ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.74.1
ततः काव्यो भृगुश्रेष्ठः समन्युरुपगम्य ह ।
वृषपर्वाणमासीनमित्युवाचाविचारयन् ॥ १.७४.१ ॥
ତା'ପରେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ର) କ୍ରୋଧରେ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ବିଚାର ନ କରି, ବସିଥିବା ବୃଷପର୍ବାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.74.2
नाधर्मश्चरितो राजन्सद्यः फलति गौरिव ।
शनैरावर्त्यमानो हि कर्तुर्मूलानि कृन्तति ॥ १.७४.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କୃତ ଅଧର୍ମ ତୁରନ୍ତ ଫଳ ଦିଏ ନାହିଁ; ଗାଈ ପରି ଧୀରେ ଧୀରେ ଘୂରି ତାହା କର୍ତ୍ତାର ମୂଳ ହିଁ କାଟେ।
1.74.3
पुत्रेषु वा नप्तृषु वा न चेदात्मनि पश्यति ।
फलत्येव ध्रुवं पायं गुरुभुक्तमिवोदरे ॥ १.७४.३ ॥
ଏହାର ଫଳ ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ନାତି ମଧ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ନିଜ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ନ ଦିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ଫଳ ଦିଏ; ପେଟରେ ଭାରୀ ଖାଦ୍ୟ ପଚିବା ପରି।
1.74.4
अधीयानं हितं राजन्क्षमावन्तं जितेन्द्रियम् ।
यदघातयथा विप्रं कचमाङ्गिरसं तदा।
अपापशीलं धर्मज्ञं शुश्रूषुं मद्गृहे रतम् ॥ १.७४.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କଚଙ୍କୁ ମାରିଥିଲ ଯେତେବେଳେ — ସେ ଅଙ୍ଗିରାର ପୁତ୍ର, ଅଧ୍ୟୟନଶୀଳ, ହିତକାରୀ, କ୍ଷମାଶୀଳ, ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ, ନିଷ୍ପାପ ସ୍ୱଭାବୀ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମୋ ଘରେ ସେବାରେ ନିରତ ଥିଲେ।
1.74.5
शर्मिष्ठया देवयानी क्रूरमुक्ता बहु प्रभो ।
विप्रकृत्य च संरम्भात्कूपे क्षिप्ता मनस्विनी ॥ १.७४.५ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଦେବଯାନୀଙ୍କୁ ବହୁତ କଠୋର କଥା କହିଲା; କ୍ରୋଧରେ ଅପମାନ କରି ସେହି ମନସ୍ୱିନୀଙ୍କୁ କୂଅରେ ପକାଇଦେଲା।
1.74.6
सा न कल्पेत वासाय तयाहं रहितः कथम् ।
वसेयमिह तस्मात्ते त्यजामि विषयं नृप ॥ १.७४.६ ॥
ସେ (ଦେବଯାନୀ) ମୋ ବାସ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ଏପରି ନୁହେଁ; ତାଙ୍କ ବିନା ମୁଁ ଏଠାରେ କିପରି ରହିବି? ତେଣୁ ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମ ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି।
1.74.7
वधादनर्हतस्तस्य वधाच्च दुहितुर्मम ।
वषपर्वन्निबोधेयं त्यक्ष्यामि त्वां सबान्धवम्।
स्थातुं त्वद्विषये राजन्न शक्ष्यामि त्वया सह ॥ १.७४.७ ॥
ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଅନୁଚିତ, ଏବଂ ମୋ ଝିଅକୁ ବଧ କରିବାଟା ମଧ୍ୟ। ହେ ବୃଷପର୍ବନ୍, ଏହା ଜାଣ: ମୁଁ ତୁମକୁ ଓ ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବି। ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ରାଜ୍ୟରେ ତୁମ ସହିତ ମୁଁ ରହି ପାରିବି ନାହିଁ।
1.74.8
मा शोच वृषपर्वंस्त्वं मा क्रुध्यस्व विशांपते ।
स्थातुं ते विषये राजन्न शक्ष्यामि तया विना।
अस्या गतिर्गतिर्मह्यं प्रियमस्याः प्रियं मम ॥ १.७४.८ ॥
ହେ ବୃଷପର୍ବନ୍, ଶୋକ କର ନାହିଁ, କ୍ରୋଧ କର ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଜାପତି। ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କ ବିନା ତୁମ ରାଜ୍ୟରେ ମୁଁ ରହି ପାରିବି ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ପଥ ହିଁ ମୋ ପଥ; ଯାହା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ତାହା ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ।
1.74.9
यदि ब्रह्मन्घातयामि यदि वा क्रोशयाम्यहम् ।
शर्मिष्ठया देवयानीं तेन गच्छाम्यसद्गतिम् ॥ १.७४.९ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରାଏ କିମ୍ବା ତାଙ୍କୁ ଗାଳି ଦିଏ, ତେବେ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବଯାନୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସେହି ଉପାୟରେ ମୁଁ ଅଧୋଗତି ପାଆନ୍ତୁ।
1.74.10
अहो मामभिजानासि दैत्य मिथ्याप्रलापिनम् ।
यथेममात्मनो दोषं न नियच्छस्पुपेक्षसे ॥ १.७४.१० ॥
ଆହା, ହେ ଦୈତ୍ୟ, ତୁମେ ମୋତେ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ବୋଲି ଜାଣୁଛ। ତୁମ ଏହି ଦୋଷକୁ ତୁମେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁନାହଁ, ବରଂ ଉପେକ୍ଷା କରୁଛ।
1.74.11
नाधर्मं न मृषावादं त्वयि जानामि भार्गव ।
त्वयि धर्मश्च सत्यं च तत्प्रसीदतु नो भवान् ॥ १.७४.११ ॥
ହେ ଭାର୍ଗବ, ତୁମଠାରେ ଅଧର୍ମ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା କହିବା ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ। ତୁମଠାରେ ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟ ଅଛି; ଅତଏବ ଆପଣ ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।
1.74.12
यद्यस्मानपहाय त्वमितो गच्छसि भार्गव ।
समुद्रं संप्रवेक्ष्यामि पूर्वं मद्बान्धवैः सह ॥ १.७४.१२ ॥
ହେ ଭାର୍ଗବ, ଯଦି ତୁମେ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ, ତେବେ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ମୋ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
1.74.13
पातालमथवा चाग्निं नान्यदस्ति परायणम् ।
यद्येव देवान्गच्छेस्त्वं मां च त्यक्त्वा ग्रहाधिप।
सर्वत्यागं ततः कृत्वा प्रविशामि हुताशनम् ॥ १.७४.१३ ॥
ପାତାଳ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ବିନା ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ। ହେ ଗ୍ରହାଧିପ, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, ତେବେ ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମୁଁ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
1.74.14
समुद्रं प्रविशध्वं वा दिशो वा द्रवतासुराः ।
दुहितुर्नाप्रियं सोहुं शक्तोऽहं दयिता हि मे ॥ १.७४.१४ ॥
ହେ ଅସୁରଗଣ, ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କର କିମ୍ବା ଦିଗରେ ପଳାଅ। ମୁଁ କନ୍ୟାର ଅପ୍ରିୟ ସହିପାରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ମୋର ପ୍ରିୟ।
1.74.15
प्रसाद्यतां देवयानी जीवितं यत्र मे स्थितम् ।
योगक्षेमकरस्तेऽहमिन्द्रस्येव बृहस्पतिः ॥ १.७४.१५ ॥
ଦେବଯାନୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର, ତାଙ୍କଠାରେ ମୋର ଜୀବନ ସ୍ଥିତ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବୃହସ୍ପତି ଯେପରି, ମୁଁ ତୁମର ଯୋଗକ୍ଷେମ ସାଧକ।
1.74.16
यत्किंचिदसुरेन्द्राणां विद्यते वसु भार्गव ।
भुवि हस्तिगवाश्वं च तस्य त्वं मम चेश्चरः ॥ १.७४.१६ ॥
ହେ ଭାର୍ଗବ, ଅସୁରେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କର ପୃଥିବୀରେ ଯାହା କିଛି ଧନ ଅଛି—ହାତୀ, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା—ତା'ର ତୁମେ ଓ ମୋର ଈଶ୍ୱର।
1.74.17
यत्किंचिदस्ति द्रविणं दैत्येन्द्राणां महासुर ।
तस्येश्वरोस्मि यद्येषा देवयानी प्रसाद्यताम् ॥ १.७४.१७ ॥
ହେ ମହାସୁର, ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କର ଯାହା କିଛି ଧନ ଅଛି, ତାହାର ମୁଁ ଈଶ୍ୱର। ଏହି ଦେବଯାନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।
1.74.18
एवमुक्तस्तथेत्याह वृषपर्वा महाकविम् ।
देवयान्यन्तिकं गत्वा तमर्थं प्राह भार्गवः ॥ १.७४.१८ ॥
ମହାକବିଙ୍କୁ ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ବୃଷପର୍ବା କହିଲେ 'ସେହିପରି ହେଉ'। ଦେବଯାନୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଭାର୍ଗବ ସେହି କଥା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.74.19
यदि त्वमीश्वरस्तात राज्ञो वित्तस्य भार्गव ।
नाभिजानामि तत्तेऽहं राजा तु वदतु स्वयम् ॥ १.७४.१९ ॥
ହେ ତାତ ଭାର୍ଗବ, ଆପଣ ଯଦି ରାଜାଙ୍କ ଧନର ଅଧିପତି, ତେବେ ମୁଁ ତାହା ଜାଣେ ନାହିଁ; ରାଜା ନିଜେ କହନ୍ତୁ।
1.74.20
शुक्रस्य वचनं श्रुत्वा वृषपर्वा सबान्धवः ।
देवयानि प्रसीदेति पपात भुवि पादयोः ॥ १.७४.२० ॥
ଶୁକ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ବନ୍ଧୁ ସହିତ ବୃଷପର୍ବା, 'ହେ ଦେବଯାନି, ପ୍ରସନ୍ନା ହୁଅ' ବୋଲି ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।
1.74.21
स्तुत्यो वन्द्यश्च सततं मया तातश्च ते शुभे ।
यं काममभिकामाऽसि देवयानि शुचिस्मिते।
तत्तेऽहं संप्रदास्यामि यदि वापि हि दुर्लभम् ॥ १.७४.२१ ॥
ହେ ଶୁଭେ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ସଦା ସ୍ତୁତ୍ୟ ଓ ବନ୍ଦ୍ୟ ମୋ ପିତା ମଧ୍ୟ ତୁମର; ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା ଦେବଯାନି, ତୁମେ ଯାହା କାମନା କର, ତାହା ଦୁର୍ଲଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି।
1.74.22
दासीं कन्यासहस्रेण शर्मिष्ठामभिकामये ।
अनु मां तत्र गच्छेत्सा यत्र दद्याच्च मे पिता ॥ १.७४.२२ ॥
ହଜାରେ କନ୍ୟା ସହିତ ଶର୍ମିଷ୍ଠାକୁ ଦାସୀ ରୂପେ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ମୋ ପିତା ମୋତେ ଯେଉଁଠାକୁ ଦେବେ, ସେଠାକୁ ସେ ମୋ ପଛେ ଯାଉ।
1.74.23
उत्तिष्ठ त्वं गच्छ धात्रि शर्मिष्ठां शीघ्रमानय ।
यं च कामयते कामं देवयानी करोतु तम् ॥ १.७४.२३ ॥
ଉଠ, ହେ ଧାତ୍ରୀ, ତୁମେ ଯାଅ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଶର୍ମିଷ୍ଠାକୁ ଆଣ; ଦେବଯାନି ଯାହା କାମନା କରେ, ତାହା ସେ ପୂରଣ କରୁ।
1.74.24
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामार्थे च कुलं त्यजेत् ।
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ॥ १.७४.२४ ॥
କୁଳ ପାଇଁ ଜଣେ ତ୍ୟାଗ କରିବ; ଗ୍ରାମ ପାଇଁ କୁଳ ତ୍ୟାଗ କରିବ; ଜନପଦ ପାଇଁ ଗ୍ରାମ ତ୍ୟାଗ କରିବ; ଆତ୍ମା ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବ।
1.74.25
ततो धात्री तत्र गत्वा शर्मिष्ठां वाक्यमब्रवीत् ।
उत्तिष्ठ भद्रे शर्मिष्ठे ज्ञातीनां सुखमावह ॥ १.७४.२५ ॥
ତା'ପରେ ଧାତ୍ରୀ ସେଠାକୁ ଯାଇ ଶର୍ମିଷ୍ଠାକୁ କହିଲା: ଉଠ, କଲ୍ୟାଣୀ ଶର୍ମିଷ୍ଠେ, ତୁମ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଆଣ।
1.74.26
त्यजति ब्राह्मणः शिष्यान्देवयान्या प्रचोदितः ।
सायं कामयते कां स कार्योऽद्य त्वयाऽनघे ॥ १.७४.२६ ॥
ଦେବଯାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରେ। ହେ ନିର୍ଦୋଷେ, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସେ ଯେଉଁ ନାରୀକୁ କାମନା କରେ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆଜି ତୁମକୁ କରିବାକୁ ହେବ।
1.74.27
यं सा कामयते कां करवाण्यहमद्य तम् ।
यद्येवमाह्वयेच्छुक्रो देवयानीकृते हि माम्।
मद्दोषान्मागमच्छुक्रो देवयानी च मत्कृते ॥ १.७४.२७ ॥
ଶର୍ମିଷ୍ଠା କହିଲା: ସେ ଯାହାକୁ କାମନା କରେ, ତାହାକୁ ଆଜି ମୁଁ ତା' ପାଇଁ ଆଣିବି। ଦେବଯାନୀ ପାଇଁ ଶୁକ୍ର ଯଦି ମୋତେ ଡାକନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ଦୋଷରୁ ହିଁ ଶୁକ୍ର ଓ ଦେବଯାନୀ ଆସିଥିଲେ।
1.74.28
ततः कन्यासहस्रेण वृता शिबिकया तदा ।
पितुर्नियोगात्त्वरिता निश्चक्राम पुरोत्तमात् ॥ १.७४.२८ ॥
ତାପରେ ହଜାରେ କନ୍ୟାଙ୍କ ସହ ବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ, ପାଲିଙ୍କିରେ ବସି, ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଶୀଘ୍ର ସେ ସେହି ଉତ୍ତମ ନଗରରୁ ବାହାରିଲା।
1.74.29
अहं दासीसहस्रेण दासी ते परिचारिका ।
अनु त्वां तत्र यास्यामि यत्र दास्यति ते पिता ॥ १.७४.२९ ॥
ଶର୍ମିଷ୍ଠା କହିଲା: ହଜାରେ ଦାସୀ ସହ ମୁଁ ତୁମର ଦାସୀ ଓ ପରିଚାରିକା ହୋଇ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମ ପିତା ତୁମକୁ ଦେବେ, ସେଠାକୁ ତୁମ ପଛେ ପଛେ ଯିବି।
1.74.30
स्तुवतो दुहिताऽहं ते याचतः प्रतिगृह्णतः ।
स्तूयमानस्य दुहिता कथं दासी भविष्यसि ॥ १.७४.३० ॥
ଦେବଯାନୀ କହିଲା: ମୁଁ ତୁମ (ପିତାଙ୍କ) କନ୍ୟା — ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା, ଯାଚନା କରୁଥିବା, ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବାଙ୍କ କନ୍ୟା। ସ୍ତୁତିପ୍ରାପ୍ତଙ୍କ କନ୍ୟା ହୋଇ ତୁମେ କିପରି ଦାସୀ ହେବ?
1.74.31
येनकेनचिदार्तानां ज्ञातीनां सुखमावहेत् ।
अतस्त्वामनुयास्यामि तत्र दास्यति ते पिता ॥ १.७४.३१ ॥
ପୀଡ଼ିତ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କୁ ଯେକୌଣସି ଉପାୟରେ ସୁଖ ଆଣିବ; ଅତଏବ ମୁଁ ତୁମ ପଛେ ଯିବି, ସେଠାରେ ତୁମ ପିତା (ତାଙ୍କୁ) ତୁମକୁ ଦେବେ।
1.74.32
प्रतिश्रुते दासभावे दुहित्रा वृषपर्वणः ।
देवयानी नृपश्रेष्ठ पितरं वाक्यमब्रवीत् ॥ १.७४.३२ ॥
ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ କନ୍ୟା (ଶର୍ମିଷ୍ଠା) ଦାସଭାବ ସ୍ୱୀକାର କଲେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବଯାନୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
1.74.33
प्रविशामि पुरं तात तुष्टाऽस्मि द्विजसत्तम ।
अमोघं तव विज्ञानमस्ति विद्याबलं च ते ॥ १.७४.३३ ॥
ପିତା, ମୁଁ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି; ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ତୁମ ଜ୍ଞାନ ଅମୋଘ, ଏବଂ ତୁମ ବିଦ୍ୟାର ବଳ ମଧ୍ୟ।
1.74.34
एवमुक्तो दुहित्रा स द्विजश्रेष्ठो महायशाः ।
प्रविवेश पुरं हृष्टः पूजितः सर्वदानैवः ॥ १.७४.३४ ॥
କନ୍ୟା ଏହିପରି କହିବାରୁ, ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୃଷ୍ଟ ହୋଇ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସର୍ବଦାନରେ ପୂଜିତ ହୋଇ।