ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.70.1
ययातिः पूर्वजोऽस्माकं दशमो यः प्रजापतेः ।
कथं स शुक्रतनयां लेभे परमदुर्लभाम् ॥ १.७०.१ ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਅਤਿ ਦੁਰਲਭ ਧੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ?
1.70.2
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन ।
आनुपूर्व्या च मे शंस राज्ञो वंशकरान्पृथक् ॥ १.७०.२ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
1.70.3
ययातिरासीन्नृपतिर्देवराजसमद्युतिः ।
तं शुक्रवृषपर्वाणौ वव्राते वै यथा पुरा ॥ १.७०.३ ॥
ਯਯਾਤੀ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਕਰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚੁਣਿਆ।
1.70.4
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि पृच्छते जनमेजय ।
देवयान्याश्च संयोगं ययातेर्नाहुषस्य च ॥ १.७०.४ ॥
ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਉਹ ਪੂਰਾ ਦੱਸਾਂਗਾ — ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧ।
1.70.5
सुराणामसुराणां च समजायत वै मिथः ।
ऐश्वर्यं प्रति संघर्षस्त्रैलोक्ये सचराचरे ॥ १.७०.५ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਰ-ਅਚਰ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਲਈ ਟਕਰਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
1.70.6
जिगीषया ततो देवा वव्रिरेऽङ्गिरसं मुनिम् ।
पौरोहित्येन याज्यार्थे काव्यं तूशनसं परे ॥ १.७०.६ ॥
ਤਦ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯੱਗ ਲਈ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਜੋਂ ਅੰਗਿਰਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ; ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਾਵਿਆ ਉਸ਼ਨਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।
1.70.7
ब्राह्मणौ तावुभौ नित्यमन्योन्यस्पर्धिनौ भृशम् ।
तत्र देवा निजघ्नुर्यान्दानवान्युधि संगतान् ॥ १.७०.७ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਤੀਬਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
1.70.8
तान्पुनर्जीवयामास काव्यो विद्याबलाश्रयात् ।
ततस्ते पुनरुत्थाय योधयांचक्रिरे सुरान् ॥ १.७०.८ ॥
ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਕਾਵਿਯ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜੀਵਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਉੱਠ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗੇ।
1.70.9
असुरास्तु निजघ्नुर्यान्सुरान्समरमूर्धनि ।
न तान्सञ्जीवयामास बृहस्पतिरुदारधीः ॥ १.७०.९ ॥
ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਦਾਰਬੁੱਧੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਮੁੜ ਜੀਵਿਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।
1.70.10
न हि वेद स तां विद्यां यां काव्योवेत्ति वीर्यवान् ।
सञ्जीविनीं ततो देवा विषादमगमन्परम् ॥ १.७०.१० ॥
ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਾਵਿਯ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਜਿਸ ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿੱਦਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਤਦ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।
1.70.11
ते तु देवा भयोद्विग्नाः काव्यादुशनसस्तदा ।
ऊचुः कचमुपागम्य ज्येष्ठं पुत्रं बृहस्पतेः ॥ १.७०.११ ॥
ਤਦ ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਦੇਵਤੇ ਉਸ਼ਨਸ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਵਿਯ ਕੋਲੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਕਚ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੇ।
1.70.12
भजमानान्भजस्वास्मान्कुरु नः साह्यमुत्तमम् ।
या सा विद्या निवसति ब्राह्मणेऽमिततेजसि ॥ १.७०.१२ ॥
ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਅਪਣਾ, ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ। ਜੋ ਵਿੱਦਿਆ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ (ਸਾਨੂੰ ਦੇ)।
1.70.13
शुक्रे तामाहर क्षिप्रं भागभाङ्गो भविष्यसि ।
वृषपर्वसमीपे हि शक्यो द्रष्टुं त्वया द्विजः ॥ १.७०.१३ ॥
ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਛੇਤੀ ਲਿਆ; ਤਦ ਤੂੰ ਭਾਗ ਦਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਤੂੰ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੇਂਗਾ।
1.70.14
रक्षते दानवांस्तत्र न स रक्षत्यदानवान् ।
तमाराधयितुं शक्तो भवान्पूर्ववयाः कविम् ॥ १.७०.१४ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਕਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ।
1.70.15
देवयानीं च दयितां सुतां तस्य महात्मनः ।
त्वमाराधयितुं शक्तो नान्यः कश्चन विद्यते ॥ १.७०.१५ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
1.70.16
शीलदाक्षिण्यमाधुर्यैराचारेण दमेन च ।
देवयान्यां हि तुष्टायां विद्यां तां प्राप्स्यसि ध्रुवम् ॥ १.७०.१६ ॥
ਸ਼ੀਲ, ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਯ, ਮਿਠਾਸ, ਸਦਾਚਾਰ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਦੇਵਯਾਨੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਤਾਂ ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
1.70.17
तथेत्युक्त्वा ततः प्रायाद्बृहस्पतिसुतः कचः ।
तदाऽभिपूजितो देवैः समीपे वृषपर्वणः ॥ १.७०.१७ ॥
'ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਚ ਤੁਰ ਪਿਆ; ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ।
1.70.18
स गत्वा त्वरितो राजन्देवैः संप्रेषितः कचः ।
असुरेन्द्रपुरे शुक्रं दृष्ट्वा वाक्यमुवाच ह ॥ १.७०.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਕਚ ਛੇਤੀ ਜਾ ਕੇ ਅਸੁਰੇਂਦਰ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
1.70.19
ऋषेरङ्गिरसः पौत्रं पुत्रं साक्षाद्बृहस्पतेः ।
नाम्ना कच इति ख्यातं शिष्यं गृह्णात् मां भवान् ॥ १.७०.१९ ॥
"ਰਿਸ਼ੀ ਅੰਗਿਰਸ ਦਾ ਪੋਤਾ, ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕਚ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਚੇਲੇ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।"
1.70.20
ब्रह्मचर्यं चरिष्यामि त्वय्यहं परमं गुरौ ।
अनुमन्यस्व मां ब्रह्मन्सहस्रं परिवत्सरान् ॥ १.७०.२० ॥
"ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੈਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਸਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।"
1.70.21
कच सुस्वागतं तेऽस्तु प्रतिगृह्णामि ते वचः ।
अर्चयिष्येऽहमर्च्यं त्वामर्चितोऽस्तु बृहस्पतिः ॥ १.७०.२१ ॥
"ਕਚ, ਤੇਰਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ; ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਵੇ।"
1.70.22
कचस्तु तं तथेत्युक्त्वा प्रतिजग्राह तद्व्रतम् ।
आदिष्टं कविपुत्रेण शुक्रेणोशनसा स्वयम् ॥ १.७०.२२ ॥
ਕਚ ਨੇ "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ" ਆਖ ਕੇ, ਕਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਉਸ਼ਨਸ ਵੱਲੋਂ ਆਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਵਰਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
1.70.23
व्रतस्य प्राप्तकालं स यथोक्तं प्रत्यगृह्णत ।
आराधयन्नुपाध्यायं देवयानीं च भारत ॥ १.७०.२३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਵਰਤ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਵਰਤ ਅਪਣਾਇਆ; ਉਪਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
1.70.24
नित्यमाराधयिष्यंस्तां युवा यौवनगां मुनिः ।
गायन्नृत्यन्वादयंश्च देवयानीमतोषयत् ॥ १.७०.२४ ॥
ਜਵਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਤ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਗਾਉਂਦਿਆਂ, ਨੱਚਦਿਆਂ ਅਤੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਉਂਦਿਆਂ ਯੌਵਨਵਤੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
1.70.25
स शीलयन्देवयानीं कन्यां संप्राप्तयौवनाम् ।
पुष्पैः फलैः प्रेषणैश्च तोषयामास भारत ॥ १.७०.२५ ॥
ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਕੰਨਿਆ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
1.70.26
देवयान्यपि तं विप्रं नियमव्रतधारिणम् ।
गायन्ती च ललन्ती च रहः पर्यचरत्तथा ॥ १.७०.२६ ॥
ਦੇਵਯਾਨੀ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਖੇਡਦੀ ਹੋਈ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
1.70.27
गायन्तं चैव शुल्कं च दातारं प्रियवादिनम् ।
नार्यो नरं कामयन्ते रूपिणं स्रग्विणं तथा ॥ १.७०.२७ ॥
ਗਾਉਂਦੇ, ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
1.70.28
पञ्चवर्षशतान्येवं कचस्य चरतो व्रतम् ।
तत्रातीयुरथो बुद्ध्वा दानवास्तं ततः कचम् ॥ १.७०.२८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਚ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉੱਥੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ। ਫਿਰ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਕਚ ਨੂੰ...
1.70.29
गा रक्षन्तं वने दृष्ट्वा रहस्येकममर्षिताः ।
जघ्नुर्बृहस्पतेर्द्वेषाद्विद्यारक्षार्थमेव च ॥ १.७०.२९ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਦੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵੈਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
1.70.30
हत्वा शालावृकेभ्यश्च प्रायच्छँल्लवशः कृतम् ।
ततो गावो निवृत्तास्ता अगोपाः स्वं निवेशनम् ॥ १.७०.३० ॥
ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰਕੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਗਾਵਾਂ ਚਰਵਾਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈਆਂ।
1.70.31
सा दृष्ट्वा रहिता गाश्च कचेनाभ्यागता वनात् ।
उवाच वचनं काले देवयान्यथ भारत ॥ १.७०.३१ ॥
ਕਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਈਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
1.70.32
आहुतं चाग्निहोत्रं ते सूर्यश्चास्तं गतः प्रभो ।
अगोपाश्चागता गावः कचस्तात न दृश्यते ॥ १.७०.३२ ॥
ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡਾ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗਾਵਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਤਾਤ, ਕਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
1.70.33
व्यक्तं हतो मृतो वापि कचस्तात भविष्यति ।
तं विना न च जीवेयमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७०.३३ ॥
ਕਚ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਤ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜੀਵਾਂਗੀ; ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
1.70.34
अयमेहीति संशब्द्य मृतं संजीवयाम्यहम् ।
ततः संजीविनीं विद्यां प्रयुज्य कचमाह्वयत् ॥ १.७०.३४ ॥
'ਇੱਥੇ ਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਜਿਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿਦਿਆ ਵਰਤ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਚ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ।
1.70.35
भित्त्वा भित्त्वा शरीराणि वृकाणां स विनिर्गतः ।
आहूतः प्रादुरभवत्कचो हृष्टोऽथ विद्यया ॥ १.७०.३५ ॥
ਬਘਿਆੜਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚੀਰ ਕੇ ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਕਚ, ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
1.70.36
कस्माच्चिरायितोऽसीति पृष्टस्तामाह भार्गवीम् ।
समिधश्च कुशादीनि काष्ठभारं च भामिनि ॥ १.७०.३६ ॥
'ਤੂੰ ਇੰਨੀ ਦੇਰ ਕਿਉਂ ਲਾਈ?' ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਗਵੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਸਮਿਧਾਂ, ਕੁਸ਼ ਆਦਿ ਅਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।'
1.70.37
गृहीत्वा श्रमभारार्तो वटवृक्षं समाश्रितः ।
गावश्च सहिताः सर्वा वृक्षच्छायामुपाश्रिताः ॥ १.७०.३७ ॥
ਭਾਰ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਥੱਕ ਕੇ ਮੈਂ ਲੱਕੜਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬੋਹੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਇਕੱਠੀਆਂ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਆ ਗਈਆਂ।
1.70.38
असुरास्तत्र मां दृष्ट्वा कस्त्वमित्यभ्यचोदयन् ।
बृहस्पतिसुतश्चाहं कच इत्यभिविश्रुतः ॥ १.७०.३८ ॥
ਉੱਥੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?" ਇਹ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ। "ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਚ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ" ਮੈਂ ਕਿਹਾ।
1.70.39
इत्युक्तमात्रे मां हत्वा पेषीकृत्वा तु दानवाः ।
दत्त्वा शालावृकेभ्यस्तु सुखं जग्मुः स्वमालयं ॥ १.७०.३९ ॥
ਇੰਨਾ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰਕੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।
1.70.40
आहूतो विद्यया भद्रे भार्गवेण महात्मना ।
त्वत्समीपमिहायातः कथंचित्प्राप्तजीवितः ॥ १.७०.४० ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਮਹਾਤਮਾ ਭਾਰਗਵ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਨੇ ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ; ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਪਾ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
1.70.41
हतोऽहमिति चाचख्यौ पृष्टो ब्राह्मणकन्यया ।
स पुनर्देवयान्योक्तः पुष्पाण्याहर मे द्विज ॥ १.७०.४१ ॥
"ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ" ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਫੁੱਲ ਲਿਆ।"
1.70.42
वनं ययौ कचो विप्रो ददृशुर्दानवाश्च तम् ।
पुनस्तं पेषयित्वा तु समुद्राम्भस्यमिश्रयन् ॥ १.७०.४२ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਚ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਗਿਆ; ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
1.70.43
चिरं गतं पुनः कन्या पित्रे तं संन्यवेदयत् ।
विप्रेण पुनराहूतो विद्यया गुरुदेहजः।
पुनरावृत्य तद्वृत्तं न्यवेदयत तद्यथा ॥ १.७०.४३ ॥
ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਕੰਨਿਆ ਫਿਰ ਗਈ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਕਚ ਮੁੜ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਦੱਸਿਆ।
1.70.44
ततस्तृतीयं हत्वा तं दग्ध्वा कृत्वा च चूर्णशः ।
प्रायच्छन्ब्राह्मणायैव सुरायामसुरास्तथा ॥ १.७०.४४ ॥
ਫਿਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾੜ ਕੇ, ਚੂਰਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੀ ਪਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
1.70.45
अपिबत्सुरया सार्धं कचभस्म भृगूद्वहः ।
सा सायन्तनवेलायामगोपा गाः समागताः ॥ १.७०.४५ ॥
ਭ੍ਰਿਗੂ ਵੰਸ਼ੀ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਕਚ ਦੀ ਭਸਮ ਪੀ ਲਈ। ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਆਏ।
1.70.46
देवयानी शङ्कमाना दृष्ट्वा पितरमब्रवीत् ।
पुष्पाहारः प्रेषणकृत्कचस्तात न दृश्यते ॥ १.७०.४६ ॥
ਦੇਵਯਾਨੀ ਸ਼ੰਕਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਬੋਲੀ, "ਹੇ ਤਾਤ, ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।"
1.70.47
व्यक्तं हतो मृतो वापि कचस्तात भविष्यति ।
तं विना न च जीवेयं कचं सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७०.४७ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਕਚ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜੀਵਾਂਗੀ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
1.70.48
श्रुत्वा पुत्रीवचः काव्यो मन्त्रेणाहूतवान्कचम् ।
ज्ञात्वा बहिष्ठमज्ञात्वा स्वकुक्षिस्थं कचं नृप ॥ १.७०.४८ ॥
ਧੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਵਯ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਨੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਚ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਚ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੈ।
1.70.49
बृहस्पतेः सुतः पुत्रि कचः प्रेतगतिं गतः ।
विद्यया जीवितोऽप्येवं हन्यते करवाम किम् ॥ १.७०.४९ ॥
ਹੇ ਧੀਏ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਚ ਮੌਤ ਦੇ ਰਾਹ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਜੀਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
1.70.50
मैवं शुचो मा रुद देवयानि ।
न त्वादृशी मर्त्यमनुप्रशोचते।
यस्यास्तव ब्रह्म च ब्राह्मणाश्च ।
सेन्द्रा देवा वसवोऽथाश्विनौ च ॥ १.७०.५० ॥
ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ, ਰੋ ਨਾ। ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਨਾਰੀ ਕਿਸੇ ਮਰਨਹਾਰ ਲਈ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਬ੍ਰਹਮ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੰਦਰ ਸਹਿਤ ਦੇਵਤੇ, ਵਸੂ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਹਨ...
1.70.51
सुरद्विषश्चैव जगच्च सर्व-
मुपस्थाने सन्नमन्ति प्रभावात्।
अशक्योऽसौ जीवयितुं द्विजातिः ।
संजीवितो वध्यते चैव भूयः ॥ १.७०.५१ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਜਗ (ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ) ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਝੁਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦ੍ਵਿਜ ਜੀਵਿਤ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ; ਜੀਵਿਤ ਕੀਤਾ ਵੀ ਫਿਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.70.52
यस्याङ्गिरा वृद्धतमः पितामहो ।
बृहस्पतिश्चापि पिता तपोनिधिः।
ऋषेः पुत्रं तमथो वापि पौत्रं ।
कथं न शोचेयमहं न रुद्याम् ॥ १.७०.५२ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵਡੇਰੇ ਪਿਤਾਮਹ ਅੰਗਿਰਸ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਤਪੋਨਿਧੀ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਹਨ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪੋਤੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਰੋਵਾਂ?
1.70.53
स ब्रह्मचारी च तपोधनश्च ।
सदोत्थितः कर्मसु चैव दक्षः।
कचस्य मार्गं प्रतिपत्स्ये न भोक्ष्ये ।
प्रियो हि मे तात कचोऽभिरूपः ॥ १.७०.५३ ॥
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਤਪੋਧਨ, ਸਦਾ ਉੱਦਮੀ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਚ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਅਪਨਾਵਾਂਗੀ, ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ; ਹੇ ਪਿਤਾ, ਕਚ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੈ।
1.70.54
कं ब्रह्महत्या न दहेदपीन्द्रम् ॥ १.७०.५४ ॥
ਬ੍ਰਹਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜਦੀ? ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ।
1.70.55
संचोदितो देवयान्या महर्षिः पुनराह्वयत् ।
संरम्भेणैव काव्यो हि बृहस्पतिसुतं कचम् ॥ १.७०.५५ ॥
ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਮਹਰਸ਼ੀ ਕਾਵਿਆ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਚ ਨੂੰ ਫਿਰ ਬੁਲਾਇਆ।
1.70.56
कचोऽपि राजन्स महानुभावो ।
विद्याबलाल्लब्धमतिर्महात्मा।
गुरोर्हि भीतो विद्यया चोपहूतः ।
शनैर्वाक्यं जठरे व्याजहार ॥ १.७०.५६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਕਚ ਨੇ ਵੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸੁਰਤ ਪਾ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ, ਵਿੱਦਿਆ ਦੁਆਰਾ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਤੇ, ਪੇਟ ਅੰਦਰੋਂ ਹੌਲੀ ਬੋਲਿਆ।
1.70.57
प्रसीद भगवन्मह्यं कचोऽहमभिवादये ।
यथा बहुमतः पुत्रस्तथा मन्यतु मां भवान् ॥ १.७०.५७ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ; ਮੈਂ ਕਚ ਹਾਂ, ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨੋ।
1.70.58
तमब्रवीत्केन पथोपनीत-
स्त्वं चोदरे तिष्ठसि ब्रूहि विप्र।
अस्मिन्मुहूर्ते ह्यसुरान्विनाश्य ।
गच्छामि देवानहमद्य विप्र ॥ १.७०.५८ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੂੰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ? ਦੱਸ। ਇਸੇ ਪਲ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
1.70.59
तव प्रसादान्न जहाति मां स्मृतिः ।
स्मरामि सर्वं यच्च यथा च वृत्तम्।
नत्वेवं स्यात्तपसः संक्षयो मे ।
ततः क्लेशं घोरमिमं सहामि ॥ १.७०.५९ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ; ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ, ਮੈਂ ਸਭ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਘੋਰ ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
1.70.60
असुरैः सुरायां भवतोऽस्मि दत्तो ।
हत्वा दग्ध्वा चूर्णयित्वा च काव्य।
ब्राह्मीं मायां चासुरीं विप्र मायां ।
त्वयि स्थिते कथमेवातिवर्तेत् ॥ १.७०.६० ॥
ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਸੁਰਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾੜ ਕੇ, ਚੂਰਾ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਕਾਵਿਆ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਆਸੁਰੀ ਮਾਇਆ — ਤੁਹਾਡੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘਿਆ ਜਾਵੇ?
1.70.61
किं ते प्रियं करवाण्यद्य वत्से ।
वधेन मे जीवितं स्यात्कचस्य।
नान्यत्र कुक्षेर्मम भेदनेन ।
दृश्येत्कचो मद्गतो देवयानि ॥ १.७०.६१ ॥
ਧੀਏ, ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਕੀ ਪਿਆਰਾ ਕਰਾਂ? ਮੇਰੇ ਵਧ ਨਾਲ ਹੀ ਕਚ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਮਿਲੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਪੇਟ ਚੀਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਕਚ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦਿੱਸੇਗਾ।
1.70.62
द्वौ मां शोकावग्निकल्पौ दहेतां ।
कचस्य नाशस्तव चैवोपघातः।
कचस्य नाशे मम शर्म नास्ति ।
तवोपघाते जीवितुं नास्मि शक्ता ॥ १.७०.६२ ॥
ਦੋ ਸੋਗ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜਨਗੇ — ਕਚ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਨੁਕਸਾਨ। ਕਚ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ; ਤੁਹਾਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗੀ।
1.70.63
संसिद्धरूपोऽसि बृहस्पतेः सुत ।
यत्त्वां भक्तं भजते देवयानी।
विद्यामिमां प्राप्नुहि जीवनीं त्वं ।
न चेदिन्द्रः कचरूपी त्वमद्य ॥ १.७०.६३ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਦੇਵਯਾਨੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨਦਾਇਕ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ — ਅੱਜ ਕਚ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਨਾ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ।
1.70.64
न निवर्तेत्पुनर्जीवन्कश्चिदन्यो ममोदरात् ।
ब्राह्मणं वर्जयित्वैकं तस्माद्विद्यामवाप्नुहि ॥ १.७०.६४ ॥
ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਿਊਂਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
1.70.65
पुत्रो भूत्वा भावय भावितो मा-
मस्मद्देहादुपनिष्क्रम्य तात।
समीक्षेथा धर्मवतीमवेक्षां ।
गुरोः सकाशात्प्राप्य विद्यां सविद्यः ॥ १.७०.६५ ॥
ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ, ਹੇ ਤਾਤ। ਧਰਮਯੁਕਤ ਵਿਚਾਰ ਕਰ; ਗੁਰੂ ਕੋਲੋਂ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣ।
1.70.66
गुरोः सकाशात्समवाप्य विद्यां ।
भित्त्वा कुक्षिं निर्विचक्राम विप्रः।
कचोऽभिरूपस्तत्क्षणाद्ब्राह्मणस्य ।
शुक्लात्यये पौर्णमास्यामिवेन्दुः ॥ १.७०.६६ ॥
ਗੁਰੂ ਕੋਲੋਂ ਵਿੱਦਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਢਿੱਡ ਪਾੜ ਕੇ ਸੁੰਦਰ ਕਚ ਉਸੇ ਪਲ ਬਾਹਰ ਆਇਆ; ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ।
1.70.67
दृष्ट्वा च तं पतितं ब्रह्मराशि-
मुत्थापयामास मृतं कचोऽपि।
विद्यां सिद्धां तामवाप्याभिवाद्य ।
ततः कचस्तं गुरुमित्युवाच ॥ १.७०.६७ ॥
ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਚ ਨੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਿੱਧ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਚ ਨੇ ਉਸ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.70.68
यः श्रोत्रयोरमृतं सन्निषिञ्चे-
द्विद्यामविद्यस्य यथा त्वमार्यः।
तं मन्येऽहं पितरं मातरं च ।
तस्मै न द्रुह्येत्कृतमस्य जानन् ॥ १.७०.६८ ॥
ਹੇ ਆਰਿਆ, ਅਗਿਆਨੀ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਦਿਆ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਉਸਦੇ ਉਪਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਨਾ ਕਰੇ।
1.70.69
ऋतस्य दातारमनुत्तमस्य ।
निधिं निधीनामपि लब्धविद्याः।
ये नाद्रियन्ते गुरुमर्चनीयं ।
पापाँल्लोकांस्ते व्रजन्त्यप्रतिष्ठाः ॥ १.७०.६९ ॥
ਸੱਚ ਦੇ ਉੱਤਮ ਦਾਤੇ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ, ਪੂਜਨੀਕ ਗੁਰੂ ਦਾ ਜੋ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਆਧਾਰ ਦੇ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
1.70.70
सुरापानाद्वञ्चनां प्राप्य विद्वा-
न्संज्ञानाशं चैव महातिघोरम्।
दृष्ट्वा कचं चापि तथाभिरूपं ।
पीतं तदा सुरया मोहितेन ॥ १.७०.७० ॥
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਖਾ ਕੇ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਪਾਈ; ਸੁੰਦਰ ਕਚ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਉਦੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਉਹ ਪੀ ਲਈ।
1.70.71
समन्युरुत्थाय महानुभाव-
स्तदोशना विप्रहितं चिकीर्षुः।
सुरापानं प्रति संजातमन्युः ।
काव्यः स्वयं वाक्यमिदं जगाद ॥ १.७०.७१ ॥
ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਉਸ਼ਨਸ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ; ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਪ੍ਰਤੀ ਕ੍ਰੋਧ ਉਪਜ ਕੇ, ਕਾਵਿਆ ਨੇ ਆਪ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.70.72
यो ब्राह्मणोऽद्यप्रभृतीह कश्चि-
न्मोहात्सुरां पास्यति मन्दबुद्धिः।
अपेतधर्मा ब्र्हमहा चैव स स्या-
दस्मिंल्लोके गर्हितः स्यात्परे च ॥ १.७०.७२ ॥
ਅੱਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਵੇਗਾ, ਉਹ ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆਰਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿੰਦਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
1.70.73
मया चैतां विप्रधर्मोक्तिसीमां ।
मर्यादां वै स्थापितां सर्वलोके।
सन्तो विप्राः शुश्रुवांसो गुरूणां ।
देवा लोकाश्चोपशृण्वन्तु सर्वे ॥ १.७०.७३ ॥
ਮੈਂ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਧਰਮ-ਕਥਨ ਦੀ ਹੱਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆਦਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੱਜਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕ ਇਹ ਸੁਣਨ।
1.70.74
इतीदमुक्त्वा स महानुभाव-
स्तपोनिधीनां निधिरप्रमेयः।
तान्दानवान्दैवविमूढबुद्धी-
निदं समाहूय वचोऽभ्युवाच ॥ १.७०.७४ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਤਪੋਨਿਧੀਆਂ ਦੇ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਉਹ ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਦੈਵ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
1.70.75
आचक्षे वो दानवा बालिशाः स्थ ।
सिद्धः कचो वत्स्यति मत्सकाशे।
सञ्जीविनीं प्राप्य विद्यां महात्मा ।
तुल्यप्रभावो ब्राह्मणो ब्रह्मभूतः ॥ १.७०.७५ ॥
ਦਾਨਵੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੂਰਖ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸਿੱਧ ਕਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੇਗਾ। ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
1.70.76
योऽकार्षीद्दुष्करं कर्म देवानां कारणात्कचः ।
न तत्किर्तिर्जरां गच्छेद्याज्ञीयश्च भविष्यति ॥ १.७०.७६ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਚ ਨੇ ਜੋ ਦੁਸ਼ਕਰ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਉਸਦੀ ਕੀਰਤੀ ਕਦੇ ਜੀਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਯੱਗਯੋਗ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।
1.70.77
एतावदुक्त्वा वचनं विरराम स भार्गवः ।
दानवा विस्मयाविष्टाः प्रययुः स्वं निवेशनम् ॥ १.७०.७७ ॥
ਇੰਨਾ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਭਾਰਗਵ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦਾਨਵ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
1.70.78
गुरोरुष्य सकाशे तु दश वर्षशतानि सः ।
अनुज्ञातः कचो गन्तुमियेष त्रिदशालयम् ॥ १.७०.७८ ॥
ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਮੀਪ ਸੈਂਕੜੇ ਵਰ੍ਹੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਕਚ ਨੇ ਦੇਵਲੋਕ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।