ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.71.1
समावृतव्रतं तं तु विसृष्टं गुरुणा कचम् ।
प्रस्थितं त्रिदशावासं देवयान्यब्रवीदिदम् ॥ १.७१.१ ॥
ਗੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਉਸ ਕਚ ਨੂੰ ਦੇਵਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.71.2
ऋषेरङ्गिरसः पौत्र वृत्तेनाभिजनेन च ।
भ्राजसे विद्यया चैव तपसा च दमेन च ॥ १.७१.२ ॥
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਪੋਤਰੇ, ਤੂੰ ਆਚਰਣ, ਕੁਲ, ਵਿੱਦਿਆ, ਤਪ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ।
1.71.3
ऋषिर्यथाङ्गिरा मान्यः पितुर्मम महायशाः ।
तथा प्रान्यश्च पूज्यश्च मम भूयो बृहस्पतिः ॥ १.७१.३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਅੰਗਿਰਾ ਮਾਨਯੋਗ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਪੂਜਨੀਯ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ।
1.71.4
एवं ज्ञात्वा विजानीहि यद्ब्रवीमि तपोधन ।
व्रतस्थे नियमोपेते यथा वर्ताम्यहं त्वयि ॥ १.७१.४ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਜੋ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਉਹ ਸਮਝ ਲੈ। ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਵਰਤਦੀ ਹਾਂ।
1.71.5
स समावृतविद्यो मां भक्तां भजितुमर्हसि ।
गृहाण पाणिं विधिवन्मम मन्त्रपुरस्कृतम् ॥ १.७१.५ ॥
ਤੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਭਗਤ ਮੈਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਤੂੰ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜ।
1.71.6
कच उवाच ।
पूज्यो मान्यश्च भगवान्यथा तव पिता मम।
तथा त्वमनवद्याङ्गि पूजनीयतरा मम ॥ १.७१.६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਜਯ, ਮਾਨਯੋਗ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਪੂਜਨੀਯ ਹੈਂ।
1.71.7
प्राणेभ्योऽपि प्रियतरा भार्गवस्य महात्मनः ।
त्वं भत्रे धर्मतः पूज्या गुरुपुत्री सदा मम ॥ १.७१.७ ॥
ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀ ਮਹਾਤਮਾ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ; ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਪੂਜਨੀਯ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਦਾ ਗੁਰੂ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ।
1.71.8
यथा मम गुरुर्नित्यं मान्यः शुक्रः पिता तव ।
देवयानि तथैव त्वं नैवं मां वक्तुमर्हसि ॥ १.७१.८ ॥
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਸਦਾ ਮਾਨਯੋਗ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੁਕਰ ਵੀ; ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
1.71.9
गुरुपुत्रस्य पुत्रो वै न त्वं पुत्रश्च मे पितुः ।
तस्मात्पूज्यश्च मान्यश्च ममापि त्वं द्विजोत्तम ॥ १.७१.९ ॥
ਤੂੰ ਗੁਰੂ-ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋੱਤਮ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਪੂਜਨੀਯ ਅਤੇ ਮਾਨਯੋਗ ਹੈਂ।
1.71.10
असुरैर्हन्यमाने च कच त्वयि पुनःपुनः ।
तदाप्रभृति या प्रीतिस्तां त्वमद्य स्मरस्व मे ॥ १.७१.१० ॥
ਹੇ ਕਚ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ ਤਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੇਰਾ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜੋ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ।
1.71.11
सौहार्दे चानुरागे च वेत्थ मे भक्तिमुत्तमाम् ।
न मामर्हसि धर्मज्ञ त्यक्तुं भक्तामनागसम् ॥ १.७१.११ ॥
ਹੇ ਧਰਮਜੵ, ਸੌਹਾਰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਉੱਤਮ ਭਗਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਨਿਰਦੋਸ਼, ਭਗਤ ਮੈਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
1.71.12
अनियोज्ये नियोक्तुं मां देवयानि न चार्हसि ।
प्रसीद सुभ्रु त्वं मह्यं गुरोर्गुरुतरा शुभे ॥ १.७१.१२ ॥
ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹੇ ਸੁਭ੍ਰੂ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੂਜਨੀਯ ਹੈਂ।
1.71.13
यत्रोषितं विशालाक्षि त्वया चन्द्रनिभानने ।
तत्राहमुषितो भद्रे कुक्षौ काव्यस्य भामिनि ॥ १.७१.१३ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਦਰਮੁਖੀ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਵਸੀ, ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਵੀ ਕਾਵਯ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਸੀ।
1.71.14
भगिनी धर्मतो मे त्वं मैवं वोचः सुमध्यमे ।
सुखमस्म्युषितो भद्रे न मन्युर्विद्यते मम ॥ १.७१.१४ ॥
ਤੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ, ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਬੋਲ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਸਿਆ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1.71.15
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि शिवमाशंस मे पथि ।
अविरोधेन धर्मस्य स्मर्तव्योऽस्मि कथान्तरे।
अप्रमत्तोत्थिता नित्यमाराधय गुरुं मम ॥ १.७१.१५ ॥
ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਰਾਹ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਦੀ ਆਸੀਸ ਦੇ। ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਥਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੀਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਵਧਾਨ ਅਤੇ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਰਹਿ ਕੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਂ।
1.71.16
यदि मां धर्मकामार्थे प्रत्याख्यास्यसि याचितः ।
ततः कच न ते विद्या सिद्धिमेषा गमिष्यति ॥ १.७१.१६ ॥
ਧਰਮ, ਕਾਮ ਜਾਂ ਅਰਥ ਲਈ ਮੈਂ ਮੰਗਣ ਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਠੁਕਰਾਏਂਗਾ, ਤਾਂ ਹੇ ਕਚ, ਤੇਰੀ ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
1.71.17
गुरुपुत्रीति कृत्वाऽहं प्रत्याचक्षे न दोषतः ।
गुरुणा चाननुज्ञातः काममेवं शपस्व माम् ॥ १.७१.१७ ॥
ਤੂੰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, ਨੁਕਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਾਪ ਦੇ।
1.71.18
आर्षं धर्मं ब्रुवाणोऽहं देवयानि यथा त्वया ।
शप्तो ह्यनर्हः शापस्य कामतोऽद्य न धर्मतः ॥ १.७१.१८ ॥
ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਆਰਸ਼ ਧਰਮ ਆਖਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸਰਾਪ ਦਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਕਾਮ ਕਰਕੇ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਧਰਮ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ।
1.71.19
तस्माद्भवत्या यः कामो न तथा स भविष्यति ।
ऋषिपुत्रो न ते कश्चिज्जातु पाणिं ग्रहीष्यति ॥ १.७१.१९ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੀ ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ-ਪੁੱਤਰ ਕਦੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਫੜੇਗਾ।
1.71.20
फलिष्यति न ते विद्या यत्त्वं मामात्थ तत्तथा ।
अध्यापयिष्यामि तु यं तस्य विद्या फलिष्यति ॥ १.७१.२० ॥
ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਫਲੇਗੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਜਿਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਵਾਂਗਾ, ਉਸੇ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਫਲੇਗੀ।
1.71.21
एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठो देवयानीं कचस्तदा ।
त्रिदशेशालयं शीघ्रं जगाम द्विजसत्तमः ॥ १.७१.२१ ॥
ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਚ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਤੁਰੰਤ ਚਲੇ ਗਏ।
1.71.22
तमागतमभिप्रेक्ष्य देवा इन्द्रपुरोगमाः ।
बृहस्पतिं सभाज्येदं कचं वचनमब्रुवन् ॥ १.७१.२२ ॥
ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਚ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.71.23
यत्त्वयास्मद्धितं कर्म कृतं वै परमाद्भुतम् ।
न ते यशः प्रणशिता भागभाक्व भविष्यसि ॥ १.७१.२३ ॥
ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਭਲੇ ਲਈ ਜੋ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਯਸ਼ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਵੀ ਬਣੇਂਗਾ।