ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.72.1
कृतविद्ये कचे प्राप्ते हृष्टरूपा दिवौकसः ।
कचादधीत्य तां विद्यां कृतार्था भरतर्षभ ॥ १.७२.१ ॥
ಕಚನು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷದ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಭರತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕಚನಿಂದ ಆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿತು ಅವರು ಕೃತಾರ್ಥರಾದರು.
1.72.2
सर्व एव समागम्य शतक्रतुमथाब्रुवन् ।
कालस्ते विक्रमस्याद्य जहि शत्रून्पुरन्दर ॥ १.७२.२ ॥
ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಶತಕ್ರತುವಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಪುರಂದರನೇ, ಈಗ ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸು.'
1.72.3
एवमुक्तस्तु सहितैस्त्रिदशैर्मघवांस्तदा ।
तथेत्युक्त्वा प्रचक्राम सोऽपश्यत वने स्त्रियः ॥ १.७२.३ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಮಘವಾನನು 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೊರಟನು; ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕಂಡನು.
1.72.4
क्रीडन्तीनां तु कन्यानां वने चैत्ररथोपमे ।
वायुभूतः स वस्त्राणि सर्वाण्येव व्यमिश्रयत् ॥ १.७२.४ ॥
ಚೈತ್ರರಥ ವನದಂತಿದ್ದ ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕನ್ಯೆಯರ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅವನು ಗಾಳಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ ಕಲಸಿಬಿಟ್ಟನು.
1.72.5
ततो जलात्समुत्तीर्य कन्यास्ताः सहितास्तदा ।
वस्त्राणि जगृहुस्तानि यथाऽऽसन्नान्यनेकशः ॥ १.७२.५ ॥
ನಂತರ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆ ಕನ್ಯೆಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
1.72.6
तत्र वासो देवयानयाः शर्मिष्ठा जगृहे तदा ।
व्यतिमिश्रमजानन्ती दुहिता वृषपर्वणः ॥ १.७२.६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ದೇವಯಾನಿಯ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಆಗ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು; ವಸ್ತ್ರಗಳು ಬೆರೆತಿರುವುದನ್ನು ಅವಳು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
1.72.7
ततस्तयोर्मिथस्तत्र विरोधः समजायत ।
देवयान्याश्च राजेन्द्र शर्मिष्ठायाश्च तत्कृते ॥ १.७२.७ ॥
ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ — ದೇವಯಾನಿ ಮತ್ತು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯ ನಡುವೆ ಅದರ ಕಾರಣದಿಂದ.
1.72.8
कस्माद्गृह्णासि मे वस्त्रं शिष्या भूत्वा ममासुरि ।
समुदाचारहीनाया न ते साधु भविष्यति ॥ १.७२.८ ॥
ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು ನನ್ನ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಏಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವೆ, ಓ ಅಸುರ ಕನ್ಯೆ? ಸದಾಚಾರವಿಲ್ಲದವಳಿಗೆ ಇದು ನಿನಗೆ ಒಳಿತಾಗದು.
1.72.9
आसीनं च शयानं च पिता ते पितरं मम ।
स्तौतिबन्दीव चाभीक्ष्णं नीचैः स्थित्वा विनीतवत् ॥ १.७२.९ ॥
ನಿನ್ನ ತಂದೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕುಳಿತಾಗಲೂ ಮಲಗಿದಾಗಲೂ ಬಂದಿಯಂತೆ, ಸದಾ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು ವಿನಯದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ.
1.72.10
याचतस्त्वं हि दुहिता स्तुवतः प्रतिगृह्णतः ।
सुताहं स्तूयमानस्य ददतोऽप्रतिगृह्णतः ॥ १.७२.१० ॥
ನೀನು ಯಾಚಕನ, ಸ್ತುತಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನ ಮಗಳು; ನಾನು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವವನ, ದಾನ ನೀಡುವವನ, ಸ್ವೀಕರಿಸದವನ ಮಗಳು.
1.72.11
आदुन्वस्व विदुन्वस्व द्रुह्य कुप्यस्व याचकि ।
अनायुधा सायुधाया रिक्ता क्षुभ्यसि भिक्षुकि ॥ १.७२.११ ॥
ಏಳು, ಕಲಕಿಕೊ, ವೈರಿಯಾಗು, ಕೋಪಗೊಳ್ಳು, ಓ ಯಾಚಕಿ! ನೀನು ನಿರಾಯುಧಳು, ಆಯುಧಧಾರಿಯ ಮುಂದೆ ಖಾಲಿ — ಓ ಭಿಕ್ಷುಕಿ, ನೀನು ನಡುಗುತ್ತಿರುವೆ.
1.72.12
लप्स्यसे प्रतियोद्धारं न हि त्वां गणयाम्यहम् ।
प्रतिकूलं वदसि चेदितःप्रभृति याचकि ॥ १.७२.१२ ॥
ನೀನು ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನಿಂದ ನೀನು ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರೆ, ಓ ಯಾಚಕಿ!
1.72.13
समुच्छ्रयं देवयानीं गतां सक्तां च वाससि ।
शर्मिष्ठा प्राक्षिपत्कूपे ततः स्वपुरमागमत्।
हतेयमिति विज्ञाय शर्मिष्ठा पापनिश्चया ॥ १.७२.१३ ॥
ಬಟ್ಟೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ಬಾವಿಗೆ ಬಿದ್ದ ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಬಾವಿಗೆ ತಳ್ಳಿದಳು; ನಂತರ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಳು. ಅವಳು ಸತ್ತಳೆಂದು ತಿಳಿದು, ಪಾಪಸಂಕಲ್ಪದ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ (ಹೋದಳು).
1.72.14
अनवेक्ष्य ययौ वेश्म क्रोधवेगपरायणा ।
प्रविश्य स्वगृहं स्वस्था धर्ममासुरमास्थिता।
अथ तं देशमभ्यागाद्ययातिर्नहुषात्मजः ॥ १.७२.१४ ॥
ಕ್ರೋಧದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಅವಳು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು. ಮನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸ್ವಸ್ಥಳಾಗಿ, ಅಸುರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಳು. ಆಗ ನಹುಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
1.72.15
श्रान्तयुग्यः श्रान्तहयो मृगलिप्सुः पिपासितः ।
स नाहुषः प्रेक्षमाण उदपानं गतोदकम् ॥ १.७२.१५ ॥
ದಣಿದ ರಥಾಶ್ವಗಳು, ದಣಿದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ, ದಾಹಗೊಂಡಿದ್ದ ಆ ನಹುಷನ ಮಗ, ನೀರಿಲ್ಲದ ಬಾವಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತ (ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು).
1.72.16
ददर्श राजा तां तत्र कन्यामग्निशिखामिव ।
तामपृच्छत्स दृष्ट्वैव कन्याममरवर्णिनीम् ॥ १.७२.१६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಯಂತಿದ್ದ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡನು. ದೇವವರ್ಣದ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆಯೇ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
1.72.17
सान्त्वयित्वा नृपश्रेष्ठः साम्ना परमवल्गुना ।
का त्वं ताम्रनखी श्यामा सुमृष्टमणिकुण्डला ॥ १.७२.१७ ॥
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅತ್ಯಂತ ಮೃದು ಸಾಮವಚನಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸಂತೈಸಿ (ಕೇಳಿದನು): ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಉಗುರುಗಳು, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನೀನು ಯಾರು?
1.72.18
दीर्घं ध्यायसि चात्यर्थं कस्माच्छ्वसिषि चातुरा ।
कथं च पतिताऽस्यस्मिन्कूपे वीरुत्तृणावृते ॥ १.७२.१८ ॥
ನೀನು ಏಕೆ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಅತಿಯಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವೆ, ಸಂಕಟದಿಂದ ಏಕೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿರುವೆ? ಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಈ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೇಗೆ ಬಿದ್ದೆ?
1.72.19
दुहिता चैव कस्य त्वं वद सत्यं सुमध्यमे ।
योऽसौ देवैर्हतान्दैत्यानुत्थापयति विद्यया ॥ १.७२.१९ ॥
ಓ ಸುಮಧ್ಯಮೆ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು, ನೀನು ಯಾರ ಮಗಳು? ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ದೈತ್ಯರನ್ನು ತನ್ನ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸುವವನ ಮಗಳೋ?
1.72.20
तस्य शुक्रस्य कन्याहं स मां नूनं न बुध्यते ।
एष मे दक्षिणो राजन्पाणिस्ताम्रनखाङ्गुलिः ॥ १.७२.२० ॥
ನಾನು ಆ ಶುಕ್ರನ ಮಗಳು; ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜನೇ, ಇದು ನನ್ನ ಬಲಗೈ; ಇದರ ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಉಗುರುಗಳು ತಾಮ್ರದ ಬಣ್ಣದವು.
1.72.21
समुद्धर गृहीत्वा मां कुलीनस्त्वं हि मे मतः ।
जानामि हि त्वां संशान्तं वीर्यवन्तं यशस्विनम् ॥ १.७२.२१ ॥
ನನ್ನ ಕೈಹಿಡಿದು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತು. ನೀನು ಕುಲೀನನೆಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನೀನು ಶಾಂತನೂ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆಗಿರುವೆಯೆಂದು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ.
1.72.22
तस्मान्मां पतितामस्मात्कूपादुद्धर्तुमर्हसि ।
तामथो ब्राह्मणीं कन्यां विज्ञायनहुषात्मजः ॥ १.७२.२२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಎತ್ತುವುದು ನಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆಗ ನಹುಷನ ಮಗನು ಆಕೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕನ್ಯೆ ಎಂದು ತಿಳಿದನು.
1.72.23
गृहीत्वा दक्षिणे पाणावुज्जहार ततोऽवटात् ।
उद्धृत्य चैनां तरसा तस्मात्कूपान्नराधिपः ॥ १.७२.२३ ॥
ಅವಳ ಬಲಗೈ ಹಿಡಿದು ಆ ಗುಂಡಿಯಿಂದ ಅವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದನು; ಆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನರಾಧಿಪನು ಅವಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದನು.
1.72.24
गच्छ भद्रे यथाकामं न भयं विद्यते तव ।
इत्युच्यमाना नृपतिं देवयानीदमुत्तरम् ॥ १.७२.२४ ॥
ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು; ನಿನಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ. ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ದೇವಯಾನಿ ಈ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿದಳು.
1.72.25
उवाच मामुपादाय गच्छ शीघ्रं प्रियो हि मे ।
गृहीताहं त्वया पाणौ तस्माद्भर्ता भविष्यसि ॥ १.७२.२५ ॥
"ಬೇಗನೆ ಹೋಗು, ನೀನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯಳು. ನೀನು ನನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗುವೆ" ಎಂದು ಅವನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.72.26
इत्येवमुक्तो नृपतिराह क्षत्रकुलोद्भवः ।
त्वं भद्रे ब्राह्मणी तस्मान्मया नार्हसि सङ्गमम् ॥ १.७२.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: "ಓ ಮಂಗಳೆಯೇ, ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ತ್ರೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ನೀನು ಅರ್ಹಳಲ್ಲ."
1.72.27
सर्वलोकगुरुः काव्यस्त्वं तस्य दुहिता शुभे ।
तस्मादपि भयं मेऽद्य ततः कल्याणि नार्हसि ॥ १.७२.२७ ॥
"ಓ ಶುಭೆಯೇ, ನೀನು ಸರ್ವಲೋಕಗುರು ಕಾವ್ಯನ (ಶುಕ್ರನ) ಮಗಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ಅವನಿಂದಲೂ ನನಗೆ ಭಯವಿದೆ. ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಾರದು."
1.72.28
यदि मद्वचनान्नाद्य मां नेच्छसि नराधिप ।
त्वामेव वरये पित्रा तस्माल्लप्स्यसि गच्छ हि ॥ १.७२.२८ ॥
ದೇವಯಾನಿ ಹೇಳಿದಳು: "ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ಇಂದು ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ, ನಿನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ತಂದೆಯಿಂದ ಕೋರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಹೋಗು."
1.72.29
आमन्त्रयित्वा सुश्रोणीं ययातिः स्वपुरं ययौ ।
गते तु नाहुषे तस्मिन्देवयान्यप्यनिन्दिता ॥ १.७२.२९ ॥
ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ನಹುಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅವನು ಹೋದ ಬಳಿಕ, ನಿರ್ದೋಷಿ ದೇವಯಾನಿಯೂ...
1.72.30
क्वचिद्गत्वा च रुदती वृक्षमाश्रित्य धिष्ठिता ।
ततश्चिरायमाणायां दुहितर्यथ भार्गवः ॥ १.७२.३० ॥
ಎಲ್ಲಿಯೋ ಹೋಗಿ, ಅಳುತ್ತಾ ಒಂದು ಮರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವಳು ನಿಂತಳು. ಆಗ ಮಗಳು ತಡಮಾಡುತ್ತಿರಲು, ಭಾರ್ಗವನು...
1.72.31
संस्मृत्योवाच धात्रीं तां दुहितुः स्नेहविक्लवः ।
धात्रि त्वमानय क्षिप्रं देवयानीं समुध्यमाम् ॥ १.७२.३१ ॥
ಮಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾದ ಅವನು ಆ ದಾದಿಯನ್ನು ನೆನೆದು ಹೇಳಿದನು: 'ಓ ದಾದಿ, ನೀನು ಬೇಗನೆ ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ಕರೆತಾ.'
1.72.32
इत्युक्तमात्रे सा धात्री त्वरिताऽऽनयितुं गता ।
यत्रयत्र सशीभिः सा गता पदममार्गत ॥ १.७२.३२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಆ ದಾದಿ ಅವಳನ್ನು ಕರೆತರಲು ಬೇಗನೆ ಹೊರಟಳು. ದೇವಯಾನಿ ತನ್ನ ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ್ದಳೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅವಳ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದಳು.
1.72.33
सा ददर्श तथा दीनां श्रमार्तां रुदतीं स्थिताम् ।
वृत्तान्तं किमिदं भद्रे शीघ्रं वद पिताह्वयत् ॥ १.७२.३३ ॥
ಆ ದಾದಿ ದುಃಖಿತಳಾಗಿ, ದಣಿದು, ಅಳುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದ ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ಕಂಡಳು. 'ಓ ಭದ್ರೆ, ಇದೇನು ನಡೆಯಿತು? ಬೇಗ ಹೇಳು' ಎಂದು ತಂದೆ ಕರೆದನು.
1.72.34
एवमुक्ताह धात्रीं तां शर्मिष्ठावृजिनं कृतम् ।
उवाच शोकसंतप्ता घूर्णिकामागतां पुरः ॥ १.७२.३४ ॥
ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಯಾನಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಬೆಂದು, ಎದುರಿಗೆ ಬಂದ ಆ ದಾದಿಗೆ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
1.72.35
त्वरितं घूर्णिके गच्छ शीघ्रमाचक्ष्व मे पितुः ॥ १.७२.३५ ॥
'ಓ ಘೂರ್ಣಿಕೆ, ಬೇಗನೆ ಹೋಗು. ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಿಳಿಸು.'
1.72.36
नेदानीं संप्रवेक्ष्यामि नगरं वृषपर्वणः ।
सा तत्र त्वरितं गत्वा घूर्णिकाऽसुरमन्दिरम् ॥ १.७२.३६ ॥
'ಈಗ ನಾನು ವೃಷಪರ್ವನ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.' ಆಗ ಘೂರ್ಣಿಕೆ ಬೇಗನೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಸುರರ ಅರಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದಳು.
1.72.37
दृष्ट्वा काव्यमुवाचेदं संभ्रमाविष्टचेतना ।
आचचक्षे महाप्राज्ञं देवयानीं वने हताम् ॥ १.७२.३७ ॥
ಕಾವ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಾಬರಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದಳು; ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ದೇವಯಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು.
1.72.38
शर्मिष्ठया महाभाग दुहित्रा वृषपर्वणः ।
श्रुत्वा दुहितरं काव्यस्तत्र शर्मिष्ठया हताम् ॥ १.७२.३८ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಳೆಂದು ಕೇಳಿ, ಕಾವ್ಯ…
1.72.39
त्वरया निर्ययौ दुःखान्मार्गमाणः सुतां वने ।
दृष्ट्वा दुहितरं काव्यो देवयानीं ततो वने ॥ १.७२.३९ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಆತುರವಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೊರಟನು; ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಗಳು ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಕಾವ್ಯ…
1.72.40
बाहुभ्यां संपरिष्वज्य दुःखितो वाक्यमब्रवीत् ।
आत्मदोषैर्नियच्छन्ति सर्वे दुःखसुखे जनाः ॥ १.७२.४० ॥
ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಹೀಗೆ ನುಡಿದನು: "ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ತಮ್ಮ ದೋಷಗಳಿಂದಲೇ ದುಃಖ ಸುಖಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ."
1.72.41
मन्ये दुश्चरितं तेऽस्ति यस्येयं निष्कृतिः कृता ।
निष्कृतिर्मेऽस्तु वा मास्तु शृणुष्वावहितो मम ॥ १.७२.४१ ॥
ನೀನು ಏನೋ ದುಷ್ಕರ್ಮ ಮಾಡಿರುವೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದಕ್ಕೇ ಇದು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ನಡೆದಿದೆ. ನನಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇರದಿರಲಿ; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳು.
1.72.42
शर्मिष्ठया यदुक्ताऽस्मि दुहित्रा वृषपर्वणः ।
सत्यं किलैतत्सा प्राह दैत्यानामसि गायनः ॥ १.७२.४२ ॥
ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು ನಿಜ; ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು, "ನೀನು ದೈತ್ಯರ ಗಾಯಕಿ" ಎಂದು.
1.72.43
एवं हि मे कथयति शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
वचनं तीक्ष्णपरुषं क्रोधरक्तेक्षणा भृशम् ॥ १.७२.४३ ॥
ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಬಹಳ ಕೆಂಪಾಗಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತ್ತು ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನು.
1.72.44
स्तुवतो दुहिता नित्यं याचतः प्रतिगृह्णतः ।
अहं तु स्तूयमानस्य ददतोऽप्रतिगृह्णतः ॥ १.७२.४४ ॥
ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ತುತಿಸುವವರ, ಯಾಚಿಸುವವರ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಮಗಳು; ಆದರೆ ನಾನು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವವಳು, ದಾನ ನೀಡುವವಳು, ಸ್ವೀಕರಿಸದವಳು.
1.72.45
इदं मामाह शर्मिष्ठा दुहिता वृषपर्वणः ।
क्रोधसंरक्तनयना दर्पपूर्णा पुनः पुनः ॥ १.७२.४५ ॥
ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ನನಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದಳು; ಕೋಪದಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗರ್ವ ತುಂಬಿದವಳಾಗಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ.
1.72.46
यद्यह स्तुवतस्तात दुहिता प्रतिगृह्णतः ।
प्रसादयिष्ये शर्मिष्ठामित्युक्ता तु सखी मया ॥ १.७२.४६ ॥
ತಂದೆಯೇ, ನೀನು ಸ್ತುತಿಸುವವರ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಮಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ — ಎಂದು ನಾನು ನನ್ನ ಸಖಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ.
1.72.47
उक्ताप्येवं भृशं मां सा निगृह्य विजने वने ।
कूपे प्रक्षेपयामास प्रक्षिप्य गृहमागमत् ॥ १.७२.४७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾವಿಗೆ ಎಸೆದು, ಎಸೆದು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು.
1.72.48
स्तुवतो दुहिता न त्वं याचतः प्रतिगृह्णतः ।
अस्तोतुः स्तूयमानस्य दुहिता देवयान्यसि ॥ १.७२.४८ ॥
ನೀನು ಸ್ತುತಿಸುವವರ, ಯಾಚಿಸುವವರ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಮಗಳಲ್ಲ; ಸ್ತುತಿಸದವನ, ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವವನ ಮಗಳಾದ ದೇವಯಾನಿ ನೀನು.
1.72.49
वृषपर्वैव तद्वेद शक्रो राजा च नाहुषः ।
अचिन्त्यं ब्रह्म निर्द्वन्द्वमैश्वरं हि बलं मम ॥ १.७२.४९ ॥
ವೃಷಪರ್ವನು ಅದನ್ನು ಬಲ್ಲನು, ಶಕ್ರನೂ ರಾಜ ನಹುಷನೂ ಬಲ್ಲರು. ನನ್ನ ಬಲವು ಅಚಿಂತ್ಯ, ದ್ವಂದ್ವಾತೀತ, ಈಶ್ವರೀಯ ಬ್ರಹ್ಮಬಲ.
1.72.50
जानामि जीविनीं विद्यां लोकेस्मिञ्शाश्वतीं ध्रुवम् ।
मृतः संजीवते जन्तुर्यया कमललोचने ॥ १.७२.५० ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಖಚಿತವಾದ ಜೀವದಾಯಿನೀ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ; ಅದರಿಂದ ಮೃತ ಜೀವಿ ಪುನಃ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ, ಓ ಕಮಲನೇತ್ರೆ.
1.72.51
कत्थनं स्वगुणानां च कृत्वा तप्यति सज्जनः ।
ततो वक्तुमशक्तोऽस्मित्वं मे जानासि यद्बलम् ॥ १.७२.५१ ॥
ತನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಂಡರೆ ಸಜ್ಜನನು ನೊಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹೇಳಲಾರೆ. ನನ್ನ ಬಲ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದು ನಿನಗೇ ತಿಳಿದಿದೆ.
1.72.52
तसमादुत्तिष्ठ गच्छामः स्वगृहं कुलनन्दिनि ।
क्षमां कृत्वा विशालाक्षि क्षमासारा हि साधवः ॥ १.७२.५२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಏಳು, ಕುಲನಂದಿನಿ, ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಣ. ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಕ್ಷಮಿಸು; ಸಾಧುಗಳ ಸಾರವೇ ಕ್ಷಮೆ ಅಲ್ಲವೇ.
1.72.53
यच्च किंचित्सर्वगतं भूमौ वा यदि वा दिवि ।
तस्याहमीश्वरो नित्यं तुष्टेनोक्तः स्वयंभुवा ॥ १.७२.५३ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಾಗಲಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದದ್ದು ಯಾವುದಾದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ನಾನೇ ಸದಾ ಈಶ್ವರ; ಇದನ್ನು ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಸ್ವಯಂಭುವೇ ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದ.
1.72.54
अहं जलं विमुञ्चामि प्रजानां हितकाम्यया ।
पुष्णाम्यौषधयः सर्वा इति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७२.५४ ॥
ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ನಾನು ನೀರನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದು ಸತ್ಯವೆಂದು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
1.72.55
एवं विषादमापन्नां मन्युना संप्रपीडिताम् ।
वचनैर्मधुरैः श्लक्ष्णैः सान्त्वयामास तां पिता ॥ १.७२.५५ ॥
ಹೀಗೆ ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ನೊಂದಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ತಂದೆ ಮಧುರವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಂತೈಸಿದನು.