మహాభారతం · అధ్యాయం 1.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.72.1
कृतविद्ये कचे प्राप्ते हृष्टरूपा दिवौकसः ।
कचादधीत्य तां विद्यां कृतार्था भरतर्षभ ॥ १.७२.१ ॥
కచుడు విద్యను పూర్తిచేసి తిరిగి వచ్చినప్పుడు దేవతలు సంతోషముగా కనిపించారు. భరతశ్రేష్ఠా, కచుని నుండి ఆ విద్యను నేర్చుకొని వారు కృతార్థులైరి.
1.72.2
सर्व एव समागम्य शतक्रतुमथाब्रुवन् ।
कालस्ते विक्रमस्याद्य जहि शत्रून्पुरन्दर ॥ १.७२.२ ॥
అందరూ కలిసి శతక్రతువుతో ఇలా అన్నారు: 'పురందరా, ఇప్పుడు నీ పరాక్రమానికి సమయం వచ్చింది. శత్రువులను సంహరించు.'
1.72.3
एवमुक्तस्तु सहितैस्त्रिदशैर्मघवांस्तदा ।
तथेत्युक्त्वा प्रचक्राम सोऽपश्यत वने स्त्रियः ॥ १.७२.३ ॥
దేవతలు ఇలా చెప్పగా మఘవానుడు 'సరే' అని బయలుదేరి అడవిలో స్త్రీలను చూశాడు.
1.72.4
क्रीडन्तीनां तु कन्यानां वने चैत्ररथोपमे ।
वायुभूतः स वस्त्राणि सर्वाण्येव व्यमिश्रयत् ॥ १.७२.४ ॥
చైత్రరథ వనం వంటి ఆ అడవిలో ఆడుకుంటున్న కన్యల వస్త్రాలన్నిటినీ అతను గాలిగా మారి కలగలిపాడు.
1.72.5
ततो जलात्समुत्तीर्य कन्यास्ताः सहितास्तदा ।
वस्त्राणि जगृहुस्तानि यथाऽऽसन्नान्यनेकशः ॥ १.७२.५ ॥
తరువాత నీటి నుండి పైకి వచ్చిన ఆ కన్యలు కలిసి, దగ్గరగా ఉన్న వస్త్రాలను అనేకసార్లు తీసుకున్నారు.
1.72.6
तत्र वासो देवयानयाः शर्मिष्ठा जगृहे तदा ।
व्यतिमिश्रमजानन्ती दुहिता वृषपर्वणः ॥ १.७२.६ ॥
అక్కడ దేవయాని వస్త్రాన్ని వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ అప్పుడు తీసుకుంది; వస్త్రాలు కలిసిపోయాయని ఆమెకు తెలియలేదు.
1.72.7
ततस्तयोर्मिथस्तत्र विरोधः समजायत ।
देवयान्याश्च राजेन्द्र शर्मिष्ठायाश्च तत्कृते ॥ १.७२.७ ॥
అప్పుడు అక్కడ వారిద్దరి మధ్య వివాదం తలెత్తింది, ఓ రాజేంద్రా — దేవయానికి, శర్మిష్ఠకు అదే కారణంగా.
1.72.8
कस्माद्गृह्णासि मे वस्त्रं शिष्या भूत्वा ममासुरि ।
समुदाचारहीनाया न ते साधु भविष्यति ॥ १.७२.८ ॥
నా శిష్యురాలివై ఉండి నా వస్త్రాన్ని ఎందుకు తీసుకుంటున్నావు, ఓ అసుర కన్యా? సముచిత ప్రవర్తన లేనివారికి ఇది నీకు మంచిది కాదు.
1.72.9
आसीनं च शयानं च पिता ते पितरं मम ।
स्तौतिबन्दीव चाभीक्ष्णं नीचैः स्थित्वा विनीतवत् ॥ १.७२.९ ॥
నీ తండ్రి నా తండ్రిని కూర్చున్నా పడుకున్నా ఎప్పుడూ బందీలా, తగ్గి నిలబడి వినయంగా స్తుతిస్తాడు.
1.72.10
याचतस्त्वं हि दुहिता स्तुवतः प्रतिगृह्णतः ।
सुताहं स्तूयमानस्य ददतोऽप्रतिगृह्णतः ॥ १.७२.१० ॥
నువ్వు యాచించేవాడి, స్తుతించి స్వీకరించేవాడి కూతురివి; నేను స్తుతించబడేవాడి, దానమిచ్చేవాడి, స్వీకరించనివాడి కూతురిని.
1.72.11
आदुन्वस्व विदुन्वस्व द्रुह्य कुप्यस्व याचकि ।
अनायुधा सायुधाया रिक्ता क्षुभ्यसि भिक्षुकि ॥ १.७२.११ ॥
లేచి కలత చెందు, విరోధించు, కోపించు, ఓ యాచకీ! ఆయుధం లేనిదానవు, ఆయుధం ఉన్నదాని ముందు ఖాళీ — ఓ భిక్షుకీ, నువ్వు వణుకుతున్నావు.
1.72.12
लप्स्यसे प्रतियोद्धारं न हि त्वां गणयाम्यहम् ।
प्रतिकूलं वदसि चेदितःप्रभृति याचकि ॥ १.७२.१२ ॥
నువ్వు ప్రతిఘటించేవాడిని పొందుతావు; నేను నిన్ను లెక్కచేయను. ఇకపై నువ్వు ప్రతికూలంగా మాట్లాడితే, ఓ యాచకీ!
1.72.13
समुच्छ्रयं देवयानीं गतां सक्तां च वाससि ।
शर्मिष्ठा प्राक्षिपत्कूपे ततः स्वपुरमागमत्।
हतेयमिति विज्ञाय शर्मिष्ठा पापनिश्चया ॥ १.७२.१३ ॥
వస్త్రంలో చిక్కుకుని బావిలో పడిన దేవయానిని శర్మిష్ఠ బావిలోకి తోసివేసి, తరువాత తన నగరానికి తిరిగి వెళ్లింది. ఆమె చనిపోయిందని తెలుసుకుని, పాపసంకల్పం గల శర్మిష్ఠ (వెళ్లింది).
1.72.14
अनवेक्ष्य ययौ वेश्म क्रोधवेगपरायणा ।
प्रविश्य स्वगृहं स्वस्था धर्ममासुरमास्थिता।
अथ तं देशमभ्यागाद्ययातिर्नहुषात्मजः ॥ १.७२.१४ ॥
కోపావేగంలో మునిగిన ఆమె వెనక్కి చూడకుండా తన ఇంటికి వెళ్లింది. తన ఇంట్లో ప్రవేశించి, స్వస్థంగా, అసుర ధర్మాన్ని అవలంబించింది. అప్పుడు నహుషుని కుమారుడు యయాతి ఆ ప్రదేశానికి వచ్చాడు.
1.72.15
श्रान्तयुग्यः श्रान्तहयो मृगलिप्सुः पिपासितः ।
स नाहुषः प्रेक्षमाण उदपानं गतोदकम् ॥ १.७२.१५ ॥
అలసిన గుర్రాలు కలిగినవాడు, అలసిన అశ్వాలు గలవాడు, జింకను వెంబడిస్తూ, దాహంతో ఉన్న ఆ నహుషుని కుమారుడు, నీరులేని బావిని చూస్తూ (అక్కడికి వచ్చాడు).
1.72.16
ददर्श राजा तां तत्र कन्यामग्निशिखामिव ।
तामपृच्छत्स दृष्ट्वैव कन्याममरवर्णिनीम् ॥ १.७२.१६ ॥
అక్కడ రాజు అగ్నిజ్వాల వంటి ఆ కన్యను చూశాడు. దేవతల వర్ణం గల ఆ కన్యను చూసిన వెంటనే అతడు ఆమెను అడిగాడు.
1.72.17
सान्त्वयित्वा नृपश्रेष्ठः साम्ना परमवल्गुना ।
का त्वं ताम्रनखी श्यामा सुमृष्टमणिकुण्डला ॥ १.७२.१७ ॥
రాజశ్రేష్ఠుడు అత్యంత మృదువైన సామవాక్యాలతో ఆమెను ఓదార్చి (అడిగాడు): రాగి వర్ణపు గోళ్లు, శ్యామవర్ణం, చక్కగా మెరుగుపెట్టిన మణికుండలాలు కలిగిన నీవు ఎవరు?
1.72.18
दीर्घं ध्यायसि चात्यर्थं कस्माच्छ्वसिषि चातुरा ।
कथं च पतिताऽस्यस्मिन्कूपे वीरुत्तृणावृते ॥ १.७२.१८ ॥
నీవు ఎందుకు ఇంతసేపు అతిగా ధ్యానంలో మునిగి ఉన్నావు, బాధతో ఎందుకు నిట్టూరుస్తున్నావు? తీగలు, గడ్డితో కప్పబడిన ఈ బావిలో నీవు ఎలా పడ్డావు?
1.72.19
दुहिता चैव कस्य त्वं वद सत्यं सुमध्यमे ।
योऽसौ देवैर्हतान्दैत्यानुत्थापयति विद्यया ॥ १.७२.१९ ॥
ఓ సుమధ్యమా, సత్యం చెప్పు, నీవు ఎవరి కుమార్తెవు? దేవతలచే చంపబడిన దైత్యులను తన విద్యతో తిరిగి లేపేవాడి కుమార్తెవా?
1.72.20
तस्य शुक्रस्य कन्याहं स मां नूनं न बुध्यते ।
एष मे दक्षिणो राजन्पाणिस्ताम्रनखाङ्गुलिः ॥ १.७२.२० ॥
నేను ఆ శుక్రుని కుమార్తెను; ఆయన నన్ను ఖచ్చితంగా గుర్తించడు. రాజా, ఇది నా కుడి చేయి; దీని వేళ్ళు, గోళ్ళు రాగి రంగులో ఉన్నాయి.
1.72.21
समुद्धर गृहीत्वा मां कुलीनस्त्वं हि मे मतः ।
जानामि हि त्वां संशान्तं वीर्यवन्तं यशस्विनम् ॥ १.७२.२१ ॥
నన్ను చేయి పట్టుకుని పైకి లేపు. నీవు ఉత్తమ కులంలో పుట్టినవాడవని నా అభిప్రాయం. నీవు శాంతుడు, పరాక్రమవంతుడు, యశస్వి అని నేను తెలుసుకున్నాను.
1.72.22
तस्मान्मां पतितामस्मात्कूपादुद्धर्तुमर्हसि ।
तामथो ब्राह्मणीं कन्यां विज्ञायनहुषात्मजः ॥ १.७२.२२ ॥
అందువల్ల ఈ బావిలో పడిన నన్ను పైకి లేపడం నీ కర్తవ్యం. అప్పుడు నహుషుని కుమారుడు ఆమె ఒక బ్రాహ్మణ కన్య అని గ్రహించాడు.
1.72.23
गृहीत्वा दक्षिणे पाणावुज्जहार ततोऽवटात् ।
उद्धृत्य चैनां तरसा तस्मात्कूपान्नराधिपः ॥ १.७२.२३ ॥
ఆమె కుడి చేయి పట్టుకుని ఆ గుంట నుండి వెంటనే పైకి లాగాడు; ఆ బావి నుండి మనుషుల ప్రభువు ఆమెను వేగంగా బయటకు తీశాడు.
1.72.24
गच्छ भद्रे यथाकामं न भयं विद्यते तव ।
इत्युच्यमाना नृपतिं देवयानीदमुत्तरम् ॥ १.७२.२४ ॥
ఓ కల్యాణీ, నీకు ఇష్టమైన చోటికి వెళ్ళు; నీకు భయం లేదు. రాజు ఇలా చెప్పగా దేవయాని ఈ ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చింది.
1.72.25
उवाच मामुपादाय गच्छ शीघ्रं प्रियो हि मे ।
गृहीताहं त्वया पाणौ तस्माद्भर्ता भविष्यसि ॥ १.७२.२५ ॥
"త్వరగా వెళ్ళు, నువ్వు నాకు ప్రియురాలివి. నువ్వు నా చేతిని పట్టుకున్నావు, కాబట్టి నువ్వు నా భార్య అవుతావు" అని అతడు నాతో అన్నాడు.
1.72.26
इत्येवमुक्तो नृपतिराह क्षत्रकुलोद्भवः ।
त्वं भद्रे ब्राह्मणी तस्मान्मया नार्हसि सङ्गमम् ॥ १.७२.२६ ॥
ఇలా చెప్పబడిన క్షత్రియ వంశంలో జన్మించిన రాజు ఇలా అన్నాడు: "ఓ శుభురాలా, నువ్వు బ్రాహ్మణ స్త్రీవి, కాబట్టి నాతో సంగమానికి నువ్వు తగవు."
1.72.27
सर्वलोकगुरुः काव्यस्त्वं तस्य दुहिता शुभे ।
तस्मादपि भयं मेऽद्य ततः कल्याणि नार्हसि ॥ १.७२.२७ ॥
"ఓ శుభురాలా, నువ్వు సర్వలోకగురువైన కావ్యుని (శుక్రుని) కుమార్తెవి; అందువల్ల ఈ రోజు అతని వల్లనే నాకు భయం ఉంది. ఓ కల్యాణీ, కాబట్టి నువ్వు అలా చేయకూడదు."
1.72.28
यदि मद्वचनान्नाद्य मां नेच्छसि नराधिप ।
त्वामेव वरये पित्रा तस्माल्लप्स्यसि गच्छ हि ॥ १.७२.२८ ॥
దేవయాని అన్నది: "ఓ నరాధిపా, ఈ రోజు నా మాటప్రకారం నన్ను నువ్వు కోరకపోతే, నిన్నే నేను తండ్రి వద్ద వరిస్తాను; కాబట్టి నువ్వు వెళ్ళు."
1.72.29
आमन्त्रयित्वा सुश्रोणीं ययातिः स्वपुरं ययौ ।
गते तु नाहुषे तस्मिन्देवयान्यप्यनिन्दिता ॥ १.७२.२९ ॥
అందమైన నడుము గలదానికి వీడ్కోలు చెప్పి, నహుషుని కుమారుడు యయాతి తన పురానికి వెళ్ళాడు. అతడు వెళ్ళిన తరువాత, నిర్దోషురాలైన దేవయాని కూడా...
1.72.30
क्वचिद्गत्वा च रुदती वृक्षमाश्रित्य धिष्ठिता ।
ततश्चिरायमाणायां दुहितर्यथ भार्गवः ॥ १.७२.३० ॥
ఎక్కడో వెళ్ళి, ఏడుస్తూ, ఒక చెట్టును ఆధారంగా చేసుకుని ఆమె నిలిచింది. అప్పుడు కుమార్తె ఆలస్యం చేస్తుండగా, భార్గవుడు...
1.72.31
संस्मृत्योवाच धात्रीं तां दुहितुः स्नेहविक्लवः ।
धात्रि त्वमानय क्षिप्रं देवयानीं समुध्यमाम् ॥ १.७२.३१ ॥
కుమార్తె పట్ల ప్రేమతో విచలితుడై, అతడు ఆ ధాత్రిని స్మరించి ఇలా అన్నాడు: 'ఓ ధాత్రీ, నీవు త్వరగా దేవయానిని తీసుకురా.'
1.72.32
इत्युक्तमात्रे सा धात्री त्वरिताऽऽनयितुं गता ।
यत्रयत्र सशीभिः सा गता पदममार्गत ॥ १.७२.३२ ॥
అలా చెప్పగానే ఆ ధాత్రి ఆమెను తీసుకురావడానికి త్వరగా వెళ్ళింది. దేవయాని తన చెలికత్తెలతో ఎక్కడెక్కడికి వెళ్ళిందో అక్కడంతా ఆమె అడుగుజాడలను వెతికింది.
1.72.33
सा ददर्श तथा दीनां श्रमार्तां रुदतीं स्थिताम् ।
वृत्तान्तं किमिदं भद्रे शीघ्रं वद पिताह्वयत् ॥ १.७२.३३ ॥
ఆమె దుఃఖితురాలిగా, అలసటతో, ఏడుస్తూ నిలబడి ఉన్న దేవయానిని చూసింది. 'ఓ భద్రే, ఇది ఏమిటి? త్వరగా చెప్పు' అని తండ్రి పిలిచాడు.
1.72.34
एवमुक्ताह धात्रीं तां शर्मिष्ठावृजिनं कृतम् ।
उवाच शोकसंतप्ता घूर्णिकामागतां पुरः ॥ १.७२.३४ ॥
ఈ విధంగా అడగబడిన దేవయాని, శోకంతో వేగిపోతూ, ఎదురుగా వచ్చిన ఆ ధాత్రితో శర్మిష్ఠ చేసిన అపకారాన్ని చెప్పింది.
1.72.35
त्वरितं घूर्णिके गच्छ शीघ्रमाचक्ष्व मे पितुः ॥ १.७२.३५ ॥
'ఓ ఘూర్ణికా, త్వరగా వెళ్ళు. నా తండ్రికి వేగంగా చెప్పు.'
1.72.36
नेदानीं संप्रवेक्ष्यामि नगरं वृषपर्वणः ।
सा तत्र त्वरितं गत्वा घूर्णिकाऽसुरमन्दिरम् ॥ १.७२.३६ ॥
'ఇప్పుడు నేను వృషపర్వుని నగరంలో ప్రవేశించను.' అప్పుడు ఘూర్ణిక త్వరగా అక్కడికి వెళ్లి అసురుల భవనానికి చేరింది.
1.72.37
दृष्ट्वा काव्यमुवाचेदं संभ्रमाविष्टचेतना ।
आचचक्षे महाप्राज्ञं देवयानीं वने हताम् ॥ १.७२.३७ ॥
కావ్యుడిని చూచి, కలవరంతో నిండిన మనసుతో ఆమె ఇలా పలికింది; మహాప్రాజ్ఞుడికి అడవిలో గాయపడిన దేవయానిని గురించి తెలియజేసింది.
1.72.38
शर्मिष्ठया महाभाग दुहित्रा वृषपर्वणः ।
श्रुत्वा दुहितरं काव्यस्तत्र शर्मिष्ठया हताम् ॥ १.७२.३८ ॥
ఓ మహాభాగా, వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ అక్కడ తన కుమార్తెను దెబ్బతీసిందని విని, కావ్యుడు…
1.72.39
त्वरया निर्ययौ दुःखान्मार्गमाणः सुतां वने ।
दृष्ट्वा दुहितरं काव्यो देवयानीं ततो वने ॥ १.७२.३९ ॥
దుఃఖంతో త్వరగా అడవిలో కుమార్తెను వెతుకుతూ బయలుదేరాడు; అడవిలో కుమార్తె దేవయానిని చూచి కావ్యుడు…
1.72.40
बाहुभ्यां संपरिष्वज्य दुःखितो वाक्यमब्रवीत् ।
आत्मदोषैर्नियच्छन्ति सर्वे दुःखसुखे जनाः ॥ १.७२.४० ॥
రెండు చేతులతో ఆమెను గట్టిగా కౌగిలించి, దుఃఖితుడై ఇలా అన్నాడు: "ప్రజలందరూ తమ స్వదోషాలవల్లనే దుఃఖసుఖాలను పొందుతారు."
1.72.41
मन्ये दुश्चरितं तेऽस्ति यस्येयं निष्कृतिः कृता ।
निष्कृतिर्मेऽस्तु वा मास्तु शृणुष्वावहितो मम ॥ १.७२.४१ ॥
నీవు ఏదో దుష్కార్యం చేసి ఉంటావని నేను భావిస్తున్నాను; దానికి ఇది ప్రాయశ్చిత్తంగా జరిగింది. నాకు ప్రాయశ్చిత్తం ఉన్నా లేకపోయినా; నా మాట శ్రద్ధగా విను.
1.72.42
शर्मिष्ठया यदुक्ताऽस्मि दुहित्रा वृषपर्वणः ।
सत्यं किलैतत्सा प्राह दैत्यानामसि गायनः ॥ १.७२.४२ ॥
వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ నాతో అన్నది నిజమే; ఆమె చెప్పింది, "నీవు దైత్యుల గాయనివి" అని.
1.72.43
एवं हि मे कथयति शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
वचनं तीक्ष्णपरुषं क्रोधरक्तेक्षणा भृशम् ॥ १.७२.४३ ॥
వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ నాతో ఇలా మాట్లాడుతోంది; కోపంతో కళ్ళు ఎర్రబడి, పదునైన కఠిన వాక్యాలను.
1.72.44
स्तुवतो दुहिता नित्यं याचतः प्रतिगृह्णतः ।
अहं तु स्तूयमानस्य ददतोऽप्रतिगृह्णतः ॥ १.७२.४४ ॥
ఎల్లప్పుడూ స్తుతించేవారి, యాచించేవారి, స్వీకరించేవారి కుమార్తెను; కానీ నేను స్తుతింపబడేదానను, దానమిచ్చేదానను, స్వీకరించనిదానను.
1.72.45
इदं मामाह शर्मिष्ठा दुहिता वृषपर्वणः ।
क्रोधसंरक्तनयना दर्पपूर्णा पुनः पुनः ॥ १.७२.४५ ॥
వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ నాతో ఇది చెప్పింది; కోపంతో లోతుగా ఎర్రబడిన కళ్ళతో, గర్వంతో నిండి, మళ్ళీ మళ్ళీ.
1.72.46
यद्यह स्तुवतस्तात दुहिता प्रतिगृह्णतः ।
प्रसादयिष्ये शर्मिष्ठामित्युक्ता तु सखी मया ॥ १.७२.४६ ॥
తండ్రీ, నీవు స్తుతించేవారి, స్వీకరించేవారి కుమార్తెవైతే, నేను శర్మిష్ఠను సంతృప్తిపరుస్తాను — అని నేను నా సఖితో అన్నాను.
1.72.47
उक्ताप्येवं भृशं मां सा निगृह्य विजने वने ।
कूपे प्रक्षेपयामास प्रक्षिप्य गृहमागमत् ॥ १.७२.४७ ॥
అలా అన్నప్పటికీ, అది నన్ను గట్టిగా పట్టుకుని, నిర్జన అరణ్యంలో ఒక బావిలో పడవేసి, పడవేసి ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళింది.
1.72.48
स्तुवतो दुहिता न त्वं याचतः प्रतिगृह्णतः ।
अस्तोतुः स्तूयमानस्य दुहिता देवयान्यसि ॥ १.७२.४८ ॥
నీవు స్తుతించేవారి, యాచించేవారి, స్వీకరించేవారి కుమార్తెవు కావు; స్తుతించనివాడి, స్తుతింపబడేవాడి కుమార్తె దేవయాని నీవు.
1.72.49
वृषपर्वैव तद्वेद शक्रो राजा च नाहुषः ।
अचिन्त्यं ब्रह्म निर्द्वन्द्वमैश्वरं हि बलं मम ॥ १.७२.४९ ॥
వృషపర్వుడు కూడా అది తెలుసు, శక్రుడు, నహుషుడు అనే రాజు కూడా తెలుసు. నా బలం అచింత్యమైనది, ద్వంద్వాలకు అతీతమైనది, ఐశ్వర్యంతో కూడిన బ్రహ్మబలం.
1.72.50
जानामि जीविनीं विद्यां लोकेस्मिञ्शाश्वतीं ध्रुवम् ।
मृतः संजीवते जन्तुर्यया कमललोचने ॥ १.७२.५० ॥
ఈ లోకంలో శాశ్వతమైన, నిశ్చితమైన జీవనవిద్య నాకు తెలుసు; దాని వల్ల మరణించిన ప్రాణి మళ్లీ జీవిస్తుంది, ఓ కమలనేత్రీ.
1.72.51
कत्थनं स्वगुणानां च कृत्वा तप्यति सज्जनः ।
ततो वक्तुमशक्तोऽस्मित्वं मे जानासि यद्बलम् ॥ १.७२.५१ ॥
తన గుణాలను గొప్పగా చెప్పుకుంటే సజ్జనుడు బాధపడతాడు; అందువల్ల నేను చెప్పలేను. నా బలం ఎంతటిదో నీకే తెలుసు.
1.72.52
तसमादुत्तिष्ठ गच्छामः स्वगृहं कुलनन्दिनि ।
क्षमां कृत्वा विशालाक्षि क्षमासारा हि साधवः ॥ १.७२.५२ ॥
అందువల్ల లేచి, కులానందినీ, మన ఇంటికి వెళ్దాం. విశాలాక్షీ, క్షమించు; సాధువులకు సారం క్షమే కదా.
1.72.53
यच्च किंचित्सर्वगतं भूमौ वा यदि वा दिवि ।
तस्याहमीश्वरो नित्यं तुष्टेनोक्तः स्वयंभुवा ॥ १.७२.५३ ॥
భూమిపైన లేదా స్వర్గంలో సర్వవ్యాపకమైనది ఏదైనా, దానికి నేను ఎల్లప్పుడూ ఈశ్వరుడను; ఇది సంతుష్టుడైన స్వయంభువు నాకు చెప్పాడు.
1.72.54
अहं जलं विमुञ्चामि प्रजानां हितकाम्यया ।
पुष्णाम्यौषधयः सर्वा इति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७२.५४ ॥
ప్రజల హితాన్ని కోరి నేను జలాన్ని కురిపిస్తాను, అన్ని ఓషధులను పోషిస్తాను; ఇది సత్యమని నీకు చెబుతున్నాను.
1.72.55
एवं विषादमापन्नां मन्युना संप्रपीडिताम् ।
वचनैर्मधुरैः श्लक्ष्णैः सान्त्वयामास तां पिता ॥ १.७२.५५ ॥
ఈ విధంగా విషాదంలో మునిగి, దుఃఖంతో తీవ్రంగా బాధపడుతున్న ఆమెను తండ్రి మధురమైన, మృదువైన మాటలతో ఓదార్చాడు.