മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.70.1
ययातिः पूर्वजोऽस्माकं दशमो यः प्रजापतेः ।
कथं स शुक्रतनयां लेभे परमदुर्लभाम् ॥ १.७०.१ ॥
പ്രജാപതിയുടെ പത്താം തലമുറയിൽപ്പെട്ട നമ്മുടെ പൂർവ്വികൻ യയാതി, ശുക്രന്റെ അത്യന്തം ദുർലഭയായ പുത്രിയെ എങ്ങനെ നേടി?
1.70.2
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन ।
आनुपूर्व्या च मे शंस राज्ञो वंशकरान्पृथक् ॥ १.७०.२ ॥
തപോധനനേ, ഇത് വിസ്തരിച്ച് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. രാജവംശങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചവരെ ക്രമത്തിൽ ഓരോരുത്തരായി എന്നോട് പറഞ്ഞാലും.
1.70.3
ययातिरासीन्नृपतिर्देवराजसमद्युतिः ।
तं शुक्रवृषपर्वाणौ वव्राते वै यथा पुरा ॥ १.७०.३ ॥
ദേവേന്ദ്രന് തുല്യമായ തേജസ്സുള്ള യയാതി എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. മുൻപെന്നപോലെ ശുക്രനും വൃഷപർവ്വാവും അദ്ദേഹത്തെ തങ്ങളുടേതായി വരിച്ചു.
1.70.4
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि पृच्छते जनमेजय ।
देवयान्याश्च संयोगं ययातेर्नाहुषस्य च ॥ १.७०.४ ॥
ജനമേജയാ, ചോദിക്കുന്ന നിനക്ക് ഞാനത് പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞുതരാം — ദേവയാനിയുടെയും നഹുഷപുത്രനായ യയാതിയുടെയും സംയോഗം.
1.70.5
सुराणामसुराणां च समजायत वै मिथः ।
ऐश्वर्यं प्रति संघर्षस्त्रैलोक्ये सचराचरे ॥ १.७०.५ ॥
ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും ഇടയിൽ ചരാചരങ്ങളോടു കൂടിയ മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ ആധിപത്യത്തിനായി മത്സരം ഉണ്ടായി.
1.70.6
जिगीषया ततो देवा वव्रिरेऽङ्गिरसं मुनिम् ।
पौरोहित्येन याज्यार्थे काव्यं तूशनसं परे ॥ १.७०.६ ॥
അപ്പോൾ ജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ദേവന്മാർ യാഗപുരോഹിതനായി അംഗിരസ് മുനിയെ വരിച്ചു; മറ്റുള്ളവർ കാവ്യനായ ഉശനസ്സിനെ വരിച്ചു.
1.70.7
ब्राह्मणौ तावुभौ नित्यमन्योन्यस्पर्धिनौ भृशम् ।
तत्र देवा निजघ्नुर्यान्दानवान्युधि संगतान् ॥ १.७०.७ ॥
ആ രണ്ടു ബ്രാഹ്മണരും എപ്പോഴും പരസ്പരം കഠിനമായി മത്സരിച്ചിരുന്നു. അവിടെ യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചുകൂടിയ ദാനവരെ ദേവന്മാർ വധിച്ചു.
1.70.8
तान्पुनर्जीवयामास काव्यो विद्याबलाश्रयात् ।
ततस्ते पुनरुत्थाय योधयांचक्रिरे सुरान् ॥ १.७०.८ ॥
വിദ്യയുടെ ശക്തിയെ ആശ്രയിച്ച് കാവ്യൻ (ശുക്രൻ) അവരെ വീണ്ടും ജീവിപ്പിച്ചു. പിന്നെ അവർ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ് ദേവന്മാരോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
1.70.9
असुरास्तु निजघ्नुर्यान्सुरान्समरमूर्धनि ।
न तान्सञ्जीवयामास बृहस्पतिरुदारधीः ॥ १.७०.९ ॥
യുദ്ധമുഖത്ത് അസുരന്മാർ വധിച്ച ദേവന്മാരെ ഉദാരബുദ്ധിയായ ബൃഹസ്പതി ജീവിപ്പിച്ചില്ല.
1.70.10
न हि वेद स तां विद्यां यां काव्योवेत्ति वीर्यवान् ।
सञ्जीविनीं ततो देवा विषादमगमन्परम् ॥ १.७०.१० ॥
ശക്തനായ കാവ്യൻ (ശുക്രൻ) അറിയുന്ന സഞ്ജീവനി വിദ്യ ബൃഹസ്പതിക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നു. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അതിയായ വിഷാദത്തിൽ മുങ്ങി.
1.70.11
ते तु देवा भयोद्विग्नाः काव्यादुशनसस्तदा ।
ऊचुः कचमुपागम्य ज्येष्ठं पुत्रं बृहस्पतेः ॥ १.७०.११ ॥
അപ്പോൾ ഭയത്താൽ വിറച്ച ദേവന്മാർ ഉശനസ്സിന്റെ (ശുക്രന്റെ) പുത്രനായ കാവ്യനിൽനിന്ന് മാറി, ബൃഹസ്പതിയുടെ മൂത്ത പുത്രനായ കചന്റെ അടുത്തെത്തി പറഞ്ഞു.
1.70.12
भजमानान्भजस्वास्मान्कुरु नः साह्यमुत्तमम् ।
या सा विद्या निवसति ब्राह्मणेऽमिततेजसि ॥ १.७०.१२ ॥
നിന്നെ സേവിക്കുന്ന ഞങ്ങളെ അനുഗ്രഹിക്കൂ; ഞങ്ങൾക്ക് ഉത്തമമായ സഹായം ചെയ്യൂ. അമിത തേജസ്സുള്ള ബ്രാഹ്മണനിൽ വസിക്കുന്ന ആ വിദ്യ (ഞങ്ങൾക്ക് നൽകുക).
1.70.13
शुक्रे तामाहर क्षिप्रं भागभाङ्गो भविष्यसि ।
वृषपर्वसमीपे हि शक्यो द्रष्टुं त्वया द्विजः ॥ १.७०.१३ ॥
ശുക്രനിൽ നിന്ന് ആ വിദ്യ വേഗം കൊണ്ടുവരിക; അപ്പോൾ നീ പങ്കിന് അവകാശിയാകും. വൃഷപർവ്വാവിന്റെ സമീപത്തുതന്നെ ആ ദ്വിജനെ നിനക്ക് കാണാം.
1.70.14
रक्षते दानवांस्तत्र न स रक्षत्यदानवान् ।
तमाराधयितुं शक्तो भवान्पूर्ववयाः कविम् ॥ १.७०.१४ ॥
അവിടെ അവൻ ദാനവരെ രക്ഷിക്കുന്നു; ദാനവരല്ലാത്തവരെ രക്ഷിക്കുന്നില്ല. യൗവനമുള്ള നീ ആ കവിയെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
1.70.15
देवयानीं च दयितां सुतां तस्य महात्मनः ।
त्वमाराधयितुं शक्तो नान्यः कश्चन विद्यते ॥ १.७०.१५ ॥
ആ മഹാത്മാവിന്റെ പ്രിയപുത്രിയായ ദേവയാനിയെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ നീ മാത്രമേ കഴിവുള്ളവൻ; മറ്റാരുമില്ല.
1.70.16
शीलदाक्षिण्यमाधुर्यैराचारेण दमेन च ।
देवयान्यां हि तुष्टायां विद्यां तां प्राप्स्यसि ध्रुवम् ॥ १.७०.१६ ॥
ശീലം, ദാക്ഷിണ്യം, മാധുര്യം, സദാചാരം, സംയമം എന്നിവയാൽ ദേവയാനി സന്തുഷ്ടയായാൽ ആ വിദ്യ നീ തീർച്ചയായും നേടും.
1.70.17
तथेत्युक्त्वा ततः प्रायाद्बृहस्पतिसुतः कचः ।
तदाऽभिपूजितो देवैः समीपे वृषपर्वणः ॥ १.७०.१७ ॥
'അങ്ങനെ ആകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞ് ബൃഹസ്പതിയുടെ പുത്രനായ കചൻ പുറപ്പെട്ടു; ദേവന്മാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട് വൃഷപർവ്വാവിന്റെ സമീപത്തേക്ക് പോയി.
1.70.18
स गत्वा त्वरितो राजन्देवैः संप्रेषितः कचः ।
असुरेन्द्रपुरे शुक्रं दृष्ट्वा वाक्यमुवाच ह ॥ १.७०.१८ ॥
രാജാവേ, ദേവന്മാരാൽ അയയ്ക്കപ്പെട്ട കചൻ വേഗം ചെന്ന് അസുരേന്ദ്രന്റെ നഗരത്തിൽ ശുക്രനെ കണ്ട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.70.19
ऋषेरङ्गिरसः पौत्रं पुत्रं साक्षाद्बृहस्पतेः ।
नाम्ना कच इति ख्यातं शिष्यं गृह्णात् मां भवान् ॥ १.७०.१९ ॥
"ഋഷി അംഗിരസിന്റെ പൗത്രനും, സാക്ഷാൽ ബൃഹസ്പതിയുടെ പുത്രനും, കച എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനുമായ എന്നെ അങ്ങ് ശിഷ്യനായി സ്വീകരിക്കണം."
1.70.20
ब्रह्मचर्यं चरिष्यामि त्वय्यहं परमं गुरौ ।
अनुमन्यस्व मां ब्रह्मन्सहस्रं परिवत्सरान् ॥ १.७०.२० ॥
"ബ്രാഹ്മണാ, അങ്ങയുടെ കീഴിൽ ഞാൻ പരമമായ ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിക്കും; ആയിരം വർഷത്തേക്ക് അതിന് അനുമതി നൽകണം."
1.70.21
कच सुस्वागतं तेऽस्तु प्रतिगृह्णामि ते वचः ।
अर्चयिष्येऽहमर्च्यं त्वामर्चितोऽस्तु बृहस्पतिः ॥ १.७०.२१ ॥
"കചാ, നിനക്ക് സ്വാഗതം; നിന്റെ വാക്കുകൾ ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നു. ആദരണീയനായ നിന്നെ ഞാൻ ആദരിക്കും; ബൃഹസ്പതിക്കും ആദരവ് ലഭിക്കട്ടെ."
1.70.22
कचस्तु तं तथेत्युक्त्वा प्रतिजग्राह तद्व्रतम् ।
आदिष्टं कविपुत्रेण शुक्रेणोशनसा स्वयम् ॥ १.७०.२२ ॥
കചൻ "അങ്ങനെ തന്നെ" എന്ന് പറഞ്ഞ് കവിപുത്രനായ ശുക്രൻ, ഉശനസ് സ്വയം നിർദേശിച്ച ആ വ്രതം സ്വീകരിച്ചു.
1.70.23
व्रतस्य प्राप्तकालं स यथोक्तं प्रत्यगृह्णत ।
आराधयन्नुपाध्यायं देवयानीं च भारत ॥ १.७०.२३ ॥
ഭാരതാ, വ്രതത്തിന് ഉചിതമായ കാലം വന്നപ്പോൾ, പറഞ്ഞതുപോലെ അവൻ അത് സ്വീകരിച്ചു; ഉപാധ്യായനെയും ദേവയാനിയെയും ആരാധിച്ചു.
1.70.24
नित्यमाराधयिष्यंस्तां युवा यौवनगां मुनिः ।
गायन्नृत्यन्वादयंश्च देवयानीमतोषयत् ॥ १.७०.२४ ॥
യുവാവായ മുനി അവളെ നിത്യവും സേവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് പാടിയും നൃത്തം ചെയ്തും വാദ്യം വായിച്ചും യൗവനവതിയായ ദേവയാനിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
1.70.25
स शीलयन्देवयानीं कन्यां संप्राप्तयौवनाम् ।
पुष्पैः फलैः प्रेषणैश्च तोषयामास भारत ॥ १.७०.२५ ॥
യൗവനം പ്രാപിച്ച കന്യകയായ ദേവയാനിയെ അവൻ സേവിച്ച്, പൂക്കളും പഴങ്ങളും ചെറിയ ജോലികളും കൊണ്ട് സന്തോഷിപ്പിച്ചു, ഹേ ഭാരതാ.
1.70.26
देवयान्यपि तं विप्रं नियमव्रतधारिणम् ।
गायन्ती च ललन्ती च रहः पर्यचरत्तथा ॥ १.७०.२६ ॥
ദേവയാനിയും നിയമവ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന ആ ബ്രാഹ്മണനെ പാടിയും കളിച്ചും ഏകാന്തത്തിൽ അങ്ങനെതന്നെ ശുശ്രൂഷിച്ചു.
1.70.27
गायन्तं चैव शुल्कं च दातारं प्रियवादिनम् ।
नार्यो नरं कामयन्ते रूपिणं स्रग्विणं तथा ॥ १.७०.२७ ॥
പാടുന്നവനെയും, പ്രതിഫലം നൽകുന്നവനെയും, പ്രിയം പറയുന്നവനെയും, സുന്ദരനും മാലയണിഞ്ഞവനുമായ പുരുഷനെയും സ്ത്രീകൾ കാംക്ഷിക്കുന്നു.
1.70.28
पञ्चवर्षशतान्येवं कचस्य चरतो व्रतम् ।
तत्रातीयुरथो बुद्ध्वा दानवास्तं ततः कचम् ॥ १.७०.२८ ॥
ഇങ്ങനെ കചന്റെ വ്രതാചരണത്തിൽ അവിടെ അഞ്ഞൂറ് വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. അപ്പോൾ ദാനവർ അറിഞ്ഞ് ആ കചനെ...
1.70.29
गा रक्षन्तं वने दृष्ट्वा रहस्येकममर्षिताः ।
जघ्नुर्बृहस्पतेर्द्वेषाद्विद्यारक्षार्थमेव च ॥ १.७०.२९ ॥
കാട്ടിൽ പശുക്കളെ കാക്കുന്ന അവനെ ഏകാന്തത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്കു കണ്ട്, കോപിച്ച അവർ ബൃഹസ്പതിയോടുള്ള വിദ്വേഷത്താലും വിദ്യാരക്ഷയ്ക്കുമായി അവനെ കൊന്നു.
1.70.30
हत्वा शालावृकेभ्यश्च प्रायच्छँल्लवशः कृतम् ।
ततो गावो निवृत्तास्ता अगोपाः स्वं निवेशनम् ॥ १.७०.३० ॥
അവനെ കൊന്ന് കഷണങ്ങളാക്കി കുറുക്കന്മാർക്ക് കൊടുത്തു. പിന്നെ പശുക്കൾ ഇടയനില്ലാതെ തങ്ങളുടെ തൊഴുത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
1.70.31
सा दृष्ट्वा रहिता गाश्च कचेनाभ्यागता वनात् ।
उवाच वचनं काले देवयान्यथ भारत ॥ १.७०.३१ ॥
കചനില്ലാതെ വനത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങിവന്ന പശുക്കളെ കണ്ട്, ഭാരതാ, ദേവയാനി അപ്പോൾ യഥാസമയം ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.70.32
आहुतं चाग्निहोत्रं ते सूर्यश्चास्तं गतः प्रभो ।
अगोपाश्चागता गावः कचस्तात न दृश्यते ॥ १.७०.३२ ॥
പ്രഭോ, നിങ്ങളുടെ അഗ്നിഹോത്രം കഴിഞ്ഞു, സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു. ഇടയന്മാരില്ലാതെ പശുക്കൾ മടങ്ങിവന്നു; പ്രിയനേ, കചനെ കാണാനില്ല.
1.70.33
व्यक्तं हतो मृतो वापि कचस्तात भविष्यति ।
तं विना न च जीवेयमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७०.३३ ॥
കചൻ തീർച്ചയായും കൊല്ലപ്പെട്ടു അല്ലെങ്കിൽ മരിച്ചു, പ്രിയനേ. അവനില്ലാതെ ഞാൻ ജീവിക്കില്ല; ഇത് സത്യമായി നിന്നോട് പറയുന്നു.
1.70.34
अयमेहीति संशब्द्य मृतं संजीवयाम्यहम् ।
ततः संजीविनीं विद्यां प्रयुज्य कचमाह्वयत् ॥ १.७०.३४ ॥
'ഇവിടെ വരൂ' എന്ന് വിളിച്ച് മരിച്ചവനെ ഞാൻ ജീവിപ്പിക്കുന്നു. പിന്നെ സഞ്ജീവനീ വിദ്യ പ്രയോഗിച്ച് കചനെ വിളിച്ചു.
1.70.35
भित्त्वा भित्त्वा शरीराणि वृकाणां स विनिर्गतः ।
आहूतः प्रादुरभवत्कचो हृष्टोऽथ विद्यया ॥ १.७०.३५ ॥
ചെന്നായ്ക്കളുടെ ശരീരങ്ങൾ പിളർന്ന് അവൻ പുറത്തുവന്നു. വിളിക്കപ്പെട്ട കചൻ, വിദ്യയാൽ സന്തോഷിച്ച് പ്രത്യക്ഷനായി.
1.70.36
कस्माच्चिरायितोऽसीति पृष्टस्तामाह भार्गवीम् ।
समिधश्च कुशादीनि काष्ठभारं च भामिनि ॥ १.७०.३६ ॥
'എന്തുകൊണ്ട് വൈകി?' എന്ന് ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവൻ ഭാർഗവിയോട് പറഞ്ഞു: 'സുന്ദരീ, സമിധകളും കുശം മുതലായവയും വിറകുഭാരവും കൊണ്ടുവരികയായിരുന്നു.'
1.70.37
गृहीत्वा श्रमभारार्तो वटवृक्षं समाश्रितः ।
गावश्च सहिताः सर्वा वृक्षच्छायामुपाश्रिताः ॥ १.७०.३७ ॥
ഭാരത്തിന്റെ ക്ഷീണത്താൽ വലഞ്ഞ് ഞാൻ വിറകുഭാരം എടുത്ത് ആൽമരത്തെ ആശ്രയിച്ചു. പശുക്കളെല്ലാം ഒന്നിച്ച് ആ മരത്തണലിൽ ഒതുങ്ങി.
1.70.38
असुरास्तत्र मां दृष्ट्वा कस्त्वमित्यभ्यचोदयन् ।
बृहस्पतिसुतश्चाहं कच इत्यभिविश्रुतः ॥ १.७०.३८ ॥
അവിടെ അസുരന്മാർ എന്നെ കണ്ട് "നീ ആരാണ്?" എന്ന് നിർബന്ധിച്ചു ചോദിച്ചു. "ഞാൻ ബൃഹസ്പതിയുടെ പുത്രൻ കചൻ ആണ്, പ്രസിദ്ധൻ" എന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു.
1.70.39
इत्युक्तमात्रे मां हत्वा पेषीकृत्वा तु दानवाः ।
दत्त्वा शालावृकेभ्यस्तु सुखं जग्मुः स्वमालयं ॥ १.७०.३९ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ഉടനെ ദാനവന്മാർ എന്നെ കൊന്ന് തരികളാക്കി, കുറുനരികൾക്ക് നൽകി സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
1.70.40
आहूतो विद्यया भद्रे भार्गवेण महात्मना ।
त्वत्समीपमिहायातः कथंचित्प्राप्तजीवितः ॥ १.७०.४० ॥
ഓ മംഗളവതി, മഹാത്മാവായ ഭാർഗവൻ (ശുക്രൻ) വിദ്യയാൽ എന്നെ വിളിച്ചു; എങ്ങനെയോ ജീവൻ തിരിച്ചുകിട്ടി ഞാൻ നിന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു.
1.70.41
हतोऽहमिति चाचख्यौ पृष्टो ब्राह्मणकन्यया ।
स पुनर्देवयान्योक्तः पुष्पाण्याहर मे द्विज ॥ १.७०.४१ ॥
"ഞാൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു" എന്ന് ബ്രാഹ്മണ കന്യക ചോദിച്ചപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു. പിന്നീട് ദേവയാനി അവനോട്, "ഓ ദ്വിജാ, എനിക്കായി പൂക്കൾ കൊണ്ടുവരൂ" എന്ന് പറഞ്ഞു.
1.70.42
वनं ययौ कचो विप्रो ददृशुर्दानवाश्च तम् ।
पुनस्तं पेषयित्वा तु समुद्राम्भस्यमिश्रयन् ॥ १.७०.४२ ॥
ബ്രാഹ്മണനായ കചൻ കാട്ടിലേക്ക് പോയി; ദാനവന്മാർ അവനെ വീണ്ടും കണ്ടു. പിന്നീട് അവനെ ചതച്ച് സമുദ്രജലത്തിൽ കലർത്തി.
1.70.43
चिरं गतं पुनः कन्या पित्रे तं संन्यवेदयत् ।
विप्रेण पुनराहूतो विद्यया गुरुदेहजः।
पुनरावृत्य तद्वृत्तं न्यवेदयत तद्यथा ॥ १.७०.४३ ॥
വളരെ നേരത്തിനുശേഷം കന്യക വീണ്ടും ചെന്ന് അത് പിതാവിനെ അറിയിച്ചു. ബ്രാഹ്മണൻ വിദ്യയാൽ വിളിച്ചപ്പോൾ ഗുരുദേഹത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ മടങ്ങിവന്ന് സംഭവിച്ചത് ഉള്ളതുപോലെ പറഞ്ഞു.
1.70.44
ततस्तृतीयं हत्वा तं दग्ध्वा कृत्वा च चूर्णशः ।
प्रायच्छन्ब्राह्मणायैव सुरायामसुरास्तथा ॥ १.७०.४४ ॥
പിന്നെ അസുരന്മാർ അവനെ മൂന്നാം തവണ കൊന്ന് ദഹിപ്പിച്ച് പൊടിയാക്കി, മദ്യത്തിൽ കലർത്തി ബ്രാഹ്മണന് തന്നെ നൽകി.
1.70.45
अपिबत्सुरया सार्धं कचभस्म भृगूद्वहः ।
सा सायन्तनवेलायामगोपा गाः समागताः ॥ १.७०.४५ ॥
ഭൃഗുവംശജൻ (ശുക്രൻ) മദ്യത്തോടൊപ്പം കചന്റെ ഭസ്മം കുടിച്ചു. സായാഹ്നവേളയിൽ പശുക്കളും ഇടയന്മാരും ഒരുമിച്ചു വന്നു.
1.70.46
देवयानी शङ्कमाना दृष्ट्वा पितरमब्रवीत् ।
पुष्पाहारः प्रेषणकृत्कचस्तात न दृश्यते ॥ १.७०.४६ ॥
ദേവയാനി സംശയത്തോടെ പിതാവിനെ നോക്കി പറഞ്ഞു: "അച്ഛാ, പൂ കൊണ്ടുവരുന്നവനും ജോലി ചെയ്യുന്നവനുമായ കചനെ കാണുന്നില്ല."
1.70.47
व्यक्तं हतो मृतो वापि कचस्तात भविष्यति ।
तं विना न च जीवेयं कचं सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७०.४७ ॥
അച്ഛാ, കചൻ തീർച്ചയായും കൊല്ലപ്പെട്ടിരിക്കാം അല്ലെങ്കിൽ മരിച്ചിരിക്കാം. അവനില്ലാതെ ഞാൻ ജീവിക്കില്ല; ഇത് ഞാൻ നിന്നോട് സത്യമായി പറയുന്നു.
1.70.48
श्रुत्वा पुत्रीवचः काव्यो मन्त्रेणाहूतवान्कचम् ।
ज्ञात्वा बहिष्ठमज्ञात्वा स्वकुक्षिस्थं कचं नृप ॥ १.७०.४८ ॥
മകളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കാവ്യൻ (ശുക്രൻ) മന്ത്രത്താൽ കചനെ വിളിച്ചു. രാജാവേ, കചൻ പുറത്തുണ്ടെന്ന് അവനറിഞ്ഞു; എന്നാൽ അവൻ തന്റെ വയറ്റിൽത്തന്നെ ഉണ്ടെന്ന് അവനറിഞ്ഞില്ല.
1.70.49
बृहस्पतेः सुतः पुत्रि कचः प्रेतगतिं गतः ।
विद्यया जीवितोऽप्येवं हन्यते करवाम किम् ॥ १.७०.४९ ॥
മകളേ, ബൃഹസ്പതിയുടെ പുത്രൻ കചൻ മരണത്തിന്റെ വഴിയിൽ പോയിരിക്കുന്നു. വിദ്യകൊണ്ട് ജീവിപ്പിച്ചാലും ഇങ്ങനെ അവൻ വീണ്ടും കൊല്ലപ്പെടുന്നു. നാം എന്തുചെയ്യണം?
1.70.50
मैवं शुचो मा रुद देवयानि ।
न त्वादृशी मर्त्यमनुप्रशोचते।
यस्यास्तव ब्रह्म च ब्राह्मणाश्च ।
सेन्द्रा देवा वसवोऽथाश्विनौ च ॥ १.७०.५० ॥
ദേവയാനി, ഇങ്ങനെ ദുഃഖിക്കരുത്, കരയരുത്. നിന്നെപ്പോലുള്ളവൾ മർത്യനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കാറില്ല. ബ്രഹ്മവും ബ്രാഹ്മണരും ഇന്ദ്രസഹിതരായ ദേവന്മാരും വസുക്കളും അശ്വിനിമാരും ആരുടെ പക്കലുണ്ടോ...
1.70.51
सुरद्विषश्चैव जगच्च सर्व-
मुपस्थाने सन्नमन्ति प्रभावात्।
अशक्योऽसौ जीवयितुं द्विजातिः ।
संजीवितो वध्यते चैव भूयः ॥ १.७०.५१ ॥
ദേവശത്രുക്കളും ലോകം മുഴുവനും (ബ്രഹ്മത്തിന്റെ) പ്രഭാവത്താൽ സേവയിൽ വണങ്ങുന്നു. ഈ ദ്വിജനെ ജീവിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല; ജീവിപ്പിച്ചാലും വീണ്ടും കൊല്ലപ്പെടുന്നു.
1.70.52
यस्याङ्गिरा वृद्धतमः पितामहो ।
बृहस्पतिश्चापि पिता तपोनिधिः।
ऋषेः पुत्रं तमथो वापि पौत्रं ।
कथं न शोचेयमहं न रुद्याम् ॥ १.७०.५२ ॥
വൃദ്ധതമനായ അംഗിരസ് മുത്തച്ഛനും തപോനിധിയായ ബൃഹസ്പതി പിതാവുമായ ഋഷിയുടെ പുത്രനെയോ പൗത്രനെയോ ഞാൻ എങ്ങനെ ദുഃഖിക്കാതെയും കരയാതെയും ഇരിക്കും?
1.70.53
स ब्रह्मचारी च तपोधनश्च ।
सदोत्थितः कर्मसु चैव दक्षः।
कचस्य मार्गं प्रतिपत्स्ये न भोक्ष्ये ।
प्रियो हि मे तात कचोऽभिरूपः ॥ १.७०.५३ ॥
അവൻ ബ്രഹ്മചാരിയും തപോധനനും എപ്പോഴും ഉദ്യമിയും കർമ്മനിപുണനുമാണ്. ഞാൻ കചന്റെ വഴി പിന്തുടരും, ഭക്ഷണം കഴിക്കില്ല; അച്ഛാ, കചൻ എനിക്ക് പ്രിയനും സുന്ദരനുമാണ്.
1.70.54
कं ब्रह्महत्या न दहेदपीन्द्रम् ॥ १.७०.५४ ॥
ബ്രഹ്മഹത്യ ആരെയാണ് ദഹിപ്പിക്കാത്തത്? ഇന്ദ്രനെപ്പോലും.
1.70.55
संचोदितो देवयान्या महर्षिः पुनराह्वयत् ।
संरम्भेणैव काव्यो हि बृहस्पतिसुतं कचम् ॥ १.७०.५५ ॥
ദേവയാനിയാൽ പ്രേരിതനായ മഹർഷി കാവ്യൻ കോപത്തോടെ ബൃഹസ്പതിയുടെ പുത്രനായ കചനെ വീണ്ടും വിളിച്ചു.
1.70.56
कचोऽपि राजन्स महानुभावो ।
विद्याबलाल्लब्धमतिर्महात्मा।
गुरोर्हि भीतो विद्यया चोपहूतः ।
शनैर्वाक्यं जठरे व्याजहार ॥ १.७०.५६ ॥
രാജാവേ, ആ മഹാനുഭാവനായ കചനും വിദ്യയുടെ ബലത്താൽ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, ഗുരുവിനെ ഭയന്ന്, വിദ്യയാൽ വിളിക്കപ്പെട്ട് വയറ്റിനുള്ളിൽ നിന്ന് പതുക്കെ സംസാരിച്ചു.
1.70.57
प्रसीद भगवन्मह्यं कचोऽहमभिवादये ।
यथा बहुमतः पुत्रस्तथा मन्यतु मां भवान् ॥ १.७०.५७ ॥
ഭഗവാനേ, എന്നോട് പ്രസാദിക്കണമേ; ഞാൻ കചൻ, അങ്ങയെ വണങ്ങുന്നു. പ്രിയപുത്രനെ എങ്ങനെ കരുതുന്നുവോ അതുപോലെ എന്നെയും കരുതിയാലും.
1.70.58
तमब्रवीत्केन पथोपनीत-
स्त्वं चोदरे तिष्ठसि ब्रूहि विप्र।
अस्मिन्मुहूर्ते ह्यसुरान्विनाश्य ।
गच्छामि देवानहमद्य विप्र ॥ १.७०.५८ ॥
അദ്ദേഹം അവനോട് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, ഏത് വഴിയിലൂടെയാണ് നീ കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടത്? വയറ്റിൽ നീ എങ്ങനെ നിൽക്കുന്നു? പറയൂ. ഈ നിമിഷം തന്നെ അസുരന്മാരെ നശിപ്പിച്ച് ഇന്ന് ഞാൻ ദേവന്മാരുടെ അടുത്തേക്ക് പോകും.
1.70.59
तव प्रसादान्न जहाति मां स्मृतिः ।
स्मरामि सर्वं यच्च यथा च वृत्तम्।
नत्वेवं स्यात्तपसः संक्षयो मे ।
ततः क्लेशं घोरमिमं सहामि ॥ १.७०.५९ ॥
അങ്ങയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ സ്മൃതി എന്നെ വിട്ടുപോകുന്നില്ല; സംഭവിച്ചതെല്ലാം, അത് എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്നും ഞാൻ ഓർക്കുന്നു. പക്ഷേ എന്റെ തപസ്സിന് ഇങ്ങനെ ക്ഷയം വരരുത്; അതിനാൽ ഈ ഘോരമായ ക്ലേശം ഞാൻ സഹിക്കുന്നു.
1.70.60
असुरैः सुरायां भवतोऽस्मि दत्तो ।
हत्वा दग्ध्वा चूर्णयित्वा च काव्य।
ब्राह्मीं मायां चासुरीं विप्र मायां ।
त्वयि स्थिते कथमेवातिवर्तेत् ॥ १.७०.६० ॥
അസുരന്മാർ സുരയിൽ എന്നെ നിങ്ങൾക്കു നൽകി. കൊന്നാലും ചുട്ടാലും പൊടിച്ചാലും, ഓ കാവ്യാ, വിപ്ര, ബ്രാഹ്മീമായയും ആസുരീമായയും നിങ്ങളുള്ളപ്പോൾ ഇതിനെ എങ്ങനെ മറികടക്കാനാകും?
1.70.61
किं ते प्रियं करवाण्यद्य वत्से ।
वधेन मे जीवितं स्यात्कचस्य।
नान्यत्र कुक्षेर्मम भेदनेन ।
दृश्येत्कचो मद्गतो देवयानि ॥ १.७०.६१ ॥
മകളേ, ഇന്ന് നിനക്ക് പ്രിയമായതെന്താണ് ഞാൻ ചെയ്യേണ്ടത്? എന്റെ വധത്താൽ മാത്രമേ കചന് ജീവൻ ലഭിക്കൂ. എന്റെ വയർ പിളർക്കുകയല്ലാതെ മറ്റ് വഴിയില്ല; ഓ ദേവയാനീ, കചൻ എന്നിൽ കാണപ്പെടും.
1.70.62
द्वौ मां शोकावग्निकल्पौ दहेतां ।
कचस्य नाशस्तव चैवोपघातः।
कचस्य नाशे मम शर्म नास्ति ।
तवोपघाते जीवितुं नास्मि शक्ता ॥ १.७०.६२ ॥
രണ്ട് ദുഃഖങ്ങൾ അഗ്നിപോലെ എന്നെ ദഹിപ്പിക്കും — കചന്റെ നാശവും നിങ്ങൾക്കുണ്ടാകുന്ന ഉപദ്രവവും. കചന്റെ നാശത്തിൽ എനിക്ക് സുഖമില്ല; നിങ്ങൾക്ക് ഉപദ്രവമേറ്റാൽ ജീവിക്കാൻ എനിക്കു കഴിയില്ല.
1.70.63
संसिद्धरूपोऽसि बृहस्पतेः सुत ।
यत्त्वां भक्तं भजते देवयानी।
विद्यामिमां प्राप्नुहि जीवनीं त्वं ।
न चेदिन्द्रः कचरूपी त्वमद्य ॥ १.७०.६३ ॥
ബൃഹസ്പതിയുടെ പുത്രാ, നീ സമ്പൂർണ രൂപമുള്ളവനാണ്; ദേവയാനി ഭക്തിയോടെ നിന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നു. ഈ ജീവദായിനിയായ വിദ്യ നേടുക — ഇന്ന് കചരൂപത്തിലുള്ള നീ ഇന്ദ്രനല്ലെങ്കിൽ.
1.70.64
न निवर्तेत्पुनर्जीवन्कश्चिदन्यो ममोदरात् ।
ब्राह्मणं वर्जयित्वैकं तस्माद्विद्यामवाप्नुहि ॥ १.७०.६४ ॥
എന്റെ വയറ്റിൽ നിന്ന് ഒരു ബ്രാഹ്മണനെയല്ലാതെ മറ്റാരും ജീവനോടെ തിരിച്ചുവരില്ല. അതിനാൽ ഈ വിദ്യ നേടുക.
1.70.65
पुत्रो भूत्वा भावय भावितो मा-
मस्मद्देहादुपनिष्क्रम्य तात।
समीक्षेथा धर्मवतीमवेक्षां ।
गुरोः सकाशात्प्राप्य विद्यां सविद्यः ॥ १.७०.६५ ॥
മകനായി, ഞങ്ങളുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് എന്നെ ജനിപ്പിക്കൂ, പ്രിയ കുഞ്ഞേ. ധർമ്മപരമായ വിചാരം ചെയ്യൂ; ഗുരുവിന്റെ സമീപത്തുനിന്ന് വിദ്യ നേടി വിദ്വാനാകൂ.
1.70.66
गुरोः सकाशात्समवाप्य विद्यां ।
भित्त्वा कुक्षिं निर्विचक्राम विप्रः।
कचोऽभिरूपस्तत्क्षणाद्ब्राह्मणस्य ।
शुक्लात्यये पौर्णमास्यामिवेन्दुः ॥ १.७०.६६ ॥
ഗുരുവിന്റെ സമീപത്തുനിന്ന് വിദ്യ പൂർണ്ണമായി നേടി, ബ്രാഹ്മണന്റെ വയറു പിളർന്ന് സുന്ദരനായ കചൻ ആ നിമിഷത്തിൽ പുറത്തുവന്നു; ശുക്ലപക്ഷാന്ത്യത്തിൽ പൗർണ്ണമിയിൽ ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ.
1.70.67
दृष्ट्वा च तं पतितं ब्रह्मराशि-
मुत्थापयामास मृतं कचोऽपि।
विद्यां सिद्धां तामवाप्याभिवाद्य ।
ततः कचस्तं गुरुमित्युवाच ॥ १.७०.६७ ॥
വീണുകിടന്ന ആ ബ്രാഹ്മണ ശരീരം കണ്ട്, മരിച്ച ഗുരുവിനെയും കചൻ ഉയർത്തി. പിന്നെ ആ സിദ്ധവിദ്യ നേടി വന്ദിച്ച്, കചൻ ആ ഗുരുവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.70.68
यः श्रोत्रयोरमृतं सन्निषिञ्चे-
द्विद्यामविद्यस्य यथा त्वमार्यः।
तं मन्येऽहं पितरं मातरं च ।
तस्मै न द्रुह्येत्कृतमस्य जानन् ॥ १.७०.६८ ॥
ആര്യാ, അറിവില്ലാത്ത എന്റെ ചെവികളിൽ അമൃതുപോലെ വിദ്യ ആരൊഴിച്ചൊഴിക്കുന്നുവോ, അവരെ ഞാൻ അച്ഛനും അമ്മയുമായി കരുതുന്നു. അവരുടെ ഉപകാരം അറിഞ്ഞ് അവരോട് ദ്രോഹം ചെയ്യരുത്.
1.70.69
ऋतस्य दातारमनुत्तमस्य ।
निधिं निधीनामपि लब्धविद्याः।
ये नाद्रियन्ते गुरुमर्चनीयं ।
पापाँल्लोकांस्ते व्रजन्त्यप्रतिष्ठाः ॥ १.७०.६९ ॥
സത്യത്തിന്റെ ഉത്തമ ദാതാവും, നിധികൾക്കും നിധിയുമായ, ആദരണീയനായ ഗുരുവെ വിദ്യ നേടിയവർ ആദരിക്കാതിരുന്നാൽ, അവർ അടിസ്ഥാനമില്ലാത്തവരായി പാപലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നു.
1.70.70
सुरापानाद्वञ्चनां प्राप्य विद्वा-
न्संज्ञानाशं चैव महातिघोरम्।
दृष्ट्वा कचं चापि तथाभिरूपं ।
पीतं तदा सुरया मोहितेन ॥ १.७०.७० ॥
മദ്യപാനത്താൽ വഞ്ചിതനായ വിദ്വാൻ, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ബോധനാശം പ്രാപിച്ചു; സുന്ദരനായ കചനെ കണ്ടിട്ടും, അപ്പോൾ മദ്യത്താൽ മോഹിതനായി അത് കുടിച്ചു.
1.70.71
समन्युरुत्थाय महानुभाव-
स्तदोशना विप्रहितं चिकीर्षुः।
सुरापानं प्रति संजातमन्युः ।
काव्यः स्वयं वाक्यमिदं जगाद ॥ १.७०.७१ ॥
മഹാപ്രഭാവനായ ഉശനസ് കോപത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ്, ബ്രാഹ്മണന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച്; മദ്യപാനത്തിനെതിരെ കോപം ജനിച്ച കാവ്യൻ തന്നെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.70.72
यो ब्राह्मणोऽद्यप्रभृतीह कश्चि-
न्मोहात्सुरां पास्यति मन्दबुद्धिः।
अपेतधर्मा ब्र्हमहा चैव स स्या-
दस्मिंल्लोके गर्हितः स्यात्परे च ॥ १.७०.७२ ॥
ഇന്നുമുതൽ ഇവിടെ ഏതൊരു ബ്രാഹ്മണനും മോഹത്താൽ മന്ദബുദ്ധിയായി സുര കുടിച്ചാൽ, അവൻ ധർമ്മഭ്രഷ്ടനും ബ്രഹ്മഹത്യാപാപിയുമാകും; അവൻ ഈ ലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും നിന്ദിതനാകും.
1.70.73
मया चैतां विप्रधर्मोक्तिसीमां ।
मर्यादां वै स्थापितां सर्वलोके।
सन्तो विप्राः शुश्रुवांसो गुरूणां ।
देवा लोकाश्चोपशृण्वन्तु सर्वे ॥ १.७०.७३ ॥
ബ്രാഹ്മണധർമ്മപ്രസ്താവനയുടെ ഈ അതിരിനെ ഞാൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും മര്യാദയായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. സജ്ജനരായ ബ്രാഹ്മണർ, ഗുരുക്കന്മാരുടെ വാക്ക് കേട്ടവർ, ദേവന്മാർ, സർവ്വലോകങ്ങളും ഇതു കേൾക്കട്ടെ.
1.70.74
इतीदमुक्त्वा स महानुभाव-
स्तपोनिधीनां निधिरप्रमेयः।
तान्दानवान्दैवविमूढबुद्धी-
निदं समाहूय वचोऽभ्युवाच ॥ १.७०.७४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, തപോനിധികളിൽ അളക്കാനാവാത്ത നിധിയായ ആ മഹാനുഭാവൻ, ദൈവത്താൽ മോഹിതബുദ്ധികളായ ആ ദാനവന്മാരെ വിളിച്ച് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.70.75
आचक्षे वो दानवा बालिशाः स्थ ।
सिद्धः कचो वत्स्यति मत्सकाशे।
सञ्जीविनीं प्राप्य विद्यां महात्मा ।
तुल्यप्रभावो ब्राह्मणो ब्रह्मभूतः ॥ १.७०.७५ ॥
ദാനവന്മാരേ, നിങ്ങൾ മൂഢരാണ്; ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയുന്നു. സിദ്ധനായ കചൻ എന്റെ സമീപം വസിക്കും. സഞ്ജീവനീ വിദ്യ നേടി, എനിക്കു തുല്യപ്രഭാവമുള്ള ആ മഹാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മസ്വരൂപനാകും.
1.70.76
योऽकार्षीद्दुष्करं कर्म देवानां कारणात्कचः ।
न तत्किर्तिर्जरां गच्छेद्याज्ञीयश्च भविष्यति ॥ १.७०.७६ ॥
ദേവന്മാർക്കുവേണ്ടി കചൻ ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്തു; അവന്റെ കീർത്തി ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കില്ല, അവൻ യാഗയോഗ്യനുമാകും.
1.70.77
एतावदुक्त्वा वचनं विरराम स भार्गवः ।
दानवा विस्मयाविष्टाः प्रययुः स्वं निवेशनम् ॥ १.७०.७७ ॥
ഇത്രയും പറഞ്ഞ് ആ ഭാർഗവൻ നിശ്ശബ്ദനായി. വിസ്മയം നിറഞ്ഞ ദാനവന്മാർ തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
1.70.78
गुरोरुष्य सकाशे तु दश वर्षशतानि सः ।
अनुज्ञातः कचो गन्तुमियेष त्रिदशालयम् ॥ १.७०.७८ ॥
ഗുരുവിന്റെ സമീപത്ത് ആയിരം വർഷത്തിലധികം വസിച്ച ശേഷം, ഗുരുവിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച കചൻ ദേവലോകത്തേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.