాహ్మణుడా, బ్రాహ్మణ ఋషుల సభలో మీరు కురువంశాన్ని మొదటి నుండి మళ్లీ చెప్పాలని కోరుతున్నాను.
1.69.3
धर्मार्थकामसहितं राजर्षीणां प्रकीर्तितम् ।
पवित्रं कीर्त्यमानं मे निबोधेदं मनीषिणाम् ॥ १.६९.३ ॥
ధర్మం, అర్థం, కామంతో కూడిన, రాజర్షులచే కీర్తించబడిన ఈ పవిత్ర వృత్తాంతాన్ని, జ్ఞానులారా, నేను చెప్పేటప్పుడు వినండి.
1.69.4
प्रजापतेस्तु दक्षस्य मनोर्वैवस्वतस्य च ।
भरतस्य कुरोः पूरोराजमीढस्य चानघ ॥ १.६९.४ ॥
పాపరహితుడా, ప్రజాపతి, దక్షుడు, మనువు, వైవస్వతుడు, భరతుడు, కురు, పూరు, రాజమీఢుల వంశం.
1.69.5
यादवानामिमं वंशं कौरवाणां च सर्वशः ।
तथैव भरतानां च पुण्यं स्वस्त्ययनं महत् ॥ १.६९.५ ॥
యాదవుల ఈ వంశం, కౌరవుల పూర్తి వంశం, భరతుల వంశం కూడా పవిత్రమైనవి, గొప్ప శుభాన్ని కలిగించేవి.
1.69.6
धन्यं यशस्यमायुष्यं कीर्तयिष्यामि तेऽनघ ।
तेजोभिरुदिताः सर्वे महर्षिसमतेजसः ॥ १.६९.६ ॥
పాపరహితుడా, ధనం, కీర్తి, దీర్ఘాయువు ఇచ్చే ఈ వృత్తాంతాన్ని మీకు చెబుతాను; మహర్షులతో సమానమైన తేజస్సుతో వారంతా తమ తేజస్సుతో ఉదయించారు.
1.69.7
दश प्राचेतसः पुत्राः सन्तः पुण्यजनाः स्मृताः ।
मुखजेनाग्निना यैस्ते पूर्वं दग्धा महौजसः ॥ १.६९.७ ॥
ప్రచేతసునికి పదిమంది కుమారులు ఉండేవారు; వారు పుణ్యజనులుగా స్మరించబడ్డారు. ముఖం నుండి పుట్టిన అగ్నిచేత ఆ మహాతేజస్వులు ముందు దహించబడ్డారు.
1.69.8
तेभ्यः प्राचेतसो जज्ञे दक्षो दक्षादिमाः प्रजाः ।
संभूताः पुरुषव्याघ्र स हि लोकपितामहः ॥ १.६९.८ ॥
వారి నుండి ప్రచేతసుని ద్వారా దక్షుడు జన్మించాడు; దక్షుని నుండి ఈ ప్రజలు ఉత్పన్నమయ్యారు. పురుషవ్యాఘ్రుడా, అతడే లోకపితామహుడు.
1.69.9
वीरिण्या सह सङ्गम्य दक्षः प्राचेतसो मुनिः ।
आत्मतुल्यानजनयत्सहस्रं संशितव्रतान् ॥ १.६९.९ ॥
వీరిణితో కలిసి ప్రచేతసుని కుమారుడైన ముని దక్షుడు తనతో సమానులైన, కఠిన వ్రతులైన వెయ్యిమంది కుమారులను కన్నాడు.
1.69.10
सहस्रसङ्ख्यानसंभूतान्दक्षपुत्रांश्च नारदः ।
मोक्षमध्यापयामास साङ्ख्यज्ञानमनुत्तमम् ॥ १.६९.१० ॥
నారదుడు దక్షుని ఆ వేలాది కుమారులకు మోక్షాన్ని, సాంఖ్య జ్ఞానంలోని అత్యుత్తమ జ్ఞానాన్ని బోధించాడు.
1.69.11
नाशार्थं योजयामास दिगन्तज्ञानकर्मसु ।
ततः पञ्चाशतं कन्या पुत्रिका अभिसन्दधे।
प्रजापतिः प्रजा दक्षः सिसृक्षुर्जनमेजय ॥ १.६९.११ ॥
అతడు వారిని నాశనం కోసం, దిక్కుల అంతాల వరకు వ్యాపించిన జ్ఞానంలోను కర్మలలోను నియోగించాడు. తరువాత ప్రజాపతి దక్షుడు, జనమేజయా, ప్రజలను సృష్టించగోరి యాభైమంది కన్యలను, పుత్రికలను ఉత్పన్నం చేశాడు.
1.69.12
ददौ दश स धर्माय कश्यपाय त्रयोदश ।
कालस्य नयने युक्ताः सप्तविंशतिमिन्दवे ॥ १.६९.१२ ॥
అతడు పదింటిని ధర్మునికి, పదమూడింటిని కశ్యపునికి ఇచ్చాడు. కాలానికి నడిపించేవారిగా నియమించబడిన ఇరవైఏడింటిని చంద్రునికి ఇచ్చాడు.
1.69.13
त्रयोदशानां पत्नीनां या तु दाक्षायणी वरा ।
मारीचः कश्यपस्त्वस्यामादित्यान्समजीजनत् ॥ १.६९.१३ ॥
పదmూడుమంది భార్యలలో దక్షుని కుమార్తె అయిన ఆ శ్రేష్ఠురాలి ద్వారా మరీచి కుమారుడైన కశ్యపుడు ఆదిత్యులను కన్నాడు.
1.69.14
इन्द्रादीन्वीर्यसंपन्नान्विवस्वन्तमथापि च ।
विवस्वतः सुतो जज्ञे यमो वैवस्वतः प्रभुः ॥ १.६९.१४ ॥
ఇంద్రాది వీర్యసంపన్నులను, వివస్వంతుని కూడా అతడు కన్నాడు; వివస్వంతుని కుమారుడైన ప్రభువు యముడు వైవస్వతుడు జన్మించాడు.
1.69.15
मार्ताण्डस्य यमी चापि सुता राजन्नजायत ।
मार्तण्डस्य मनुर्धीमानजायत सुतः प्रभुः ॥ १.६९.१५ ॥
రాజా, మార్తాండుని కుమార్తె యమీ కూడా జన్మించింది; మార్తాండుని జ్ఞానవంతుడైన ప్రభువు కుమారుడు మనువు జన్మించాడు.
1.69.16
धर्मात्मा स मनुर्धीमान्यत्र वंशः प्रतिष्ठितः ।
मनोर्वंशो मानवानां ततोऽयं प्रथितोऽभवत् ॥ १.६९.१६ ॥
ధర్మాత్ముడైన ఆ బుద్ధిమంతుడు మనువు నుండి వంశం స్థిరపడింది; మనువు వంశం మానవుల వంశంగా అప్పటినుండి ప్రసిద్ధమైంది.
1.69.17
ब्रह्मक्षत्रादयस्तस्मान्मनोर्जातास्तु मानवाः ।
ततोऽभवन्महाराज ब्रह्म क्षत्रेण सङ्गतम् ॥ १.६९.१७ ॥
మనువు నుండి బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు మొదలైన మానవులు జన్మించారు; తరువాత, మహారాజా, బ్రహ్మం క్షత్రంతో కలిసింది.
1.69.18
ब्राह्मणा मानवास्तेषां साङ्गं वेदमदारयन् ।
वेनं धृष्णुं नरिष्यन्तं नाभागेक्ष्वाकुमेव च ॥ १.६९.१८ ॥
వారిలో మానవ బ్రాహ్మణులు అంగాలతో కూడిన వేదాన్ని విభజించారు; వేనుడు, ధృష్ణువు, నరిష్యంతుడు, నాభాగుడు, ఇక్ష్వాకుడు కూడా.
1.69.19
कारूषमथ शर्यातिं तथा चैवाष्टमीमिलाम् ।
पृष्टध्रं नवमं प्राहुः क्षत्रधर्मपरायणम् ॥ १.६९.१९ ॥
కారూషుడు, తరువాత శర్యాతి, అలాగే ఎనిమిదవ ఇల, తొమ్మిదవ క్షత్రధర్మపరాయణుడైన పృష్టధ్రుడు అని వారు చెబుతారు.
1.69.20
नाभागारिष्टदशमान्मनोः पुत्रान्प्रचक्षते ।
पञ्चाशत्तु मनोः पुत्रास्तथैवान्येऽभवन्क्षितौ ॥ १.६९.२० ॥
నాభాగ, అరిష్ట పదవవారు మనువు కుమారులని చెబుతారు. మనువుకు ఏబది మంది కుమారులు ఉన్నారు; ఇతరులూ అలాగే భూమిపై జన్మించారు.
1.69.21
अन्योन्यभेदात्ते सर्वे विनेशुरिति नः श्रुतम् ।
पुरूरवास्ततो विद्वानिलायां समपद्यत ॥ १.६९.२१ ॥
పరస్పర భేదం వల్ల వారందరూ నశించారని మేము విన్నాము. తరువాత విద్వాంసుడైన పురూరవుడు ఇలకు జన్మించాడు.
1.69.22
सा वै तस्याभवन्माता पिता चैवेति नः श्रुतम् ।
त्रयोदश समुद्रस्य द्वीपानश्नन्पुरूरवाः ॥ १.६९.२२ ॥
ఆమెయే అతనికి తల్లి మరియు తండ్రి అయిందని మేము విన్నాము. పురూరవుడు సముద్రపు పదమూడు ద్వీపాలను అనుభవించాడు.
1.69.23
अमानुषैर्वृतः सत्वैर्मानुषः सन्महायशाः ।
विप्रैः स विग्रहं चक्रे वीर्योन्मत्तः पुरूरवाः ॥ १.६९.२३ ॥
అమానుష జీవులచే చుట్టబడి, మానవుడైనప్పటికీ మహాయశస్వి అయిన పురూరవుడు, తన బలగర్వంతో బ్రాహ్మణులతో విరోధం చేశాడు.
1.69.24
जहार च स विप्राणां रत्नान्युत्क्रोशतामपि ।
सनत्कुमारस्तं राजन्ब्रह्मलोकादुपेत्य ह ॥ १.६९.२४ ॥
బ్రాహ్మణులు మొరపెట్టుకుంటుండగానే అతడు వారి రత్నాలను అపహరించాడు. ఓ రాజా, అప్పుడు సనత్కుమారుడు బ్రహ్మలోకం నుండి వచ్చి అతని వద్దకు చేరాడు.
1.69.25
अनुदर्शं ततश्चक्रे प्रत्यगृह्णान्न चाप्यसौ ।
ततो महर्षिभिः क्रुद्धैः सद्यः शप्तो व्यनश्यत ॥ १.६९.२५ ॥
తర్వాత అతడు ఒక్కొక్కటిగా చూశాడు, కానీ వాటిని స్వీకరించలేదు. అప్పుడు కోపించిన మహర్షులు వెంటనే అతన్ని శపించారు, అతడు నశించాడు.
1.69.26
लोभान्वितो बलमदान्नष्टसंज्ञो नराधिपः ।
स हि गन्धर्वलोकस्थानुर्वश्या सहितो विराट् ॥ १.६९.२६ ॥
లోభంతో నిండినవాడు, బల మదంతో స్పృహ కోల్పోయినవాడు ఆ నరాధిపుడు — గంధర్వలోకంలో నివసిస్తూ ఉర్వశితో కలిసి ఉన్న ఆ విరాట్.
1.69.27
आनिनाय क्रियार्थेऽग्नीन्यथावद्विहितांस्त्रिधा ।
षट् सुता जज्ञिरे चैलादायुर्धीमानमावसुः ॥ १.६९.२७ ॥
యాగకర్మకై విధిగా నిర్ణయించిన మూడు విధాల అగ్నులను అతడు యథావిధిగా తెచ్చాడు. అతనికి ఆరుగురు కుమారులు జన్మించారు — ఐలపుత్రుడైన ఆయువు, బుద్ధిమంతుడైన అమావసువు.
1.69.28
दृढायुश्च वनायुश्च शतायुश्चोर्वशीसुताः ।
नहुषं वृद्धशर्माणं रजिं गयमनेनसम् ॥ १.६९.२८ ॥
దృఢాయువు, వనాయువు, శతాయువు — ఇవి ఉర్వశి పుత్రులు; నహుషుడు, వృద్ధశర్మ, రజి, గయుడు, అనేనసుడు.
1.69.29
स्वर्भानवी सुतानेतानायोः पुत्रान्प्रचक्षते ।
आयुषो नहुषः पुत्रो धीमान्सत्यपराक्रमः ॥ १.६९.२९ ॥
స్వర్భానువు కుమార్తె సంతానమైన వీరు — ఆయువు పుత్రులని పిలువబడతారు. ఆయువు పుత్రుడు నహుషుడు, బుద్ధిమంతుడు, సత్యపరాక్రముడు.
1.69.30
राज्यं शशास सुमहद्धर्मेण पृथिवीपते ।
पितॄन्देवानृषीन्विप्रान्गन्धर्वोरगराक्षसान् ॥ १.६९.३० ॥
ఓ పృథ్వీపతీ, అతడు ధర్మంతో విశాలమైన రాజ్యాన్ని పాలించాడు — పితరులను, దేవతలను, ఋషులను, బ్రాహ్మణులను, గంధర్వులను, ఉరగులను, రాక్షసులను కూడా.
1.69.31
नहुषः पालयामास ब्रह्मक्षत्रमथो विशः ।
स हत्वा दस्युसंघातानृषीन्करमदापयत् ॥ १.६९.३१ ॥
నహుషుడు బ్రాహ్మణులను, క్షత్రియులను, వైశ్యులను పాలించాడు. దస్యు సమూహాలను చంపి ఋషుల చేత కప్పం చెల్లింపజేశాడు.
1.69.32
पशुवच्चैव तान्पृष्ठे वाहयामास वीर्यवान् ।
कारयामास चेन्द्रत्वमभिभूय दिवौकसः ॥ १.६९.३२ ॥
పరాక్రమవంతుడైన నహుషుడు వారిని పశువుల్లా తన వీపుపై మోయించాడు. దేవతలను ఓడించి, వారితో ఇంద్రత్వ పనులు చేయించాడు.
1.69.33
तेजसा तपसा चैव विक्रमेणौजसा तथा ।
विश्लिष्टो नहुषः शप्तः सद्यो ह्यजगरोऽभवत्।
यतिं ययातिं संयातिमायातिमयतिं ध्रुवम् ॥ १.६९.३३ ॥
తేజస్సు, తపస్సు, పరాక్రమం, ఓజస్సు నుండి పడిపోయిన నహుషుడు శపింపబడి వెంటనే కొండచిలువగా మారాడు. యతి, యయాతి, సంయాతి, ఆయాతి, అయతి, ధ్రువుడు.
1.69.34
नहुषो जनयामास षट् सुतान्प्रियवादिनः ।
यतिस्तु योगमास्थाय ब्रह्मीभूतोऽभवन्मुनिः ॥ १.६९.३४ ॥
నహుషుడు ప్రియంగా మాట్లాడే ఆరుగురు కుమారులను కన్నాడు. యతి యోగాన్ని ఆశ్రయించి బ్రహ్మీభూతుడైన ముని అయ్యాడు.
1.69.35
ययातिर्नाहुषः सम्राडासीत्सत्यपराक्रमः ।
स पालयामास महीमीजे च बहुभिर्मखैः ॥ १.६९.३५ ॥
నహుషుని కుమారుడు యయాతి సత్యపరాక్రమం గల చక్రవర్తి. అతడు భూమిని పాలించి, అనేక యజ్ఞాలతో యజించాడు.
1.69.36
अतिभक्त्या पितॄनर्चन्देवांश्च प्रयतः सदा ।
अन्वगृह्णात्प्रजाः सर्वा ययातिरपराजितः ॥ १.६९.३६ ॥
అతి భక్తితో పితృదేవతలను, దేవతలను ఎల్లప్పుడూ నియమంతో పూజిస్తూ, అజేయుడైన యయాతి ప్రజలందరికీ అనుగ్రహం చూపాడు.
1.69.37
तस्य पुत्रा महेष्वासाः सर्वैः समुदिता गुणैः ।
देवयान्यां महाराज शर्मिष्ठायां च जज्ञिरे ॥ १.६९.३७ ॥
అతనికి గొప్ప విలుకాండ్రైన కుమారులు కలిగారు. వారు అన్ని గుణాలతో కూడినవారు. ఓ మహారాజా, దేవయాని, శర్మిష్ఠల వలన వారు జన్మించారు.
1.69.38
देवयान्यामजायेतां यदुस्तुर्वसुरेव च ।
द्रुह्युश्चानुश्च पूरुश्च शर्मिष्ठायां च जज्ञिरे ॥ १.६९.३८ ॥
దేవయాని వలన యదు, తుర్వసులు జన్మించారు. శర్మిష్ఠ వలన ద్రుహ్యు, అను, పూరులు జన్మించారు.
1.69.39
स शाश्वतीः समा राजन्प्रजा धर्मेण पालयन् ।
जरामार्च्छन्महाघोरां नाहुषो रूपनाशिनीम् ॥ १.६९.३९ ॥
ఓ రాజా, ఆ నహుషపుత్రుడు చిరకాలం ధర్మంగా ప్రజలను పాలించాడు; తరువాత రూపాన్ని నశింపజేసే భయంకరమైన ముసలితనం అతన్ని చేరింది.
1.69.40
जराऽभिभूतः पुत्रान्स राजा वचनमब्रवीत् ।
यदुं पूरुं तुर्वसुं च द्रुह्युं चानुं च भारत ॥ १.६९.४० ॥
ముసలితనంతో అభిభూతుడైన ఆ రాజు తన కుమారులైన యదు, పూరు, తుర్వసు, ద్రుహ్యు, అనులతో ఈ మాట చెప్పాడు. ఓ భారతా!
1.69.41
यौवनेन चरन्कामान्युवा युवतिभिः सह ।
बिहर्तुमहमिच्छामि साह्यं कुरुत पुत्रकाः ॥ १.६९.४१ ॥
యౌవనంతో కామసుఖాలను అనుభవిస్తూ, యువతులతో కలిసి నేను మళ్ళీ యువకుడిగా విహరించాలనుకుంటున్నాను. కుమారులారా, నాకు సహాయం చేయండి.
1.69.42
तं पुत्रो दैवयानेयः पूर्वजो वाक्यमब्रवीत् ।
किं कार्यं भवतः कार्यमस्माकं यौवनेन ते ॥ १.६९.४२ ॥
అప్పుడు దేవయాని పెద్ద కుమారుడు అతనితో ఈ మాట అన్నాడు: "మీకు ఏమి కావాలి? మీ యౌవనంతో మాకు ఏమి పని?"
1.69.43
ययातिरब्रवीत्तं वै जरा मे प्रतिगृह्यताम् ।
यौवनेन त्वदीयेन चरेयं विषयानहम् ॥ १.६९.४३ ॥
యయాతి అతనితో ఇలా అన్నాడు: "నా ముసలితనాన్ని స్వీకరించు; నీ యౌవనంతో నేను సుఖాలను అనుభవిస్తాను."
1.69.44
यजतो दीर्घसत्रैर्मे शापाच्चोशनसो मुनेः ।
कामार्थः परिहीणोऽयं तप्येयं तेन पुत्रकाः ॥ १.६९.४४ ॥
"దీర్ఘ యజ్ఞ సత్రాలు చేస్తున్న నాకు ఉశనస్ మునిశాపం వల్ల కామార్థం లోపించింది; అందువల్ల, పుత్రులారా, నేను బాధపడుతున్నాను."
1.69.45
मामकेन शरीरेण राज्यमेकः प्रशास्तु वः ।
अहं तन्वाऽभिनवया युवा काममवाप्नुयाम् ॥ १.६९.४५ ॥
"నా ఈ శరీరంతో మీలో ఒకరు ఒక్కరే రాజ్యాన్ని పాలించాలి; నేను కొత్త శరీరంతో యువకుడినై కోరికలను పొందుతాను."
1.69.46
ते न तस्य प्रत्यगृह्णन्यदुप्रभृतयो जराम् ।
तमब्रवीत्ततः पूरुः कनीयान्सत्यविक्रमः ॥ १.६९.४६ ॥
యదుడు మొదలైనవారు అతని ముసలితనాన్ని స్వీకరించలేదు; అప్పుడు సత్యపరాక్రముడైన చిన్నవాడు పూరు అతనితో అన్నాడు.
1.69.47
राजंश्चराभिनवया तन्वा यौवनगोचरः ।
अहं जरां समादाय राज्ये स्थास्यामि तेज्ञया ॥ १.६९.४७ ॥
"ఓ రాజా, నువ్వు కొత్త శరీరంతో యౌవనాన్ని అనుభవించు; నీ ఆజ్ఞతో నేను నీ ముసలితనాన్ని స్వీకరించి రాజ్యంలో ఉంటాను."
1.69.48
एवमुक्तः स राजर्षिस्तपोवीर्यसमाश्रयात् ।
संचारयामास जरां तदा पुत्रे महात्मनि ॥ १.६९.४८ ॥
ఇలా చెప్పబడిన ఆ రాజర్షి తన తపోబలాన్ని ఆశ్రయించి, అప్పుడే మహాత్ముడైన కుమారునికి తన ముసలితనాన్ని బదిలీ చేశాడు.
1.69.49
पौरवेणाथ वयसा राजा यौवनमास्थितः ।
यायातेनापि वयसा राज्यं पूरुरकारयत् ॥ १.६९.४९ ॥
అప్పుడు రాజు పౌరవుని నుండి యౌవనాన్ని పొందెను; యయాతి కూడా తన వయస్సుతో రాజ్యాన్ని పూరువు ద్వారా నడిపించెను.
1.69.50
ततो वर्षसहस्राणि ययातिरपराजितः ।
स्थितः स नृपशार्दूलः शार्दूलसमविक्रमः ॥ १.६९.५० ॥
అప్పుడు వేల సంవత్సరాలు ఓటమి ఎరుగని యయాతి నిలిచి ఉండెను; ఆ రాజులలో పులి, పులి వంటి పరాక్రమం కలవాడు.
1.69.51
ययातिरपि पत्नीभ्यां दीर्घकालं विहृत्य च ।
विश्वाच्या सहितो रेमे पुनश्चैत्ररथे वने ॥ १.६९.५१ ॥
యయాతి కూడా తన ఇద్దరు భార్యలతో దీర్ఘకాలం విహరించి, విశ్వాచితో కలిసి మళ్ళీ చైత్రరథ వనంలో ఆనందించెను.
1.69.52
नाध्यगच्छत्तदा तृप्तिं कामानां स महायशाः ।
अवेत्य मनसा राजन्निमां गाथां तदा जगौ ॥ १.६९.५२ ॥
ఆ మహాయశస్విని అప్పుడు కోరికలతో తృప్తి లభించలేదు; రాజా, మనసులో ఇది గ్రహించి అప్పుడు ఈ గాథను పాడెను.
1.69.53
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति ।
इविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥ १.६९.५३ ॥
కోరిక ఎన్నడూ కోరికల అనుభవంతో శాంతించదు; నెయ్యితో అగ్ని వలె అది మరింత పెరుగుతుంది.
1.69.54
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः ।
नालमेकस्य तत्सर्वमिति मत्वा शमं व्रजेत् ॥ १.६९.५४ ॥
భూమిపై ఉన్న వరి, యవలు, బంగారం, పశువులు, స్త్రీలు — ఇవన్నీ ఒక్కడికి చాలవు అని తలచి శాంతిని పొందాలి.
1.69.55
यदा न कुरुते पापं सर्वभूतेषु कर्हिचित् ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १.६९.५५ ॥
ఎప్పుడు ఎవరు కర్మ, మనస్సు, వాక్కుల ద్వారా ఏ ప్రాణి పట్లా ఎన్నడూ పాపం చేయడో, అప్పుడు అతడు బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
1.69.56
न बिभेति यदा चायं यदा चास्मान्न बिभ्यति ।
यदा नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १.६९.५६ ॥
అతడు ఎవరికీ భయపడనప్పుడు, ఎవరూ అతనికి భయపడనప్పుడు, అతడు కోరికా ద్వేషమూ లేకుండా ఉన్నప్పుడు, అప్పుడు అతడు బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
1.69.57
इत्यवेक्ष्य महाप्राज्ञः कामानां फल्गुतां नृप ।
समाधाय मनो बुद्ध्या प्रत्यगृह्णाज्जरां सुतात् ॥ १.६९.५७ ॥
ఓ రాజా, ఇలా కామాల వ్యర్థతను గ్రహించి, ఆ మహాప్రాజ్ఞుడు బుద్ధితో మనస్సును సమాధానపరచి, కుమారుని నుండి తీసుకున్న ముదుసలితనాన్ని తిరిగి స్వీకరించాడు.
1.69.58
ततो वर्षसहस्रान्ते ययातिरपराजितः ।
दत्वा च यौवनं राजा पूरुं राज्येऽभिषिच्य च।
अतृप्त एव कामानां पूरुं पुत्रमुवाच ह ॥ १.६९.५८ ॥
అనంతరం వెయ్యి సంవత్సరాలు గడిచాక, అజేయుడైన రాజు యయాతి యౌవనాన్ని తిరిగి ఇచ్చి, పూరువును రాజ్యంలో అభిషేకించి, కామాలతో ఇంకా తృప్తి చెందకుండానే కుమారుడు పూరువుతో ఇలా అన్నాడు.
1.69.59
त्वया दायादवानस्मि त्वं मे वंशकरः सुतः ।
पौरवो वंश इति ते ख्यातिं लोके गमिष्यति ॥ १.६९.५९ ॥
నీ ద్వారా నాకు వారసుడు కలిగాడు; నీవు నా వంశాన్ని నిలిపే కుమారుడవు. ఈ వంశం పౌరవ వంశం అని పిలవబడుతుంది, నీ కీర్తి లోకంలో వ్యాపిస్తుంది.
1.69.60
ततः स नृपशार्दूल पूरुं राज्येऽभिषिच्य च ।
ततः सुचरितं कृत्वा भृगुतुङ्गे महातपाः ॥ १.६९.६० ॥
అనంతరం ఆ రాజులలో పులి వంటి యయాతి, పూరువును రాజ్యంలో అభిషేకించి, తరువాత సదాచారయుతమైన జీవితం గడిపి, భృగు శిఖరంపై గొప్ప తపస్వి అయ్యాడు.
1.69.61
कालेन महता पश्चात्कालधर्ममुपेयिवान् ।
कारयित्वा त्वनशनं सदारः स्वर्गमाप्तवान् ॥ १.६९.६१ ॥
చాలా కాలం తర్వాత ఆయన కాలధర్మాన్ని పొందాడు; ఉపవాసం చేసి భార్యతో కలిసి స్వర్గాన్ని పొందాడు.